1. Sciotago (komenco de la lernojaro) en Ruslando kaj en kelkaj ekssovetuniaj landoj.

Antaŭ 300 jaroj mortis Ludoviko XIV (1638-1715), reĝo de Francio dum 72 jaroj (1643-1715) kaj 100 tagoj – plej longe inter la reĝoj de grandaj eŭropaj ŝtatoj.

2. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Lennox Lewis (1965-), brita-kanada boksisto, olimpika ĉampiono (1988), plurfoja mondĉampiono en la superpeza kategorio inter 1993 kaj 2003.

Antaŭ 50 jaroj en Berlino mortis la germana verkisto Johannes Bobrowski (1917-65), naskita en Tilzito (nun: Sovetsk en Kaliningrada regiono de Ruslando).

6. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Franz Josef Strauß (1915-88), germana politikisto, prezidanto de Kristana-Sociala Unio (1961-88).

Antaŭ 25 jaroj mortis Thomas “Tom” Fogerty (1941-90), ritmgitaristo en Creedence Clearwater Revival.

7. Antaŭ 75 jaroj (1940) Rumanio cedis la Sudan Dobruĝon al Bulgario.

9. Antaŭ 225 jaroj (1790) la rusa mararmeo de Fjodor Uŝakov ĉe Tendra venkis la Otomanan mararmeon.

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Harland David “Kolonelo” Sanders (1890-1980), kreinto de la rapid-restoracia reto “Kentucky Fried Chicken”

Antaŭ 25 jaroj estis murdita Aleksandr Menj (1935-1990), rusortodoksa pastro, predikanto kaj teologo.

11. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Jānis Pliekšāns (1865-1929), latva poeto verkinta kun la plumnomo Rajnis.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Bashar Hafez al-Assad (1965-), prezidento de Sirio ekde 2000.

12. Antaŭ 75 jaroj (1940) en la kaverno Lascaux (Francio) estis trovitaj pentraĵoj, faritaj antaŭ ĉ. 17 mil jaroj.

Antaŭ 25 jaroj (1990) en Moskvo reprezentantoj de USSR, Usono, Britio, Francio, GDR kaj FRG subskribis traktaton pri la reunuigo de Germanio.

13. Antaŭ 75 jaroj (1940) Italio invadis Egiption.

14. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Dmitrij Medvedev (1965-), la tria prezidento de Ruslando (2008-12).

15. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Agatha Christie (fraŭline: Miller, 1890-1976), brita verkistino, aŭtorino de pli ol 60 krimromanoj.

17. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Edward Symoens (1915-95), instruisto kaj esperantisto, prezidanto de Flandra Esperanto-Ligo (1979-84) kaj de ILEI (1987-91).

20. Antaŭ 25 jaroj (1990) la Suda Osetio deklaris sian sendependiĝon de Kartvelio.

21. Internacia tago de paco.

Antaŭ 600 jaroj naskiĝis Frederiko III (1415-93), imperiestro de la Sankta Romia Imperio (1452-93).

23. Ekvinokso.

Antaŭ 50 jaroj (1965) ĉesis la dua Barata-Pakistana milito.

Antaŭ 800 jaroj naskiĝis Kublaj-Ĥano (Ĥubilaj, 1215-94), nepo de Ĝingis-Ĥano, fondinto de la imperio Juan.

Antaŭ 275 jaroj naskiĝis Go-Sakuramachi (1740-1813), la lasta (oka) virina imperiestro de Japanio (1762-71).

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Friedrich Wilhelm Ernst Paulus (1890-1957), germana generalo kaj feldmarŝalo, estro de la 6a armeo, kapitulacinta ĉe Stalingrado (1943).

25. En Poznano komenciĝos ARKONES-31.

Antaŭ 225 jaroj (1790) fondiĝis la Pekina Opero.

Antaŭ 250 jaroj naskiĝis Michał Kleofas Ogiński (1765-1833), pollanda kaj ruslanda politikisto kaj komponisto, aŭtoro de la polonezo “Adiaŭ al Patrujo” (1794), tre populara en Belarusio, Pollando kaj Ruslando.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Ethel Rosenberg (fraŭline: Greenglass, 1915-1953), usona judino, ekzekutita kune kune sia edzo Julius Rosenberg la 19an de junio 1953 kiel sovetia spiono.

Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Stefan Maul (1940-), germana ĵurnalisto kaj esperantisto, fondinto kaj redaktoro de Monato (1980-91, 1999-2010).

26. Antaŭ 200 jaroj (1815) Aŭstrio, Pruslando kaj Ruslando kreis la Sanktan Aliancon, al kiu poste aliĝis preskaŭ ĉiuj eŭropaj reĝoj.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Petro Poroŝenko (1965-), la 5a prezidanto de Ukrainio ekde 2014.

28. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Georgij Tovstonogov (1915-89), sovetia teatra reĝisoro kaj pedagogo, gvidanto de la Granda Dramteatro en Leningrado (1956-89), kiu nun estas nomita omaĝe al li.

30. Antaŭ 25 jaroj mortis Patrick Victor Martindale White (1912-90), aŭstralia verkisto, literatura Nobelpremiito (1973).

Ĉi tiu listo aperis en la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/09/septembro-3/

Antaŭ 1750 jaroj mortis Sun Xiu (235-264), la regnestro de la orienta Wu (258-264) en la epoko de la Tri Reĝlandoj en Ĉinio.

4. Antaŭ 25 jaroj mortis la belga franclingva verkisto Georges Simenon (1903-89), aŭtoro de krimromanoj pri komisaro Maigret.

5. Antaŭ 100 jaroj (1914) komenciĝis la batalo ĉe Marno.

8. Antaŭ 100 jaroj (1914) apud Lvovo la rusa piloto Pjotr Nesterov (1886-1914) per sia aviadilo ramis aŭstrian aviadilon kaj pereis; tio estis la unua “aerramo” en la historio.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Demetrios Papadopoulos (1914-1991), ekumena patriarko Demetrio I de Konstantinopolo (1972-91).

10. Antaŭ 175 jaroj (1839) en Moskvo komenciĝis konstruado de la katedralo de Kristo la Savinto, la plej alta ortodoksa preĝejo (103 m).

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Igorj “Jegor” Letov (1964-2008), rusa poeto kaj muzikisto, gvidinto de la punka grupo Graĵdanskaja oborona.

11. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Gojko Stojĉeviĉ (1914-2009), patriarko Paŭlo de Serbio (1990-2009).
Antaŭ 100 jaroj en la batalo ĉe Marno forpasis Claudius Colas (1884-1914), franca eldonisto kaj esperantisto, redaktoro de Espero Katolika.

12. Antaŭ 100 jaroj la armeo de Francio kaj Anglio venkis la armeon de Germanio en la batalo ĉe Marno; fiaskis la germania plano de rapida venkmilito en la okcidento.

14. Antaŭ 850 jaroj mortis Sutoku (1119-64), la 75a imperiestro de Japanio (1123-42).

Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Robert Gascoyne-Cecil (1864-1958), brita diplomato, unu el la ideologoj de la Ligo de Nacioj, laŭreato de la Nobela pacpremio (1937).

15. Antaŭ 225 jaroj naskiĝis la usona verkisto James Fenimore Cooper (1789-1851).
Antaŭ 100 jaroj naskiĝis la argentina verkisto Adolfo Bioy Casares (1914-99).

17. Antaŭ 75 jaroj (1939) Sovetunio invadis en Pollandon.
Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Tomáš Jan Baťa (1914-2008), ĉeĥa ŝuindustriisto.

21. Internacia tago de paco.
Antaŭ 50 jaroj (1964) Malto sendependiĝis de Britio.

22. Antaŭ 475 jaroj mortis Guru Nanak (1469-1539), fondinto de sikismo.

Antaŭ 25 jaroj mortis Izrail Bejlin (1888-1989), famiĝinta en Usono kiel komponisto Irving Berlin, aŭtoro de muzikaloj, filmomuzikoj kaj de pli ol mil kanzonoj, i. a. God Bless America, Puttin’ on the Ritz kaj White Christmas.

23. Ekvinokso. Antaŭ 125 jaroj mortis William Wilkie Collins (1824-89), angla verkisto.
Antaŭ 75 jaroj mortis Sigmund Freud (1856-1939), aŭstria judo, fondinto
de psikanalizo.

24. Antaŭ 275 jaroj naskiĝis Grigorij Potjomkin (1739-1791), rusa princo kaj politikisto, favorato de Katarino II, kunordiginta la aranĝadon de Novrusujo.

26. Eŭropa tago de lingvoj.
Antaŭ 75 jaroj en Francio estis malpermesita la komunista partio, kies gvidantoj estis arestitaj.
Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Martin Heidegger (1889-1976), germana filozofo, aŭtoro de la teorio pri esto.

27. Monda turisma tago.

28. Antaŭ 150 jaroj (1864) en Londono estis fondita Internacia asocio de laboristoj – la 1a Internacio.
Antaŭ 75 jaroj (1939) Varsovio kapitulaciis al Germanio.
Antaŭ 25 jaroj mortis Ferdinand Marcos (1917-89), prezidanto de Filipinoj (1965-86).

29. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Miguel de Unamuno y Jugo (1864-1936), hispana filozofo kaj verkisto.

30. Internacia tradukista tago.
Antaŭ 75 jaroj (1939) Ignacy Mościcki transdonis la prezidentecon de Pollando al Władysław Raczkiewicz, kiu nomumis generalon Władysław Sikorski ĉefministro (en ekzilo).
Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Jean-Marie Lehn (1939-), franca kemiisto, fondinto de la supermolekula kemio.
Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Monica Bellucci (1964-), itala aktorino kaj modelino.

Ĉi tiu listo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/08/septembro-2/

2. Antaŭ 175 jaroj naskiĝis Liliuokalani (Lydia Kamaka’eha Paki, 1838-1917), la lasta reĝino de Havajo (1891-1893).

3. Antaŭ 1150 jaroj (863) la armeo de Romana Imperio (Bizancio) venkis arabojn ĉe la rivero Lalakaon.

4. Antaŭ 450 jaroj naskiĝis Zhu Yijun (1563-1620), imperiestro Wanli (1572-1620) de Ĉinio.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Henryk Paruzel (1913-1977), pola esperantisto, redaktoro de Biblia Revuo, inventinto de la simpligita muziksistemo “Muzilo”.

Antaŭ 950 jaroj forpasis Togrul-bek (990-1063), turkmena selĝukido, fondinto kaj la unua sultano (1037-1063) de Selĝuka Imperio.

5. Antaŭ 75 jaroj (1938) en Ĉilio post fiaskinta puĉo polico mortpafis 61 junajn membrojn de la naciisma partio Movimiento Nacional-Socialista.

Antaŭ 375 jaroj naskiĝis Ludoviko XIV (1638-1715), kiu estis reĝo (konata kiel Suno-reĝo) de Francio dum 72 jaroj (1643-1715) – plej longe inter la monarkoj de grandaj reĝlandoj.

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Sarvepalli Radhakrishnan (1888-1975), la dua prezidento de Barato (1962-1967).

6. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Atilio Orellana Rojas (1963-), argentina esperantisto, internacie konata instruisto de Esperanto.

8. Antaŭ 125 jaroj (1888) okazis la unua matĉo en la Angla Futbala Ligo.

9. Antaŭ 500 jaroj (1513) la angla armeo venkis la skotan ĉe Flodden, en la batalo pereis la skotlanda reĝo Jakobo IV.

Antaŭ 100 jaroj (1913) la rusa piloto Pjotr Nesterov faris la unuan lopon en la historio de la aviado.

12. Antaŭ 800 jaroj (1213) kruckavaliroj venkis la albigensan armeon ĉe Muret.

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Maurice Chevalier (1888-1972), franca kanzonisto kaj aktoro.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis James “Jesse” Owens (1913-1980), usona atleto, kiu gajnis kvar orajn medalojn en la 11aj Olimpikoj (Berlino, 1936).

15. Antaŭ 400 jaroj naskiĝis François de La Rochefoucauld (1613-1680), franca filozofo kaj verkisto, aŭtoro de maksimoj kaj memoraĵoj.

16. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Frans Eemil Sillanpää (1888-1964), finna verkisto, laŭreato de la literatura Nobelpremio (1939).

19. Antaŭ 125 jaroj (1888) en Spa (Belgio) okazis la unua beleckonkurso en la mondo.

20. Antaŭ 150 jaroj mortis Jacob Grimm (1785-1863), germana verkisto kaj lingvisto, unu el la du fratoj Grimm, kiuj kompilis libron de germanaj fabeloj.

Antaŭ 25 jaroj mortis Tibor Sekelj (1912-1988), jugoslavia esperantisto, mondvojaĝanto, verkisto.

22. Ekvinokso.

Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Dean Reed (1938-1986), usona kantisto, akkoro, reĝisoro kaj socia aganto, populariĝinta precipe en la Suda Ameriko kaj Orienta Eŭropo.

23. Antaŭ 2075 jaroj naskiĝis Gajo Julio Cezaro Aŭgusto (63 a.K.-14 p.K.), la unua imperiestro de Romio (27 a.K.-14 p.K.).

Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Romy Schneider (Rosemarie Magdalena Albach-Retty, 1938-1982), aŭstrodevena franca-germana aktorino.

25. Antaŭ 500 jaroj (1513) Vasco Núñez de Balboa iĝis la unua eŭropano, kiu atingis la pacifikan bordon de Ameriko.

26. Eŭropa Tago de Lingvoj. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Sergej Oldenburg (1863-1934), ruslanda kaj sovetia orientalisto, sekretario de la ruslanda kaj sovetunia scienckademioj (1904-1929).

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Thomas Stearns Eliot (1888-1965), usona kaj angla poeto, dramaturgo kaj kritikisto, laŭreato de la literatura Nobelpremio (1948).

27. Monda Turisma Tago.

28. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Seán Lester (1888-1959), irlanda diplomato, la lasta ĝenerala sekretario de la Ligo de Nacioj (1940-1946).

29. Antaŭ 50 jaroj (1963) la sovetia nuklea submarino K-181 emerĝis en la norda poluso.

Antaŭ 100 jaroj mortis la germana inĝeniero Rudolf Diesel (1858-1913), inventinto de la dizela motoro.

30. Internacia Tradukista Tago.

Antaŭ 75 jaroj (1938) ĉefministro de Britio Neville Chamberlain, ĉefministro de Francio Edouard Daladier, Regna Kanceliero de Germanio Adolf Hitler kaj ĉefministro de Italio Benito Mussolini en Munkeno subskribis interkonsenton pri transdono de la ĉeĥoslovakia Sudeta regiono al Germanio.

Ĉi tiu listo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/09/septembro/