Arkivo por la kategorio 'Recenzoj'

Aliroj al Esperanto estas mirinda libro

Aliroj al EsperantoAliroj al Esperanto / Red. Christer Kiselman, Renato Corsetti, Probal Dasgupta; Antaŭpar. Christer Kiselman. – Dobřichovice: KAVA-PECH, 2018. – 229 p.

Aliroj al Esperanto estas mirinda libro, nepre havinda en biblioteko de ĉiu esperantisto, kolektiva verko de kelkaj eminentaj esperantistoj.

Legu la tutan artikolon ‘Aliroj al Esperanto estas mirinda libro’

Vortoj, kiuj faras nian lingvon malfacila

KonfusilojWierzbowski, Przemysław. Konfuziloj: Vortoj, kiuj faras nian lingvon malfacila. – [Partizánske]: Espero, 2017. – 152 p.

KONFUZILOJ? Pri kio eblas konfuzi? La subtitolo klarigas: vortoj, kiuj faras nian lingvon malfacila.

Fakte temas pri paroj aŭ trioj, malofte kvaroj da vortoj pri kiu signifo aŭ uzo eblas erari.

Ekzemple: astro, astero, asterio, asterisko.

Legu la tutan artikolon ‘Vortoj, kiuj faras nian lingvon malfacila’

Civilizaciaj diferencoj

CoverFössmeier, Reinhard; Maitzen, Hans Michael. La gregoria kalendara reformo kaj ĝiaj postefikoj. – Dobřichovice: KAVA-PECH, 2019. – 32 p.

La verko recenzata

Esperantistoj ĉiam interesiĝis pri la kalendaraj aferoj. Jam en la «Fundamenta Krestomatio» aperis la artikolo «Fingra kalendaro»; poste pri la kalendaroj verkis, i.a., mi mem[1] kaj A. Cherpillod[2].

Kaj jen ĉi-jare aldoniĝis la recenzata verko pri la kalendara reformo fare de Gregorio la 13ª:

Legu la tutan artikolon ‘Civilizaciaj diferencoj’

Plaĉa disko, sed sen la kaptivo

VoĵaĝoVojaĝo. Planedo nia: K-disko. Donneville: Vinilkosmo, 2017.

La bando Vojaĝo devenas el Tuluzo; ilia unua prezentado antaŭ la esperantista publiko okazis dum la jubilea 100a UK en Lilo en 2015. La nun prezentata disko estas la unua eldonaĵo de la bando kaj estas duobla: sur la unua disko la kantoj estas prezentitaj en Esperanto, kaj sur la dua – en la franca.

Legu la tutan artikolon ‘Plaĉa disko, sed sen la kaptivo’

Rerigardi nin tra ‘Norma Prismo’

NDKGorecka, Halina; Korĵenkov, Aleksander. Nia diligenta kolegaro: Biografioj de 200 eminentaj esperantistoj. – Kaliningrado: Sezonoj; Kaunas: Litova Esperanto-Asocio, 2018. – 320 p., il.; 500 ekz. – (Serio Scio, №10).

La prismo[1]

Por emfazi la diversecon de la manieroj rigardi, ni hodiaŭ kutime parolas pri perspektivo aŭ optiko, pense al vidaj precizigiloj kiel lupeo, mikroskopo, lenso. Neniu en nia epoko plu uzas la metaforon prismo tiucele. Tamen iam estis tute normala tiu parolfiguro. Ekzemple, la ĉi tie recenzata enciklopedio diras pri Ferenc Szilágyi (p. 275) ke en 1955 li “fondis k ĝis sia morto (1967) redaktis la kulturan, socian, literaturan revuon Norda Prismo”. Reeĥante la nomon de tiu revuo en sia titolo, kaj krisignante la uzon de la eksmodiĝinta vorto ‘prismo’, tiu ĉi recenza eseo celas ne revenigi tiun parolfiguron en nian aktivan ilaron, sed substreki la gravecon rigardi la rigardon per kiu oni aliras siajn faktojn.

Legu la tutan artikolon ‘Rerigardi nin tra ‘Norma Prismo’’

Ĉarma amatoraĵo

Ĉiutaga vivo tra la mondo / Redaktis Hori Jasuo, Arase Sajuki. – Maebaŝi: Horizonto, 2018. – 240 p., il.

Mi renkontiĝis kun Hori Jasuo dum la 97a UK en Vjetnamio en 2012, kaj nun mi havas la eblon konatiĝi kun lia libro. Ĝi estas ne malpli ĉarma ol ĝia kreinto, malgraŭ evidenta amatoreco.

Legu la tutan artikolon ‘Ĉarma amatoraĵo’

Iom da lumo sur portreton en ombro

Adam SmithSandelin, Bo. Adam Smith. Vivo kaj verko. – Novjorko: Mondial, 2018. – 86 p.

La libro de Bo Sandelin pri Adam Smith falis en miajn manojn, dum mi legis samtempe Friedrich Hayek kaj Thomas Piketty, verkistojn kiuj signas la liberalan kaj socialan kontraŭpunktojn en la ekonomika penso. Smith staras origine de la firma vojo de la scienco, aparte de l’ merkantilistoj, sed ne tre proksime al iliaj oponantoj-fiziokratoj. Kiel tio ofte okazas kun la klasikuloj, li situas iom en ombro aperinta de l’ aŭreolo de lia aŭtoritato. Kutime li estas konsiderata liberala, pledanta por la principo “laissez faire”.

Legu la tutan artikolon ‘Iom da lumo sur portreton en ombro’

Júlia Sigmond dankas

dankonJúlia Sigmond. Dankon. — Cluj-Napoca: Exit, 2018. — 88 p.

Dankon estas la tria kaj la lasta libro en la serio D-D-D, kiun en 2012 komencis la volumo Dialogo kun originala Esperanta poemo de Júlia Sigmond kaj ĝiaj tradukoj en 52 lingvoj. Sekvis Doloro (2017), en kiu la esperantlingva poemo aperis en 54 tradukoj.

La nunan volumon Júlia Sigmond dediĉis al ĉiuj siaj esperantistaj geamikoj. Ŝia poemo estas tradukita al 62 lingvoj, dialektoj kaj lingvaj variaĵoj, inkluzive de du planlingvoj (Ido kaj Interlingua) kaj latino. Lingvoŝatantoj povas plezure esplori kaj kompari diverslingvajn versiojn. Oni povas uzi la libron en lingvaj festivaloj, poliglotaj kunvenoj, kaj en klubo de lingvemuloj.

Legu la tutan artikolon ‘Júlia Sigmond dankas’

Ĉu forgesi aŭ pardoni?

Dittrich

Dittrich, Sabine. Heredantoj de silentado: Romano / Tradukis el la germana Aleksandro Montanesko. – Dobřichovice: KAVA-PECH, 2017. – 160 p.

La romano de Sabine Dittrich estas bone kaj profesie verkita, kun uzo de certaj kliŝoj por sentimentalaj romanoj, sed samtempe kun leĝera ironio pri tiuj kliŝoj. Ĝi legeblas facile kaj sen enuo. La lingvaĵo de la traduko estas preskaŭ senriproĉa, eble kun unu strangaĵo: plena malagnosko de la ekzisto de la prepozicio “da”, anstataŭ kiu ĉiam staras “de”. Preserarojn mi ne rimarkis. Kaj tiom sufiĉas pri la formo kaj stilo de la verko.

Legu la tutan artikolon ‘Ĉu forgesi aŭ pardoni?’

Entombiga numero de Esperantologio

EsperantologioEsperantologio = Esperanto Studies: EES. Kajero 8 (2018). / Red. Christer Kiselman. – Dobřichovice: KAVA-PECH, 2018. – 70 p.

En aprilo 2018 aperis la 8a kajero de Esperantologio / Esperanto Studies (EES), laŭ la memprezento “internacia revuo pri ĉiuj fenomenoj rilatantaj al esperanto”. Fine de la jaro estis publikigita ankaŭ ĝia reta versio, kiu – simile al la antaŭaj numeroj – estas senpage konsultebla ĉe http://www.cb.uu.se/esperanto. Temas pri la lasta eldono de ĉi tiu scienca revuo, kion eĉ pli emfazas ĝia enhavo: ĝi estas grandparte dediĉita al la mortintaj esperantologoj. La rememorojn akompanas tri recenzoj (ĉiuj el 2016) kaj ĉi-foje neniu originala studo. Temas pri fermo.

Legu la tutan artikolon ‘Entombiga numero de Esperantologio’

Verko profesia, altnivela, unuflanka

Kniivilä, Kalle. La strato de Tanja: Vivo en Rusio 1917-2017. – Novjorko: Mondial, 2017. – 159 p.

La strato de TanjaEsperanto-eldonejoj malofte aperigas aktualaĵojn, des pli dediĉitajn al la enigma Rusio. Libroj de Kalle Kniivilä estas malofta escepto, kaj la escepto estas duobla, se konsideri altan nivelon de tiuj ĉi ĵurnalismaj esploraĵoj. Ĉi-foje la aŭtoro provis kombini mikro- kaj makrohistorion, kaj mi opinias la rezulton interesa, sed ĝenerale malsukcesa.

Profesia altnivelaĵo

Pri kio temas? La plej klara respondo nestas en ĝia plena titolo: “La strato de Tanja: Vivo en Rusio 1917-2017”. La aŭtoro entreprenis kuraĝan provon kombini du historiajn dimensiojn: historion de la familio Saviĉev, de ilia ĉirkaŭaĵo kaj kvartalo, kaj la historion de Rusio.

Legu la tutan artikolon ‘Verko profesia, altnivela, unuflanka’

Belega bosniumaĵo, eĉ se pli muzika, ol kanta

Espo Despo. Bosniumas: KD. – Donneville: Espo Despo; Vinilkosmo, 2016.

BosniumasEspo Despo estas internacia grupo, aperinta sur la restaĵoj de la fama bando Esperanto Desperado, kiu disiĝis en 2005. Komence la grupanoj ludis plejparte la kantojn, hereditajn de Esperanto Desperado, sed ili daŭre serĉis sian propran stilon, kio rezultis en aperigo de la unua albumo Esperante (en 2008). Nun la kernon de la grupo konsistigas Amir Hadžiahmetović, Karl Maybach kaj Birte Jona Røskvar Knutzen, sed la grupo aktive kunlaboras kun multaj gast-muzikistoj.

Legu la tutan artikolon ‘Belega bosniumaĵo, eĉ se pli muzika, ol kanta’

Esperantistoj ekkomprenis la rumanan!

recenzoSlavici, Ioan. La muelilo de la fortuno / Tradukis el la rumana Lenke Szász. – Antverpeno: Flandra Esperanto-Ligo, 2018, 160 p.

Ĉiuj kulturoj estas egalaj, sed iuj estas pli egalaj… En la monda kultura trezorejo oni malofte observas ĉefverkojn el literaturoj de popoloj, kiuj ne havas feliĉon kalkuli plurajn dekojn da milionoj da homoj, ekzemple, el Centra Eŭropo. Esperantistoj estas pli feliĉaj ĉi-rilate, ĉar reprezentantoj de tiaj popoloj esperantigas kaj popularigas verkojn de siaj klasikuloj. Tamen ĝis nun tio malmulte rilatis al la literaturo rumana. Nun, fin-fine, ni havas la klasikan verkon de rumana verkisto, kiun konas ĉiuj en Rumanio (ĉar oni studas ĝin en lernejoj), sed malmulte en aliaj landoj, eĉ se ĝi estis tradukia al kelkaj aliaj lingvoj.

Legu la tutan artikolon ‘Esperantistoj ekkomprenis la rumanan!’

Ĉarma frandaĵo por romantikuloj

StožickáStožická, Zuska. Ĝis tien / Až tam: Esperanto-slovaka eldono / Tradukis el la slovaka Mária Minichová. – Partizánske: Espero, 2016. – 211 p.; 300 ekz.

Kontraŭ ĉiuj recenzaj kutimoj mi diru tuj: mi ŝatis la libron. Ĝi estas fajna kaj tenera, sed samtempe profesie verkita kaj bone tradukita. Ideala legaĵo por romantikaj personoj. Kiel ĝi sukcesis tiom ĉarmi min – homon tre foran de tiu ĉi ĝenro? Mi klarigu.

Legu la tutan artikolon ‘Ĉarma frandaĵo por romantikuloj’

Serena krimromano

Serenaj matenojModest, Julian. Serenaj matenoj: Krimromano, originale verkita en Esperanto / Antaŭparolo de Petar Todorov. – [Antverpeno]: Eldonejo Libera, 2018. – 95 p.

Mi ankoraŭ estas nova esperantistino kaj ne ĝisfunde konas nian literaturon. Tamen eĉ nova leganto de Esperanto rapide rimarkas la nomon Julian Modest, ĉar li senĉese publikigas novajn verkojn. Scivoleme rigardante la liston de liaj verkoj, mi miris ne nur pri la kvanto, sed ankaŭ pri la daŭro de la produktado – pli ol tridek jaroj – kaj la diverseco – verkoj el ĉiuj ĝenroj.

Legu la tutan artikolon ‘Serena krimromano’

Beletra Almanako, 2018, №31

Beletra AlmanakoSur la kovrilo de la februara almanako, kiun mi ricevis nur en septembro, okulfrape kontrastas blanko kaj ruĝo nigrafone – foto “Kokoso, ruĝa kapsiko kaj tomatetoj” de Laura San Segundo. La botanikan temon daŭrigas rubrikaj bildoj prenitaj el Hortus Eystettensis (Ĝardeno de Eichstätt), verko de la apotekisto kaj botanikisto Basilius Besler, konsiderata kiel “perlo de la botanika literaturo”.

La fama ĉina esperantisto Bakin estas omaĝata per republikigo de tri liaj originalaj prozaĵoj, kun enkondukaj informoj kaj komentoj. Sekvas noveloj de niaj samtempuloj: Muta nature de Sten Johansson kaj Bastardo de Spomenka Štimec. Kuzo de Jorge Camacho solas en la sekcio de originala poezio.

Legu la tutan artikolon ‘Beletra Almanako, 2018, №31’

Abortita krimhistorio

Modest, Julian. Murdo en la parko: Krimromano originale verkita en Esperanto. – [Antverpeno]: Eldonejo Libera, 2018. – 78 p.

Julian ModestLa nova libro de la sufiĉe produktiva verkisto Julian Modest (Georgi Mihalkov) aperis ĉi-foje kiel “memeldonaĵo”, t. e. en la antverpena eldonejo “Libera”. La ĝenro, indikita sur la titolpaĝo, estas “krimromano”, kvankam laŭ la amplekso (72 netaj paĝoj) ĝi estas novelo aŭ, maksimume, “romaneto”. Temas pri mendita murdo de juna ĵurnalistino fare de dungita pafisto, kiun esploras brigado da policistoj. Finfine ili sukcesas, kaj senperaj organizantoj de la krimo estas kaptitaj, sed la plej altaj krimaj ĉefoj restas ekster la puno.

Legu la tutan artikolon ‘Abortita krimhistorio’

Kolekti, konservi kaj disponigi – vera defio por la Esperanto komunumo

Arkivoj kaj bibliotekoj – kiel protekti kaj konservi nian heredaĵon / Kompilis Katarína Novotníčková. – Partizánske: Espero, 2015. − 174 p., il.

KAESTLa seminarioj kaj konferencoj pri aplikoj de Esperanto en scienco kaj tekniko komenciĝis en Slovakio en 1978 kaj estis alterne organizataj en la nunaj Ĉeĥio kaj Slovakio. En 2010 la organizadon de KAEST transprenis I@E (junulara neregistara organizaĵo Edukado@Interreto), kiu jam okazigis kvar konferencojn en la Slovakia urbo Modra-Harmónia en la parnombraj jaroj.

Legu la tutan artikolon ‘Kolekti, konservi kaj disponigi – vera defio por la Esperanto komunumo’

Brulvunde

BrulvundeCamacho, Jorge. Brulvunde / Postparolo de Nicola Ruggiero. – Partizánske: Espero, 2017. – 155 p.

Jorge Camacho nialingve estas tre speciala aŭtoro, iasence unikaĵulo, se tiel eblas diri: poemojn ŝajne li elkraĉas kiel aliaj retmesaĝajn leterojn. Brulvunde enhavas poemetojn el 2016 kaj 2017.

Kiel kutime, li montras sin tre lerta aŭtoro. Entute ne eblas doni impresojn de ĉio enlibra. Persone min trafas, sed tion certe Jorge Camacho memoros, ke la enhavataj poemetoj grandskale estas similformaj, male ol en mia propra verkado mi kutimas. Sed siastile nepre li sin montras bona majstro.

Legu la tutan artikolon ‘Brulvunde’

Nia diligenta kolegaro

La malvarmaj tagoj pludaŭras: ĉi-matene mi ne havis varman akvon por min razi. Mia filo rapide senglaciigis la tubojn trafitajn de frosto. Dum li laboris sub mia banĉambro, mi devis resti proksima de la malfermitaj kranoj de la lavabo kaj de la bankuvo por krie saluti la revenon de la varma akvo. La akvo ekfluis, mi kriis mian ĝojon kaj Edgar min aŭdis. Mi eluzis la tempon de la senglaciigo de la tuboj nombrante la mortintojn inter la ducentopo elmetita de Nia diligenta kolegaro1, enciklopedio ĵus publikigita de Sezonoj. Mi nombris 124 mortintojn. Restas do 76 vivantoj [Reale estas 146 forpasintoj kaj 54 vivantoj. – La red.]. El tiuj ĉi 29 estas pli ol 70-jaraj. Niaj «diligentaj kolegoj», kiuj eble atingos la jaron 2050, estas nur kvindeko.

Legu la tutan artikolon ‘Nia diligenta kolegaro’