<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>La Balta Ondo &#187; Nikolai Lozgaĉev</title>
	<atom:link href="http://sezonoj.ru/tag/nikolai-lozgacev/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://sezonoj.ru</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 23 Jan 2017 13:24:41 +0000</lastBuildDate>
	<language>ru</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.0.3</generator>
		<item>
		<title>Anna Aĥmatova: ĉion postvivinta</title>
		<link>http://sezonoj.ru/2016/03/ahmatova/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=ahmatova</link>
		<comments>http://sezonoj.ru/2016/03/ahmatova/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Mar 2016 07:06:12 +0000</pubDate>
		<dc:creator>AlKo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Grigorij Arosev]]></category>
		<category><![CDATA[Kulturo]]></category>
		<category><![CDATA[Anna Aĥmatova]]></category>
		<category><![CDATA[kulturo]]></category>
		<category><![CDATA[La Ondo de Esperanto]]></category>
		<category><![CDATA[Lev Gumiljov]]></category>
		<category><![CDATA[Ludmila Novikova]]></category>
		<category><![CDATA[Nikolai Lozgaĉev]]></category>
		<category><![CDATA[poezio]]></category>
		<category><![CDATA[rusa literaturo]]></category>
		<category><![CDATA[rusa poezio]]></category>
		<category><![CDATA[Ruslando]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://sezonoj.ru/?p=5678</guid>
		<description><![CDATA[Okaze de la 50a mortodato de Anna Aĥmatova, forpasinta la 5an de marto 1966, ni reaperigas la artikolon de Grigorij Arosev, kiu unue aperis en 2014, okaze de ŝia 125-jariĝo. La unua alineo de la artikolo estas modifita kongrue kun la datoj, la cetero restas netuŝita. La vivo de Anna Aĥmatova meritas ne dupaĝan artikolon, [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/06/Ahmatova237.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-5679" style="margin-right: 13px;" title="Ahmatova237" src="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/06/Ahmatova237.jpg" alt="Aĥmatova" width="160" height="216" /></a>Okaze de la 50a mortodato de Anna Aĥmatova, forpasinta la 5an de marto 1966, ni reaperigas la artikolon de Grigorij Arosev, kiu unue aperis en 2014, okaze de ŝia 125-jariĝo. La unua alineo de la artikolo estas modifita kongrue kun la datoj, la cetero restas netuŝita.</p>
<p>La vivo de Anna Aĥmatova meritas ne dupaĝan artikolon, sed diversĝenrajn librojn – fakte, tiuj estas jam amase verkitaj. Preskaŭ ĉiu imagebla temo estas jam pritraktita kaj pridisertita. Neoficiala retejo, dediĉita al Aĥmatova, nombras pli ol 600 artikolojn pri ŝi. Okaze de ŝia 50a mortodato ni nur rememoru la ĉefajn eventojn el la vivo de unu el la plej elstaraj rusaj poetoj.</p>
<p><span id="more-5678"></span>Aĥmatova, pri kiu oni ne povas diri “tro frue forpasinta” (je la mortotago ŝi aĝis 76 jarojn), personigas plejeble dignan vivon, kies fono ĉiam estis malfeliĉo – jen iu, jen alia. Sed diversaj tragedioj, iom-post-iom ruinigantaj ŝian ekziston, servis por bono de ŝia talento. La konstato estas sufiĉe cinika, sed tia estas naturo de poetoj. Oni ĉiam diskutas, ĉu genio devas kreski en malfeliĉaj cirkonstancoj – la respondoj kaj opinioj varias, tamen da vere grandaj poetoj kun (ĉ)iurilate malfeliĉa sorto estas multe pli, ol kun la feliĉa. Se la unua edzo de Aĥmatova, poeto Nikolaj Gumiljov, ne estus mortpafita, se ilia filo, sciencisto kaj historiisto <a href="http://sezonoj.ru/2012/10/216arosev/" target="_blank">Lev Gumiljov</a>, ne estus arestita kaj kondamnita por plurjara prizonado, se ŝia tria edzo Nikolaj Punin same ne estus malliberigita, apenaŭ estus verkita <em>Rekviemo</em>, unu el perloj de la rusa poezio de la 20a jarcento.</p>
<p>Aĥmatova, origine Anna Gorenko, naskiĝis la 11an (Gregorie: la 23an) de junio 1889 en Odeso, sed jam sekvajare la familio ekloĝis en la apudpeterburga Carskoje Selo (la urbo nun nomiĝas Puŝkin). Ĉiun someron la estonta poetino pasigis apud Sebastopolo, kie ŝi daŭre ŝokis tieajn junulinojn per sia sendependa konduto: ŝi banis sin en la maro dum ŝtormoj, sunbruniĝis ĝis senhaŭtiĝo, promenis nudpiede kaj faris multon alian, kion ne faris la “bonedukitaj” knabinoj.</p>
<p><a href="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/06/Ahmatova237b.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-5680" style="margin-right: 12px;" title="Ahmatova237b" src="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/06/Ahmatova237b.jpg" alt="Aĥmatova" width="150" height="188" /></a>Anna verkis unuan versaĵon je la aĝo de 11 jaroj. La patro malpermesis al ŝi subskribi poeziaĵojn per ilia familinomo, tial la juna poetino baldaŭ ekuzis pseŭdonimon, kiu originis el la fraŭlina familinomo de unu el ŝiaj praavinoj. La unua versaĵo de Aĥmatova estis publikigita en 1911. Unu jaron pli frue ŝi geedziĝis kun Nikolaj Gumiljov, unu el la plej brilaj reprezentantoj de la rusa poezia “Arĝenta epoko”, kaj jam sekvajare naskiĝis ilia filo – la sola infano naskita de Aĥmatova (ankaŭ de Gumiljov, kiu estis pafekzekutita en 1921).</p>
<p>Studentoj de rusiaj filologiaj fakultatoj diligente parkeras la titolojn kaj la sinsekvon de la unuaj kvin poeziaj kolektoj de Aĥmatova: <em>La vespero</em> (1912), <em>La rozario</em> (1914), <em>La blanka aro</em> (1917), <em>La plantago</em> (1921), <em>Anno Domini MCMXXI</em> (1922). (Preskaŭ ĉiuj libroj estis en sekvaj jaroj multfoje reeldonitaj.) Sed ol scii la titolojn kaj eldonjarojn de la libroj, multe pli gravas kompreni, kio enestis en tiuj libroj.</p>
<p>Ŝiaj versaĵoj mem estis faritaj majstre, fajne kaj tre sagace, sed ĉefe oni konstatis, ke en la rusa literaturo la unuan fojon eksonis virina voĉo. Bedaŭrinde mankis en la pli fruaj jarcentoj rusaj nomoj, samskalaj kun Mary Shelley, Jane Austen aŭ la fratinoj Brontë. La menciitaj personoj ja verkis prozon, tamen egale – apud Lomonosov, Puŝkin, Tolstoj aŭ Dostojevskij neniam troviĝis samgravaj virinoj, ĉu prozistinoj, ĉu poetinoj.</p>
<p>Tamen la verkoj de Aĥmatova altiris la atenton ne nur pro la sekso de la aŭtorino. Ŝi respegulis emociojn, travivaĵojn, suferojn kaj ĝojojn de siaj samtempulinoj. Tuj ekde la libro <em>La vespero</em> en Rusio aperis amasaj imitantoj – poeziemaj junulinoj, foje leginte versaĵojn de Aĥmatova, jam ne povis verki alimaniere. (Privata rimarko. En niaj familiaj arkivoj konserviĝis kajero kun versaĵoj de mia praavino Olga Goppen, edzino de la pafekzekutita diplomato Aleksandr Arosev kaj patrino de tutlande konata aktorino Olga Aroseva, kiujn Goppen verkis inter la 1915 kaj ĉ. 1930. Mi ne komparas talentojn de Aĥmatova kaj mia praavino, sed estis tre interese noti la similecon – fojfoje dumlege ŝajnis, ke temas pri la plej komencaj, tute mallertaj versaĵoj de la estonta klasikulino.)</p>
<p style="padding-left: 120px;"><strong>* * *</strong></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Kiam mort-timon afekcian<br />
En ni elvokis Germani&#8217;<br />
Kaj la spiriton Bizantian<br />
Jam perdis rusa eklezi&#8217;,</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Kiam ĉe-Neva metropolo<br />
Sen la kutima pomp-inklin&#8217;,<br />
Kiel putin&#8217; post alkoholo,<br />
Ne sciis, kiu prenas ĝin, –</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Mi aŭdis voĉon false flatan,<br />
Ĝi diris: «Vin atendas ben&#8217;,<br />
Forlasu pekan kaj malsatan<br />
Ruslandon vian sen reven&#8217;.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Mi viajn sangajn manojn lavos,<br />
Eligos honton el la kor&#8217;,<br />
Kaj poreterne vin forlasos<br />
Suferoj viaj kaj dolor&#8217;».</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Sed mi, trankvila kaj firmeca,<br />
La aŭdon ŝirmis sen hezit&#8217;,<br />
Por ke pro diro ĉi maldeca<br />
Ne malpuriĝu la spirit&#8217;.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;">1917</p>
<p style="padding-left: 60px;">Tradukis Ludmila Novikova (1989, 2014)</p>
<p>La rilatoj de Aĥmatova kun viroj ne estis facilaj kaj senambiguaj. Bedaŭrinde, parolante pri “viroj” oni subkomprenu ankaŭ la filon… La divorco de Aĥmatova kaj Gumiljov okazis en 1918, kaj preskaŭ tuj ŝi geedziĝis kun alia poeto, nun apenaŭ konata ekster scienculaj rondoj – Vladimir Ŝilejko. Ilia geedzeco daŭris nur tri jarojn (oficiale – ok). Poste komenciĝis komplikaj kaj suferoplenaj rilatoj kun Nikolaj Punin. Oktobre 1935 Aĥmatova postvivis koŝmaran semajnon: samtage estis arestitaj Punin kaj Lev Gumiljov.</p>
<p>Tre baldaŭ ambaŭ estis liberigitaj, tamen tiu tempo ne pasis senspure. En 1938 Lev estis kondamnita por kvin jaroj en prizono, kaj en 1949 por pliaj dek. Lev Gumiljov dum multaj jaroj erare opiniis, ke la patrino faris malmulton por liberigi lin (dum kiam ŝi faris ĉion, kion povis). La interkomunikado de Aĥmatova kaj Gumiljov longajn jarojn estis tre malvarma.</p>
<p>Inter 1923 kaj 1934 Aĥmatova preskaŭ ne havis publikigojn. Krome multaj versaĵoj estis perditaj dum oftaj translokiĝoj, kiujn spertis la poetino. Malgraŭ ĉio en 1940 aperis ŝia nova versokolekto, kiu nomiĝis <em>El ses libroj</em>.</p>
<p>Inter 1935 kaj 1940 Aĥmatova verkis la poemon <em>Rekviemo</em>, kie ŝi resumis terurajn travivaĵojn de sia vivo.</p>
<p style="padding-left: 60px;"><strong>El “Rekviemo”</strong></p>
<p style="padding-left: 60px;"><strong>IX</strong></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Frenezo jam sur la anim&#8217;<br />
duone volvis la vualon,<br />
trinkigas per la fajra vin&#8217;<br />
kaj logas en la nigran valon.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Kaj mi komprenis en sopir&#8217;:<br />
la lukt&#8217; al ĝi estas cedenda –<br />
aŭdante min en la delir&#8217;,<br />
kiu jam ŝajnis esti fremda.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Ĝi ne permesos, malamik&#8217;,<br />
al mi eĉ ion kune preni<br />
(kaj vanus peto kaj suplik&#8217;.<br />
kaj vantus preĝ-admone peni):</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>nek la okulojn de la fil&#8217;.<br />
fiksintaj la turmenton ŝtonan,<br />
nek tiun tagon de l&#8217; forir&#8217;,<br />
nek rendevuon la prizonan,</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>nek la teneron de la man&#8217;,<br />
nek la palpiton de tremolo,<br />
nek sonon mildan en lontan&#8217; –<br />
la lastan vorton de konsolo.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;">1940</p>
<p style="padding-left: 60px;">Tradukis Nikolai Lozgaĉev (1989)</p>
<p>Sed <em>Rekviemo</em> renkontiĝis kun la legantoj nur en la dua duono de la 1950aj jaroj, ĉar en 1946, post la fino de la milito (Aĥmatova estis evakuita el Leningrado, pasigis kelkajn jarojn en Taŝkento kaj revenis tuj post forigo de la sieĝo) la poetino estis severe kritikita de la oficialuloj kaj forstrekita el la literatura vivo. Temis pri ukazo de la Organiza Buroo de KPSU, kie interalie oni skribis:</p>
<p>«Aĥmatova estas tipa reprezentantino de la popole fremda malplena senidea poezio. Ŝiaj versaĵoj, plenigitaj de la pesimisma kaj dekadenca spirito, sekvantaj gustojn de la malnova salona poezio, kiu rigidiĝis sur la pozicioj de la burĝa-aristokrata estetiko kaj dekadenco, “la arto pro la arto”, kaj kiu ne deziras esti samtempa kun la popolo, malutilas la edukadon de nia junularo kaj ne povas esti tolerataj en la sovetia literaturo».</p>
<p>Estis preskaŭ verdikto. Se tio estus skribita pri iu ajn fine de la 1930aj jaroj, la homo ne vivus pli ol kelkajn monatojn. Aĥmatova estis bonŝanca – oni nur eksigis ŝin el la Verkista unio kaj malpermesis publikigon de ŝiaj versaĵoj. Aldoniĝis la duaj arestoj de Lev Gumiljov kaj Punin. La poetino ĉesigis la rilatojn kun Punin en 1938, tamen ili restis proksimaj unu al la alia. Ambaŭ viroj “ricevis” po dek jarojn – malfeliĉe, Punin tion ne postvivis, mortinte aŭguste 1953 en prizono, jam post la forpaso de Stalin. Gumiljov estis senkulpigita en 1956.</p>
<p>La du lastaj verskolektoj de Aĥmatova nomiĝis <em>La poemoj</em> (1958, kun postaj reeldonoj) kaj <em>La kuro de la temo</em> (1965). Samjare kun la lasta libro Aĥmatova estis omaĝita de la Oksforda universitato per la honordoktora grado. Ŝi mortis la 5an de marto 1966.</p>
<p>Ĝis la lasta tago Aĥmatova ne perfidis sian muzon. Baze ŝi konsentis kun la “akuzoj”, faritaj en 1946 – ŝi ja efektive verkis tiustile. Alia afero estas, ke tio ne povus esti motivo por elĵeti ŝin el la literaturo. Unu el ŝiaj provoj liberigi la filon estis publikigo de la lojala kontraŭmilita poemaro <em>Gloron al la Paco</em> (1950), sed ĝi ne estis tute natura por ŝi – Aĥmatova neniam inkludis versaĵojn el tiu libro en siajn postajn kolektojn. Tamen certan servon tiu libro faris – en 1951 la poetino estis reakceptita en la Verkistan union kaj publikigoj restartis. En 1955 la ŝtato eĉ liveris al ŝi senpagan apudurban dometon – tie ŝin vizitis, interalie, la dudekjara Iosif Brodskij, ricevinta la poezian “benon” de Aĥmatova.</p>
<p>Pravecon ĉiam evidentigas la tempo. Ĝis nun multegaj junulinoj, nombrante siajn ŝatatajn poetojn, nepre mencias la familinomon de Aĥmatova. Pasis jarcento post ŝiaj unuaj versaĵoj kaj duonjarcento post ŝia morto, sed ankaŭ ĉi-tempe oni legas ŝin kaj (re)malkovras emociplenan, sentoriĉan, iom malhelan, sed senkompare belan mondon de la poezio de Aĥmatova:</p>
<p style="padding-left: 120px;"><strong>* * *</strong></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Pro kio miksis vi panpecon<br />
Kaj akvon mian kun venen&#8217;?<br />
Pro kio lastan liberecon<br />
Transformas vi je pupa scen&#8217;?<br />
Ĉu tial, ke mi ne moktretis<br />
Amikojn ĉe perea rand&#8217;?<br />
Ĉu tial, ke fidela restis<br />
Mi al malĝoja mia land&#8217;?<br />
Do estu tiel. Sort&#8217; poeta<br />
Ja estas vojo de martir&#8217;:<br />
En ĉenoj, en ĉemizo penta<br />
Kun kandeleto vea ir&#8217;.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;">1935</p>
<p style="padding-left: 60px;">Tradukis Ludmila Novikova (2013)</p>
<p><strong>Grigorij Arosev</strong></p>
<p>Ĝi estas artikolo el la junia kajero de <em>La Ondo de Esperanto</em> (2014).<br />
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):<br />
Papere: <em>La Ondo de Esperanto</em>, 2014, №6.<br />
Rete: <em>La Balta Ondo</em> <a href="http://sezonoj.ru/2014/06/ahmatova/">http://sezonoj.ru/2014/06/ahmatova/</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://sezonoj.ru/2016/03/ahmatova/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>1</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Rekonstrui universon</title>
		<link>http://sezonoj.ru/2014/03/aleksandrov/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=aleksandrov</link>
		<comments>http://sezonoj.ru/2014/03/aleksandrov/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 05 Mar 2014 08:58:24 +0000</pubDate>
		<dc:creator>AlKo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Esperantujo]]></category>
		<category><![CDATA[Aleksej Aleksandrov]]></category>
		<category><![CDATA[Esperanto]]></category>
		<category><![CDATA[Esperanto-poezio]]></category>
		<category><![CDATA[Historio de Esperanto]]></category>
		<category><![CDATA[La Ondo de Esperanto]]></category>
		<category><![CDATA[Nikolai Lozgaĉev]]></category>
		<category><![CDATA[Sezonoj]]></category>
		<category><![CDATA[Sovetunio]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://sezonoj.ru/?p=5283</guid>
		<description><![CDATA[Antaŭ tridek jaroj, la 5an de marto 1984, en la aĝo 28 jaroj forpasis Aleksej Aleksandrov (1955–1984), kies meteora vivo lasis neforgeseblan lumon en la animo de ĉiu, kiu konis lin. Omaĝe al la malgaja datreveno ni reaperigas la eseon de Nikolai Lozgaĉev (1957–1998), kiu premiere aperis en la 12a kajero de la samizdata almanako [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/03/Aleksandrov1982.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-5284" style="margin-right: 14px;" title="Aleksandrov1982" src="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2014/03/Aleksandrov1982.jpg" alt="Aleksej Aleksandrov (Foto: Vladimir Izosimov)" width="160" height="230" /></a><strong>Antaŭ tridek jaroj, la 5an de marto 1984, en la aĝo 28 jaroj forpasis Aleksej Aleksandrov (1955–1984), kies meteora vivo lasis neforgeseblan lumon en la animo de ĉiu, kiu konis lin. Omaĝe al la malgaja datreveno ni reaperigas la eseon de Nikolai Lozgaĉev (1957–1998), kiu premiere aperis en la 12a kajero de la samizdata almanako <em>Sezonoj</em> en 1987.</strong></p>
<p>Mi ne konis lin persone. Ĉiam io malhelpis al ni renkontiĝi. Kaj jen, foje, anstataŭ vidi lin en mia urbo, mi aŭdis pri lia morto… Nur post tio mi komencis ekscii lin el rememoroj, ekaŭdis lian voĉon, feliĉe registritan sur bendo, tenis en la manoj lian kajeron…</p>
<p>Kaj mi ekamis lin. Ne juste la frua morto ĉiam kreas la aŭreolon de neordinareco, speciala destino, eĉ de klaĉeta famo.</p>
<p><span id="more-5283"></span>Sed ĉu estas malmulte unu homa vivo, unu plia-malplia personeco? Ĉu ĝi ne estas unika? Ja “ekzistas propra mond&#8217; en ĉiu hom&#8217;” (Jevtuŝenko). [Ĉiuj citaĵoj, originalaj kaj tradukaj, estas el la verkoj de Aleksej Aleksandrov.] Kaj tiu eta mondo, kapabla implici la tutan universon, sed kiun ni ofte ne rimarkas, pere aŭ senpere nin influas. Ajna homo vivas por la aliaj. Eĉ se <em>li</em> ne trudas sin, ne krias, ke ankaŭ <em>li ekzistas, ne batas sian bruston, ke li</em> estas Homo. Nenies vivo forpasas senspure. Ĝi ion markas en la komuna konscio. Eĉ post la morto. Ja, kiel li mem interpretis la vortojn de Jevtuŝenko:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Post mort&#8217; de l&#8217; homo restas jen por ni<br />
aferoj, pontoj, libroj kaj ali&#8217;.<br />
Ke io restu estas la destin&#8217;,<br />
sed tutegale io lasas nin.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Ja senkompatas leĝ&#8217; de viva rond&#8217;:<br />
ne homo mortas — mortas lia mond&#8217;.<br />
Memoras ĉiujn homojn la konsci&#8217;,<br />
sed ĉu pri ili ĉion scias mi?</em></p>
<p>Jes, ni ne povas scii ĉion… Kaj ĉu ni kapablas travivi ĉies vivon, rekonstrui la personecon? Nu, ne ĉies, almenaŭ de unu. Rekonstrui ties mondon en la propra universo. Igi ĝin vivi almenaŭ por kelka tempo. Ion similan farontas artisto, preninte penikon, plumon, arĉon… tekston.</p>
<p>Jen mi aŭdas lian agrablan, iom kartavan voĉon, mezuritan naturan tonon. Mi kredas ĉion, kion li rakontas. Mi vidas lin duonrideti, kiel en la sola havata portreto. Ŝajnas, ke li ne scias morni, ĉu li rakontas la parodian “western” <em>Persekuto</em> (Zaĥarov) kaj spionajn pasiojn, aŭ la <em>Historion de Ruslando ekde Gostomysl</em> de A. K. Tolstoj kaj tristan <em>Homan komedion</em> de Gladkov. Li preferas ridi pri la amaro kaj absurdo de la mondo. Sed doloro, espero pri la mondo, pri la patrio malkaŝas sin sub la ironia kaj bonvola rideto.</p>
<p>Mi foliumas la kajeron, kaj en ĝi resonas lia voĉo: “Kio estas por mi patri&#8217;?” Ĝi estas nia lulilo. Lulilo de niaj sentoj, kredoj, mondpercepto. Ja ne hazarde li preferas reciti ruse, ne hazarde li pli tradukas ol verkas originale, kvazaŭ subkonscie li volas hejmigi en la verda mondo sian patrujan sopiron (kaj inverse), ĉar “estas ŝajna fremdhejma am&#8217; / estas koro pri hejm&#8217; en malĝoj&#8217;” (<em>Hejmen</em>). Kaj kiel li estis nedisigebla dis la patrio, same nedisigebla li estis dis la verda familio, por kiu “forestas lingva bar&#8217;”, kaj kiu “vastiĝas pli kaj pli”, al kiu li intimis kaj kiun li adoris, ĝojante, ke “ĉieas nia gent&#8217; sub verda firmament&#8217;!” (<em>Vagadas ĉiuj ni</em>), kaj veante, se “jenas malfeliĉ&#8217; — en via vortoriĉ&#8217; eĉ unu vort&#8217; ne estas Esperanta.” (<em>Porkrokodila kanto</em>). Li vivis en tiu familio.</p>
<p>Jen ni sentas lian koleron, ŝprucan satiron en la epigramo <em>Karela betulo</em> kun la dediĉo “Al kamarado …”, verkita en klubkunveno:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Ekzistas la betul&#8217; karela.<br />
Ĉu konas tiun fakton vi?<br />
Ĝi en inkrust&#8217; aspektas bela.<br />
Ve, por konstru&#8217; ne taŭgas ĝi.</em></p>
<p>La papero konservis al ni jen lingvan ŝercon: “Ina aro ekis iĝi ege aĉa”, jen popoleskan diraĵon:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Dua ŝanĝo —<br />
ek al manĝo.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Dua alterno —<br />
ek al taverno.</em></p>
<p><em> </em></p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Ne faru mis<br />
dum fek&#8217; kaj pis&#8217;.</em></p>
<p>Jen nefinitajn malnetaĵojn de tradukoj. Tiel, laŭ la splitoj de liaj pensoj kaj sentoj ni induktas liajn animan kaj mensan portreton, lian internan mondon.</p>
<p>Alies mondo, reflektita en la propra universo, senevite alprenas niajn ecojn, trajtojn, ja la homa universo ne estas glata spegulo. Kaj tio ne estas mava, ja glata spegulo nur reflektas, sen lasi ion en sin. Sed oni pluvivigas alies universon refraktante ĝin tra sia prismo reformante kaj evoluigante ĝin en si.</p>
<p>Foje mi renkontas kantotradukojn, per kiuj mi komencis mian vojaĝon en la verdan mondon. Mi jam konis ilin laŭ kelkoblaj reskriboj, aŭdis en ĉefajraj vesperoj, sed pri ilia tradukinto mi sciis nenion, eĉ ne la nomon. Jen do kiam fakte komenciĝis nia konateco. Verŝajne tiel kreiĝas folkloro. Tiel aparte oni kunfandiĝas kun la popolo por vivi eterne en la komuna konscio, nutri per sia penso kaj sento la venontajn generaciojn. Venos novaj, pli perfektaj tradukantoj, aperos novaj kanzonoj, sed estas reskribataj ankaŭ la malnovaj skribitaj kantaroj, konstante modifataj la malnovaj kantoj, kiel en la vera popola poezio.</p>
<p>Preskaŭ sub ĉiu lia traduko staras noto “Laŭ peto de …”. Jen, ekzemple, propono traduki kanton pri “diboĉa dio kaj ribelintaj sanktuloj” kun peto: “Se tiu kanto estos tradukita, mi petus sendi ekzempleron laŭ adreso …” Jes, li laboris laŭ la “socia mendo”, lia altruisma animo ne avaris, sed strebis fari tion, kion bezonis la homoj: “Ne ŝlosu vian pordon vi, / ĝi estu malfermita” (Okudĵava).</p>
<p>Sed… “ni finkantis la kanton, venis temp&#8217; por disiĝ&#8217;.” (<em>Ĉe la disiĝ&#8217;</em>). Kaj la animo plenas de lia “adiaŭa malĝoj&#8217;”. La malĝojo de optimisto, kiu devis gaji por ne desperi:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Jen estas mia mor&#8217;:<br />
gaji ĝis mort&#8217;!</em></p>
<p>Iam li skribis:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Mi ĉiam ekbonhumoras,<br />
rememorinte, ke<br />
iu pri mi memoras,<br />
iu min amas tre.</em></p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Sed la humor&#8217; malboniĝos,<br />
se venos al kap&#8217; ide&#8217;,<br />
ja ni ne plu renkontiĝos…<br />
Jen bedaŭrinde kaj ve.</em></p>
<p>Ĉu tio estas subkonscia antaŭsento de la neevitebla disiĝo aŭ konscia konstato de sia malsano? Tamen tiel ne povas esti, ja:</p>
<p style="padding-left: 90px;"><em>Estas inter du renkontoj<br />
unu nur veturo for.</em><br />
(Doljskij)</p>
<p>Jes ni disiĝas nur unufoje. Post tio nepre sekvas renkonto. Renkonto en niaj animoj. En niaj universoj. Kiuj ekzistos, dum ni vivos. Kaj kiuj trovos pluan vivon en niaj posteuloj.</p>
<p><strong>Nikolai Lozgaĉev</strong></p>
<p>Ĉi tiu artikolo aperis en la 12a kajero de <em>Sezonoj</em> (1987) kaj estis represita en la 6a kajero de <em>La Ondo de Esperanto</em> (1995).<br />
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):<br />
Papere: <em>Sezonoj</em>, 1987, №12.<br />
Rete: <em>La Balta Ondo</em> <a href="http://sezonoj.ru/2014/03/aleksandrov/">http://sezonoj.ru/2014/03/aleksandrov/</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://sezonoj.ru/2014/03/aleksandrov/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Igor Severjanin: egofuturisma reĝo</title>
		<link>http://sezonoj.ru/2012/05/211severjanin/?utm_source=rss&amp;utm_medium=rss&amp;utm_campaign=211severjanin</link>
		<comments>http://sezonoj.ru/2012/05/211severjanin/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 16 May 2012 08:00:44 +0000</pubDate>
		<dc:creator>AlKo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Kulturo]]></category>
		<category><![CDATA[Mondo]]></category>
		<category><![CDATA[egofuturismo]]></category>
		<category><![CDATA[futurismo]]></category>
		<category><![CDATA[Grigorij Arosev]]></category>
		<category><![CDATA[Igorj Severjanin]]></category>
		<category><![CDATA[jubileo]]></category>
		<category><![CDATA[La Ondo de Esperanto]]></category>
		<category><![CDATA[literaturo]]></category>
		<category><![CDATA[Nikolai Lozgaĉev]]></category>
		<category><![CDATA[poezio]]></category>
		<category><![CDATA[rusa poezio]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://sezonoj.ru/?p=2583</guid>
		<description><![CDATA[Estas iom amuze, kaj por kelkaj tio fariĝos malkovro, ke origine Severjanin taksis sian pseŭdoniman familinomon integra parto de la nomo, kaj skribis ĝin kun (post) streketo: Igor-Severjanin. La vorto signifas “nord(i)ano”, kaj tiel la poeto volis esti pli proksima al caroj, kiuj kvankam havis kutiman familinomon (ekzemple Romanov – la lasta cara dinastio), tradicie [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a href="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2012/05/Igor-Severjanin.jpg"><img class="alignleft size-full wp-image-2584" style="margin-right: 14px;" title="Igor-Severjanin" src="http://sezonoj.ru/wp-content/uploads/2012/05/Igor-Severjanin.jpg" alt="" width="160" height="233" /></a>Estas iom amuze, kaj por kelkaj tio fariĝos malkovro, ke origine Severjanin taksis sian pseŭdoniman familinomon integra parto de la nomo, kaj skribis ĝin kun (post) streketo: Igor-Severjanin. La vorto signifas “nord(i)ano”, kaj tiel la poeto volis esti pli proksima al caroj, kiuj kvankam havis kutiman familinomon (ekzemple Romanov – la lasta cara dinastio), tradicie havis ankaŭ kromnomon – Petro la Granda, Aleksandro la Liberiganto ktp. Post kelka tempo la kromnomo Severjanin fariĝis “plenrajta” familinomo, kontraŭ la origina ideo.<br />
<span id="more-2583"></span><br />
Reale la poeto nomiĝis Igor Lotarjov (Игорь Васильевич Лотарёв). Li naskiĝis la 3an (Gregorie: la 16an) de majo en la jaro 1887a, speciale kara por esperantistoj, kaj laŭ la patrina linio liaj prauloj estis Karamzin kaj <a href="http://sezonoj.ru/2011/11/fet/">Fet</a>. Severjanin okupiĝis pri versfarado ekde la infanaĝo, daŭrigis en la adoleskanteco, kvankam liaj poemoj ne altiris atenton de legantoj kaj kritikistoj. La juna Severjanin tiam devis proprakoste eldoni kelkdek broŝuretojn, kiujn li dissendis al redakcioj kaj famaj literaturistoj. La broŝuretoj estis vere “maldikaj” – ĉiu enhavis po 2-5 versaĵoj. En 1909 Lev Tolstoj, ricevinte tian libreton, indigniĝis kaj publike riproĉegis la poeton (onidire, la granda verkisto estis plej frapita de la versoj “Enpiku tirilon en la korkan elaston / kaj la virinaj rigardoj ne estos timidaj” – rekta traduko). Tamen la majstra skoldo servis bone por Severjanin: li fariĝis kritikata de ĉiuj flankoj, kaj gazetaro, ĉiam ŝatanta skandalemajn personojn, volonte ekpublikigis liajn versaĵojn, ĉar li estis jam konata. Tion sekvis pli kaj pli oftaj publikaj voĉlegoj kaj prezentiĝoj.</p>
<p>En 1911 Severjanin, kune kun alia plumkolego, anoncis lanĉon de la nova skolo – egofuturismo. Ĝi fondiĝis kadre de la jam ekzistinta futurismo, sed enhavis kelkajn tute specialajn trajtojn: kultivado de trorafinitaj perceptoj, elmontra memamo, uzado de alilingvaj kaj kreado de novaj vortoj. Ekzemple, ĝuste Severjanin elpensis ruslingvan vorton <em>бездарь</em> (sentalentulo). Li eĉ elpensis apartan vorton por siaj versaĵoj – li nomis tiujn <em>poezoj</em> (поэзы). La menciita memamo estis unu el plej kernaj eroj de poezio de Severjanin. Lia tre fama poezo tekstas: “Mi estas geniulo Igor-Severjanin, / ekstazigita de mia venko” (1912). Krom Severjanin mem la egofuturisman grupon konsistigis kelkaj aliaj poetoj, inter kiuj relative konata estis nur Georgij Ivanov. En la antaŭrevolucia tempo Severjanin apogis kaj subtenis junajn poetojn, kies plejparto lasis neniun spuron en la literaturo.</p>
<p>Lia triumfo komenciĝis en 1913, post kiam li eldonis la libron <em>Tondrobolanta kaliko.</em> Baldaŭ Severjanin rifuzis partopreni iujn ajn literaturajn unuiĝojn, preferante ne dividi sian famon. La sekvintaj libroj vekis ioman seniluziiĝon ĉe kritikistoj, ĉar la poeto reuzis (foje trouzis) manierojn kaj metodojn el la <em>Tondrobolanta kaliko</em>, aldonante nenion novan.</p>
<p>Februare 1918 en la Moskva Politeknika Muzeo okazis elekto de “la reĝo de poetoj”. Ĉiuj dezirantoj rajtis konkuri por la titolo. Elektado estis sekreta kaj komuna. Kvankam multaj poetoj partoprenis la eventon, reale nur du homoj pretendis la “reĝecon” – la 31-jara Severjanin kaj la 25-jara Vladimir Majakovskij. La kalkulado montris, ke Severjanin venkis, sed kun ne granda avantaĝo. Kelkaj futuristoj (al kies grupo apartenis ankaŭ Majakovskij), ĉeestintaj la vesperon, deklaris la elekton malvalida.</p>
<p>La evento mem estis ĉefe amuza, sed Severjanin taksis ĝin tute serioze – post kelkaj tagoj aperis lia nova libro kaj sur la kovrilo estis skribita lia nova titolo – “La reĝo de poetoj”. Post iom da plia tempo futuristoj aranĝis poezian vesperon kun la slogano “Ĉiuj reĝoj – for!” (nur antaŭ unu jaro okazis detroniĝo de Nikolao la Dua, do tronrenversemo tiam estis sufiĉe moda).</p>
<p>Samjare li forveturis en Estonion, kiu ĝis 1917 estis parto de la Ruslanda Imperio, poste dum mallonga periodo la lando estis soveta, kaj fine de 1918 ĝi estis okupita de germanaj trupoj. Malgraŭ tio Severjanin decidis tien veturi por ripozo kaj fine restis en Estonio por ĉiam. Verŝajne tio estis prava decido, eĉ se farita intuicie. Apenaŭ la poeto havus feliĉan vivon kaj sukcesan poezian karieron en Sovetunio. La lastaj jaroj de la vivo de la eksreĝo de poetoj estis plenaj je malriĉo kaj mizero. Sed estas dubinde, ke Severjanin ĝisvivus eĉ la 50-jariĝon, se li restus en Moskvo aŭ Leningrado&#8230;</p>
<p>Laŭ literaturologiaj pritaksoj, Severjanin estas la sola ruslingva poeto, kiu tiom multe verkis pri la naturo kaj vivo de Estonio. Krome li multege tradukis estonajn poetojn en la rusan. Severjanin mortis pro koratako en 1941, kiam Tallinn jam estis Sovetia kaj jam denove okupita – de la nazia armeo.</p>
<p>Kvankam la estona verka periodo de Severjanin daŭris multe pli longe, ol la antaŭa – 23 jarojn – ĝi ne estas (por amasa publiko, ne por sciencistoj) bone konata nun. Unu el la kaŭzoj estas, ke lia malfrua liriko forte malsimilas tion, kion la legantoj tradicie ŝatis en liaj poezoj.</p>
<p>La versaĵoj de Severjanin foje estis tradukataj en Esperanton. Verŝajne, la unua faris tion Hilda Drezen. En la almanako <em>Sezonoj</em> aperis kvar versaĵoj de Severjanin tradukitaj de Nikolai Lozgaĉev. Unu el tiuj estas ĉi-apude. Krome en <em>Cerbe kaj kore</em> aperis kvar pliaj tradukoj – po unu de Vjaĉeslav Busarev kaj Oleg Dadajev kaj du plume de Ivan Lubjanovskij. Fine estas prezentata nova traduko, farita speciale por ĉi tiu artikolo. Temas pri la kredeble la plej fama ruslingva poemo de Igor Severjanin, kiun multegaj homoj memoras kaj scias parkere – <em>Ananasoj ĉampane </em> (Ананасы в шампанском).</p>
<p><strong>Grigorij Arosev</strong></p>
<h2 style="padding-left: 60px;">Al poeto</h2>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Por la amaso klaras nur geni&#8217;!<br />
Sed ĉu imitu ĉiu la genian?<br />
La vojon propran ne perfidu ni<br />
kaj sciu bone lokon nian.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Ne kantu por l&#8217; amas&#8217;. Nek por person&#8217;!<br />
Sen tim&#8217; pri l&#8217; cirkonstanc&#8217;, kantu por kanto!<br />
Eĉ se ĉi kant&#8217; – momenta vaka son&#8217;, –<br />
kredu, troviĝos via adoranto.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Individuon skoldu la amas&#8217;:<br />
ĝi krudas, ĝi profanas, ĝi barbaras.<br />
Ĝin flatu plu nur la sklavula ras&#8217;,<br />
tamen por vi – l&#8217; espero caras&#8230;</em></p>
<p style="padding-left: 60px;">Tradukis <strong>Nikolai Lozgaĉev</strong></p>
<h2 style="padding-left: 60px;">Ananasoj ĉampane</h2>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Ananasoj ĉampane, ananasoj ĉampane –<br />
bongustaĵo mirinda kaj akra fajrum&#8217;.<br />
Mi aspektas norvege, mi aspektas hispane,<br />
inspiriĝas impete kaj aspiras al plum&#8217;.</em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>Ĉirpo aeroplana! Sprintoj aŭtomobilaj!<br />
Ventfajfado de trajnoj! Flugilado de sled&#8217;!<br />
Iu – jen trokisita, jen draŝita humile!<br />
Ananasoj ĉampane – jen vespera obsed&#8217;!</em></p>
<p style="padding-left: 60px;"><em>En nervoza damaro, kiu akras kompane,<br />
tragedion de viv&#8217; faras mi revofars&#8217;&#8230;<br />
Ananasoj ĉampane! Ananasoj ĉampane!<br />
Tuj el Moskv&#8217; – Nagasaken! El Novjorko – al Mars&#8217;!</em></p>
<p style="padding-left: 60px;">Tradukis <strong>Grigorij Arosev</strong></p>
<p>Ĉi tiuj artikolo kaj poemoj aperis en la maja kajero de <em>La Ondo de Esperanto</em> (2012).<br />
Oni rajtas represi la tekston kaj la poemojn, plene aŭ parte, nur kun permeso de Grigorij Arosev kaj kun mencio de la fonto:<br />
Papere: <em>La Ondo de Esperanto</em>, 2012, №5.<br />
Rete: <em>La Balta Ondo</em> <a href="http://sezonoj.ru/2012/05/211severjanin/">http://sezonoj.ru/2012/05/211severjanin/</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://sezonoj.ru/2012/05/211severjanin/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
