Kaŭno: Povilas Jegorovas raportas pri la agado de LEA en 2016
(Foto: Aleksejus Karpovas)

Daŭras la multjara tradicio de litoviaj esperantistoj meze de decembro organizi la Zamenhof-Tagojn kaj kongreson de Litova Esperanto-Asocio (LEA). Ĉi-jare al Kaŭno por la du aranĝoj, okazintaj la 10-11an de decembro venis 129 esperantistoj el 15 urboj de Litovio kaj kvar gastoj el Latvio.

Komence de la 52-a kongreso de LEA ties prezidanto Povilas Jegorovas koncize raportis pri la agado de la asocio dum 2016 (BET-52, aliaj aranĝoj, instruado de Esperanto, informado pri Esperanto, internaciaj kontaktoj, eldona agado, kaj aliaj aferoj).

La ĉefa ĉi-jara laboro de la asocio estis okazigo de la tre sukcesaj 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj laŭ ĉiuj aspektoj esence elstariĝis el ĉiuj pli fruaj kvante kaj kvalite kun pli ol 300 esperantistoj el preskaŭ 30 landoj. Okaze de ĉi-jara BET ni publikigis serion da historiaj artikoloj kun fotoj pri ĉiuj antaŭaj litoviaj BET-oj en la retejo La Balta Ondo tiamaniere elstarigante ĝin ne nur kiel simplan aranĝon, sed ĉefe kiel tutan fenomenon de esperantista agado en Baltiaj landoj. Estus tre bone, se ankaŭ latvoj kaj estonoj farus la samon, kaj ni havus plenan bildon pri tiu unika fenomeno en Esperantujo. Ĝenerale, la informado pri BET-52 nacie kaj internacie antaŭ ĝi, dum ĝi kaj post ĝi estis vere eksterordinara. Estis publikigitaj pli ol 200 artikoloj en naciaj kaj Esperantlingvaj eldonaĵoj. Estis bonega kunlaboro kun ŝtataj instancoj de Litovio kaj kun urbaj instancoj de Birštonas. Al la programo elstare kontribuis multaj reprezentantoj de esperantista elito el diversaj landoj. Tio ĉio estis rezulto de preskaŭ trijara tre zorga laboro de litoviaj kaj alilandaj esperantistoj.

Okazis ankaŭ ĉiuj aliaj tradiciaj aranĝoj de litoviaj esperantistoj (ĵurnalista kaj katolika renkontiĝoj, “Rideto” en Šiauliai k. a.).

Instruado de Esperanto okazas en la universitato de Vilno (Gediminas Degėsys), universitato de Šiauliai (Zenonas Sabalys), gimnazio de Mažeikiai (Gražina Opulskienė), gimnazio de Darius kaj Girėnas en Kaŭno (Aida Čižikaitė) kaj aloloke.

Sufiĉe aktiva estis la informado pri Esperanto en litoviaj amaskomunikiloj – radioj, televidoj, retgazetoj, paperaj gazetoj k. a.

Bone evoluas internaciaj kontaktoj de litoviaj esperantistoj. Pli ol dudeko da litovianoj partoprenis la 101an UK en Nitra. Gražina Opulskienė instruis en Finnlando. Estas intensaj kunlaboraj kontaktoj kun la Kaliningradaj Esperanto-establoj: “La Ondo de Esperanto”, “La Balta Ondo”, eldonejo “Sezonoj” kaj “Radio Esperanto”. Ekestis utila kunlaboro kun la litovia membro de la Eŭropa Komisiono Vytenis Andriukaitis.

Pli modesta estis la eldona agado. Tamen en Panevėžys estis reeldonita lernolibro de Esperanto de Juozas Lazauskas, Emilija Rapka el Vilno eldonis poezian libreton, Angelė Straleckienė el Marijampolė eldonis sian libreton “Mirindaj momentoj”. Okaze de BET-52 aperis plenkolora broŝuro pri Birštonas en Esperanto.

Dum la jaro estis multaj kontaktoj kun diversaj ŝtataj funkciuloj pri esperantista agado. La prezidanto de LEA Povilas Jegorovas kelkfoje renkontiĝis kun la unua vicprezidanto de la Litovia parlamento Vydas Gedvilas, trifoje renkontiĝis kun vicprezidanto de la Litovia parlamento Gediminas Kirkilas, kaj unufoje kun alia vicprezidanto de la parlamento Algirdas Sysas, kvinfoje renkontiĝis kun la unua vickancieliero de la Litovia registaro Rimantas Vaitkus kaj kun aliaj gravaj personoj.

Fine de la kongreso Povilas Jegorovas enmanigis dankfoliojn al 16 litoviaj esperantistoj, kiuj en 2016 festis siajn jubileojn.

En la diskuto pri la esperantista agado partoprenis Vilius Šidlauskas (Panevėžys), Palmira Lukoševičienė (Panevėžys ), Audrys Antanaitis (Vilno), Vida Kulikauskienė (Panevėžys), Algimantas Piliponis (Vilno), Marijus Dilba (Vilno).

Posttagmeze komenciĝis la Zamenhof-Tagoj-2016. Ĝia ĉefa programero estis prelego de Vytautas Šilas “Renaskiĝo de litovia Esperanto-movado en la poststalina Litovio. La jaro 1956”. Sekvis informoj kun demonstrado de bildoj de Taesok Choe pri Koreio kaj pri la 102a Universala Kongreso de Esperanto, okazonta venontjare en Seulo. La vespero finiĝis per koncerto de koruso el Panevėžys “Godos” sub la gvido de Jelena Urbutienė, kiu kantis en la litova lingvo kaj en Esperanto.

La sekvan tagon okazis interŝanĝo de informoj kaj opinioj pri esperantista agado en Litovio kaj najbaraj landoj.

Dum la du aranĝoj funkciis riĉa libroservo, eblis aboni Esperanto-gazetojn kaj aliĝi al la 102a UK en Seulo, al la 53aj Baltiaj Esperanto-Tagoj en Liepaja (Latvio). Al BET-53 aliĝis 49 litoviaj esperantistoj, al UK en Seulo aliĝis kvar personoj.

Povilas Jegorovas

Ĝi estas artikolo el la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2017).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2017, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/12/litovio-19

La ministro skribis al Povilas Jegorovas:

«Mi sincere dankas pro la multjara kaj konsekvenca laboro en popularigo de Esperanto en Litovio kaj ekster ĝiaj limoj. Per sia sencohava agado Vi kontribuas al diskonigo de Litovio kaj kreas pozitivan imagon pri nia ŝtato. Mi deziras al Vi neelĉerpeblan krean energion kaj novajn iniciatojn!»

Ĝi estas unu el multaj honoroj, kiujn Povilas Jegorovas ricevis pro sia esperantista agado de diversaj Litoviaj ŝtataj instancoj.

Ankoraŭ dum la Sovetia periodo okaze de la 100-jariĝo de Esperanto en 1987 Povilas Jegorovas pro sia aktiva esperantista agado ricevis honorfolion de la Litova societo de amikeco kaj kulturaj ligoj kun eksteraj landoj. Dufoje – en 1999 kaj en 2005 – li ricevis honorfoliojn de la Litovia ministerio pri kulturo.

Precipe multajn honorigojn Povilas Jegorovas ricevis en 2005 lige kun la okazigo de la 90a Universala Kongreso de Esperanto en Vilno – de la Litovia parlamento (Sejmo), de la Litovia ministerio pri edukado kaj scienco, de la urbestro de Vilno, de la urbestro de Kaŭno, de la regionestro de Kaŭno. En 2014 li estis dekorita per la honorinsigno “Santaka” (3a grado) de la urbo Kaŭno.

Ĝi estas artikolo el la novembra-decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №11-12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/11/litovio-18

Vytenis Andriukaitis parolas en Esperanto en Nitro (Foto: Jozef Baláž)

Lige kun la 101a UK en Nitro okazis pluraj aranĝoj, inter kiuj estis lingvopolitika konferenco pri perspektivoj de lingva komunikado en la Eŭropa Unio, sub aŭspicio de ministro pri eksterlandaj kaj eŭropaj aferoj Miroslav Lajčák. La konferenco estis aranĝita la 28-29an de julio 2016 en la Universitato de Konstanteno la Filozofo en Nitro. La konferencaj laborlingvoj estis la slovaka, angla kaj Esperanto kun simultana interpretado.

La konferenco celis diskuti la problemaron de tri bazaj temoj:

1. Plurlingvismo, lingva demokratio kaj socia justeco;

2. La stato kaj perspektivoj de lernado de fremdaj lingvoj en EU;

3. Lingvaj problemoj de civitana partopreno kaj lingvaj problemoj ĉe ekonomia integriĝo.

La konferencon malfermis la universitata vicrektoro prof. Gabriela Mišíková kaj prezidanto de UEA prof. Mark Fettes. La enkondukan paroladon faris EU-komisionano Vytenis Andriukaitis. En sia parolado – en Esperanto! – li akcentis, ke la angla estas tre utila kaj disvastigita lingvo en la hodiaŭa mondo, sed neniam ĝi povas disponigi la egalecon en la komunikado, kiun donas la neŭtrala lingvo Esperanto, kaj disponigas nemerititajn privilegiojn al la denaskaj uzantoj de la angla.

En la plenkunsido estis prelegoj de prof. Eva Poláková (Universitato Matej Bel, Banská Bystrica) “Aktivaĵoj de la slovaka civitana platformo en la kampo de internacia komunikado”, d-ro Ildikó Vančo (Universitato de Konstanteno la Filozofo) “Eŭropa lingva reĝimo: nacioj, minoritatoj, lingvoj”, Seán Ó Rain (Irlando) “Propedeŭtika aliro al la plibonigo de la lingva instruado”.

La posttagmezo de la unua tago estis dediĉita al diskutoj pri detalaj demandoj de la apartaj temoj, kiuj kreis vere laboran atmosferon. En la dua tago daŭris la diskutoj. Sekvis fina plenkunsido gvidita de prof. Humprey Tonkin (Universitato de Hartford, Usono).

Fine de la konferenco estis akceptitaj tri deklaracioj kun rekomendoj adresitaj al la Eŭropa Komisiono kaj al registaroj de la EU-ŝtatoj. Ili estas tro ampleksaj por reciti ilin komplete, sed mi mencias jenan konstaton:

“La kreskanta tutmondiĝo kondukas nehaltigeble al la ĉiam pli kreskanta rolo de nur unu lingvo – la angla. Tio klaras en la EU-a nivelo kaj tutmonde. Dum la kresko de la uzo de la angla havas multajn pozitivajn trajtojn, ĝi ankaŭ havas multajn negativaĵojn, kiuj estas plejparte ignorataj. Al ili apartenas ĉiam pli kreskanta fremdiĝo de EU de civitanoj, kies lingvoj ne estas uzataj en la EU-institucioj”.

El la rekomendoj eblas akcenti almenaŭ kelkajn:

– La Eŭropa Komisiono devus klopodi, ke estu ellaborita kodo de lingva konduto en la EU-institucioj, direktita al egaleco por ĉiuj civitanoj de ĉiuj membroŝtatoj en EU-integriĝo sendepende de iliaj gepatraj lingvoj.

– La institucioj de EU devus disvolvi aktivan politikon por kontraŭi lingvan diskriminacion. Ekzemple, dungado devos neniam diskriminacii denaskajn parolantojn de iu ajn lingvo, ĉu laŭjure ĉu en la praktiko.

– La Eŭropa Komisiono entreprenu seriozan studon de Esperanto kiel interlingvo aŭ prioritata lingvo en la interna komunikado de EU, konsiderante la kostojn por lerni la lingvon kaj la longdaŭran ŝparadon, kiu rezultus pro efektivigo de la sistemo de internacia interkompreniĝo bazita sur Esperanto.

En la konferenco kiel ora fadeno videblis la alvoko al forigo de la diskriminacio dominanta en la nuntempa internacia lingva komunikado. La rezultoj de la konferenco formulitaj en konkretaj rekomendoj postulas renkontan starpunkton de EU kiel tuto kaj de la registaroj de la membroŝtatoj por ŝanĝo de la nuna kaosa, maljusta lingvopolitiko en Eŭropo al tiu, baziĝanta sur la kontraŭdiskriminaciaj principoj.

La plena teksto de la parolado de Andriukaitis.

La programo de la konferenco.

Litovia esperantisto en la Eŭropa Komisiono: Artikolo de Povilas Jegorovas el La Ondo de Esperanto, 2015, №3.
Stanislav Košecký

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/08/slovakio-12

La 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj okazis ekde la 2a ĝis la 10a de julio en la Litovia kuracurbo Birštonas ĉe la rivero Nemano. Pro ĉirkaŭantaj pinarbaroj eĉ nuraj promenoj kaj profunda spirado estas bonefikaj por la sano.

Ĉi tiu negranda urbo estis invadita de pli ol tricent verdlingvanoj, venintaj el trideko da landoj; kien ajn oni iris, ĉie eblis renkonti esperantistojn – ĉe la longa kajo de Nemano aŭ sur la monteto apud ĝi, en kafejo, bierejo aŭ vendejo, ĉe minaralakva trinkejo kaj en la parko – dum deko da tagoj Esperanto sonis ĉie en la urbo. Tamen esperantistoj ne estis la sola internacia grupo – samtempe en Birštonas okazis internacia balonkonkurso, kaj oni ĝue spektis aernavigadon de buntaj balonoj kaj kelkaj kuraĝuloj eluzis la eblecon leviĝi al la ĉielo kaj ricevi diplomon.

Antaŭ dek du jaroj ĉi tie jam okazis BET-40. Estis interese pasi tra urbaj stratoj kaj trovi konatajn lokojn. Jen la eksa episkopa domo, kie estas organizita gastejo. Jen la placo, ĉe kiu estis populara bierejo – ha, la bierejo ne plu ekzistas. Agrable surprizis nove faritaj vojoj kaj trotuaroj. Plimultiĝis floroj kaj skulptaĵoj. En la parko multas sportaj placetoj. Jen bela banurbo destinita por ĝui la vivon, resaniĝi kaj refortiĝi.

La Tagoj estas nomataj Baltiaj pro la laŭvica okazigo en Estonio, Latvio kaj Litovio. Programe la 52a BET estis tute internacia, kun forta domino de la kontribuoj el Litovio, Ruslando kaj Pollando. Verŝajne esperantistoj el Latvio kaj Estonio ŝparis siajn fortojn por siaj propraj BEToj en 2017 kaj 2018.

Oni foje komparas BET al Universala Kongreso, ĉar la Litoviaj BEToj kultivas la tradiciajn UKerojn, kiaj Somera Universitato, diversnivelaj kursoj de Esperanto, ekskursoj, artaj aranĝoj k. s. Sed kontraste al UK-oj, kie okazas pagataj lingvokursoj, la tuta diversnivela instruado dum BET estas tute senkosta por la partoprenantoj. Ĉiutage spertaj instruantoj realigis por ĉiu nivelo po du sesiojn daŭrantaj sume tri horojn. Stano Marček (Slovakio), Aida Čižikaitė (Litovio), Nina Pietuchowska (Pollando), Mikaelo Lineckij (Ukrainio) kaj tri ruslandanoj (Irina Gonĉarova, Svetlana Smetanina kaj Abduraĥman Junusov) gvidis diversaĝulojn al lingva perfektiĝo sub la kunordigo de Gražina Opulskienė.

Stano Marček instruas laŭ sia fama rekta metodo (Foto: Gražvydas Jurgelevičius)

Per la prelegaro de profesoro Aloyzas Gudavičius sciemuloj konatiĝis kun la litovaj lingvo, kulturo kaj historio. Sian kurson “Esperanto en interkultura komunikado” prezentis profesorino Ilona Koutny el la Poznana Universitato Adam Mickiewicz (Pollando). Profesoro Walter Żelazny el la Bjalistoka Universitato faris ciklon pri bazaj elementoj de judaismo, kiu estas grava por kompreni la iniciatoron de Esperanto.

La klerigan programon kompletigis pluraj apartaj prelegoj pri variaj temoj, iuj rilatis al la fenomeno Esperanto, aliaj al ĝeneralaj temoj, kiel kosmo kaj astronomio, kulturo de Pakistano kaj Nepalo, rilatoj inter homo kaj besto, defendaj konstruaĵoj de la 19a jarcento, fabeloj kaj historiaj eventoj ktp. Oni ne nur multe instruis, sed ankaŭ raportis pri modernaj eblecoj lerni ĉe Duolingo, distancaj kaj retaj kursoj, pri loko de Esperanto en socireta epoko. Sed Esperanto utilas ne nur al esperantistoj. Tion trafe pruvis Maria Pokrzywnicka konigante sperton de la Etnografia muzeo en Toruń (Pollando).

Giorgio Silfer prelegas (Foto: Gražvydas Jurgelevičius)

Esperanto restas tradici-libra fenomeno, kvankam elektronikaj libroj jam penetris ĝian merkaton, pri kio rakontis Dmitrij Ŝevĉenko. Apartajn prezentojn havis la eldonejo Impeto, la krimromano La aventuroj de Ŝerloko Ĥolmso, Historio de la Esperanta Literaturo. Funkciis riĉa libroservo de LitEA.

Preskaŭ ĉiu esperantista renkontiĝo povas envii la riĉecon de la realigita kultura programo. Jerzy Dobrzyński, profesoro de la Varsovia Muzika Universitato, multe aplaŭdata de danka publiko, pianludis verkojn de Fryderyk Chopin. Bone kongruis al la humoro ankaŭ la famega polonezo Adiaŭo al patrujo de Ogiński, ege ŝatata en Ruslando, virtuoze plenumita de la majstro.

Pliparto de la arta programo okazis en la malnova distrejo Kurhaus, tipa por kuracurboj, kie same bone eblas okazigi koncerton aŭ balon. En la urba kulturcentro koncertis por la BETanoj lokaj folkloraj ensembloj Lendrūnas kaj Raskila. La altnivela plenumo de kantoj, muziko kaj dancoj, interesaj instrumentoj kaj belaj naciaj kostumoj ravis la internacian publikon.

Koncertis ankaŭ JoMo, Sepa kaj Asorti, Ĵomart kaj Nataŝa kaj kelkaj “gitarkantistoj”. Duaktora Teatro Verda Banano kun Saša Pilipović kaj Georgo Handzlik prezentis modernan historion La kredito.

Same kiel en UK, ankaŭ en BET estas ekskursa tago, kiam neniu alia programero okazas. La tuttaga ekskurso ebligis ekkoni la plej belajn bienpalacojn de la etnografia regiono Sūduva. Krome duontaga ekskurso ŝipe veturigis la partoprenantojn al Kaŭno, kaj pieda ekskurso konigis interesaĵojn de Birštonas. Grupo da frandemuloj vizitis produktejon de medo “Lietuviškas Midus” en Stakliškės kaj gustumis ĉi tiun tradician litovan drinkaĵon. La modela organizado de Antanas Visockas havis unusolan mankon – li ne sukcesis antaŭmendi pli trafan veteron. Post la unuaj (tro)varmegaj tagoj venis pluveta kaj malvarmeta vetero, eble tipa por loko, kiun ĉirkaŭiras granda rivero kaj arbaroj vastiĝantaj ĉiudirekten.

Ne ĉiu UK havas tiom altan “Altan Protektanton” kiel la 52a BET – ĉefministro de Litovia Respubliko Algirdas Butkevičis en sia salutmesaĝo akcentis i. a. ke la ideo de Zamenhof “restas aktuala ankaŭ en la nuntempa vivo”. Ankaŭ atento de oficialuloj de la urbo estas grava atesto pri serioza rialto al niaj lingvo kaj komunumo. En la solena malfermo parolis la urbestrino Nijolė Dirginčienė, kiu bondeziris, ke oni “enhavoriĉe pasigu la tempon, uzu sanigajn servojn kaj distraĵojn da aktiva ripozo”. En la urbestra akcepto la rolon de mastro plenumis la vicurbestro.

Ĉiutaga plenkolora gazeto Balenido redaktata de Stano Marček (entute aperis ok kajeroj kvarpaĝaj) informis pri la taga programo, donis detalajn informojn pri personoj kaj aranĝoj, aperigis fotojn kaj raport(et)ojn. La partoprenantoj laŭdis senprecedencan informan agadon por BET en la novaĵretejo La Balta Ondo, kie regule aperis abunda materialo.

Por la unua fojo en la moderna historio de BET okazis granda kvizo, kiun lerte gvidis la nesuperebla kvizmajstro Marian Zdankowski el Pollando. Partoprenis deko da konkursemuloj el diversaj landoj, kiuj dum unu horo devis solvi 16 kvizojn po 10 demandoj en ĉiu, do entute ili devis trovi respondojn por 160 demandoj! La plej sukcesa kvizano Wolfgang Loose el Germanio solvis duonon da taskoj. La plej sukcesaj kvizanoj ricevis diplomojn, librojn kaj (por la unua fojo en BET!) monpremiojn. La publiko aktive partoprenis la kvizon kaj la plej aktiva spektanto Svetlana Smetanina (Ruslando) − ankaŭ ricevis monpremion; aliaj aktivaj geesperantistoj dum kvizo ricevis diplomojn kaj librojn.

Ekster la oficiala programo okazis celebrado de la 25-jariĝo de La Ondo de Esperanto. En hejmeca etoso de la kafejo Banginuko vaišės la eldonanto, redaktoro, perantoj kaj redakcianoj rememoris la kvaronjarcentan vojon de ĉi tiu internacia magazino. Estis farita grava anonco – La Ondo ekde 2017 aperos nur elektronike.

Esperantistoj partoprenis en la litova ŝtata festo – Tago de la ŝtato, de kelkaj jaroj festata la 6an de julio je la 21a horo samtempe en diversaj lokoj de la mondo, kie litovoj loĝas. En la parko de Vytautas kolektiĝis urbanoj kaj gastoj de Birštonas por kune kanti la litovan himnon. Estis aranĝita partopreno de esperantistoj kaj internacia grupo kantis la Nacian Glorkanton en Esperanto.

Ĉu ĉio estis tiom perfekta, kiom mi priskribas? Vere, la organiza teamo laboris modele kaj faris sian plejeblon, ke la partoprenantoj ĝuu la aranĝon – interesa programo por ĉiuj gustoj estis garantiita. La sola problemo estis tio, ke la kunvenejoj kaj tranoktejoj situis en kelkaj disaj konstruaĵoj. Esperanto-kursoj funkciis en la urba gimnazio, kiu, cetere, ebligis senpagan uzadon de sia komputila klaso kun reto. Prelegoj okazis en diversaj konstruaĵoj, bonŝance la programo antaŭvidis 15-minutajn paŭzojn, dum kiuj eblis iri de unu loko al la alia. Parto da BET-anoj loĝis sur la transa bordo de Nemano kaj devis uzi pramon, kiun luis kaj pagis la organizantoj.

En la lastaj jaroj oni notas la malkreskon de intereso al la Universalaj kongresoj, kies partoprenantaro ŝrumpas. La Litoviaj BEToj estas amasaj kaj, kiel montris la 52a, en ili amase partoprenas nebaltianoj. BET-52 estis iusence rekorda – post la malapero de Sovetunio neniam tiel multaj personoj aliĝis al BET (334) kaj partoprenis (322, inter ili pluraj nealiĝintaj litovianoj) en ĝi. Oni ŝerce demandas: ĉu UK malkreskos ĝis la nivelo de BET, aŭ BET daŭre kreskos al la nivelo de UK?

Halina Gorecka

Fotoj de Gražvydas Jurgelevičius (1, 4-7) kaj Halina Gorecka (2, 3,

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĝi estas artikolo el la postkongresa aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/08/bet-58

Kadre de la internacia lingvopolitika konferenco “Perspektivoj de lingva komunikado en la Eŭropa Unio”, organizita en Nitra la 28-29an de julio 2016, okazis senprecedenca evento. Unuafoje en la historio de EU, membro de la Eŭropa Komisiono (EK) parolis ne nur pri Esperanto, sen ankaŭ en Esperanto. Temas pri la konferenca ĉefparolado de Vytenis Povilas Andriukaitis, litovia EKano ekde 2014, kiu lernis Esperanton antaŭ kvardek jaroj en Litovio. Ĉi-sube ni aperigas la lastan parton de lia parolado, farita la 28an de julio en la universitato “Konstanteno la Filozofo”.

Por mi persone Esperanto havas klaran ligon kun la lukto kontraŭ devigo. En la sovetia tempo la uzo de Esperanto estis protesto kontraŭ la reganta rusa lingvo, kiun oni devigis al ni uzi. En la disidenta movado mi proponis paroli Esperanton anstataŭe – kiel simbolo de humanismo kaj demokratio.

Do, kiel juna viro mi lernis tiun lingvon, ĉar mi estis inspirita de ties interna ideo, la idealo de mondo en paco. La instiga idealo de Doktoro Ludoviko Zamenhof, kiu iniciatis Esperanton, estas ofte miskomprenata: Paco, bazita sur egalaj rajtoj kaj justeco. Esperanto estas nur ilo, kvankam tre grava ilo, por helpi atingi tiun idealon. Tiu idealo interkroĉiĝas nete kun la celo de Eŭropa Unio, kiun oni foje priskribas kiel la plej sukcesan pacprojekton iam ajn. Ĝi alportis al la 28 EU-landoj la plej longan periodon de paco en la historio.

Kiel Umberto Eco iam skribis, la vivo de Zamenhof povas esti inspiro al ni. Li parolis multajn lingvojn flue, kaj estis tiel bona ekzemplo de multlingvismo en praktiko, multlingvismo al kiu EU aspiras. Tamen lia tuta vivo estis regata de pasio defendi la egalan homan dignon de ĉiu homo, evitante ke fortuloj trudu siajn lingvojn al aliuloj. Li komprenis, ke tiu reciproka agnosko de egalaj homaj rajtoj de ĉiuj civitanoj endas por daŭra paco.

Interesa libro de Dr Ulrich Lins, La Danĝera Lingvo, priskribas la provojn de la reĝimoj de Hitlero kaj Stalino mortigi Esperanton. Hitler malamis tiun “artefaritan lingvon elpensitan de judo”, kaj mencias ĝin en Mein Kampf. Stalin komprenis ke la rekta internacia komunikado, kiun ebligas Esperanto, povus rapide subfosi lian propran propagandon. Ambaŭ reĝimoj murdis multajn esperantistojn, kaj oni povas diri, ke lingvo pro kiu homoj mortis, enradikiĝis en la homa historio kaj ne plu estas konsiderata kiel “artefarita”.

Mi ŝatus korekti iujn miskomprenojn pri Esperanto. Kelkaj foje diras: “Esperanto ne havas kulturon”. Tiuj, kiuj pensas tiel, estas tiom ligitaj al la ideo de nacia kulturo, al naciisma koncepto, ke ili ne kapablas imagi lingvon kies kulturo estus komuna al la tuta homaro. Tamen Esperanto havas ĉion kion havas la plej evoluintaj naciaj lingvoj – poezion, kantojn, teatron, fikcion kaj nefikcion, elstarajn tradukojn el la plej bona monda literaturo, verkatajn de denaskaj parolantoj de tiuj lingvoj. Esperanto dum sia preskaŭ 130-jara ekzisto kaj evoluo kreis sian propran riĉan originan kulturon al kiu kontribuas ĉiuj uzantoj el diversaj nacioj kaj etnoj de la mondo, kio fariĝis monda heredaĵo.

Esperanto estas multrilate aliancano de malgrandaj lingvoj. Ĝi ebligas komunikadon tutplanede, tamen ĝia tre efika gramatiko kaj vortprovizo ebligas al homo ellerni ĝin tre rapide, en proksimume unu dekono de la tempo kiu necesas por ellerni iun ajn nacian lingvon. Krome, la propedeŭtikaj kvalitoj de Esperanto, kiuj estis ofte testataj en praktiko, akcelas kaj plibonigas la postan studon de aliaj lingvoj. Ĝia vortprovizo estas ĉefe hind-eŭropa, kaj ĝia sintakso havas multon komunan kun lingvoj tiel diversaj kiel la finna, hungara, turka kaj mandarena ĉina. Ĝi estas tiel ideala lanĉilo por la studo de aliaj lingvoj. Tiu fenomeno estos diskutata pli detale dum nia konferenco.

La angla estas tre utila kaj disvastigita en la hodiaŭa mondo, sed ĝi neniam povas doni la egalecon en komunikado kiun donas Esperanto – kie ĉiuj akceptas lerni facilan, neŭtralan lingvon, kaj tiel evitas la imperiismon de unu nacia lingvo, kiu donas dumvivajn, nemeritatajn privilegiojn al denaskuloj, kaj maljuste metas la plimulton de la homaro en konstantan malavantaĝon. Eĉ la plej fervoraj Esperantistoj ne dezirus ke ĝi anstataŭu aliajn lingvojn. Zamenhof verkis poezion en sia denaska jida, kaj en la rusa, lia lingvo de studo. Li tradukis la tutan Malnovan Testamenton de la hebrea al Esperanto. Kiel poeto, Zamenhof plene konsciis la neanstataŭigeblan valoron de ĉiu homa lingvo. Per Esperanto, la literaturaj gemoj de mia litova, kaj aliaj malgrandaj lingvoj kiel la hungara, la kroata kaj la slovaka, trovis sian vojon al la ĉina kaj japana, kaj tiel kontribuas al la internacia kompreno kiu estas esenca por paco.

Ene de EU, rolo por Esperanto povus helpi plifortigi komunan eŭropan identecon, kaj tiel igi EU pli efika en ties rolo de laboranto por paco en Eŭropo kaj en la tuta mondo. EU kaj Esperanto komune havas engaĝiĝon al paco, al justeco kaj al ne-diskriminacio. EU tute ne konscias la vastan potencialon de Esperanto por pliproksimigi civitanojn al la eŭropa integriĝo, kaj unu al la alia. Plibonigita lingva komunikado povus multe lerni de la ĝenerala progreso de la eŭropa integriĝo, bazita sur la ideoj de Robert Schuman kiel unue esprimitaj la 9an de majo 1950: “Eŭropo ne fariĝos subite, aŭ laŭ unu sola plano. Ĝi estos konstruita tra konkretaj atingoj, kiuj unue kreos faktan solidarecon”.

Simile Esperanto ne progresos subite, sed tra la libervolaj decidoj de kelkaj membroŝtatoj por doni al ĝi lokon en siaj instruplanoj, komence kiel helpilo por lingvolernado ĝenerale. La 4 Viŝegradaj landoj havas idealan pozicion por fari tiun unuan paŝon, en la kadro de sia jam bone evoluinta kunlaboro en aliaj kampoj. Mi esperas ke la Nitra konferenco, konstruante sur la Bratislava konferenco de 2006, ludos gravan rolon en la fortigado de multlingvismo kaj en la certigo de praktika uzo de ĉiuj niaj lingvoj. Ni neniam forgesu, kio estas la komuna celo de Esperanto kaj Eŭropa Unio – PACO.

La plena teksto de la parolado de Andriukaitis.

La programo de la konferenco.

Litovia esperantisto en la Eŭropa Komisiono: Artikolo de Povilas Jegorovas el La Ondo de Esperanto, 2015, №3.

Ĝi estas artikolo el la postkongresa aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/08/andriukaitis

De maldekstre: Ahto Siimson (peranto, Estonio), Svetlana Smetanina (peranto, Ruslando), Gleb Malcev (ekspeda servo, Litovio), Aleksander Korĵenkov (redaktoro), Marian Zdankowski (redakciano, Pollando), Halina Gorecka (eldonanto), Povilas Jegorovas (redakciano, Litovio), Margarita Želve (peranto, Latvio), Irina Gonĉarova (kunlaboranto, Ruslando), Stano Marček (peranto, Slovakio).

La 4an de julio en la kafejo “Banginuko vaišės” en Birštonas, ekster la oficiala programo de la 52a BET, la eldonanto (Halina Gorecka) kaj la redaktoro (Aleksander Korĵenkov) de “La Ondo de Esperanto” aranĝis etan akcepton okaze de la 25-jara datreveno de la (re)fondo de ĉi tiu gazeto. Aleksander Korĵenkov skize prezentis la ĉefajn momentojn el la historio de “La Ondo”.

Post la tosto okaze de la jubileo de “La Ondo”, kelkaj el la ĉeestantaj redakcianoj, perantoj kaj kunlaborantoj de “La Ondo” retostis por la jubileantaj “ondistoj”. Poste la ĉeestantoj babilis kaj ĝuis la proponitajn drinkaĵojn kaj manĝaĵetojn.
La ĉefa temo de la babilado, kiu daŭris pli ol planite pro la subitaj pluvo kaj fulmotondro, estis la estonteco de “La Ondo”, kiu ekde la sekva jaro ne plu aperos papere, sed nur elektronike, en la formoj “pdf” kaj “epub”.

Kiam la pluvo ĉesis, kaj la kunfestintoj estis disirontaj aperis bela ĉielarko, kiun oni kredis bona signo por la estonteco de “La Ondo de Esperanto”.

La red.

Fotoj de Ilona Koutny (la supra) kaj de Halina Gorecka (la ceteraj)

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Estimataj partoprenantoj de Baltiaj Esperanto-Tagoj!

Historio atestas, ke Litovio estas grava lando ne nur por esperantistoj de la Baltaj landoj, sed ankaŭ al ĉiuj entuziasmuloj de ĉi tiu lingvo. Ĉar nome ĉi tie iam loĝis la aŭtoro de Esperanto Ludoviko Zamenhof. Tial oni povas diri, ke en ĉiu esperantisto estas iom da litoveco.

Esperanto estas gepatra lingvo de neniu nacio, tamen la ideo de ĝia kreinto restas aktuala ankaŭ en la nuntempa vivo. Ja la ĉefa misio de ĉi tiu lingvo estas detrui la murojn inter la popoloj, helpi al ili interkompreniĝi kaj komunikiĝi. Tial Esperanto ludas vere gravan rolon en la tuta mondo, plena de intensa komunikado.

Estas neniu dubo, ke la longtradicia kunlaboro de esperantistoj el Latvio, Estonio kaj Litovio plivastigas la kampon de kunlaborado, stimulas la reciprokan ekkonon. Mi estas certa, ke la Baltiaj Esperanto-Tagoj en Birštonas, plivivigos kaj plifortigos la amikecajn ligojn.

Karaj baltlandaj esperantistoj, mi kore deziras al vi interesajn diskutojn, sencoplenajn solvojn kaj grandan sukceson en popularigo de ĉi tiu universala lingvo.

Ĉefministro de Litovia Respubliko
Algirdas Butkevičius

Ĉi tiu teksto aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/07/bet-56

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

2. La libroservo funkcias ĉiutage en salono de Odontologia kliniko (B.Sruogos str. 6).

3. Ĉiunivelaj Esperanto-kursoj funkcias ĉiutage en klasoj de la urba gimnazio (Kęstučio str. 29) №24, 25, 26, 28, 29 (en la dua etaĝo), №45, 47 (en la tria etaĝo).

4. La komputila klaso №51 (en la tria etaĝo) kun multaj komputiloj kun retaliro uzebla por ĉiuj partoprenantoj de BET-52 estas en la urba gimnazio (str. Kęstučio 29).

5. La manĝejo (funkcias ekde la matenmanĝo dimanĉe la 3an de julio) estas en salono №1 en la konstruaĵo B. Sruogos str. 6 en la dua etaĝo. Estos indikita aparta eniro por ne miksiĝi kun klientoj de la sanatorio.

6. La kurso de prof. Ilona Koutny ĉiutage funkcios en salono de la gastejo “Birštono tulpė” (Birutės str. 21) en la tria etaĝo.

7. Ĉiuj vesperaj kulturaj programeroj okazos en la amuzejo “Kurhaus” (B. Sruogos str. 2).

8. Krome, kelkaj prelegoj kaj eventuale aliaj programeroj okazos en salono de la gastejo de Litovia sporta universitato (Birutės str. 19, la dua etaĝo ).

9. La urbestra akcepto por invititoj okazos la 8an de julio (vendrede) je la 17a horo en la restoracio “Sonata” (Algirdo str. 34) en la centra urba parko. La invitilojn bonvolu ricevi en la akceptejo.

10. Nur malgranda parto de la partoprenantoj (ĉ. 80 homoj) en la aliĝiloj aŭ per apartaj mesaĝoj antaŭmendis organizitan trifojan manĝadon en la manĝejo de la sanatorio “Versmė” kontraŭ 14 euroj. La organizantoj siaflanke aldonis ankoraŭ 40 homojn. Do, maksimume organizite povos manĝi nur 120 homoj. La kapacito de la manĝejo ne permesas pli multe. Krome, ne eblas organizite manĝi nur parte (nur matene, aŭ nur tage, aŭ nur vespere k. s.). La kvanto de la manĝantoj ĉiutage ne povas diferenci, ĝi ĉiam devas esti la sama. Ĉiuj aliaj, kiuj eksplicite ne antaŭmendis la organizitan trifojan manĝadon, povos memstare manĝi en urbaj kafejoj aŭ restoracioj. Ili sufiĉas. Ankaŭ estas multaj nutraĵvendejoj.

11. La manĝejo estas tre ŝarĝita. Ĝi nutras ankaŭ siajn konstantajn sanatoriajn klientojn. Pro tio ni havos limigitan tempon por la manĝado. La matenmanĝo por partoprenantoj de BET-52 okazos inter 8h15min kaj 9h00. La tagmanĝo okazos inter 13h20 kaj 14h00. La vespermaĝo okazos inter 18h00 kaj 19h00. Bonvolu ne malfrui.

12. Por tiuj partoprenantoj de BET-52, kiuj loĝos en somerumejo “Birštono Nemuno Vingis” sur la transa flanko de Nemano, la Organiza Komitato luis pli grandan privatan pramon “Justina”, kiu dufoje tage transigos la partoprenantojn tien kaj reen. En “Birštono Nemuno Vingis” loĝos ĉ 70 BET-anoj. La pramo “Justina” unufoje povas preni 40 homojn. “Justina” navigos de la kajo, situanta kontraŭ la sporta bazejo de la Litovia Sporta Universitato (Birutės str. 19). Tiu-ĉi pramo por BET-anoj estos senpaga, ĝin pagos la organizantoj. Ĝi komencos funkcii la 3an de julio (dimanĉe). Sabate, la 2an de julio, oni uzu la municipan pramon “Birštonas” (prezo 1 eŭro).

Organiza Komitato

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Duhora paroliga horo de Aida Čižikaitė

La 21a de majo 2016. Aukštadvaris, la urbeto tute proksima de Birštonas – la urbo de BET-52. Ĉi tien, al sia tradicia dutaga Ĵurnalista Seminario jam la naŭan fojon venis preskaŭ 50 litoviaj esperantistoj el Vilno, Kaŭno, Panevėžys, Šiauliai kaj Mažeikiai.

Precipe enhavoriĉa estis la unua tago de la seminario. Elstaris du priĵurnalismaj prelegoj. Prezidanto de Asocio de Interreta Amaskomunikado Aistė Žilinskienė parolis pri defioj, kiujn prezentas la evoluo de informaj teknologioj. Vaiva Žukienė, prezidanto de Etika Komisiono pri Socia Informado, analizis la ĵurnalistan etikon en Litovio. La prelegoj estis informriĉaj kaj la prelegistinoj tre simpatiaj. Sekvis diskutoj, ankaŭ la tradicia Esperanto-kvizo. Dum la paroliga lingva horo (kiu estis preskaŭ duhora) Gražina Opulskienė laboris kun profesiaj ĵurnalistoj, kaj Aida Čižikaitė – kun lernejanoj. La vesperon kronis varmovaporo de banejo kaj kantado de Esperanto-kantoj kiun gitare akompanis Vida Čojienė kaj Vytas Šilas.

La kvizon, samkiel la Seminarion, gvidis Audrys Antanaitis

En la seminario kunvenis vere interesaj homoj. Tiuj, kiuj estis nur komencantoj en Esperanto aŭ en ĵurnalismo, havis la ŝancon perfektiĝi. Venis ankaŭ vere spertaj esperantistoj, kiuj ne vidis unu la alian dum longa tempo. Estis vera plezuro renkontiĝi kun ili. Gajnis ĉiuj, kiuj ne rezignis la eblecon admiri la verdan kaj sunan printempon kune kun samideanoj. Nun ni revas pri la sekva, la 10a Ĵurnalista Seminario, ne malpli utila kaj interesa̷

La seminarion direktis la vicprezidanto de Litova Ĵurnalista Asocio Audrys Antanaitis. Pri la seminario informis grava litova retejo www.alkas.lt.

Algimantas Piliponis,
Aurelijus Rutkauskas,
Antanas Visockas

Fotoj: Gražvydas Jurgelevičius

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/06/litovio-17

Ĉi tiun utilan eldonaĵon jam nun povas legi ĉiu deziranto. Ĝi estas libere elŝutebla en la prezentoformo “pdf” en la retejo de Sezonoj/La Ondo de Esperanto:

http://esperanto-ondo.ru/Pdf/Birstonas-2016.pdf

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.
Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2016/06/bet-54/