Strange, sed post dudek jaroj de mia vivo en fremda lando, oni ne postulas ke mi pli kaj pli samiĝu al la denaskaj civitanoj de Belgio. Pro diversaj kaj iom neegalecaj kialoj en la ĉefurbo de Belgio kaj de Eŭropo oni ne devas tro adaptiĝi, se oni estas eŭropano kaj anglaparolanta civitano. Iom da francaj vortoj sufiĉas, kaj oni perfekte povas vivi en la eŭropa kvartalo kun minimumaj kontaktoj kun la loka loĝantaro.

Tamen en multaj regionoj kaj nacioj, tia agado aŭ ne eblas aŭ kaŭzas problemon, ĉu politike aŭ nur socie. Kaj tiaj samaj problemoj ankaŭ stimulas la agadon kaj argumentadon de tiuj, kiuj agadas por konservi la denaskan lingvon en mia hejmlando Kimrio.

Kaj je kelkaj kilometroj de Bruselo troviĝas la sama batalo, kie Flandrio provas pluteni la nederlandan kiel la lingvo de la regiono ĉirkaŭ Bruselo. Iom da adaptiĝo estas natura afero, – diras lingvaj kaj politikaj aktivistoj, – sed iom post iom enmigrintoj devas lerni la lingvon kaj vivstilon de la nova lando aŭ regiono.

La temo de migrado kaj adaptiĝo de novaj migrantoj forte influas la debaton en Britio pri la demando: ĉu resti aŭ ne en la Eŭropa Unio (EU). Pli fortaj estas tiuj, kiuj volas eliri el EU en Britio. Kaj ilia ĉefa argumento estas la nombro da enmigrintoj el Eŭropo kaj aliaj landoj. Iel EU malebligas al Britio fermi sian landlimon al novaj enmigrontoj, – diras la tielnomataj “Brexit”-pledantoj.

Ĉu kontraŭantoj de EU gajnos? Malfacile direblas.

Vide el Bruselo, mi, kiel kimro, iel vidas la samajn kialojn kaj plendojn malantaŭ la kampanjo kontraŭ la membreco en EU. Noteblas ankaŭ, ke ĉirkaŭ kvinono de la kimra loĝantaro naskiĝis en Anglio, kaj multaj el ili konsideras sin angloj. Ĉu angloj devas adaptiĝi al la kimraj lingvo kaj kulturo? Sed politike oni ne tro pridiskutas, ĉu “angloj” en Kimrio influas la voĉdonon pri la membreco.

La timo estas, ke Kimrio devos sekvi Anglion kaj foriri el EU. Eble Skotlando pensas, ke ĝi decidos mem. Sed ni en Kimrio malfacile povos decidi pri nia membreco en EU, eĉ se la kimra plimulto volas resti, kaj la angla plimulto volas eliri. En kelkaj semajnoj ni ellernos, kiu destino atendas nin en Kimrio. Malfeliĉe, sed kiel brita civitano kiu pli ol 15 jarojn vivas ne en Britio, mi ne rajtas voĉdoni. Pro tia sama kialo, okcent miloj el la du milionoj da britoj en Eŭropo ankaŭ ne povos voĉdoni en la referendumo.

Miloj da homoj, same kiel mi, ne rajtas voĉdoni pri afero tiel esenca al ni. Ja laŭ averto de la brita ministro pri Eŭropo David Lidington, se Britio voĉdonos forlasi EU-on, ni ne aŭtomate havos la raj\ton vivi kaj labori en la kontinento.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/05/bruselo-30

Multaj kimroj ripetas la malnovajn historietojn el la sud-orienta Anglio pri la minaco el Eŭropo. Kompreneble, la londona gazetaro estas pli influa en Kimrio ol en Skotlando. Kompreneble, estas relative pli da angloj en Kimrio ol en Skotlando. Sed kial ni kimroj ne povas pensi por ni mem?

La lasta esploro montris, ke preskaŭ 37% de plenkreskaj kimrianoj voĉdonus por eksiĝo de Britio el EU, kaj nur 28% voĉdonus por resto en EU. La ceteraj ne scias aŭ ne interesiĝas pri la temo. Ankaŭ estas socia diferenco: la malriĉaj ekonomiaj grupoj estas pli favoraj por eksiĝo el EU, dum la pli bonstataj grupoj estas pli favoraj por ke Britio restu en EU.

Deklaroj de membroj de la kimra registaro ne ŝanĝas la kimran pensmanieron. “La Eŭropa Unio estas esenca por la sukceso de Kimrio kaj de Britio en la estonteco”, — diris la kimra financministro Jane Hutt. Laŭ Hutt, eksiĝo el EU estas malutila al Britio kaj aparte ruiniga por Kimrio.

Hutt atentigas, ke 150 mil dungoj en Kimrio dependas de kontaktoj kun EU. Estas pli ol 59 mil laborpostenoj en 500 entreprenoj dependaj de firmoj el aliaj EU-landoj, kiuj baziĝas en Kimrio. Kimrio ricevis 3,7 miliardojn da eŭroj el Eŭropaj strukturaj fondusoj. Tiu mono helpis 169 mil homojn en Kimrio gajni kvalifikojn, helpis 55 mil homojn trovi laborpostenojn kaj kreis 8.200 entreprenojn.

Kiel ĉiuj, ni kimroj voĉdonos emocie. Kaj ĉi tie la kontraŭeŭropanoj havas la plej fortajn argumentojn. Laŭ UKIP, EU respondecas pri ĉio malbona. La kimra EP-ano John Bufton kulpigis EU eĉ pri lastatempaj inundoj. “Permesi inundojn estas afero de eŭropa politiko enkondukita de direktivo adoptita en 2007”, — diris Bufton. Estas malfacile kontraŭi tiajn argumentojn en malfacila tempo.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №4–5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/bruselo-11/