Interreto, komputiloj kaj poŝtelefonoj hodiaŭ ludas gravan kaj preskaŭ neeviteblan rolon en ĉies vivoj, inkluzive de infanoj kaj junuloj. Kvankam en plej multaj kazoj, tio estas bona kaj utila, uzado de la interreto havas ankaŭ riskojn. Unu el tiuj estas reta ĉikanado: turmentado de infanoj fare de (ekzemple) samklasanoj, kiu ne ĉesas, kiam la lernejo finiĝas, sed sekvas ilin ankaŭ ĝis ilia ĉambro. Granda proporcio de junuloj spertis tiuspecan ĉikanadon.

Ĉar la gepatroj kaj instruistoj kreskis en mondo sen interreto, aŭ almenaŭ sen Facebook kaj saĝtelefonoj, ili ne ĉiam scias, kiel reagi al tiaj fenomenoj. Pro tio Edukado@Interreto kunlabore kun sep partneroj el diversaj eŭropaj landoj partoprenis en kreado de la retejo pri kiberia ĉikanado: http://cyberhelp.eu. Ĉi tiu paĝaro celas trejni ĉefe instruistojn (sed ĝi utilos ankaŭ por gepatroj kaj eĉ la lernantoj mem), por ke ili sciu, kion fari kaze de reta (kiberia) ĉikanado de iliaj lernantoj, kaj kapablu instrui ilin pri tiuj temoj.

En la retejo troviĝas bunta enhavo:

Enkonduko (Kio estas reta ĉikanado? Kialoj, motivoj. Sekvoj. Kiel mi malkovras retan ĉikanadon? Jura aspekto. Kondut-reguloj. Kie oni helpos al mi?

Instrumaterialo (ellaborita speciale por instruistoj kaj pedagogoj kaj adaptita al diversaj instrugradoj)

Instruaj videoj (en kiuj pedagogoj kaj juristoj el diversaj Eŭropaj landoj rakontas siajn opiniojn kaj spertojn pri la reta ĉikano)

Diskutejo (Interaktiva forumo en multaj lingvoj por pedagogoj kiu helpas trovi fakan konsilon kaj interŝanĝi spertojn)

La projekto daŭris de 2013 ĝis 2015 kaj estis financata de la Eŭropa Komisiono. Ekde 2015 okazas dua paŝo de tiu projekto sub la nomo “Schu hin!” (Rigardu!): la retejo estos plivastigita kaj kovros pli da temoj. La retejo estas nun disponebla en dek lingvoj, sed ankoraŭ ne en Esperanto.

Se tiu ĉi temo interesas vin kaj vi ŝatus helpi tradukadon al Esperanto, via helpo estas tre bonvena! Vi povas kontakti nin ĉe info@ikso.net kaj sinproponi por la tradukado. La retejo uzas tre facilan traduksistemon (al kelkaj eble konatan de Lernu.net aŭ lingvo.info). La Esperanto-versio jam estas je 24% tradukita, do bezonatas la ceteraj 76% da enhavo, kio estas ĉ. 35 paĝoj. Jen do bona defio, kontribui al moderna lingvo-uzo de Esperanto, pri moderna kaj tre aktuala temo! Ĉu troviĝus volontulo(j) por tiu tasko?

Matthieu Desplantes, Peter Baláž

Ĉi tiu listo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/07/cyberhelp

Kiel vi jam scias, la 101a Universala Kongreso de Esperanto okazos la 23–30am de julio 2016 en la urbo Nitro, en Slovakio. Parto de la strebo igi la kongreson pli videbla por la ekstera publiko estos malferma tago vendrede, la 29an de julio. Tiun tagon okazos enkondukaj kursoj de Esperanto por la publiko, sed la plej grava programero estos la internacia muzik-festivala vespero sur la ĉefa placo de Nitro libere videbla de ĉiuj interesatoj. Tiel la nitranoj povos propraokule sperti la kulturon de Esperanto.

Por atingi la ĉefan placon por la festivalo, planata estas unue granda marŝo post la komuna foto antaŭ la kongresejo (18h00) – je 18h30 oni ekiros de la kongresejo tra la piedira zono kiel manifestacio, por videbligi Esperanton grandskale en la urbo.

Krom komence de la kongreso en la sama loko okazos alia publika prezentado – danca kaj koncerta spektaklo de Lúčnica, la plej fama slovaka folklora ensemblo, okaze de la nacia vespero dimanĉe, la 24a de julio.

Aldone okazos pluraj Esperanto-rilataj ekspozicioj. Unu el ili temos pri Zamenhof, ĝi estos malfermita en la Nitra sinagogo la 22an de julio je 17h00. Tie staros grandaj afiŝoj kun komikso pri lia vivo. La komikso, unuafoje eldonita libroforme en la pola, kaj poste en dulingva angla-Esperanta eldono, nun estos en slovaka-Esperanta versio. Tiu ekspozicio okazos kunlabore kun la Centro Ludoviko Zamenhof de Bjalistoko.

Pliaj ekspozicioj pri Esperanto okazos duloke: en la bonŝance Esperante nomita vendejaro Centro en Nitro, kaj en la Pola instituto en Bratislavo. En la teatro de Andrej Bagar, ĉe la ĉefplaco de Nitro, okazos ankaŭ filatela ekspozicio “Slovakio kaj Esperanto je poŝtmarkoj kaj poŝtkartoj”.

Eblas antaŭvidi, ke la kongreso ĉi-foje estos vere rimarkita de la ekstero kaj vere malfermita al la neesperantista publiko.

Kaj ne eblas ne mencii la t. n. akompanajn aranĝojn, kiuj okazos en Nitro dum la kongreso: Interreligia forumo en Centra Eŭropo kaj Lingvopolitika konferenco de landoj V4+.

Pliaj detaloj pri ili:
http://www.nitra 2016.sk/akompanaj-aranĝoj/

Matthieu Desplantes, Peter Baláž

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/06/slovakio-11

Al ludemuloj certe plaĉos nova projekto http://drakoj.ikso.net/, lanĉita de la organizaĵo E@I. Ĉi tiu retejo temas pri la rolludo Pathfinder, variaĵo de Dungeons & Dragons (foje nomata en Esperanto “Danĝerejoj kaj drakoj”). Ĝi enhavas ne nur detalajn regulojn de la ludo en Esperanto, sed ankaŭ Esperanto-angla-germanan terminaron, kiu enhavas ĉiujn vortojn, kiujn vi povas bezoni en la rolludo. Vi povas tie ankaŭ elŝuti la tutan regularon kiel 111-paĝan libron kaj rolulformularojn — foliojn kun detalaj statistikoj, kiujn oni bezonas por ludi. Kompreneble, ĉio estas senpaga.

La retejon kreis Matthias von Laer (mem pasia ludanto), kiu laboris dum unu jaro ĉe E@I per la Eŭropa Volontula Servo.

Esperanto-ludemuloj, jen nova defio por vi – praktiki la lingvon, lerni novan vortprovizon kaj venki ĉiujn drakojn kaj danĝerojn .

Matthieu Desplantes
E@I

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/09/drakoj/

Matthieu Desplantes en la Plurlingvula Renkontiĝo

La 1-4an de majo okazis en Berlino la Plurlingvula Renkontiĝo (Polyglot Gathering) – kvartaga aranĝo por ĉiaj lingvoŝatantoj. Al ĝi veturis du teamanoj de E@I: Peter Baláž (la kunordiganto) kaj Matthieu (mi).

Pli ol 300 lingvemuloj el la tuta mondo kunvenis en hotelo en Berlino por praktiki lingvojn kaj paroli pri ili. Mi havis ŝancon babili kun multe da interesaj homoj en ĉiuj lingvoj, kiujn mi konas (diversnivele): Esperanto, franca, angla, slovaka, rusa kaj germana. Mi parolas (uzante sufiĉe larĝan difinon de “paroli lingvon”) nur ses lingvojn (jes, tiu kunveno estas loko, kie eblas diri “Mi parolas nur ses lingvojn”!), sed multaj partoprenantoj scipovis pli; kelkaj eĉ parolis dekduon da ili. Mi tre ĝojis esti ĉirkaŭata de aliaj frenezuloj, kun kiuj eblas ŝanĝi lingvon plurfoje meze de diskuto kaj kiuj konsideras vortojn kiel “morfologio” tute normalaj.

La ĉefa lingvo de la renkontiĝo estis la angla – la sola, kiun komprenis ĉiuj partoprenantoj. Sed plej multaj partoprenantoj parolis ankaŭ la francan, la hispanan aŭ la germanan, kaj aliaj oftaj lingvoj estis la itala, portugala, rusa kaj, surprize, Esperanto. Mi vidis tie multajn konatajn (kaj ankaŭ multajn nekonatajn) Esperanto-parolantojn, kaj mi tre miris, ke la ĝenerala opinio pri ĝi ŝajnis pozitiva. Multaj homoj interesiĝis pri Esperanto, kaj ni vendis multajn ekzemplerojn de Esperanto per la rekta metodo.

Berlino: Peter Baláž kaj Matthieu Desplantes ĉe la Esperanto-stando

Tiu renkontiĝo fakte estis elpensita de esperantistoj, kiuj volis transdoni la etoson de Esperanto-aranĝoj al neesperantistoj, kaj tio estis videbla. Duono de la organizantoj estis esperantistoj, la ĝenerala atmosfero estis sufiĉe simila al Esperantujo, kaj ili rekte transprenis konceptojn kiel gufujon (eĉ uzante la vorton gufujo en la angla). Okazis ankaŭ 20-lingva koncerto de JoMo, stelulo en Esperantujo sed nekonita de aliaj partoprenantoj, kiu tre plaĉis al ĉiuj. Ni eĉ enkondukis La Bambon al la neesperantistoj, kiuj bonŝance ne fortimiĝis.

Krom babilado kaj amuziĝo okazis kompreneble prelegoj. Mi mem faris prelegon pri la slovaka lingvo el la vidpunkto de eksterlandano lernanta ĝin. Peter prelegis: pri reta lernado kaj la projektoj de E@I, kaj pri tio, ĉu la mondo (aŭ almenaŭ Eŭropo) bezonas komunan lingvon. (Divenu, kiun solvon li proponis.) La ceteraj prelegoj temis pri unuopaj lingvoj (japana, greka, eŭska, nord-samea, milana dialekto, ktp.), pri lingvolernado aŭ pri lingvoj ĝenerale. Tre interesa estis la prelego de interpretistino el Slovakio, kiu rakontis pri sia laboro.

La lasta programero, ankaŭ pruntita de Esperantujo, estis la internacia vespero. Homoj plejparte kantis: ni aŭdis belan franclingvan kanton, operon, klingonajn kantojn, kaj fine ni kantis Frat; Jakobo en 29 lingvoj.

Tiuj kvar tagoj rapide pasis, kaj mi jam atendas la venontjaran kunvenon. Mi treege rekomendas tiun kunvenon al ĉiuj, kiuj interesiĝas pri lingvoj, ne gravas, ĉu vi estas 12-lingvulo, ĉu vi parolas “nur” ses lingvojn aŭ ĉu vi scipovas nur unu.

Matthieu Desplantes

Ĝi estas artikolo el la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/05/berlino/

E@I-teamo atendas volontulojn

La Eŭropa Volontula Servo (EVS) estas programo de la Eŭropa Komisiono, kiu ebligas al junuloj (18- ĝis 30-jaraj) volontuli kaj loĝi en eksterlando dum kelkaj monatoj ĝis tuta jaro. EVS-projekto kunigas tri partnerojn: volontulon, sendan organizon kaj ricevan organizon. Unu el la organizoj devas esti en programlando (EU + kelkaj aliaj eŭropaj landoj), sed la alia povas esti en alia parto de la mondo, do neeŭropano povas per tiu programo veni al Eŭropo kaj male.

Tiu programo estas tre avantaĝa: ĝi ebligas akiri sperton (la laboro povas temi pri kulturo, arto, medio, sporto, zorgo pri maljunuloj, ktp.) kaj malkovri novan landon kaj ĝian kulturon. Aldone, ĝi provizas al la volontuloj: repagon de la vojaĝkostoj, ĉiumonatan manĝmonon kaj poŝmonon, bonan asekuron, trejnadojn per kiuj eblas konatiĝi kun aliaj eksterlandaj volontuloj, lingvokursojn, ktp., do entute la volontulado kostas preskaŭ nenion por la volontulo.

Tiun programon uzas ankaŭ pluraj Esperanto-organizoj:

• E@I en Partizánske (Slovakio) nun gastigas kvar volontulojn, baldaŭ ses – la lasta estas daŭre serĉata. Ĝi okupiĝas pri lingvorilataj retejoj kaj organizas aranĝojn (lingvokafejon, SES, KAEST…).
• La Bjalistoka Esperanto-Societo en Pollando organizas lingvokursojn kaj diversajn aranĝojn.
• TEJO en Roterdamo (Nederlando) estas la ĉefa junulara Esperanto-asocio en la mondo.

Mi mem faris unujaran volontuladon ĉe E@I, kaj tiu jaro estis riĉa je novaj kaj interesaj spertoj: programado kaj tradukado de interesaj retejoj, organizado de aranĝoj, lernado de nova lingvo, malkovrado de nova lando… Pro tio mi sincere rekomendas EVS-n (ne nepre ĉe E@I aŭ eĉ en Esperanta organizo) al ĉiuj junuloj, kiuj emas malkovri aliajn landojn kaj ne estas certaj, pri kio ili ŝatus okupiĝi.

Ankaŭ por aliaj Esperanto-organizoj estas bona eblo partopreni en tia ĉi gastigado de volontuloj – oni povas akiri financojn kaj la realan volontulon, kiu povas helpi progresigi laboron de la organizo. Estus do tre bonvene, se pli da E-organizoj okupiĝus pri la gastigado de junaj esperantistoj.

Pli da informoj pri EVS vi povas legi ĉe la adreso http://europa.eu/youth/EU/voluntary-activities/european-voluntary-service_en.

Matthieu Desplantes
E@I-dungito

La retejo de E@I.

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/04/ei-2/

La unua paŝo estas krei konton. Poste vi povas komenci subteksti: alklaku “Subteksti videon” kaj algluu ligilon al video. Aperas paĝo kun la video kaj listo de lingvoj (ankoraŭ malplena). Alklaku “Aldoni novan lingvon”; tie vi devas elekti la originalan lingvon de la video kaj la lingvon, al kiu vi volas subteksti ĝin. Bone estas unue subteksti ĝin en la originala lingvo: tio povas esti utila por surduloj kaj por la homoj, kiuj poste tradukos la subtekstojn al aliaj lingvoj.

Tiam malfermiĝas la subtekst-interfaco de Amara. Ĝi konsistas el tri paŝoj:

1. Tajpu tion, kion vi aŭdas. Vi ne devas zorgi pri daŭro aŭ tempigo de subtekstoj, nur gravas la teksto.

2. Ĝustigu la tempon de la subtekstoj. Tion eblas fari per templinio.

3. Rekontrolu kaj korektu. Post tio eblas publikigi la subtekstojn.

Kompreneble, en ajna momento eblas konservi nefinitan laboron por daŭrigi ĝin poste. La interfaco estas sufiĉe simpla: ĉio estas bone klarigita. Vi povas poste per la sama metodo aldoni subtekstojn en aliaj lingvoj sed granda simpligo estas, ke subtekstoj jam estas tempe aranĝitaj: ne necesas fari tion por ĉiuj lingvoj. La video aperas en la datumbazo de Amara, kaj tiel ajna uzanto povas traduki la videon.

Krome, la retejo proponas HTML-kodon por afiŝi la videon kun la subtekstoj en via retejo.

Matthieu Desplantes
E@I-dungito

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/02/ei/

SES ne estas kutima Esperanto-renkontiĝo: ĝia ĉefa celo estas instrui Esperanton je ĉiuj niveloj, de tutaj komencantoj ĝis altnivelaj parolantoj (A1 ĝis C1, laŭ la eŭropa sistemo). Pro tio ĉeestis ne nur fluaj parolantoj, sed ankaŭ multaj homoj, kiuj apenaŭ sciis ion pri Esperanto. Entute ĉeestis 248 homoj el 28 landoj kaj de ĉiuj aĝoj (ekde 2 ĝis 85 jaroj ĉi-foje).

Matene okazis Esperanto-kursoj, gvidataj de dek Esperanto-instruistoj, inter kiuj estis famuloj kiel Stano Marček, Zlatko Tišljar kaj Bertilo Wennergren. Por spertuloj estis unuafoje organizita kurso pri Esperanta literaturo kaj kulturo gvidata de Jorge Camacho kaj Nicola Ruggiero. La kursoj ŝajnas efikaj, ĉar ĉe kelkaj partoprenantoj mi klare rimarkis progreson dum la semajno.

Nitra: Birke Dockhorn instruas

SES estis bona okazo montri al novuloj, ke Esperanto ne estas nur lernado de gramatikaj reguloj kaj teoriaj diskutoj, sed ankaŭ viva lingvo kaj kulturo kaj amuziĝo. Tion bone montris la ĉiuvesperaj koncertoj: ludis jam famaj Esperanto-kantistoj kiel JoMo (kiu tre sukcese dancigis la homojn), Martin kaj la Talpoj kaj Kim, sed kantis ankaŭ Kaŝi el Germanio (kiu unuafoje montris sian talenton en la pasintjara SES) kaj la ĉeĥa bando NOPROBLEM, kiu antaŭnelonge komencis kanti Esperante.

Martin kaj la Talpoj koncertas

En Esperanto eblas okupiĝi ne nur pri Esperanto: por ilustri tion, la organiza teamo strebis prezenti Slovakion, kiun eksterlandanoj ofte apenaŭ konas. Pro tio la duan tagon de SES okazis koncerto de tradicia slovaka muziko, sekvita de vingustumado (ege populara programero). Estis ankaŭ diversaj ekskursoj: en Nitra mem, al Bratislava kaj al la fama kaj bela minurbo Banská Štiavnica.

Dum lingva tago partoprenantoj povis prezenti sian lingvon; kompreneble estis kurseto de la slovaka, sed ankaŭ prezentoj de polaj kantoj, de la franca (kiun mi mem faris), de la korea kaj de pli maloftaj lingvoj, kiel la feroa kaj eĉ Volapuko. Aliaj programeroj estis danckursoj, ukulel-kursoj, aligatorejo, kvizo pri naciaj himnoj, diversaj manlaboroj, kinejo…

Okazis ankaŭ KER-ekzameno, per kiu oni povas ricevi oficialan atestilon agnoskatan de Eŭropo. Partoprenis dek homoj; ĉiuj krom unu sukcesis en la parola parto, kaj pri la skriba parto la rezultoj aperos septembre.

Mi estas tre kontenta pri ĉi tiu semajno, kaj ŝajnas al mi, ke ankaŭ plej multaj partoprenintoj ne bedaŭras sian decidon veni al SES. Mi ŝatis multegajn aferojn: la kursojn, la prelegojn, la koncertojn (ĉefe tiun de JoMo), la diskotekon, kaj kompreneble la homojn — ja la partoprenantoj estas la ĉefaj kreantoj de etoso kaj bonaj spertoj dum SES, kaj memoroj de amikoj estas la plej valoraj. Ankaŭ la loko estis tre bona laŭ mi: Nitra estas bela urbo facile atingebla de Bratislava kaj Vieno, kaj la SESejo estis proksima al la urbocentro kaj havis bonajn ĉambrojn kaj koncertan salonon. Nur la manĝaĵo ne plaĉis al kelkaj homoj, sed mi ne povas memori Esperanto-aranĝon, dum kiu neniu plendis pri manĝaĵo.

Mi volas danki al la organiza teamo, kiu laboregis pri la sukceso de tiu semajno, kaj invitas la legantojn veni al SES en Ruslando (de la 17a ĝis 25a de aŭgusto 2014) aŭ al la venontjara SES, kiu verŝajne okazos en Banská Bystrica, ankaŭ en Slovakio, la 11-19an de julio 2015.

Grupo da partoprenantoj el Slovakio kaj Ĉeĥio

Matthieu Desplantes
E@I-volontulo

Legu ankaŭ:

Katarína Nosková: SES plena je surprizoj (2013)
Katarína Nosková: SES 2012: rekorda kaj perfekta (2012)
Miroslav Hruška: SES: ĉu ankaŭ alikontinente? (2011)

Ĝi estas artikolo el la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/08/ses-4/

Estus tro longe listigi ĉiujn retejojn por lerni unuopajn lingvojn, sed indas mencii la plurlingvajn retejojn http://www.deutsch.info por la germana kaj http://www.slovake.eu por la slovaka.

Tre populara estas Duolingo, kiu instruas ĉefe per tradukado. En ĉiu leciono, oni petas vin traduki frazojn al via lingvo aŭ al la cellingvo, aŭ skribi aŭdatajn frazojn. Ĉiu leciono enkondukas novajn vortojn aŭ novan gramatikaĵon. Duolingo estas foje kritikata pro tio, ke ĝi pli instruas traduki ol paroli kaj havas multajn strangajn frazojn, ĉefe komence (“La hundo manĝas abelon”), sed ĝi estas tre bona por lerni vortojn kaj bazojn de lingvo. Nuntempe ĝi ebligas lerni kelkajn lingvoj per la angla, kaj la anglan per kelkaj lingvoj, sed multaj kursoj estas preparataj, kaj kelkaj estas jam en uzebla testa versio (ekzemple la hispana per la franca, aŭ la germana per la rusa).

Potenciale utila retejo estas Vikilibroj, fratprojekto de Vikipedio por krei liberajn lernolibrojn (ne nepre pri lingvoj). Kontrolu ĝin, verŝajne ekzistas en via lingvo lerniloj por lingvoj.

Havenda programo estas Anki. Ĝi ebligas konservi informojn en sia memoro per sistemo de ripetataj demandoj kaj respondoj. Oni povas lerni ion ajn per ĝi (ekzemple historiajn datojn aŭ ĉefurbojn), sed ĝi estas aparte taŭga por lingvoj. Ekzistas multaj elŝuteblaj kartaroj: vi verŝajne trovos iun pri la lingvo, kiu interesas vin, sed se ne, vi povas facile krei propran kartaron. Anki estas disponebla por ĉiaj komputiloj kaj poŝtelefonoj. Retejo kun simila koncepto estas Memrise, kiu enhavas multajn senpagajn kursojn pri lingvoj kaj aliaj temoj.

Sed la plej granda avantaĝo de la Interreto estas, ke vi povas ekzerciĝi kun aliaj homoj. Por praktiki skriban lingvon, mi rekomendas Lang-8. La principo estas simpla: skribu tekston pri io ajn kaj denaskuloj korektos vin. Se vi korektas la tekston de alia uzanto, via teksto aperos pli alte en la listo de korektendaj tekstoj, kaj vi pli verŝajne ricevos korekton.

Por ekzerciĝi parole, unu el la plej bonaj retejoj estas italki. Eblas pagi por individuaj kursoj kun profesoro, sed eblas ankaŭ tute senpage serĉi uzantojn laŭ diversaj kriterioj kaj facile trovi partneron por lingva interŝanĝo per Skajpo.

Matthieu Desplantes

Ĝi estas artikolo el la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/06/237ei/

Ĝis nun ne ekzistis recepto-retejo en Esperanto, do tiu projekto plenumas ĉi bezonon. Ĝi havas potencialon pro tio, ke Esperanto-parolantoj devenas de diversaj landoj kaj tiel povas aldoni receptojn el multaj landoj, regionoj (dum ekzemple francaj kuirretejoj havas plejparte francajn receptojn). Pluraj kernaj membroj de E@I estas vegetaranoj aŭ inklinas je senperforta vivstilo, pro tio estis decidita, ke la retejo estos dediĉita al senviandaj receptoj. Tio certe ĝojigos vegetaranojn kaj veganojn, kiuj estas aparte nombraj en Esperantujo. Sed viandomanĝantoj (inter kiuj estas, cetere, la programanto de “Bonan Apetiton”) ne ĉagreniĝu: tio ne malhelpas uzadon de la retejo kaj eĉ senviande povas ekzisti granda diverseco de pladoj.

La ĉefa funkcio (kaj avantaĝo) de “Bonan Apetiton” estas, ke uzantoj povas mem aldoni siajn receptojn por diskonigi siajn ŝatatajn manĝaĵojn aŭ tradiciajn pladojn de sia lando. Eblas ilustri la recepton kaj ĉiun paŝon de la preparado per fotoj. Aliaj uzantoj povas komenti la receptojn kaj voĉdoni por ili. Eblas ankaŭ esplori la receptojn laŭ diversaj kriterioj: ingrediencoj, devenlando, kategorioj.

Aparte utila estas integrita konvertilo (por konverti mason kaj volumenon de diversaj ingrediencoj, ankaŭ tre utila por homoj, kiuj kutimas uzi la usonan mezursistemon) kaj estas planataj pluaj funkcioj, interalie sistemo por proponi artikolojn pri kuirado kaj nutrado.

La retejo estas taŭga kontribuo de E@I por la planata unua TEVA-kongreso, kiu estas planata ĝuste enkadre de SES, dum kiu ankaŭ estis jam pasintjare aplikita “verda rabato” por senviandaj partoprenantoj. Espereble esperantistoj baldaŭ riĉigos la retejon per siaj bongustaj receptoj kaj ankaŭ tiel ĉi kontribuos al eĉ pli ofta kaj diversspeca uzado de Esperanto, ĉi-foje en la gastronomia fako.

La projekto estis planita jam delonge: la programinto, Matthieu Desplantes, komencis labori pri ĝi dum sia staĝo en E@I en 2011. Sed post tio la projekto ne evoluis, kaj li rekomencis labori pri apetito.ikso.net en 2014 dum sia volontulado enkadre de EVS (Eŭropa Volontula Servo). La retejo estis realigita per kutimaj ret-teknologioj (HTML5/CSS3, PHP/MySQL, jQuery).

Matthieu Desplantes kaj Peter Baláž

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №4–5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/235ei/

Vindozo. Por Vindozo ekzistas du simplaj programoj, kiuj ebligas tajpi supersignojn: EK (http://www.esperanto.mv.ru/Ek/) kaj Tajpi (http://www.zz9pza.net/tajpi/). Per ambaŭ eblas tajpi, uzante la X-sistemon aŭ alian sistemon, kiun la uzanto povas elekti danke al ampleksaj agordebloj.

Mac OS. Por Apple-komputiloj ekzistas klavararanĝo “US Extended”, kiu estas provizata kun la operaciumo, kaj kiun eblas ŝalti en la agordoj de la klavaro. Ĝi estas kiel usona klavararanĝo, sed aldone enhavas klavkombinojn, kiuj ebligas tajpi multajn supersignojn (ne nur Esperantajn). Por tajpi ĉapelon per tiu klavaranĝo necesas premi Alt+6 kaj la deziratan literon. Por Ŭ necesas premi Alt+B kaj poste U.

Alia metodo, kiu postulas malpli da fingromovoj, estas klavaranĝo, kiun kreis Kalle Kniivilä. Eblas elŝuti ĝin de lia retejo (http://www.kniivila.net/tenejo/ESF-klavaro.zip). Ĉi tiu klavaro estas bazita sur la finna-sveda klavaro kaj aldonas ĉapelojn, dum oni tajpas X-metode.

Linukso. La plej simpla maniero por Linukso estas Esperanta klavaranĝo, kiu ekzistas en pluraj distribuoj (interalie, Ubuntu). Ĝi estas bazita sur usona klavaro, sed kelkaj neEsperantaj literoj kaj interpunkciaj signoj estas anstataŭataj de ĉapelaj literoj (ekzemple, Q kaj W iĝas Ŝ kaj Ĝ).

Pli spertaj Linuks-uzantoj povas redifini klavaranĝon aŭ krei novajn klavkombinojn. Tiujn metodojn bone priskribas Bertilo Wennergren en sia retejo: http://bertilow.com/komputo/linukso.html

Se vi uzas francan aŭ portugalan klavaranĝon, kiu havas senpaŝan klavon por cirkumflekso, vi povas uzi ĝin por tajpi Esperante (^ + C iĝas Ĉ). La sola problemo estas la litero Ŭ, sed eblas aldoni klavkombinon per la dosiero “.XCompose” (gravas la punkto kaj la majuskloj). Kreu ĝin, se ĝi ne ekzistas, en via hejma dosierujo, kaj aldonu:

include "%L"
<dead_circumflex> <v> : "ŭ"
<dead_circumflex> <V> : "Ŭ"

Vi nun povas tajpi Ŭ per la kombino ^ + V (eblas difini alian literon por tio).

Retaj konvertiloj. Se vi ne povas agordi la komputilon aŭ instali programon, ekzistas simpla solvo: konvertiloj en la reto. Sufiĉas tajpi tekston per X-sistemo, H-sistemo aŭ alia metodo, kaj premi butonon por ĉapeligi la tutan tekston. Ekzistas pluraj tiaj konvertiloj; unu estas trovebla en la Komputeko de E@I ĉe la adreso: http://komputeko.net/konvertilo.htm

Lingvohelpilo. Lingvohelpilo (http://lingvohelpilo.ikso.net/) estas gramatik-kontrolilo, kiu aŭtomate konvertas tekston X-metode skribitan. Aldone, en la agordoj, eblas elekti “Mia teksto revenu kun iksoj anstataŭ Esperantaj supersignoj”, se vi bezonas tekston skribitan ikse.

Matthieu Desplantes
E@I-volontulo

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/03/233tajpi/