Malkiel en multaj Eŭropaj landoj, en kiuj kongresoj de landaj asocioj foje impresas kiel pensiulaj asembleoj, la kongreso de UkrEA estis partoprenita de pluraj junaj kaj mezaĝaj aktivuloj.

La 28-29an de novembro en Kijivo (Kievo, laŭ PIV) okazis la 21a kongreso de Ukrainia Esperanto-Asocio (UkrEA) kun 45 UkrEA-membroj, inter kiuj 22 havis plenrajtajn mandatojn de lokaj Esperanto-kolektivoj. UEA donis specialan atenton al la kongreso sendinte al ĝi sian vicprezidanton Stefan MacGill.

La raporto de la prezidanto de UkrEA, Eŭheno Kovtonjuk, abundis per realaj atingoj kaj estis akompanata per bildoj samtempe sur kvin ekranoj. Menciinte mankojn (interalie, foresto de jarplano kaj neeldono de Helianto, Ukraina Stelo kaj jarlibro), li listigis la atingojn, inter kiuj la ĉefaj estas jenaj:

• Firmiĝo de la ukrainia esperantistaro, pli efika teama laboro, speciale de la Kijiva grupo Rondo; reveno de spertaj esperantistoj al aktiva laboro en UkrEA.
• Reveno de junularo al UkrEA kaj apero de freŝaj fortaj gejunuloj el la nova klubo Arto.
• La asocia membraro estis reviziita, forfalis “mortaj animoj”, tamen la membronombro kreskis ĝis 160;
• La individua membraro de UEA en Ukrainio kreskis ĝis 47;
• Renoviĝis la Lviva klubo Primavero, fondiĝis du novaj kluboj: Arto en Kijivo kaj Esperanto-BUK en Ĉernivci;
• UkrEA-membroj aktive partoprenis la 100an UK en Lillo. Inter la 19 ukrainiaj partoprenintoj estis 7 gejunuloj kaj 7 infanoj. Partoprenis la kongreson ankaŭ la ukrainia ambasadoro ĉe Unesko V. Vojtoviĉ;
• Kreiĝis kaj eklaboris ULEI-grupo el 13 membroj, inter kiuj estas ses profesoroj kaj akademianoj;
• Ekfunkciis Esperanto-centro ĉe la Orienteŭropa Universitato en Lucjk sub la gvido de prof. Nina Daniluk; simila interkonsento estas atingita kun la rektoro de la Universitato en Ĉernivci;
• Aperis kelkaj artikoloj kaj intervjuoj pri Esperanto en tutlandaj kaj regionaj gazetoj kaj televidkanaloj;
• Estas tradukita en la ukrainan el Esperanto la libro Krimeo estas nia de Kalle Kniivilä;
• Okazis kelkaj renkontiĝoj, interalie, en Ĉernivci kaj Kolomija;
• Ekfunkciis efika interna dissendolisto de UkrEA ĉe Guglo;
• Du esperantistoj estas senditaj labori por Esperanto en Slovakio kaj Pollando.

Post la raporto de la Kontrol-Revizia Komisiono okazis diskuto kun multaj proponoj. La laboro de la prezidio estis taksita “tre bona”. La nova prezidio konsistas el Eŭheno Kovtonjuk (prezidanto), Mikaelo Lineckij (vic-prezidanto), Viktoro Jaskovecj, Jelizaveta Lobanova, Andrij Jankovskij (membroj). La ĉefdelegito de UEA estas Oleksandr Hriŝĉenko. Estis konfirmita la konsisto de ULEI sub la gvido de prof. Nina Daniluk;

Inter la ceteraj decidoj la plej grava estis starigo de laborgrupo por inviti UKon en 2020 al Ukrainio.

La kongresa parolado de la vicprezidanto de UEA Stefan MacGill vekis grandan intereson kaj entuziasmon, kaj la kultura programo kun kantoj de infanoj, gitarludo de V. Bondarkov kaj Lineckij-Ivanova plibeligis la kongreson.

Serhij Prudko

Ĉi tiu artikolo aperis en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/12/ukrainio/

Post la referendumo en Krimeo kaj ŝanĝo de la potenco en Kievo, somere 2014 mi kaj estraranino de UkrEA, jaltanino Nastja L. estis organizantaj Ukrainian Esperanto-tendaron en Tarĥankut (Krimeo). Sed tiam Kievaj esperantistoj demandis, ĉu mi ricevis la rusan pasporton, kaj se jes – kial mi restas vicprezidanto kaj membro de UkrEA. Poste klariĝis, ke laŭ la statuto de UkrEA oni povas elasociigi min nur aŭtune en la vica kongreso. Al la kongreso mi, Nastja kaj la klubo Tero sendis sciigon, ke ni ĝisrevidas la asocion. Nuntempe en UkrEA restis nur du jaltaj esperantistoj.

Tuj post la referendumo (marto 2014) Garik Kokolia publike kondolencis al la krimeanoj, kio elvokis indignon de jaltaj esperantistoj. Kelkaj aliaj esperantistoj esprimis sian negativan rilaton al la referendumo. Sed venis gratulleteroj de kelkaj aktivuloj. La prezidantino de REU Svetlana Smetanina invitis la Jaltan klubon aliĝi al REU. Tamen en Moskvo malmultaj subtenis ŝin, kaj REU ne sendis al ni gratulon okaze de la referendumo en Krimeo. Pro tio la jaltaj esperantistoj decidis ne aliĝi al REU, sed kune kun alilokaj krimeaj esperantistoj fondi Krimean Esperanto-Centron (KEC).

Evidentiĝis, ke oficialigo de la Centro estas afero malfacila kaj temporaba, sed ni bezonis oficialiĝon laŭeble rapidan por efektivigi niajn planojn. Ni do decidis aliĝi al REU kaj faris tion antaŭ la Konferenco de REU. Nian proponon la konferenco akceptis kun aplaŭdoj.

UEA, kiu estas en konsultaj rilatoj kun UN, estas kontraŭ nia aliĝo al REU, ĉar UN konsideras Krimeon teritorio okupita de Rusio. Aliflanke, se KEC aliĝus al UkrEA, UEA ne estus kontraŭ, sed tio estus kontraŭ la leĝoj de Rusia Federacio.

Kiel solvi la problemon? Resti regiona filio de REU interne de Rusio, sed agi memstare en la teritorio de Krimeo. Sekvasomere ni organizos en Krimeo la kvaran tendaron IET (Internaciaj Esperanto-Tagnoktoj) kaj invitos ĉiujn dezirantojn partopreni ĝin.

Jefim Zajdman

Legu ankaŭ:

Nikolao Gudskov: REU konferencis en Ĉuvaŝio
La redaktoro de REGo ĉesis kunlabori kun REU pro ties decidoj pri Krimeo
La Krimea problemo submetita al UEA
Mark Fettes: Por UEA Krimeo restas parto de Ukrainio
Grigorij Arosev: Krimeo: UEA sekvu UEFA?
Krimeo: Osmo Buller klarigas
Giorgio Silfer: En la Esperanta Civito ne ekzistus “krimea problemo”

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/08/krimeo-7/

Konkrete: en Krimeo (kies reaparteno al Rusio ne estas ankoraŭ agnoskita de la internacia komunumo) vivas ankaŭ esperantistoj; REU akceptas la reproprigon de Krimeo fare de Rusio kaj pretas akcepti esperanto-societon el Krimeo, eĉ investi tie per okazigo de eventoj; UkrEA opinias tion jure kaj morale neakceptebla kaj petas la opinion de Roterdamo; UEA respondas, ke Krimeo daŭre apartenas al Ukrajno, ĉar tio estas la vidpunkto de Unuiĝintaj Nacioj.

La respondo de Fettes signifas, ke UEA neniam havas propran opinion kadre de internacia diplomatio, sed simple adoptas la opinion de UN, pli precize de la UN-majoritato. Tiu aŭtomata politika rezigno ĉi-kaze povas konduki al konflikto kun landa asocio, kiu ne respektus UN-orientiĝon.

La Esperanta Civito ne estas ligita al UN, sed jes al la Universala Deklaracio pri la Homaj Rajtoj, al kies principoj ĉiuj Civitaj normoj devas kongrui, laŭ la Konstitucio mem. Krome, la nuna Senato havas majoritaton (sed ankaŭ opozicion) kiu pledas por la respekto de la principo de memdeterminado de la popoloj. Tial la Esperanta Civito estas observanto ĉe UNPO, la organizo de nereprezentataj popoloj (kie situas, interalie, Tibeto kaj Tajvano).

En la Civito do plej gravas la opinio de la unuaj koncernatoj. Se REU decidis aligi krimean societon, tio ne estas konsiderenda, krom se la krimea societo mem faris la decidon aliĝi, libere kaj sendepende.

Dua grava elemento estas la historiaj precedentoj: ĉu ekzistas lokaj aŭ regionaj societoj kiuj membris en alilanda asocio? Triesta Esperanto-Asocio ne aliĝis al Itala Esperanto-Federacio, antaŭ 1920; sed ja restis membro de IEF dum la jaroj de la “libera teritorio”, tuj post la dua mondmilito. Tio okazis malgraŭ forta propagando de la tiama Jugoslavio, eĉ en esperanto: vidu la broŝuron Al kiu Triesto?, recenzitan de Clelia Conterno Guglielminetti en la organo de IEF. Jen do ekzemplo.

Fine, sed ne fone, tiajn kazojn solvus ne la ekzekutiva aŭ leĝodona povoj, sed la justica: la Konsulo transdonus la proteston de UkrEA (se ĝi estus paktinta establo) al la Kortumo, por ke ekestu arbitracio. Sed tian arbitracian instancon UEA ankoraŭ ne havas.

Konkludo: ŝajnas ke la strukturo mem de Universala Esperanto-Asocio ne helpas solvi tiajn problemojn, sed eĉ povas malpreventi, generi aŭ gangrenigi ilin.

Giorgio Silfer
Vickonsulo “ad acta”

Fonto: HeKo 578 4-C

Legu ankaŭ:

Nikolao Gudskov: REU konferencis en Ĉuvaŝio
La redaktoro de REGo ĉesis kunlabori kun REU pro ties decidoj pri Krimeo
La Krimea problemo submetita al UEA
Mark Fettes: Por UEA Krimeo restas parto de Ukrainio
Grigorij Arosev: Krimeo: UEA sekvu UEFA?
Krimeo: Osmo Buller klarigas

Pri la difino de landoj kaj iliaj limoj UEA sekvas la politikon de UN kaj ĝi ankaŭ devas sekvi pro sia oficiala statuso ĉe UN. Konata kazo estas Tajvano, kiun UN ne agnoskas suverena ŝtato. En la 1990-aj jaroj okazis, ke la oficejo de UN pri NRO-oj vidis, ke en iu statistiko de UEA Tajvano aperis kiel aparta lando. Sekve venis letero de UN kun la demando, ĉu UEA agnoskas Tajvanon. Mi respondis, ke la statistiko temis nur pri poŝta distribuado de la revuo de UEA. Tiurilate ankaŭ Reunio kaj Nov-Kaledonio estas apartaj “landoj” en la adresaro de UEA, same ankoraŭ en la 1990-aj jaroj Kanariaj Insuloj, sed en la oficiala statistiko de UEA Tajvano aperas kiel sub-ero sub Ĉinio kaj ne inter Tajlando kaj Tanzanio.

Per 100 voĉoj por, 11 kontraŭ kaj 58 sindetenoj la Ĝenerala Asembleo de UN alvokis pasintjare “ĉiujn ŝtatojn, internaciajn organizaĵojn kaj specialigitajn agentejojn ne agnoski ajnan ŝanĝon en la statuso de la Aŭtonoma Respubliko Krimeo kaj la urbo Sevastopolo surbaze de la referendumo de la 16-a de marto [2014]”. Tiun decidon UEA devas sekvi.

La Statuto de UEA (art. 13) diras: “Principe UEA akceptas el unu regno nur unu landan asocion, sed la Komitato rajtas akcepti plurajn”. (En la jure valida nederlandlingva statuto ‘regno’ estas ‘staat’, t. e. ŝtato.) Kiam Sovetio komencis disfali kaj landaj asocioj de unuopaj respublikoj petis aliĝon al UEA, la Komitato de UEA akceptis ilin post la deklaro de LA (Landa Asocio) de UEA en Sovetio (SEU), ke ĝi ĉesas aktivi en iliaj teritorioj. Tia deklaro de SEU en 1990 ebligis akcepti UkrEA kiel LA de UEA, ĉar ne plu temis pri du LA-oj en la sama “regno” Ukrainio. Ne gravis, ĉu SEU plu havis individuajn membrojn en Ukrainio aŭ ne. Ĉiu LA rajtas havi membrojn kie ajn. Eblas ankaŭ unuopaj eventoj ekster la propraj limoj (jam estis kongresoj kaj jarkunvenoj de LA-oj alilande), sed disvolvi konstantan organizitan aktivadon en teritorio de alia LA ne eblas.

REU kiel LA de UEA en Rusio estas la daŭriganto de SEU. La deklaro de SEU pri Ukrainio el 1990 devontigas REU en la demando pri Krimeo. Kiel Mark Fettes jam skribis, la Estraro nun esploras la aferon, i. a. la demandon, ĉu temas pri konstanta organizita agado de REU en Krimeo.

Entute temas pri serioza afero, kiun la respondeculoj de UEA devas trankvile kaj objektive esplori, sen miksi en ĝin siajn eventualajn personajn opiniojn kaj sintenojn. Kiel NRO kun oficiala statuso ĉe UN, UEA estas la sola reprezentanto de la Esperanto-komunumo, kiu estas rekonita de la internacia komunumo. Ĉe la decidoj, kiujn UEA faras, necesas konscii pri la devoj, kiuj sekvas el tio, kaj ankaŭ pri la decidoj, kiujn UEA mem faris antaŭe. La plej grava afero por UEA estas, ke la agado por Esperanto kresku kaj prosperu ankaŭ en Krimeo. Por tio la politiko de UN ne estas malhelpo.

Osmo Buller
Ĝenerala Direktoro de UEA

Legu ankaŭ:

Nikolao Gudskov: REU konferencis en Ĉuvaŝio
La redaktoro de REGo ĉesis kunlabori kun REU pro ties decidoj pri Krimeo
La Krimea problemo submetita al UEA
Mark Fettes: Por UEA Krimeo restas parto de Ukrainio
Grigorij Arosev: Krimeo: UEA sekvu UEFA?

Ĉe represo bonvolu nepre mencii la fonton: La Balta Ondo
http://sezonoj.ru/2015/08/krimeo-4/

La prezidanto de UEA skribis:

En ĉiuj demandoj rilate al landlimoj ni sekvas la politikon de UN. Tio signifas ke por UEA Krimeo restas parto de Ukrainio. Kompreneble por ni ankaŭ gravas trovi solvojn kaj interkonsentojn, por ke ĉiuj esperantistoj, kie ajn ili loĝas, povu senti sin egalrajtaj partoprenantoj en la internacia movado. Ni ankaŭ komprenas, ke landa asocio povas fronti grandan politikan premon pri difinitaj demandoj.

Ni nun devos kolekti pli da informoj pri la situacio en REU kaj en Krimeo por decidi, kion fari. Evidente ni preferus trovi pacan interkonsenton kiu respektas la vidpunktojn de ĉiuj koncernaj aktivuloj kaj asocioj, sed la nepra bazo por tiu interkonsento estas la internacia juro.

D-ro Mark Fettes
Prezidanto
Universala Esperanto-Asocio

Ĉe represo bonvolu nepre mencii la fonton: La Balta Ondo
http://sezonoj.ru/2015/07/krimeo-3/

La prezidanto de UkrEA atentigis, ke la decido de REU “kontraŭstaras la tutan Eŭropan kaj plejparte tutmondan rilaton al anekso de parto de Ukrainio – Krimeo” kaj “ne kongruas kun la neŭtraleco de UEA kaj provokas malpacon inter Landaj asocioj”. Li petis la gvidantojn de UEA taksi la decidon de REU kaj sciigi la starpunkton de UEA al UEA-membroj.

REU kaj UkrEA estas aliĝintaj asocioj de UEA. La Komitato de UEA nun kunsidas en Lillo, kaj ĝi ankoraŭ havos la eblon kaj tempon esprimi sian opinion pri la peto de UkrEA, sed oni metos ĉi tiun demandon eksterplane en la tagordon. La prezidanto de REU, Svetlana Smetanina, ĝis nun ne komentis publike la “Krimeajn decidojn” de la Konferenco.

Ĉe represo bonvolu nepre mencii la fonton: La Balta Ondo
http://sezonoj.ru/2015/07/krimeo-2/