Du elstaraj instruistoj akceptis la inviton partopreni: Katalin Kováts (Hungario / Nederlando) kaj Sylvain Lelarge (Francio / Nederlando). La geedza paro jam de 15 jaroj kun granda sukceso gvidas la paroligajn kursojn dum UK, kaj diversajn lingvajn programojn dum Esperanto-aranĝoj. Katalin Kováts estas la redaktorino de Edukado.net, membro de la Akademio de Esperanto, kaj ofta gastinstruisto ĉe NASK. Ŝi instruos en la Supera Nivelo. Sylvain Lelarge estas profesia instruisto pri la franca lingvo, kaj li gvidos la meznivelan kurson – tio estos jam lia dua sperto kiel NASK-instruisto. Lee Miller (Usono), profesia interpretisto kaj unu el organizantoj de NASK, instruos en la Post-Baza nivelo.

Tuj antaŭ NASK samloke okazos la Landa Kongreso de Esperanto-USA, tiel ke oni povu veni por la Kongreso kaj resti por NASK. La kongresaj datoj estos 30a de junio ĝis la 3a de julio 2017. Studantoj por NASK alvenos la 4an de julio kaj foriros la 13an; lecionoj okazos inter la 5a kaj la 12a de julio. Vespere de la alventago, studantoj povos spekti la piroteknikaĵojn en la urbcentro. (La Universitato William Peace estas je la promendistanco de la urbocentro, kaj la piroteknikaĵoj estos videblaj de la kampuso.)

Dum la ok tagoj de instruado, lecionoj okazos matene, sed estos ankaŭ diversaj aliaj aktivaĵoj kaj programoj posttagmeze kaj vespere: prezentaĵoj, esplorado de la belaj muzeoj, butikoj kaj restoracioj de la urbo, ĉio en la piedira distanco de la kampuso. La baza kosto por 8-taga NASK estas $790 ($840 post la 1a de marto), kiu inkluzivas loĝadon, manĝadon, kaj instruadon. Estas aliaj eblecoj por lokanoj, kiuj ne loĝos ĉe la universitato. Petu la registrilon ĉe eddyellen@aol.com aŭ vizitu la retejon: nask.esperanto-usa.org/venonta.

ESF

La prelegserio, subvenciata de ESF, okazos sub aŭspicio de la Programo pri Lingvistiko ĉe la Postdiploma Centro de la Urba Universitato de Novjorko, 365 Kvina Avenuo (ĉe 34a Strato). La prelego okazos en salono C198 vendredon, la 16an de decembro, 2016, je la 4a ptm.

Ĉiuj prelegoj el la serio estas senpagaj kaj malfermaj al la publiko.

La prelegon de prof. Schor enkondukos Humphrey Tonkin, emerita prezidanto de la Universitato de Hartford kaj estrara prezidanto de ESF, kiu parolos pri la vivo kaj atingoj de Tivadar Soros. Prof. Tonkin tradukis la du librojn de Soros el Esperanto en la anglan kiel Masquerade (2000) kaj Crusoes in Siberia (2010).

Kiel profesoro de la angla ĉe Universitato Princeton, Esther Schor studis la originojn kaj evoluon de la Internacia Lingvo Esperanto kaj ĝian pozicion en la moderna mondo. Multrilate ŝia nova libro estas rekonfirmo de la graveco de Esperanto kiel socia movado en la hodiaŭa mondo. Laŭ recenzo en New York Times, la libro “lasas nin sen dubo ke, kion ajn Esperanto faras, ĝi ŝajne ĝuste faras ĝin”.

Estontajn prelegojn prezentos Michael Gordin, profesoro pri moderna kaj nuntempa historio ĉe Universitato Princeton (pri ligo inter Albert Einstein kaj la internacilingva movado), Brigid O’Keeffe, profesoro pri historio ĉe Kolegio Brooklyn (pri Esperanto en la fruaj jaroj de Sovetunio), Ulrich Lins, historiisto kaj aŭtoro (pri persekutado de esperantistoj sub Hitler kaj Stalin), Nico Israel, profesoro de la angla ĉe Kolegio Hunter (pri James Joyce kaj Esperanto), kaj Ulrich Becker, eldonisto de Esperanto-libroj en Novjorko (pri eldonado en Esperanto). La prelegserio daŭros ĝis aŭtuno 2017. Pliaj informoj haveblas ĉe: www.soroslectures.org (angle).

ESF

Fonto: http://www.esperantic.org/eo/2016/11/21/novjorka-prelegserio-omagos-al-tivadar-soros-esperantisto/

Kiel ĉiam, ĉi-jare studantoj povis elekti el tri niveloj de kursoj: postbaza, meza kaj supera.

La post-bazan nivelon kune instruis Lee Miller kaj Ĵenja Bondelid, ambaŭ usonanoj. Tiu nivelo celis helpi studantojn, kiuj jam ekkonis la bazajn regulojn de la lingvo, pli bone regi kaj sekvi ilin kaj kuraĝiĝi pri parolado. Sur ĉiu muro de la klasĉambro videblis paperoj montrantaj la literon “N”: memorigiloj pri la akuzativo. Por iomete malpezigi la lecionojn, Ĵenja ankaŭ instigis la klason kanti simplajn Esperantajn kantojn.

Por instrui la mezan nivelon venis Tim Morley de Britujo. Unu el liaj metodoj estis starigi ludojn, kiuj paroligis la studantojn. Intertempe li “kolektis erarojn”, kiujn li aŭdis de la studantoj dum la ludoj. Poste li kaj la klasanoj diskutis la plej oftajn erarojn. Laŭ la sonoj de ridado en la meznivela klasĉambro kaj laŭ la komentoj de la klasanoj ĉe la manĝotabloj, tiu ĉi metodo multe plaĉis al la studantoj.

Bertilo Wennergren, rokmuzikisto kaj aŭtoro de PMEG, venis el Germanujopor gvidi la superan nivelon. Tamen, lia nomo por la nivelo, en kiu mi partoprenis, estis “ĥaosa nivelo”, ĉar li petis ke ni skribu demandojn sur slipoj kaj metu ilin en lian “magian ĉapelon”. Dum parto de ĉiu tago li hazarde elektis slipojn el la ĉapelo, kaj la klaso diskutis la demandojn pri tiklaj detaloj de la Esperanta gramatiko. La klaso ankaŭ debatis diversajn temojn kaj legis tekstojn, en kiujn li antaŭe enmetis gramatikajn erarojn, por trovi, kaj diskuti kiel korekti la erarojn.

Inter la NASKanoj estis kelkaj, kiuj komencis lerni Esperanton per la reta kurso de Duolingo. Hans Becklin, kiu eklernis per Duolingo antaŭ 11 monatoj, sed partoprenis la superan nivelon, ŝatis kelkajn ecojn de la NASKa kurso kiuj mankas en reta kurso kiel Duolingo. Li rakontis: “Duolingo estas kurso kun multe de la angla, en kiu oni povus studi tridek minutojn ĉiutage. NASK estas kurso sen uzo de la angla, kiu daŭras ok horojn dum la tuta tago. Sen NASK mi neniam povus studi kaj uzi Esperanton dum tuta semajno. Mi amikiĝis kun multaj esperantistoj de Usono kaj de aliaj landoj. Nia divido de kulturoj, pensoj, kaj tempo konvinkis min, ke Esperanto vere estas ponto super la memfaritaj muroj en nuntempa vivo”.

Alia interesa grupo inter la kursanoj estis kvin junuloj kiuj aĝis malpli ol 18 jaroj. Ĉe NASK ili devas esti akompanataj de sia patro aŭ patrino. La junuloj donis freŝan, kelkfoje amuzan senton al la pli aĝaj studantoj, kaj ankaŭ mem multe profitis la sperton. Leo Guth, unu el la junuloj, diris: “Mi ĝuegis la kurson! Krom la lerna valoro de la kurso, mi plej amis la homan flankon. Komence, mi estis tre timida renkonti aliajn esperantistojn kaj paroli kune realvive. Sed baldaŭ la aliaj partoprenantoj forigis ĉiom da miaj zorgoj. Ili neniam igis min senti min kiel infano”. Leo esperas vojaĝi al junularaj esperantistaj eventoj en Eŭropo estontece.

Krom la kursoj, aliaj programeroj okazis posttagmeze kaj vespere. Kelkaj el la temoj estis: Esperanto kiel hejmlingvo kun infanoj, la Ruĝa Kruco en Kubo, kartludoj kaj tabulaj ludoj, kaj Usona popolmuziko.

Samtempe kun NASK okazis la Kino-Teatro-Festivalo (KTF), kies ĉefa produkto estis radioprogramo en formo de amuza historia kvizo. Mi rolis en la programo, kaj esperas ke baldaŭ ĝi estos aŭskultebla rete.

Kvankam mi multe lernis, mi plej ĝuis du aferojn ĉe NASK ĉi-jare. La unua afero estis ke multaj homoj kunportis muzikilojn, kaj plenigis la vesperojn per muziko. Ni aŭskultis du koncertojn. La unuan koncerton prezentis multaj kantistoj kiuj kantis por ni kantojn de multaj landoj. La duan prezentis ĉefe Bertilo kaj Ĵenja, kiuj bele kantis ne nur kantojn verkitajn aŭ tradukitajn de Ber- tilo, sed ankaŭ novan Esperantan tradukon, kiun Lee Miller faris de la kanto “When I’m Sixty-Four” de la rokgrupo The Beatles.

La dua afero estis uzi Esperanton tuttage! Simple ludi kartludon, aŭ babili en trinkejo kun bonkoraj esperantistaj amikoj, novaj kaj malnovaj, vere feliĉigis mian koron. Mi ne volis foriri, kaj jam antaŭĝojas pri la kurso en 2017. Jam oni anoncis ke NASK okazos en la sama loko ankaŭ en la venontaj tri jaroj.

Brian Harmon

NASK: energio, gramatiko, muziko

Denove la Nord-Amerika Somera Kursaro (NASK) de Esperanto okazis en Raleigh, la ĉefurbo de la Usona ŝtato Norda Karolino. En la tereno de Universitato William Peace 53 studantoj el Kanado, Kubo, Brazilo kaj Usono studis de la 29a de junio ĝis la 6a de julio 2016.

Kiel ĉiam, ĉi-jare studantoj povis elekti el tri niveloj de kursoj: postbaza, meza kaj supera.

La post-bazan nivelon kune instruis Lee Miller kaj Ĵenja Bondelid, ambaŭ usonanoj. Tiu nivelo celis helpi studantojn, kiuj jam ekkonis la bazajn regulojn de la lingvo, pli bone regi kaj sekvi ilin kaj kuraĝiĝi pri parolado. Sur ĉiu muro de la klasĉambro videblis paperoj montrantaj la literon “N”: memorigiloj pri la akuzativo. Por iomete malpezigi la lecionojn, Ĵenja ankaŭ instigis la klason kanti simplajn Esperantajn kantojn.

Por instrui la mezan nivelon venis Tim Morley de Britujo. Unu el liaj metodoj estis starigi ludojn, kiuj paroligis la studantojn. Intertempe li “kolektis erarojn”, kiujn li aŭdis de la studantoj dum la ludoj. Poste li kaj la klasanoj diskutis la plej oftajn erarojn. Laŭ la sonoj de ridado en la meznivela klasĉambro kaj laŭ la komentoj de la klasanoj ĉe la manĝotabloj, tiu ĉi metodo multe plaĉis al la studantoj.

Bertilo Wennergren, rokmuzikisto kaj aŭtoro de PMEG, venis el Germanujopor gvidi la superan nivelon. Tamen, lia nomo por la nivelo, en kiu mi partoprenis, estis “ĥaosa nivelo”, ĉar li petis ke ni skribu demandojn sur slipoj kaj metu ilin en lian “magian ĉapelon”. Dum parto de ĉiu tago li hazarde elektis slipojn el la ĉapelo, kaj la klaso diskutis la demandojn pri tiklaj detaloj de la Esperanta gramatiko. La klaso ankaŭ debatis diversajn temojn kaj legis tekstojn, en kiujn li antaŭe enmetis gramatikajn erarojn, por trovi, kaj diskuti kiel korekti la erarojn.

Inter la NASKanoj estis kelkaj, kiuj komencis lerni Esperanton per la reta kurso de Duolingo. Hans Becklin, kiu eklernis per Duolingo antaŭ 11 monatoj, sed partoprenis la superan nivelon, ŝatis kelkajn ecojn de la NASKa kurso kiuj mankas en reta kurso kiel Duolingo. Li rakontis: “Duolingo estas kurso kun multe de la angla, en kiu oni povus studi tridek minutojn ĉiutage. NASK estas kurso sen uzo de la angla, kiu daŭras ok tagojn dum la tuta tago. Sen NASK mi neniam povus studi kaj uzi Esperanton dum tuta semajno. Mi amikiĝis kun multaj esperantistoj de Usono kaj de aliaj landoj. Nia divido de kulturoj, pensoj, kaj tempo konvinkis min, ke Esperanto vere estas ponto super la memfaritaj muroj en nuntempa vivo”.

Alia interesa grupo inter la kursanoj estis kvin junuloj kiuj aĝis malpli ol 18 jaroj. Ĉe NASK ili devas esti akompanataj de sia patro aŭ patrino. La junuloj donis freŝan, kelkfoje amuzan senton al la pli aĝaj studantoj, kaj ankaŭ mem multe profitis la sperton. Leo Guth, unu el la junuloj, diris: “Mi ĝuegis la kurson! Krom la lerna valoro de la kurso, mi plej amis la homan flankon. Komence, mi estis tre timida renkonti aliajn esperantistojn kaj paroli kune realvive. Sed baldaŭ la aliaj partoprenantoj forigis ĉiom da miaj zorgoj. Ili neniam igis min senti min kiel infano”. Leo esperas vojaĝi al junularaj esperantistaj eventoj en Eŭropo estontece.

Krom la kursoj, aliaj programeroj okazis posttagmeze kaj vespere. Kelkaj el la temoj estis: Esperanto kiel hejmlingvo kun infanoj, la Ruĝa Kruco en Kubo, kartludoj kaj tabulaj ludoj, kaj Usona popolmuziko.

Samtempe kun NASK okazis la Kino-Teatro-Festivalo (KTF), kies ĉefa produkto estis radioprogramo en formo de amuza historia kvizo. Mi rolis en la programo, kaj esperas ke baldaŭ ĝi estos aŭskultebla rete.

Kvankam mi multe lernis, mi plej ĝuis du aferojn ĉe NASK ĉi-jare. La unua afero estis ke multaj homoj kunportis muzikilojn, kaj plenigis la vesperojn per muziko. Ni aŭskultis du koncertojn. La unuan koncerton prezentis multaj kantistoj kiuj kantis por ni kantojn de multaj landoj. La duan prezentis ĉefe Bertilo kaj Ĵenja, kiuj bele kantis ne nur kantojn verkitajn aŭ tradukitajn de Ber- tilo, sed ankaŭ novan Esperantan tradukon, kiun Lee Miller faris de la kanto “When I’m Sixty-Four” de la rokgrupo The Beatles.

La dua afero estis uzi Esperanton tuttage! Simple ludi kartludon, aŭ babili en trinkejo kun bonkoraj esperantistaj amikoj, novaj kaj malnovaj, vere feliĉigis mian koron. Mi ne volis foriri, kaj jam antaŭĝojas pri la kurso en 2017. Jam oni anoncis ke NASK okazos en la sama loko ankaŭ en la venontaj tri jaroj.

Brian Harmon

Foto de Greg Heartsfield

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/08/nask-4

La kursaro en 2016, jam la trian fojon, estos sur la bela verda kampuso de la universitato William Peace en Raleigh, Nord-Karolino. Same kiel en 2015, Kino-Teatro-Festo (KTF) okazos samtempe kun NASK, tiel ke la partoprenantoj de ambaŭ eventoj povu partopreni en la komunaj aktivaĵoj kaj vidi la finan produkton de la metiejoj de KTF. La plena programo okazos inter la 28a de junio kaj 7a de julio kaj la mallonga programo inter la 28a de junio kaj 3a de julio. Estos ankaŭ diversaj aliaj aktivecoj: esplorado de muzeoj, butikoj kaj restoracioj de la urbo, ĉio en piedira distanco de la kampuso. Ambaŭ grupoj povos partopreni la feston de la 4-a de julio, kun piroteknikaĵoj!

Ĉiun jaron oni petas al famaj instruistoj kaj movadanoj el la tuta mondo instrui ĉe NASK, kaj ankaŭ en 2016 ni ĝojas anonci la stelan instruistan teamon!
La superan kurson gvidos Bertilo Wennergren, membro de la Akademio de Esperanto, la Esperantisto de la Jaro 2006, muzikisto kaj la aŭtoro de la Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko, Detala Gramatiko de Esperanto kaj Landoj kaj lingvoj de la mondo.
Tim Morley estos la instruisto de la meznivela kurso. Diplomita instruisto de la angla, Tim, interalie, gvidis esperantigon de OpenOffice kaj instruas la lingvon interrete pere de italki.com (lastatempe, lia priesperantuja adaptaĵo la fifama kartludo Cards Against Humanity furoris en diversaj Esperanto-aranĝoj en Eŭropo).
Ĵenja Bondelid (“Helena” el la videokurso Esperanto – Pasporto al la Tuta Mondo) gvidos la komencintan kurson. Fondinto de la Kino-Teatro-Festo, Ĵenja diplomiĝis pri la instruado de Esperanto ĉe la altlernejo Principia; ŝi reĝisoras, danckomponas kaj prezentas sur loka scenejo en Vaŝingtonio.
Lee Miller, profesia interpretisto de la Usona Signo-Lingvo, gvidos la postbazan kurson (Lee estas partoprenanto de la kursaro ekde 2000 kaj nun li estas jam delonge unu el ĝiaj gvidantoj).
Hoss Firooznia, la redaktoro de Usona Esperantisto, estos helpinstruisto kaj redaktoro de «La NASKa Fasko» kaj gvidos eksterkursajn programojn.

La bazaj kostoj por 8-taga NASK/KTF estas $760 (USD), por 4 tagoj de NASK/KTF $430 se vi aliĝos antaŭ la 15-a de marto (poste la prezo altiĝos je $50). Stipendia helpo haveblas por plentempaj studentoj kaj instruistoj, kaj ankaŭ loĝantoj en latinamerikaj landoj. Vizitu la retejon http://nask.esperantic.org por pli da informoj pri NASK kaj www.kotofesto.org pri KTF. La aliĝilo estas havebla laŭ peto al la administranto de la kurso, Ellen Eddy, ĉe EDDYELLEN@aol.com.

ESF

NASK: Lee Miller instruas (Foto: Ellen Eddy)

La 1–8an de julio de 2015 duafoje okazis la Nord-Amerika Somera Kursaro (NASK) de Esperanto en la tereno de Universitato William Peace, en la urbocentro de Raleigh, Norda Karolino. Tiu tereno estas belega: historiaj konstruaĵoj, modernaj klasĉambroj, kaj komforta loĝejo (en kiu loĝis nur la NASK-studentoj kaj teamanoj, vere Esperantuje). Estis varme, sed ne terure, kaj ĉiuj konstruaĵoj estis bone klimatizitaj. La klasĉambroj jam estis pretaj kun komputilo, interreto, projekciilo, kaj sonsistemo. La tereno funkcias komplete per sendrata interreta sistemo.

NASK spertis feliĉan kreskon dum la pasintaj kelkaj jaroj, kaj ĉi-foje venis 57 studentoj, ĉefe el Usono, Latinameriko kaj Kanado. 28 el ili jam partoprenis en pli fruaj jaroj, kaj 29 estis novaj. La kursaro okazas ĉiujare dank’ al la konstanta administra laboro de Ellen Eddy, kiu kapablas solvi preskaŭ ĉiujn problemojn por la partoprenantoj, krom fojaj plendoj pri la vetero. Iu kiu interesiĝas pri la kursaro en 2016 povas kontakti ŝin.

La studentoj lernis en tri niveloj, kiel kutime. NASK dum multaj jaroj ne proponas kurson por komencantoj; oni jam devus scipovi la bazajn elementojn de la lingvo kaj esti preta kompreni instruadon per Esperanto antaŭ ol alveni. En la postbaza nivelo instruis Ĵenja Bondelid, usona instruisto kaj aktoro el la Insulo Vidbeo en Vaŝingtonio. En la meza nivelo kune instruis Lee Miller el Misurio kaj Tim Westover el Georgio; kaj en la supera kurso instruis Paŭlo Gubbins el Britujo konata kaj amata instruisto kiu jam instruis ĉe NASK en Vermonto kaj Kalifornio. Subtene kaj ĉionfarante laboris Hoss Firooznia el Novjorkio en la roloj de helpinstruisto kaj redaktisto de la ĉiutaga revueto La NASKa Fasko.

La ĉi-jara grupo estis aparte vigla kaj partoprenema, kaj ege laborema. Dum mi preterpasis ĉambrojn en la dormejo mi ofte vidis homojn ĉe la skribotabloj diligente studantaj. En la meznivela kurso, ekde la unua tago mi havis la senton: “Ho, tiu grupo vere ne bezonas instruiston; ili tute kapablas instrui sin mem”. Kaj eĉ en la manĝejo kaj survoje al lecionoj ĉiuj parolis Esperanton.

Pro tio ke samtempe okazis kune kun NASK la Kino-Teatro-Festivalo (KTF), ne estis tiom da ekskursoj kaj prezentadoj kiel kutime. Multaj NASKanoj partoprenis en la KTF kaj ties projektoj kaj prezentadoj, kaj tiel profitis de ambaŭ programoj.

Ok-taga kurso estas sufiĉe mallonga. Homoj venas, kaj esperas “perfektiĝi” pri Esperanto dum NASK. Vere, ne eblas… mi dirus senhezite ke post pli ol 40 jaroj en Esperantujo mi ankoraŭ ne “perfektiĝis”, sed simple survojas. Sed ĉiu kiu partoprenis en NASK 2015 ne nur survojas, sed progresis. Kaj progreso, ne perfekteco, estas la signo de sukceso.

Lee Miller

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/08/nask-2/

Oni ripetas: imperiismo, imperiismo… Sed bone difini, kio ĝi estas, oni ne ofte kapablas. Des pli: bone klarigi ĝiajn fontojn kaj faktorojn ĝin subtenantajn, speciale en tiuj kazoj, kiam ĝi ne nepre ŝajnas esti utila por imperiisto mem. Tial tre utila estas la esperantlingva versio de la verko de Noam Chomsky (Ĉomski) Imperiaj ambicioj, kiu, malgraŭ prokrasto (la angla originalo aperis en 2005), tute ne malaktualiĝis.

Chomsky estas unuagrade fama sciencisto-lingvisto, kies teorioj estas arde akceptataj aŭ same arde malakceptataj de liaj kolegoj, sed sendube grave influintaj la ĝeneralan lingvistikon dum lastaj 50 jaroj. En Esperanto oni povas konatiĝi kun ili laŭ lia libro Lingvo kaj menso, kaj li ankaŭ (eble, pro malkompetenteco) estas konata malamiko de Esperanto: famas lia antaŭdekjara eldiro “Esperanto ne estas lingvo”.

Krom tio, li estas aktiva socia aktivulo de maldekstra (liberecan-socialisma) karaktero, jam delonge – ekde la Vjetnama milito – protestanta kontraŭ la imperiisma politiko de sia lando. Lia analizo de la usona politiko estas tre kompetenta, multflanka kaj – kio faras ĝin speciale valora – farita deinterne, de progresema usonano.

La libro estas ne monografio pri la temo, sed surpaperigita serio de naŭ porradiaj intervjuoj, faritaj de David Barsamian inter marto 2003 kaj februaro 2005. La temoj varias, sed ĉiuj koncernas la ŝanĝojn en la mondo kaj en la usona politiko post la teroristaj agoj la 11an de septembro 2001. La dialoga karaktero faras la tekston vigla kaj facile legebla.

La aferoj traktataj estas, unuavice, la kaŭzoj de la agreso kontraŭ Irako, sed ili ne limiĝas je tiu punkto. Chomsky vidas la modernan usonan imperiismon en la vasta historia perspektivo, kaj tiel klarigas ĝiajn fontojn kaj karakterizajn trajtojn; krome, kiel kontraŭulo de la kapitalisma sistemo, li ligas ĝin ĝuste kun la interesoj de la kapitalo.

Ĉiuj intervjuoj-ĉapitroj estas interesaj, sed “Historio kaj memorado” kaj “Doktrino de bonaj intencoj” min aparte frapis. Rigardante de la vidpunkto de Dawkins, ideologiaj pravigoj de imperia konduto estas tipaj memoj (sinreproduktantaj kaj disvastiĝantaj informunuoj), aŭ eĉ kompleksoj de memoj – mempleksoj. Tial la imperiisma politiko bone enradikiĝas en la popola konscio kaj (tion Chomsky eĉ ne atentas) penetras en la konscion de certaj reprezentantoj de aliaj popoloj (iusence pravas la aserto, ke la nuntempa plej populara mondreligio estas usonismo). La zorgo de Chomsky estas kontraŭstari la ŝtatan imperiismon, agresemon kaj kapitalismon ĝenerale, kaj por tio li proponas la solan rimedon: konstantan, ĉiutagan seninterrompan reziston, dum sporadaj protestaj agoj, eĉ tre amasaj, estas plejparte senrezultaj.

Chomsky en radiaj intervjuoj ne povis tuŝi senrezerve ĉiujn trajtojn de la moderna imperiismo kaj de la manieroj ĝin kontraŭstari. Tamen estas strange, ke li, lingvisto de la unua grado, tute neglektas ĝian lingvan dimension, tiom klaran por ĉiu esperantisto. Nu, verŝajne, ĝuste tiu aspekto plej malbone videblas el Usono eĉ por la plej sagacaj homoj!

La libron tradukis granda teamo el diversaj landoj sub la ĝenerala gvido de Renato Corsetti. La laboro estas vere laŭdinda, kaj la teksto estas senriproĉa, kvankam mi preferus, se la ĉefredaktoro ne redecidus malesperantigi la personajn nomojn, pri kio li mencias en la antaŭnotoj.

Nu, tio estas afero de la gusto. Ĝenerale eblas diri, ke la libron legu ĉiuj, kiujn interesas la mondo, en kiu ili vivas, kaj kiuj volas kompreni, kial okazas diversaj eventoj, malbone influantaj nian vivon. Mi esperas, ke da tiaj homoj inter esperantistoj estas granda plimulto.

Nikolao Gudskov

Ĉi tiu recenzo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/09/recenzo-23/

NASK en Raleigh: Fabjo Monteiro el Brazilo prezentas siajn filmojn de “Globeto – interreta televido”. (Foto: Hoss Firooznia)

NASK 2013 estis luma fasko el kulturo, amuzaĵo kaj amikeco, okazinta de la 26a de junio ĝis la 5a de julio meze de la urbo Raleigh en la usona ŝtato Norda Karolino.

Mi estas tre feliĉa pro mia decido partopreni en tiu prestiĝa kursaro jam longedaŭra, komencita en la jaro 1969 kaj daŭre okazigata de la fonduso Esperantic Studies Foundation. Ĝi estis mirinda okazo por praktiki nian lingvon. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homoj, ĉefe el Usono, sed ankaŭ el Aŭstralio, Barato, Brazilo, Ĉilio, Kanado, Kolombio, Koreio, Kubo, Germanio kaj Meksiko. Tamen ne gravis la deveno: ni ĉiuj estis anoj de granda familio ligita de frateca amo! Mi ĝoje amikiĝis kun multaj homoj, kaj mi sentis min hejme.

La etoso estis tre agrabla. La universitato William Peace estas vera paradiza ĝardeno: belega, arboplena, silenta. Krome moderna kaj komforta. Ni havis bonan manĝaĵon: matene, tagmeze kaj vespere.

La postbazan kaj meznivelan kursojn instruis Lee Miller kaj Derek Roff. Mi frekventis la superan kurson, gvidatan de la klera kaj entuziasma d-ro José Antonio Vergara. Mi estas ravita pro la kurso kaj pro la fakto, ke la amindaj usonanoj serioze studas kaj parolas Esperanton!

Grava temo de nia kurso estis diskuto pri la rolo por Esperanto en la moderna mondo. Interalie ni analizis eseojn de Trevor Steele (Ĉu malesperi?, LOdE, 2011, №10), José Antonio Vergara (Esperanto estas multe pli valora ol speco de malangla aŭ identecofonto de supozata “popolo”, LOdE, 2011, №11) kaj Jorge Camacho (La zombia lingvo, aperinta en Libera Folio).

Menciinda estas la mojosa ĵurnalo La NASKa Fasko, kiu aperis ĉiutage dum la kursaro kaj legeblas en la kursretejo ĉe http://lodestone.org/nask. Ankaŭ menciinda estas la ĉarma flago de Esperanto sur la pordo de mia dormoĉambro: ĝi estis manfarita de samideanino Mar Cardenas. Sur la flago videblas mia nomo per orumitaj literoj! Tre emocie!

En la liberaj posttagmezoj ni faris ekskursojn tra la urbocentro, vizitis interesajn muzeojn kaj spektis artfajraĵojn okaze de la datrevenfesto de la sendependiĝo de Usono. Dum la artaj vesperoj ni multe amuziĝis per filmoj, kantoj, ludoj. Ni do havis tre bonan tempon dum la neforgesebla NASK 2013!

Maria Nazaré de C. Laroca

Ĉi tiu artikolo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/08/227nask/

Multaj talentuloj troviĝis inter la partoprenintoj el 13 usonaj ŝtatoj kaj ses pliaj landoj. Ili kontribuis al la diversaj prezentaĵoj dum la posttagmezaj kaj vesperaj programeroj: muziko, spertoj de ĉasanto de tornadoj, geologia klarigo pri nekutimaj rokformoj, kiel krei per balonoj, kantado, malicaj komputilaj programoj, kaj similaj. Mabel Isabel Ojeda montris filmojn de Argentino kiel allogaĵojn por la UK en 2014.

La intensa oktaga kursaro finiĝis per disdono de atestiloj kaj festeto. Ni esperas fari similan aranĝon kadre de la Usona Esperanto-Kongreso en 2013, verŝajne ĉe universitato en Norda Karolino.

Ellen M. Eddy
administranto de NASK

Ĉi tiu artikolo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/09/215nask/

Dum longa tempo eŭropanoj kutime miris vidante la dikecon de usonanoj. Por tiuj, kiuj vizitis Usonon ja tuj klariĝis, kial usonanoj tiom dikas. Ili simple tro manĝas kaj nemulte sportas aŭ moviĝas. Eĉ rapida inspekto en la fridujoj de usonanoj donas indikojn: ĉiuj pakaĵoj kaj dozoj estas multe tro grandaj.

Dum la lastaj jardekoj en pluraj kampoj eŭropanoj multe laboras por esti pli “usonecaj”. Tiel, oni volas esti pli sukcesaj en sciencoj, komercoj kaj sportoj. Nur en malmultaj sferoj eŭropanoj sukcesis. Tamen la statistiko de Eurostat, agentejo de EU en Luksemburgio, montras ke la civitanoj en pluraj Eŭropaj landoj estas survoje al “plibonigi” la atingojn de usonanoj en unu sfero – pezo.

“Obezeco estas altiĝanta rapide, kunportante ruinigantajn sekvaĵojn por la publika sano kaj grandajn ekonomiajn kostojn. Nia kontinento alfrontas obezecan epidemion tiom seriozan kiel tiu en la Norda Ameriko. Mi estas alarmita precipe pro la daŭra leviĝo de la pezo kaj de la obezeco inter la lernejanoj”, – diris Markos Kyprianou. Ĉi tiu eksa Eŭrop-komisionano pri sano, lanĉis en 2005 “forumon” por alfronti la problemon.

Sep jarojn poste, malfeliĉe la obeza krizo kreskas. Mia lando Kimrio estas unu el la plej malbonaj ekzemploj. Kimrinoj estas la plej dikaj en la Eŭropa Unio. La virojn en Kimrio superpezas nur maltanoj. La lastaj statistikoj montras ke granda parto de la Eŭropa popolo estas tro dika.

Tamen la granda diferenco estas inter landoj. En Francio nur 12.7% el la virinoj kaj 11.7% el la viroj estas “tro dikaj”. Ankaŭ malmultaj italinoj (9.3%) kaj italoj (11.3%) estas tro dikaj. La plej altaj proporcioj de obezaj virinoj estas registritaj en Britio (23.9%), Malto (21.1%), Latvio (20.9%) kaj Estonio (20.5%), kaj de viroj en Malto (24.7 %), Britio (22.1%), Hungario (21.4%) kaj en Ĉeĥio (18.4%).

Kio estas tro obeza aŭ tro dika? La indico plej ofte uzata estas la korpomasa indico (KMI) kiu taksas la homan korpopezon per la pezo de la homo (en kilogramoj) dividita je kvadrato de la alto de la homo (en metroj). Ĝin elpensis la belga sciencisto Adolphe Quetelet. Eĉ se diskutata, ĉar KMI ne konsideras la individuan korpokonstruon je graso kaj muskoloj (speciale ĉe sportistoj), ĝi tamen donas ĝeneralan indicon.

La ideala pezo ĉe virinoj estas ĉirkaŭ KMI 22 kaj ĉe viroj 24. La tropezeco estas kun KMI inter 25 kaj 30, kaj la obezeco kun KMI ekde 30 ĝis 35 (unua grado), kaj inter 35 kaj 40 (dua grado). Se KMI estas pli ol 40, oni parolas pri mortiga trodikiĝo.

La solvo de ĉi tiu problemo estas malfacila por politikistoj. Kiuj volas, ke oni aĉetu malpli da sukeritaj trinkaĵoj, grasaj viandaĵoj kaj preparitaj manĝaĵoj? Neniu serioza politikisto.

La uzita foto estas el Edinburgo (Skotlando). Fonto: Vikimedia Komunaĵo.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/02/209daf/

Ankaŭ la pola prezidanto de la Eŭropa Parlamento Jerzy Buzek forgesis tiun bazan rajton, garantiatan de la Eŭropa Unio al ĉiu, je justa kaj publika proceso antaŭ sendependa kaj senpartia tribunalo, por prijuĝo de liaj rajtoj kaj devoj kaj de iu ajn kriminala akuzo kontraŭ li.

Plej grave, evidentiĝis ke Osama bin Laden eĉ ne estis armita.

“Kial nearmita viro ne estis arestita kaj metita al tribunalo por montri la veron al la mondo?” – demandis reprezentanto de la familio de Osama bin Laden. La familio de la mortigita teroristo kritikas la senhontan malobservadon de bazaj internaciaj rajtoj je justa proceso. Ĉiu akuzato devas esti supozata senkulpa ĝis pruvita kulpo fare de tribunalo.

Usono devintus sekvi la saman vojon kiel por la iraka prezidento Sadam Hussein kaj la serbia prezidento Slobodan Milošević – juĝo en tribunalo. “Ni asertas, ke arbitra mortigo ne estas solvo por politikaj problemoj kaj krima prijuĝo. La justeco devas esti farata videble”, – diris la familio de Osama bin Laden.

Bedaŭrinde, en ĉi tiu afero Barroso sekvis Usonon. Forgesante la rajtojn de la amasmortiginto bin Laden, Eŭropo efektive makulas sian kulturan kaj homrajtan animon, por kiu ĝi tiom fiere batalas. Same kiel granda plejparto de usonanoj kaj eŭropanoj, mi persone ĝojegas, ke bin Laden ne plu vivas. Aliflanke, mi ankaŭ nun malĝojas, ke niaj politikistoj neglektis defendi gravan principon: la rajton je justa juĝo por ĉiu, ankaŭ por la plej abomena krimulo.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №6 (200).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/05/bruselo200/