Trajne oni longe proksimiĝas al Irkutsk, la valo de la rivero Angara estas unu el la plej dense loĝataj areoj en Siberio, je cent kilometroj okcidenten etendiĝas tuta ĉeno da urboj kaj vilaĝoj. La tuto nomiĝas la Granda Irkutsk, en la urbo mem loĝas ĉirkaŭ 620 miloj (inkluzive de pli ol 100 mil studentoj), en la konglomeraĵo – ĉirkaŭ unu miliono.

Orienta limfortikaĵo

Antaŭ kvar jaroj Irkutsk jubileis okaze de la 350-jariĝo de la fondo (en 1661) de limfortikaĵo ĉe la potenca rivero Angara kontraŭ la enfluejo de la rivero Irkut. Ĉe la apero de rusoj, sur la bordoj de Angara loĝis triboj de buratoj kaj evenkoj. La ligna fortikaĵo servis por tenado de armiloj, municio kaj varoj por komerci kun la lokanoj.

En 1669 ĝin anstataŭis ŝtona fortikaĵo, tri jarojn poste konstruiĝis la unua ligna preĝejo. Loĝatigado de la Bajkala regiono realiĝis jen per memvola, jen per deviga translokiĝo/igo de kamparanoj kaj ŝtatoficistoj el Ruslando.

Impeta evoluo

Irkutsk tre oportune konstruiĝis ĉe la granda historia vojo, kiu etendiĝis de Uralo ĝis Pacifiko. La vojo profitigis la urbon, kiu rapide kreskis kaj iĝis gubernia centro en 1764 (tiam la Irkutska kaj Tobolska gubernioj estis partoj de la t. n. Siberia Carlando). Ĉe la nova divido de Siberio en 1822 je du administraj partoj Irkutsk iĝis la ĉefurbo de la Orient-Siberia gubernio.

En 1790 estis konfirmita la blazono de Irkutsk, kiu prezentis kurantan tigron (en la tiama rusa lingvo estis aparta vorto babl, signifanta reĝan tigron) sur la arĝentkolora ŝildo, tenanta en la makzelo zibelon.

Malproksimeco de la ĉefaj Ruslandaj merkatoj, subevoluo de la ter- kaj river-vojoj ebligis al la lokaj komercistoj dum multaj jaroj teni en siaj manoj pograndan komercon. En 1728-1792 en la urbo situis doganejo, kaj la tuta karavana komerco kun Mongolio kaj Ĉinio efektiviĝis tra Irkutsk. La urbo ludis gravan rolon ankaŭ en akirado de naturriĉaĵoj kaj en komercado kun la insuloj kaj bordregiono de la Pacifiko. Irkutsk rapide riĉiĝis kaj en 1799 laŭ la iniciato de la lokaj komercistoj estis fondita Ruslanda-Usona kompanio.

Komence de la 19a jarcento ĉe la rivero Lena estis trovita oro, kaj Irkutsk iĝis unu el la centroj de la orminado. En 1898 al Irkutsk venis la unua vagonaro laŭ la transsiberia fervojo, kaj danke al tio en la urbo aperis novaj industriaj kaj transportaj entreprenoj, vigliĝis karbominado.

Same kiel por aliaj Ruslandaj urboj, ankaŭ por Irkutsk grandega plago estis incendioj, ĉar la plimulto da konstruaĵoj estis lignaj. Iom post iom en la urbo aperis pli multaj ŝtonkonstruaĵoj – preĝejoj, monakejoj, administraj konstruaĵoj kaj domoj de komercistoj. Grave damaĝis la urbon incendio en 1879, sed Irkutsk estis novkonstruita kaj komence de la 20a jarcento ĝi estis la plej bela siberia urbo. Tiam jam funkciis ĉi tie publika ĝardeno, teatro, publika biblioteko, meteologia observejo, du triumfaj pordegoj, unu el tiuj estis konstruita memore al la subskribo de la Ajguna traktato inter Ruslando kaj Ĉinio kun la moto “La vojo al la Granda Oceano”.

Komercado dominas kaj determinas

La Orienta Siberio prezentis vastan kampon por entreprenemaj homoj: komercado per ligno, oro kaj feloj. El Ĉinio estis enportataj teo, ŝtofoj kaj aliaj raraĵoj. Ĉion ĉi per karavanoj siberianoj veturigis al famaj foiroj ĉefurbaj kaj Niĵnij-Novgorodaj, vendante rapide kaj facile, kaj la profito pozitive influis la aspekton de la urbo.

Ĝuste en Irkutsk komenciĝis la kariero de Aleksandr Vtorov, kiu venis al Siberio en 1879 el Kostroma. Laŭ unu versio li trafe edziĝis, laŭ la alia helpis lin en tio friponado. Malgraŭ ĉio lia komerco estis tute nuntempeca: komence Vtorov fondis en la tuta Siberio vendejreton, kaj danke al la enspezoj li komencis malfermadi grandvendejojn.

Liaj vendejoj estis pramodelo de la modernaj ĉiovendejoj. En multaj siberiaj urboj la vendejoj de Vtorov estis kaj restas la plej belaj konstruaĵoj. Malgraŭ la sama interna planado kaj var-sortimento, arkitekture ili estis tre individuaj. Paralele li kreis hotelreton Eŭropo, ne forgesante pri siaj interesoj en provinco.

La iama palaceto de la familio Vtorov nun servas kiel centro por kreemaj infanoj.

Vtorov kreis projekton de vendejo kun gastejo por vilaĝoj. Krom komerco Vtorov okupiĝis ankaŭ pri industrio. Li mortis en 1911, estante la plej riĉa komercisto en la lando.

Ekzil-loko

Siberio estis tradicia loko por ekzili pro krimoj kaj kontraŭŝtataj agoj. La unuaj ekzilitoj en la Irkutska gubernio apris en la 1640aj jaroj, ĉefe venis homoj ekzilitaj pro misfaroj en okcidentaj landregionoj. Ili venis malgrand-grupe, ricevante surloke monhelpon por aĉeti laborilojn, por laboro servis la ŝtata tero – parton de la rikolto necesis fordoni al la ŝtato.

Ekde la komenco de la 18a jarcento Irkutsk iĝis ankaŭ ekzil-loko por politikaj ekzilitoj. Ĉi tie vivis partoprenintoj de la Decembra Ribelo (1825) kaj aliaj revoluciuloj. Ekzilo diferencis de bagnado. Ekzilitoj ne rajtis loĝi en difinitaj lokoj, forlasi limojn de certa teritorio (ekzemple, estis malpermese veni pli okcidenten post Uralo). Sed ili povis labori, ricevi helpon de parencoj k. s. Alispeca estis vivo de bagnuloj, kiuj devis peze labori, ekzemple, konstrui la ĉirkaŭbajkalan vojon aŭ labori en minejoj.

Inter la ekzilitoj ne mankis pasiuloj pri scienco, kiuj esploris Siberion. Ni menciu almenaŭ du partoprenintojn de la pola ribelo (1863). Geografo, geologo, paleontologo Jan Czerski studis la reliefon kaj geologian strukturon de Siberio kaj esploris la bordojn de Bajkalo, la Moskvan ĉefvojon de Irkutsk ĝis Uralo. Li pereis dum la ekspedicio en Jakutio.

Lia kolego estis Aleksander Czekanowski, kiu kompilis planon de geologiaj esploroj de la Irkutska gubernio. Lia laboraĵo Geografia mapo de Irkutska gubernio ricevis la Oran medalon de la 1a klaso en la Internacia geografia kongreso en Parizo (1875).

La siberia Pollando

Poloj venis al Siberio ankaŭ libervole komence de la 20a jarcento, kiam Pjotr Stolypin iniciatis agraran reformon, kadre de kiu okazis amasa migrado al la liberaj orientaj teritorioj.

Ĝuste tiel aperis la vilaĝo Verŝina (pole: Wierszyna) je 125 km de Irkutsk, kiam en 1910 venis ĉi tien 59 familioj de polaj ministoj el la deprimita regiono Zagłębie Dąbrowskie en Silezio. Du jarojn post la alveno jam aperis lernejo kaj fama ligna preĝejo.

Dum la pasintaj cent jaroj la vilaĝanoj konservis ne nur la lingvon, sed ankaŭ siajn kredon kaj tradiciojn. Ĝi estas la sola loĝloko ekster Pollando, kie ĉiuj loĝantoj parolas pole.

Kolĉak, la Supera Regnestro

Kun Irkutsk estas ligita la vivo de Aleksandr Kolĉak, unu el la plej diskutataj personoj en la historio de Ruslando de la 20a jarcento. Sciencisto, arkta esploristo, mararmea oficiro, fine de la vivo – memproklamita regnestro de Ruslando en la periodo de la Interna Milito.

En 1902 en la Irkutska filio de la Ruslanda Geografia Societo la mararmea suboficiro (“miĉman”) Kolĉak prezentis raporton pri la ekspedicio en la Arkta Oceano. Pro siaj esploroj Kolĉak ricevis la plej altan distingon de la societo – la Grandan Konstantenan Medalon. Ankaŭ en Irkutsk okazis lia edziĝo kun Sofia Omirova, kiu venis post lin el Peterburgo.

Lia kariero estis brila: li partoprenis en la Ruslanda-Japania milito kaj en la Unua Mondmilito, ekde 1916 vicadmiralo kaj komandanto de la Nigramara floto.

Admiralo Kolĉak en Irkutsk

Post la Oktobra revolucio (1917), li estis unu el la gvidantoj de la “Blanka movado”. Establinte en Siberio militan diktaturon, admiralo Kolĉak akceptis la titolon “Supera Regnestro de la Tutruslanda Registaro” en Omsk (novembro 1918 – decembro 1919) kaj organizis ofensivon por venkopreni Moskvon kaj renversi la Sovetan registaron. Post malvenko lia registaro retiriĝis el Omsk al Irkutsk.

En januaro 1920 la ministrojn arestis membroj de la loka revolucia armea komitato. Kolĉak estis haltigita en trajno en Niĵneudinsk kaj sendita al Irkutsk, poste enprizonigita. Fuĝi kaj savi la vivon li ne provis, dirinte: “Mi dividos la sorton de la armeo”. Oni mortpafis lin la 7an de februaro laŭ la verdikto de la revolucia komitato sankciita de la bolŝevista centro. Lia korpo estis dronigita en la rivero tra glacitruo. Multaj mitoj ligiĝas kun Kolĉak kaj kun la orprovizo de la Ruslanda Regno (t. n. cara oro), kiu trafis en liajn manojn. Antaŭ kelkaj jaroj en Irkutsk oni starigis monumenton al Kolĉak.

Veni kaj vidi

La moderna Irkutsk estas granda industria, scienca, eduka kaj kultura centro. Ĝia pli ol 350-jara historio lasis spurojn en la arkitektura silueto, kiu konservis variecan kaj ĉarman aspekton, kombinante la brilon de preĝejaj kupoloj, belecon de komercistaj domoj kaj palacetoj, monumentecon de modernaj konstruaĵoj. En la urbo konserviĝis pli ol 1200 malnovaj konstruaĵoj. Historie formiĝintaj ensembloj kreas specialan kaj neripeteblan etoson. Oni povas longe promeni en la urbo admirante ĝin, kaj tion mi plezure faris fine de la 20a jarcento, gvidante grupon da pollandaj kaj alilandaj turistoj.

Sekvas kelkaj utilaj informoj. La klimato estas severa, la rivero Angara ne glaciiĝas, ventoj el trans Bajkalo, ciklonoj mildigas vintrajn frostojn. Ĉirkaŭ Irkutsk etendiĝas herbokampoj kaj pinaj, betulaj kaj miksitaj arbaroj. Sed la plej alloga estas la “Sankta Maro” Bajkalo – la plej profunda lago en la mondo. Oni nepre haltu laŭvoje en la etnografia subĉiela muzeo Taljci, kiu prezentas defendajn, religiajn, mastrumajn konstruaĵojn kaj loĝdomojn de rusaj, burataj, evenkaj loĝantoj de la regiono.

Halina Gorecka

En ĉi tiu ciklo jam aperis:

Halina Gorecka: Smolensk, heroa urbo sur sep montetoj (La Ondo de Esperanto, 2015, №1)

Stanislav Belov: Tobolsko, la unua ĉefurbo de Siberio (La Ondo de Esperanto, 2015, №4–5)

Nikolao Gudskov: Rostovo la Granda (La Ondo de Esperanto, 2015, №7)

Vjaĉeslav Ivanov: Vladikavkaz, iama ĉefurbo de Kaŭkazio (La Ondo de Esperanto, 2015, №10)

En la retejo de La Ondo de Esperanto / Sezonoj estas ankaŭ artikolo de Vjaĉelav Ivanov pri Norda Osetio

Ĉi tiu artikolo aperis en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/02/gorecka-5

La ideo pri ĝi aperis pasint-somere, kiam la tradicia Renkontiĝo de Amikoj (RA) okazis en Krasnojarska regiono. Multaj krasnojarskanoj delonge ne vojaĝis al Esperanto-renkontiĝoj, do RA venis al ili. Kaj ili aktiviĝis! Krasnojarskanoj invitis la esperantistojn de Novosibirsko festi kune la Novan Jaron kaj eĉ elpensis la vorton Novojarsko: Novosibirsko +
Krasnojarsko = Nova + Jaro.

Mi neniam festis Novan jaron tiel gaje! Ni manĝis, dancis, konkursis, amuziĝis, teumis, festumis, ktp. Al ni venis Avo Frosto! Ĉiuj ricevis donacojn. Nokte ni promenis al granda abio en proksima korto kaj dancis ĉirkaŭ ĝi. La 1an de januaro ni promenis tra la lumigita urbo al la ĉefa abio en la urbocentro.

Kvartagan paroligan kurson laŭ rekta metodo gaje kaj brile gvidis Rafael Mateos González. Por dezirantoj li gvidis ankaŭ kurseton de la hispana lingvo.

Ni vizitis la faman natur-rezervejon “Fostoj”, zoon, operteatron. Vespere ni kantis, ludis kaj amuziĝis ekstere. En unu vespero okazis koncerto de Aleksej Ĵuravljov, kaj alia estis Kristnaska vespero kun multaj aŭguroj. Interesaj kvizoj, preparitaj de Evelina Sokolova, tre amuzis gastojn.

Longe en Ruslando mankis vintraj Esperanto-aranĝoj, Novojarsko-2016 iĝis la unua post multaj jaroj. Mi dankas ĉiujn, kiuj venis, kaj diras: “Ĝis revido, karaj amikoj!” Nun mi scias, kiel mi volas festi festojn! Kune!

Katerina Arbekova

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/novojarsko

Sen ĝeni indiĝenojn

Ĉi tiu urbo estis fondita en printempo 1587, kiam la cara komisiito Danil Ĉulkov kun sia taĉmento venis en la iaman Siberian ĥanlandon, jam konkeritan de la kozaka atamano Jermak. La novan urbon li establis en bela loko, sur kruta bordo de la larĝa rivero Irtiŝo. Jam en 1590 Tobolsko (ruse: Тобольск) iĝis la ĉefurbo de Siberio, kie koncentriĝis la tuta armea, juĝa kaj plenuma povo de la regiono, kiu etendiĝis de la Urala montaro ĝis Alasko. La ĉefaj valoraĵoj tiutempe estis ne nafto kaj gaso, sed feloj. Zibeloj, martesoj, musteloj, ermenoj – peltoj el feloj de tiuj ĉi bestoj estis konsiderataj signo de riĉeco kaj majesto.

La Ruslanda politiko rilate indiĝenojn ĉiam estis tre tolerema. Loka administracio interesiĝis nek pri ilia religio, nek pri la tradicia memadministrado kaj juraj kutimoj. Do la siberiaj tataroj, buĥaranoj, ĥantoj, mansoj kaj nenecoj plu loĝis en siaj lokoj, kaj la sola ŝanĝo estis, ke nun ili pagis tributon ne al la ĥano, sed al la caro. Okaze de konfliktoj kun rusaj alvenintoj, la administracio preskaŭ ĉiam subtenis la lokanojn, kaj eĉ tutaj rusaj vilaĝoj estis translokataj kun klarigo: “por ne ĝeni indiĝenojn”.

Urbo de talentuloj

La signifo de Tobolsko kreskis komence de la 18a jarcento, kiam ĝi iĝis la ĉefurbo de la Siberia gubernio. Tiam estis konstruita la plej majesta belaĵo de la urbo – la Tobolska Kremlo. Ĝi staras sur alta kabo, rande de kruta deklivo kaj ĝiaj blankaj muroj kun kreneloj estas la unua bildo, kiun vidas alvenanto de sur la Tobolska Landvojo.

Pluraj malnovaj konstruaĵoj aperis danke al lertaj manoj de svedaj militkaptitoj, kiuj estis senditaj al Tobolsko dum la Granda Norda Milito (1700-21). Ili estis bonkore akceptitaj en la siberia ĉefurbo, kiu bezonis bonajn metiistojn. Post la packontrakto nur ĉ. 600 el ĉ. 1000 svedaj militkaptitoj ekdeziris reveni de Tobolsko al sia hejmlando.

Tobolsko famas ankaŭ kiel loko, kie naskiĝis, studis kaj laboris elstaraj artistoj kaj sciencistoj.

Pjotr Jerŝov estas eternigita en sia naskiĝurbo.

Dum pluraj jaroj ĉi tie studis kaj poste laboris Pjotr Jerŝov (1784-1834), kies versfabelo Ĉevaleto-Ĝibuleto (Конёк-горбунок) iĝis klasikaĵo de la rusa literaturo kaj estis alte taksita de Aleksandr Puŝkin (iuj eĉ supozis, ke Puŝkin verkis ĝin).

En Tobolsko naskiĝis kaj pasigis sian infanaĝon la kemiisto Dmitrij Mendelejev (1834-1907), kreinto de la perioda tabelo de kemiaj elementoj. Lia patro estis direktoro de la Tobolska gimnazio, do ĉiuj eminentaj urbanoj ofte gastis ĉe la familio.

La komponisto Aleksandr Aljabjev (1787-1851) naskiĝis en Tobolsko en guberniestra familio. Sed en la urbon li revenis en 1827 jam en malpli komfortaj kondiĉoj – kiel ekzilito, kondamnita pro batado de bienulo, poste mortinta. En prizona ĉelo li verkis sian plej faman romancon Najtingalo, kiun Pjotr Ĉajkovskij ĉiam aŭskultis kun larmoj en la okuloj.

La velkinta ĉefurbo

En la 19a jarcento Tobolsko iom post iom perdis sian influon kaj transformiĝis al ordinara provinca urbeto. La Ruslanda Imperio vastigis siajn limojn orienten kaj suden. Kalmukaj triboj ne plu minacis la sudajn teritoriojn, kaj la komercaj vojoj ŝoviĝis suden. La Siberia Landvojo jam iris tra Tjumeno orienten, do preter Tobolsko. En 1911 la fervojo pasis el Jekaterinburgo tra Tjumeno kaj poste al Omsko. En 1918 la iama ĉefurbo fine perdis sian statuson kaj iĝis nura distrikta urbeto.

Grigorij Rasputin

Apenaŭ beligis ĝian bildon la mistikulo Grigorij Rasputin (1869-1916), kiu naskiĝis en la apuda vilaĝo Pokrovskoje kaj poste akiris grandan influon al Nikolao II. Foje li revenis al Tobolsko, sed estis tre malafable akceptita de loka publiko. Do lia murdo en 1916 fare de peterburgaj aristokratoj ne kaŭzis grandajn kondolencojn surloke.

Inter famaj vizitintoj estis la familio de Nikolao Romanov, la lasta imperiestro de Ruslando. Post la abdiko en aŭgusto 1917 li kun ĉiuj familianoj, servistaro kaj persona kuracisto estis sendita al Tobolsko. Ĉi tie la iama monarko loĝis en la guberniestra domo kaj ĝuis certan liberecon, gardata ĉefe ne kontraŭ eventuala fuĝo, sed por ke popolanoj ne batu homon, kiun ili konsideris ĉefa kulpulo de la malgajnata Unua Mondmilito, ekonomia kaj politika kolapso de la ŝtato. En aprilo 1918 la cara familio estis translokita al la apuda Jekaterinburgo kaj baldaŭ mortpafita en kelo.

La espero revenas

Novan vivoŝancon la kadukiĝinta kaj endormiĝinta urbo ricevis post la malkovro de grandegaj minejoj de gaso kaj nafto en nordaj partoj de Tjumena regiono. Tio estis novaj riĉaĵoj, multe pli valoraj ol la iamaj feloj.

En 1967 tra la urbo pasis fervojo, kiu ligis ĝin kun la provinca ĉefurbo Tjumeno. En la 1970aj jaroj startis konstruado de la naftokemia kombinato, kiu transformis Tobolskon en industrian centron. Grandaj pluretaĝaj loĝareoj aperis en la nova urboparto, kun larĝaj stratoj, placoj kaj parkoj. Sed ĉiu bono havas dorsflankon. La malnovaj kvartaloj estis forgesitaj, lignaj domoj senhomiĝis kaj ofte iĝis viktimoj de incendioj. Eĉ iam imponaj brikaj konstruaĵoj ekruiniĝis pro alteco de subteraj akvotavoloj kaj homa neglekto. La urbo similis al oldulo, kiu ĉiujare perdis eron de memoro pri sia glora pasinteco…

La renaskiĝo de la iama ĉefurbo komenciĝis post vizito de prezidento Vladimir Putin en 2003. La ŝtatestro subskribis tie gravajn dokumentojn, kiuj spronis grandskalajn restaŭrajn kaj konstruajn laborojn. De tiam dekoj da historiaj monumentoj reakiris sian belecon, estis malfermitaj pluraj muzeoj kaj amuzejoj. En Tobolskon revenis la espero.

Promenado unutaga

Kiel atingi Tobolskon kaj kion fari tie? La plej bona solvo estas unue atingi Tjumenon per trajno aŭ aviadilo. De Tjumeno vi povas veturi al Tobolsko fervoje, sed mi konsilas vojaĝi per aŭto. Tia veturado okupos ne pli ol tri horojn, sed vi vidos la pejzaĝojn, kiuj ne tro ŝanĝiĝis de la tempo kiam laŭ la Siberia Landvojo marŝis katenitaj bagnuloj kaj baraktis en profunda koto vilaĝanaj ĉaroj. Ĉe la vilaĝo Dubrovnoje vin renkontos eta kapelo, ligna ventomuelejo kaj bruna urso en kaĝo.

Meze de la vojo vi povos halti en Pokrovskoje, kie funkcias privata muzeo de Rasputin (antaŭe interkonsentu pri vizito). Krom vidi interesajn eksponaĵojn, viroj povus sidiĝi sur seĝon de la mistikulo, laŭdire tiom favorita de damoj. Oni diras, ke tio alte fortigas kaj levas … la imunan sistemon.

Post transiri Irtiŝon, turnu vin dekstren kaj post dek minutoj vi atingos la belegan Abalakan monaĥejon. Apude estas ligna urbeto, plena je amuzejoj en tradicia rusa stilo. Infanoj povos renkonti tie maljunan sorĉistinon Baba-Jaga en ŝia dometo sur kokinaj kruroj, dum iliaj gepatroj tagmanĝos en restoracio, kiu kaŝas sin ene de grandega ligna baleno el Ĉevaleto-Ĝibuleto.

Tobolsko vidata de Irtiŝ

En Tobolsko unue vizitu la urban Kremlon, kiu staras sur la Ruĝa placo. Krom civilaj konstruaĵoj tie troviĝas ankaŭ la Sofia katedralo, en kiu regule okazas diservoj. Kontraŭ ĝi situas la Prizona kastelo, kie “gastis” Fjodor Dostojevskij, Vladimir Korolenko kaj aliaj rusaj verkistoj. Cetere, ili eniris ĝin en katenoj, sed ankaŭ vi laŭplaĉe povas ĝui solecon de prizona ĉelo – tio estas unu el muzeaj servoj. Post viziti muzeon en la apuda Domo de Reganto, kiu prezentas ĉefajn etapojn de la loka historio, promenu tra la Ruĝa placo al la skvaro de Jerŝov, kie monumenton de la verkisto ĉirkaŭas amuzaj herooj de lia fabelo.

Marŝu iom plu kaj laŭ la dekstra flanko aperos la Zavalnoje (Transrempara) tombejo, kie trovis eternan pacon pluraj famuloj. Krom iliaj tomboj viziteblas ankaŭ ortodoksa kapelo. Denove turnu vin dekstren kaj ekiru reen al Kremlo. Laŭvoje vi renkontos la monumenton de Dostojevskij kaj malnovan preĝejon. Oriente de Kremlo, sur aparta monteto vi alvenos monumenton de Jermak kaj liaj batalantoj, starigitan en 1839. De tiu ĉi loko malfermiĝas belega panoramo al la submonta urboparto. Ĉu vi volas viziti ankaŭ ĝin? Do pretiĝu grimpi malsupren laŭ la krutega Nikolaa vojo.

Tobolsko: La guberniestra domo

La peno valoras tion. Sube atendos vin la bela katolika preĝejo, konstruita de ekzilitaj poloj. Iom fore staras ortodoksaj preĝejoj kaj videblas turo de la moskeo, konstruita en 1890 de la tatara komunumo. Vizitu la Guberniestran domon, kie funkcias muzeo “Kabineto de Nikolao II”. Poste revenu al Kremlo marŝante laŭ 198 ŝtupoj de la ligna Sofia ŝtuparo.

Lastafoje ĉirkaŭrigardu la impresan panoramon de Irtiŝo, impetanta norden, la malsuprajn kvartalojn, plejparte duetaĝajn, kaj diru adiaŭ al Tobolsko, la malnova ĉefurbo de Siberio, kiu same kiel Ruslando mem jen fortas, jen malfortiĝas por denove renaskiĝi kvazaŭ Fenikso.

Stanislav Belov

En ĉi tiu ciklo jam aperis:

Halina Gorecka: Smolensk, heroa urbo sur sep montetoj (La Ondo de Esperanto, 2015, №1)

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №4-5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/05/tobolsk/