La programo komenciĝis sabate per interkona frandvespero. La partoprenantoj alportis el siaj landoj variajn manĝaĵetojn kaj trinkaĵojn por gustumigi al aliaj. La vesperon muzike animis Attila Schimmer el Aŭstrio. Dimanĉe okazis solena inaŭguro kun ĉeesto de la rektoro de la universitato kaj vicprezidanto de la departamenta konsilio. Vespere okazis Nacia Vespero.

La programo de la konferenco kaj de la lingva simpozio, kies temo estis “Novaj vojoj de lernado”, estis bunta kaj bone plenumita. Dum la semajno okazis kursoj, instruista trejnado, diversaj prelegoj, debatoj, diskutrondoj, atelieroj. Oni parolis pri instruistaj spertoj, Esperanto-centroj, interkultura edukado, universitata agado, projekto “Comenius”, interlingvistikaj studoj en Poznano, Esperanto en infanĝardeno, stilfiguroj, Esperanto en Afriko.

Oni povis lerni la hungaran lingvon eksprese. Estis prezentita la filmo Laŭ spuroj de Tibor Sekelj, eblis lerni ĉendancojn aŭ spertiĝi pri aikido. Estis prezentita la projekto “Jaro de la lernanto”, lanĉita en Nitro. Lingva festivalo okazis en bela loko de etnovilaĝa subĉiela muzeo “skanseno”. Prezentiĝis 26 lingvoj inkluzive de toki pona.

Ĉar la partoprenantaro de la konferencoj de ILEI kreskas, la komitato decidis nomi la venontan konferencon kongreso. Dum la korea vespero estis filme prezentita la venontjara kongresurbo Busan. La partoprenantoj ricevis USB-memorilon kun pliaj dokumentoj kaj dosieron pri Busan. Ĉe la fino du koreaj spertulinoj instruis al ni tradician maskodancon. La vespero finiĝis en agrabla etoso ĉe manĝaĵoj kaj trinkaĵoj.

Dum la duontagaj ekskursoj ni promenis en la urbo Nyíregyháza kaj en la proksima sallaga bankuracejo Sóstó. La tuttaga ekskurso estis eventoriĉa. Ni vizitis la urbon Tokaj kaj ĝian faman vinkulturan regionon. En la vilaĝo Mád ni admiris riĉe pentritan barokan sinagogon de la 18a jarcento. En la urbo Abaújszánto ni vizitis muzeon kaj memorĉambron de Kálmán Kalocsay. La urbestro bonvenigis nin kaj regalis nin per aperitivo. Post bongusta tagmanĝo ni daŭrigis nian vojaĝon al la urbo Szerencsi, kie ni vizitis ĉokolad-fabrikon. Post la instrukcioj ni mem kreis dekoraĵojn sur ĉokolado kaj rememore kunportis ĝin. La lasta halto estis en la vilaĝo Tarcal, kie ni en privata vinkelo gustumis tri specojn de vinoj, kiujn oni poste povis aĉeti.

En la internacia vespero ni admiris orientstilan, nepalan kaj ĉinan dancojn, aŭskultis rakonton pri la slovaka popolo, spektis filmon pri Pakistano, ĝuis diversajn kantojn, gitarkaj violonludadon. Ĵaŭde okazis abunda bankedo. La adiaŭan vesperon gajigis muzikistoj, kaj la loka grupo prezentis folklorajn dancojn. Poste ĉiuj kundancis kaj kantis en Esperanto.

En la fermo Zsófia Kóródy prezentis novan maskoton por la instruado – amuzan muson. Post la ferma parolado la prezidantino de ILEI Mireille Grosjean disdonis atestilojn al la partoprenantoj de la kursoj kaj de la instruista trejnado.

Liba Gabalda

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/08/ilei-10

Partoprenis pli ol 210 esperantistoj el dudeko da landoj. La partoprenantaro konsistis el beboj, infanoj, gejunuloj, adoleskuloj kaj pli aĝaj personoj, inter kiuj la plej aĝa estis 92-jarulo, kiu eklernis Esperanton surloke.

Por infanoj oni pretigis tre varian lud-programon kaj manlaborajn atelierojn, spektaklojn, ludojn kaj aliajn aktivaĵojn, inter kiuj ne mankis ĵonglado kaj improviza teatro. Ekstere oni kradrostis sur fajro bananojn kun ĉokolado. La infanajn programerojn prizorgis Nicky Janssen, Christoph Frank kun sia edzino Ines kaj multaj unuopaj gepatroj. Ili prezentis spektaklojn kaj aliajn distraĵojn por ĉies ĝojo. La plej malgrandaj dumtage entuziasme spektis Mazi-kurson kaj vesperaj piĵamaj rakontoj de Nicky Janssen ravis ĉiujn etulojn.

Samtempe okazis diversaj kursoj por komencantoj, progresantoj kaj serio de lingvaj temoj kun diversaj detaloj pri gramatiko kun amuzaj ekzercoj kaj enigmoj. Oni lernis ankaŭ dum la promenado en la naturo. Dum diversaj debatoj oni pridiskutis kiaj Esperanto-kursoj kaj Esperanto-instruistoj estas bezonataj, kiel allogi kaj varbi gejunulojn kaj interesatojn al Esperanto-asocioj?

La programo, kiun kunmetis Betti Maul kaj ŝia filino Milena, estis vere riĉa kaj ĉiu povis trovi ion allogan por si mem. Okazis interesaj prelegoj, diskutrondoj, laborgrupoj, atelieroj, muzikprogrameroj, ĉendancado, lernado de argentina tango, manlaboroj, ekskursoj. Ĉiuvespere estis prezentitaj subtitolitaj filmoj. Oni raportis pri la 100a UK. Per kelkaj bildprezentoj ni povis vojaĝi de Nepalo al Kilimanĝaro, pilgrimadi al Kompostelo, admiri kamenojn de feinoj kaj ĉirkaŭi la tutan mondon bicikle.

Ni ricevis informojn pri Duolingo, pri mirakloj de la pluvarbaro, pri ciferigado kaj ekonomio, pri amaskomunikilaj rilatoj kaj lingvolernejaj retejoj, pri menskalkulado, pri budhisma meditado kaj ĝia filozofio, pri socia kaj politika situacio de la indiĝenaj lingvoj en Afriko, pri Israelo, pri Varsovia Vento kaj pri Arkones. Eblis spertiĝi en tradukado sub gvido de Brian Moon kaj István Ertl. Pri la situacio en Sirio ni rekte eksciis de du rifuĝintoj loĝantaj nuntempe en Germanio. Ili parolis pri siaj spertoj, aktualaĵoj, emocioj kaj aventuroj.

Tre interesa estis serio da diskutoj, kiujn reĝisoris Jesper Jacobsen. Temis pri: “Eŭropo – unio de solidareco ĝis kiu punkto?”, “Kiel protekti tutmondan heredaĵon”, “Energi-politiko kaj klimata ŝanĝiĝo”, “Enmigrado en Eŭropan Union: ĉu krizo aŭ renaskiĝo?”, “La reveno de naciismo en Eŭropo”. Interesis diskutoj kaj spertoj pri familia edukado de infanoj laŭ psikologia vidpunkto.

Eblis gimnastiki, triki, feltumi, kanti, danci kaj alimaniere amuziĝi. Bone funkciis la libroservo de FEL. Post la vesperaj programeroj ni babilis en trinkejo ĉe vino, biero kaj aliaj alkoholaj aŭ senalkoholaj trinkaĵoj ĝis malfruaj noktohoroj. Ne okazis tuttaga ekskurso, sed la partoprenantoj ĝuis plurajn promenojn enurbajn kaj en la naturo. Iuj ĝuis
naĝadon en la urba naĝbaseno.

Post la finiĝinta Internacia Festivalo, la Internacia Vintra Universitato (IVU) transiris al NR, kie okazis la 9a sesio. Temoj de la prelegoj estis: “Vivo sur foraj planedoj”, “Amo”, “Revolucio de Einstein”, “Nanoplanedoj”. Ĉe la fino la ĉeestantoj povis trapasi ekzamenon, kaj la sukcesintoj akiris AIS-ateston.

Dum la vesperoj ni havis okazon spekti pupteatraĵon kun magiaĵoj de Christoph Frank, ĝui koncerton de baladoj pri amo kaj morto de Birke kaj Bertilo, aŭskulti romantikajn kanzonojn de Ĵomart kaj Nataŝa, kvarvoĉan ĥoron sub gvido de Jesper Jacobsen. Estis organizitaj la kvizo Risko kaj diversaj eksperimentoj pri fiziko, kie oni devis diveni – kio okazos?

La Silvestra vespero komenciĝis per bufeda manĝo, poste estis disdonataj atestiloj al partoprenantoj de la IVU-ekzamenoj. Noktomeze ekstere eksplodadis piroteknikaĵoj, kiel bonvenigo de la Nova Jaro 2016, kaj interne ni tostis bondezirante ĉion plej bonan kaj dancis ĝis la mateniĝo.

La partoprenantoj de la 14a NR ĝuis buntan program-oferton kaj amikecan etoson. Dum la lasta adiaŭa vespero pluraj kontribuis al varia programo ne nur per muziko kaj kantado. Oni sukcesis venigi ĵurnalistojn kaj poste aperis artikoloj pri la aranĝo en la germana kaj franca gazetoj kaj televidelsendo en TV8 Moselle-Est.

Liba Gabalda

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/nr-2

Bonvenigis nin la ĉeforganizanto de la kongreso Peter Baláž. La kongresejo troviĝis en la universitata student-hejmo “Anton Bernolák”. En la akceptejo estis instalitaj tri libroservoj, surmure ekspoziciitaj glumarkoj kaj Esperanto-bildkartoj el privata kolekto. Ĉe alia flanko pendis pluraj T-ĉemizoj kaj sur la tabloj kuŝis aliaj esperantaĵoj por vendado. En apuda ĉambro ni admiris ekspozicion de diversspecaj bildoj.

Antaŭ la inaŭguro oni prezentis kelkajn rimarkindajn ĵus eldonitajn librojn de la SAT-eldonejo, de la hispana SATeH, kaj Peter Baláž prezentis sian kolekton. Poste oni legis kelkajn salutmesaĝojn. La organizanto prezentis skize la programon. Dum la kongreso okazis kvar laborkunsidoj, socialaj forumoj pri Grekio, Usono, Latin-Ameriko, Mezoriento kaj Orienta Azio, raportoj pri laborgrupoj kaj jarraportoj. Kunvenis liberecanoj, komunistoj, sennaciistoj, vegetaranoj, verduloj, LEA-komitato. Ni estis informitaj pri Vikipedio, pri pretigado kaj farado de Sennaciulo, pri PIV, pri programo kaj planoj de E@I. Stano Marček prelegis pri fungoj kaj informis pri siaj lernolibroj Esperanto per rekta metodo. Pri la familio kaj la verkoj de la fratoj Josef kaj Karel Čapek parolis Petr Chrdle. Aldoniĝis prelego pri ŝovinismo prezentita de Johan Derks. Kun Peter Baláž oni diskutis pri la temo “Ĉu ni pretas je grandaj ŝanĝoj”. Estis ellaborita kaj akceptita la Gvidrezolucio, en kiu oni krom aliaj gravaj punktoj substrekas la neceson respekti la liberon de penso kaj la privatecon de la homaro.

Dum la unua duontaga ekskurso ni promenis tra la urbo Nitra piede kaj trajnete ĝis la katedralo. Ni vizitis ĝin kaj poste ni gustumis la mezepokajn trinkaĵojn preparitajn surbaze de herboj kaj kafon el glanoj spicitan per cinamo kaj kariofilo. Poste ni vizitis sinagogon, kiu nuntempe utilas kiel koncertejo. Kontraŭ ĝi en bele ekipita teejo ni gustumis kelkajn specialajn teojn kaj kuketojn. Nia japana samideanino Hideko Huĝimoto sukcese prezentis kaj parolis pri la teceremonio laŭ japana maniero.

La dua duontaga ekskurso kondukis nin al la urbo Topoľčianky, kie ni vizitis ĉevalejon. Tie oni bredas plurajn rasojn de ĉevaloj. Inter ili troviĝas ĉevalo, simbole donacita al la brita reĝino Elizabeth II dum ŝia vizito en Slovakio la 24an de oktobro 2008. La reĝino kontribuas al ties zorgado kaj oni povas rimarki, ke la “reĝa” ĉevalo estas pli bone prizorgata ol la aliaj. Poste ni vizitis burgon de la 15a jarcento. Ĝi estas nacia kultura heredaĵo. Laste ni vizitis vinproduktejon sen la promesita gustumado.

La tuttaga ekskurso gvidis nin al la historia urbo en meza Slovakio Banská Štiavnica. Ĝi estas konata pro minado de metaloj, ĉefe de arĝento. Unue ni vizitis la mineralogian ekspozicion kun multegaj, diversformaj kaj raraj belkoloraj ŝtonetoj. Post la tagmanĝo ni vizitis la minejon. Ekipitaj per kaskoj, manteloj kaj lanternoj ni subteriĝis kaj paŝadis tra malhelaj koridoroj de la eksa minejo imagante la pezan laboron de tiamaj ministoj. La urbo estas enskribita en la Unesko-listo de kulturaj heredaĵoj. En ĝi troviĝas la plej granda kripo Bansko-štiavnický Betlehem, kiun kelkaj el ni ankaŭ vizitis.

Vesperaj kulturaj programeroj konsistis el prezento de slovaka popolmuziko, vingustumado kaj dancado, filmoj Civitano 4 kaj Ni ne plu estu sklavoj. La teatraĵon R.U.R. prezentis studentoj el la ĉeĥa urbo Svitavy. Koncertis por ni la muzikgrupo No problem el Ĉeĥio, kaj Attila Schimmer el Aŭstrio regalis nin per kantoj el sia repertuaro kaj akrobataĵoj. Dum la adiaŭa vespero ni aŭskultis kantojn, gitarludadon kaj s-ino Tahira Masako el Japanio sukcese aŭkciis kelkajn esperantaĵojn.

La kongreso bone sukcesis malgraŭ la sufoka tropika vetero. La venontjara SAT-kongreso okazos en Herzberg am Harz – La Esperanto-urbo de la 16a ĝis la 23a de julio 2016.

Liba Gabalda

En la retejo de SAT estas legeblaj la deklaracio kaj gvidrezolucio de la kongreso.

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/09/sat-2

La ĉi-jara jubilea 20a Semajno okazis la 6–13an de oktobro en la ĉemara urbo Cambrils, je 16 km sude de Tarragono. Ĉi-foje la aranĝo atingis rekordan nombron da partoprenantoj. Alvenis 144 gesamideanoj el 13 landoj. Ni loĝis en la granda kvarstela hotelo Cambrils proksime de la plaĝo, kiu etendiĝas je 18 kilometroj laŭ la maro. Multaj profitis la posttagmezajn paŭzojn por promenadi laŭ ĝi kaj bani sin en Mediteraneo. Nia aranĝo estis la lasta de tiu ĉi sezono dum kiu la hotelo funkciis. La prezoj estas malpli altaj ol dum la someraj monatoj.

La dimanĉan inaŭguron ĉeestis kaj bonvenigis nin la urbestrino de Cambrils kaj du membroj de la urbestraro. Nome de UEA salutis la ĉeestantaron Barbara Pietrzak el Pollando. Ŝi pli poste prelegis pri la 125-jariĝo de la Unua Libro. La saman temon oni ankaŭ pritraktis en debato, kiun gvidis Luis Serrano. Ĉiutage (krom la tuttaga ekskurso) Rodica Todor el Rumanio animis kun granda sukceso la Esperanto-kurson. Pro ŝia profesia psikologia sperto la kurso fariĝis interesa kaj sekvis ĝin multaj entuziasmaj lingvoŝatantoj. Ŝi eĉ havis ideon krei komunan libron pri la temo “Kial restas multaj personoj ĉiamaj komencantoj kaj kiamaniere ni povus solvi tiun fenomenon?”

Gian Carlo Fighiera el Italio alloge prezentis la verkon de Victor Hugo La Belulino, la Monstro kaj Nia Damo. La geedza paro Michèle kaj Hubert el Belgio klarigis kiel plibonigi sian Esperanto-lingvoscion per prelegoj. Josée Boccadifuoco el Francio rakontis kortuŝan biografion de siaj gepatroj Rememoro de milito. Jūratė Bušienė kaj Aldis Bušs el Latvio konigis al ni informojn pri la baltaj landoj: Litovio, Latvio kaj Estonio. Pri sia lando ili montris film-fragmentojn el kultura kaj festa vivo kaj rakontis pri sistemo de instruado en Latvio. Krome ni eksciis, kio estas hipofeo: planto kun oranĝaj beroj enhavantaj multe da vitamino C. Manfred Sona el Germanio enkondukis kaj klarigis interesan temon: “Baza enspezo senkondiĉa”. Ĝi estus bona rimedo por forigi malriĉecon kaj doni kondiĉojn, por ke ĉiu povu vivi digne. La prezidanto de HEF (Hispana Esperanto-Federacio) José Antonio del Barrio rememorigis gravajn hispanajn esperantistojn de antaŭ la hispana intercivitana milito.

Pro la ĉiutaga vespera hotela programo ne eblis okazigi kelkajn el niaj vesperaj programeroj. Tial iuj geanoj pli frue enlitiĝis, aliaj profitis dancadon, spektis flamenkan prezenton kaj magiaĵojn. Tamen ni ĝuis la du interkonajn vesperojn kun hispana ŝaŭmvino “Cava” kaj ankaŭ vesperon kun “cremat” (bruligita rumo kun aldonaj spicaĵoj).

La premio Ada Sikorska estis ĉi-foje aljuĝita al Vilhelmo Lutermano, kiu multe laboras por Esperanto. Li prizorgas la retforumon MAS, redaktas Esperanto-version de Le monde diplomatique kaj eldonas Esperanto-librojn. Li loĝas en Kubo kaj pro tio li ne povis transpreni la premion persone.

En la Semajno kutime estas unu tuttaga kaj du duontagaj ekskursoj. Dum la unua duontaga ekskurso ni vizitis la Esperanto-muzeon en Pau d’Ordal kaj la vinkelon Massana. Tie ni gustumis kaj povis aĉeti diversspecajn vinojn. La dua duontaga ekskurso celis la monaĥejon de Escornabou. Ĝi estis plurfoje renovigita kaj nun servas kiel muzeo. Apuda rigardejo donis eblecon observi belan kaj vastan ĉirkaŭaĵon. La tuttaga ekskurso estis iom nekutima. Unue ni vizitis planetarion en la urbo Castelló. Poste ĉiuj 90 ekskursantoj estis invititaj al la hispana specialaĵo “paella”, kiun antaŭ niaj okuloj preparis s-ro Conejero en sia hejmo. La afabla akcepto fare de la familio estis por ni vere agrabla surprizo. Ni ankaŭ gustumis kelkajn fruktojn el la ĝardeno de la gastigantoj.

Regalado per “paella” en la 20a Semajno

La Semajno estis sukcesa, la vetero favora, hotela manĝo abunda, la etoso gaja kaj amika. Koran dankon al niaj fervoraj organizantoj kaj kunhelpantoj pro la bona laboro, kiu ebligis al ni ĉeesti tiun ĉi ŝatatan aŭtunan eventon. Ĝis revido venontjare denove en Katalunio.

Liba Gabalda

Ĉi tiu artikolo aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/11/218semajno/

Kurso pri farado de vitraj bidoj (Fotis Brian Moon)

La jarfina Internacia Festivalo enhavas altkvalitan programon kaj riĉan originalan Esperanto-kulturon el pluraj landoj de la mondo. Dumtage ni ĝuas diversajn seriozajn prelegojn kaj la vesperaj programoj estas pli distraj. Al la ĉi-jara 28a IF, okazinta ekde la 27a de decembro 2011 ĝis la 3a de januaro 2012 en Xanten, aliĝis 121 geesperantistoj el 17 landoj. La plej foraj venis el Japanio, Brazilo, Israelo, Ruslando. Inter la ĉeestantoj ne mankis la germana ambasadoro en Ruslando kun sia edzino.

La programo komenciĝis per interkona vespero kun multaj amuzaj programeroj. En la unua tago estis pritraktita la kadra temo Benelukso, kiu komenciĝis per forumo lerte prezentita de Claude Nourmont kaj Kristin Tytgat. Poste ĉiutage eblis elekti inter pluraj programeroj. Inter la plej interesaj apartenas vojaĝprelegoj. Ĉi-foje ni spektis bildojn de Tanzanio, Namibio, Laoso, Armenio, Indonezio. Ne malpli interesa estis prezento kaj scienca klarigo de Amri Wandel pri “Novaj planedoj kaj sunsistemoj”.

Prelegas Ziko van Dijk (Fotis Brian Moon)

Pri la tradicia sporta evento en Nijmegen informis Rob Keetlaer; pri japana tertremo, cunamo kaj ties postsekvoj prezentis filmojn gesinjoroj Huĝimoto. De Ziko van Dijk ni eksciis pri la historio de enciklopedioj kaj fono de Vikipedio. Ni akiris informojn pri Esperantaj retoj, pri la armena skribaro, pri korea ginsengo, pri alta sango-premo kaj kolesterolo. Eblis mediti, gimnastiki, danci kaj partopreni en atelieroj pri prilaborado de steatito (sapŝtono) kaj farado de bidoj por sinplibeligo dum la silvestra vespero. Okazis Esperanto-kursoj, aŭtoraj horoj, estis prezentitaj novaj libroj, admiron vekis ekspozicio pri fabelaj mondoj kaj interesaj bildfabeloj prezentitaj de Anna Striganova kaj Dima Ŝevĉenko el Ruslando.

Kiel kutime, ankaŭ ĉi-jare okazis jam la 5a Internacia Vintra Universitato, en kiu multaj partoprenantoj ekzameniĝis kaj ricevis diplomojn.

Bardas Georgo Handzlik (Fotis Brian Moon)

En la semajno ni ĝuis rusan, nederlandan, israelan kaj internacian vesperojn. Plaĉan gitarkoncerton kaj brilan prezentadon de la teatraĵo Ludoviko prezentis Georgo Handzlik. Post ĉiuj vesperaj programeroj ni translokiĝis al la jam fama “Knajpo”, kie ni interbabilis kaj ĝuis bonan etoson ĝis malfruaj horoj.

HDP post fino de la programo (Fotis Brian Moon)

Ne mankis la tradiciaj silvestra bufedo kaj balo inaugurita per polonezo. Sekvis plurfoja festado de Nova Jaro laŭ diversaj horzonoj. Novjara promeno laŭ la lago refreŝigis la partoprenantojn.

Du duontagaj ekskursoj celis promenon en la urbo Xanten kaj en la apuda arkeologia parko. La tuttagan ekskurson gvidis Kees Ruig al proksima nederlanda urbo Nijmegen, kie ni piede promenis kaj poste navigis ŝipe sur rivero Waal. Bongustis la patkukoj manĝitaj surloke.

La festivalo estis bone organizita de nia ŝatata HDP (Hans-Dieter Platz) kaj ni ĝojatendas la venontan ĉi-jarfine en Dortmund.

Liba Gabalda

Ĝi estas teksto el la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/01/208if/