La organizantoj de SES-2013; de maldekstre: Víť Mišurec (Ĉeĥio), Dorota Rodzianko (Pollando), Romualda Jeziorowska (Pollando), Zsófia Pataki (Hungario), Peter Baláž (Slovakio), Katarína Nosková (Slovakio). (Foto: Andi Münchow)

La sepa Somera Esperanto-Studado, kiun en Slovakio ĉiujare organizas Edukado@Interreto, okazis la 12–20an de julio 2013. Regula vizitanto povis ĉi-jare sperti kelkajn apartajn aferojn.

Post du jaroj en Nitra, SES translokiĝis al pli montara regiono, en la urbon Martin. La aŭspicion transprenis la urbestro Andrej Hrnčiar, prezidanto de la Žilina regiono Juraj Blanár kaj ankaŭ ministro de edukado, scienco, esplorado kaj sporto Dušan Čaplovič. La ministro eĉ verkis alparolon por SESanoj, kiu aperis en programlibro, kaj finance subtenis la aranĝon. La urbo Martin iĝis oficiala partnero de SES, helpis plurmaniere, kaj posedantoj de la Urbo-Karto pagis je 50% malpli altan aliĝkotizon.

Aliĝis 263 personoj, reale venis 230 el 27 landoj, plejparte eŭropanoj (sed ĉeestis ankaŭ homoj el Koreio, Japanio, Usono…). La unuan novaĵon ili rimarkis antaŭ la komenco: la organizantoj decidis, ke SES meritas sian propran retpaĝon kaj lanĉis ĝin http://ses.ikso.net. Tie amasiĝadis ĉiuj informoj, programskizoj, kontaktoj kaj kompreneble funkciis aliĝilo. Kaj en la aliĝilo atendis alia surprizo: la “verda rabato” por la senvianda manĝo, kies lanĉo kaŭzis tiomajn ardajn diskutojn en Esperantio. Fine evidentiĝis, ke pli ol du trionoj de la partoprenantoj (69%) elektis manĝi vegetare aŭ vegane.

La programstrukturo ĝenerale estis simila al la pasinta jaro. Post instruado, kiu okazis en dek klasoj (po du klasoj en ĉiu el kvin niveloj), okazis prelegoj, ekskursoj, sportumado, koncertoj… Ĝisnokte funkciis trinkejo, apude en pli trankvila loko Gufujo. En la trinkejo konfirmiĝis la aserto de la fama kanto: “Ĉio bela en la mondo devas iam iĝi plast’”. Kio estas la koloraj plastaĵoj, per kiuj kelkaj SES-anoj pagas? Kvazaŭ iu kolektadus ĵetonojn por aĉetĉaroj en komercdomoj. Sed ne, temis pri la populariĝanta “plasta mono” steloj (renaskiĝanta Esperanta valuto). La aktuala kurzo (1 eŭro = 4,147 steloj) estis bone memorebla por partoprenantoj el Pollando, kie zloto havas similan valoron.

Promenante en la kongresejo, oni trovis ekspozicion. Sur la muroj en la akceptejo kaj apuda koridoro antaŭ la manĝejo aperis ilustraĵoj. Interesaj, ŝercaj, sed por kelkaj eĉ ŝokaj, indignigaj kaj ofendaj. Pri kio temis la bildoj? Ekologio, sana vivostilo, vegetaranismo kaj veganismo kompare kun viand-industrio, mondopolitiko, religioj, malriĉeco kaj multo pli. Sed ĉiujn bildojn kunigis la ĉefa celo pensigi homojn pri la nuntempa, ĉefe “okcidenta” vivmaniero. Dum SES mi aŭdis ne malofte, ke homoj diskutetas pri la temoj en koridoroj, trinkejo aŭ manĝejo. La celo de la ekspozicio estis plenumita.

Ĉu plenumiĝis la celo ankaŭ de la dua ekspozicio, ni ne scias. En la koridoro apud la manĝejo oni pendigis bildvortaron de korpopartoj. Ĉu niaj partoprenantoj lernis iom de Esperanta anatomio, ni ne scias, sed rimarkita ĝi estis ĉiukaze: en la listo de plendoj pendigita fine de SES nekonato kritikis lokigon de la ekspozicio: “Mi ne volas vidi bildon e vulvo, dum mi staras en vico por vespermanĝo”. Rapide reagis alia persono: “Mi jes”.

Aparte sukcesa estis Nacia vespero kaj prezentoj de partoprenantoj mem dum la internacia vespero. En SES aperis kaŝita talento: la kantadon de Carsten (Kaŝi) el Germanio ĉiuj ĉeestantoj tuj ekŝatis kaj rapide aperis en la interreto video-registraĵo sub la nomo “Esperanto havas talenton”. El neesperantistaj artistoj venis kanti la roka slovaka talento Peter Bažík & S.H.O.P kun du kantoj rekte en Esperanto! Tiu ĉi programero estis malfermita ankaŭ por publiko.

Koncertoj okazis ĉiuvespere kaj prezentiĝis pluraj Esperanto-talentoj: familia duopo ĴeLe, germana plurtalenta Johannes, itala bardo Manŭel, regea Jonny M, litova virtuoza Asorti, kaj sveda populara bando La Perdita Generacio. En sia kongresa sako ĉiu trovis aldonan surprizon: tute novan albumon Ĉiamen plu de La Perdita Generacio por povi ĝui la Esperanto-muzikon ankaŭ post reveno hejmen. Dankon al la eldonejo Vinilkosmo kaj al la grupo LPG, kiuj ebligis la belan donacon al la SES-partoprenantoj.

SES 2013 estis denove sukcesa. La organiza teamo jam anoncas, ke ĉiuj povas plani sian somerferion por la samaj tagoj kiel ĉi-jare: SES 2014 okazos ekde la 12a ĝis la 20a de julio en Nitra, tuj post la EEU-kongreso en la kroata urbo Rijeka. Kaj se Slovakio tro foras por vi, ne malesperu – prepariĝas jam SES-oj ankaŭ en aliaj mondopartoj, plej reale en Brazilo 2014!

Katarína Nosková
kunorganizanto

Legu ankaŭ la artikolojn pri SES-2011 kaj SES-2012.

Ĉi tiu artikolo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/08/227ses/

Modela situacio: Vi volas projekcii videon de YouTube (hejme, dum aranĝo), sed unue vi devas krei subtekstojn en via lingvo. Vi planas projekcii sen ret-aliro, do la video kaj subtekstoj devas troviĝi en via komputilo.

Ni prenu, ekzemple, jenan muzikvideon: http://www.youtube.com/watch?v=oiIF3597Iyw. En la suba linio troviĝas la simbolo “cc”, post ĝia alklako aperas listo de la lingvoj, en kiuj disponeblas subtekstoj. Vi ekscias, ke via dezirata lingvo mankas. Unue elŝutu la videon, ekzemple per http://keepvid.com/. La servo funkcias ankaŭ por Vimeo.com.

Nun vi bezonas dosieron kun subtitoloj. Temas pri normala teksta dokumento, sed ĝia nomo estas ne ekzemple subtekstoj.txt, sed subtekstoj.srt. Ĝi aspektas simile al la suba:

En la unua linio estas vicnumero, en la dua estas tempoindiko – ekde kioma ĝis kioma sekundo devas la ero aperi en la video; la indiko estas tre preciza. En la tria linio estas origina teksto/traduko mem. Sekvas malplena linio kaj sekva ero.

La plej facila vojo estas uzi jam ekzistantajn subtekstojn kaj traduki ĝiajn erojn al via lingvo.

1. Iru al la adreso http://www.amara.org.

2. En la kampo “Add a Video” enmetu ligilon al YouTube-video (aŭ Vimeo), en nia kazo http://www.youtube.com/watch?v=oiIF3597Iyw. Klaku “Subtitle”.

3. Aperas la video kaj sub ĝi oferto de lingvoj, ĉi tie aperas “Esperanto”. Klaku sur la sageton apude.

4. Aperas menuo. Klaku maldekstre Esperanton (aŭ alian lingvon, kiun vi bone regas), kaj poste en dekstra kolumno sur “Download subtitles”.

5. Konservu la dosieron.

6. Malfermu la elŝutitan dosieron en via komputilo kaj la Esperanto-tekston anstataŭigu per teksto en dezirata lingvo.

7. Konservu la dosieron. Preta!

Foje okazas, ke en cellingvo estas frazo multe pli longa ol en la origina lingvo. Kiam vi poste ŝaltas la videon kun subtitoloj, oni ne havas sufiĉe da tempo por legi la tutan frazon. Tiam vi devas iom ludi kun tempo-indikoj en la dosiero. Ekzemple vi bezonas je unu sekundo pli longe rigardi jenan eron:

31
00:03:44,233 – 00:03:51,139
Do uzu la tagon kaj vivon por ĝi

La dua linio diras, ke la teksto aperas proksimume ekde 3 min 44 sek ĝis 3 min 51 sek. Do simple ŝanĝu “00:03:51,139” al “00:03:52,139”. Ĉe “densa” parolado en video (ofte en prelegoj) eĉ duonsekundo povas fari grandan diferencon. Kaj ne forgesu, ke vi devas ŝovi laŭbezone ankaŭ sekvajn erojn! Tiu ĉi metodo taŭgas, kiam ne necesas multaj ŝanĝoj. Se vi devas korekti multon, uzu prefere programon por tio.

Kiam pretas viaj subtekstoj, malfermu la elŝutitan videon kaj ŝaltu la subtekstojn. Agrablan spektadon!

Katarína Nosková

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/03/221ei/

SES jam enskribiĝis en Esperantio kiel kutima “unua” aranĝo, taŭga por ĉiuj kiuj celas pliboniĝi en la lingvo kaj ekhavi eksterlandajn amikojn. Kaj se vi volas aldone ĝui neforgeseblan etoson de vera Esperantio – SES estas por vi klara elekto.

Retejo: http://ses.ikso.net
Retpoŝto: ses@ikso.net
Poŝta adreso: Víťazná 840/67A, SK-958 04 Partizánske, Slovakio
Telefono: +421 902 203 369

Katarína Nosková
SES-kunorganizanto

La du fotoj, uzitaj en la artikolo, estis faritaj en la pasintjara SES.

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/03/ses-2/

Speciale por KAEST E@I pretigis sian novan DVD Vikipedio en Esperanto – eksterreta eldono 2012 – la aktuala stato de Vikipedio de oktobro 2012 en Esperanto, kun pli ol 170 mil artikoloj. La diskon ricevis ĉiu partopreninto, nun ĝi ankaŭ aĉeteblas ĉe E@I kontraŭ nur 3 eŭroj.

Kompare kun la antaŭa KAEST (2010) rimarkeblis certagrada “ŝovo” en la enhavo. Kvankam la suma nombro de la prelegoj restis komparebla, en 2010 pro la ĉeftemo “Modernaj teknologioj por Esperanto” la prelegoj estis pli teknike orientitaj. Kompreneble, kun la nova temo venis ankaŭ aliaj elementoj, kaj la orientiĝo iĝis pli pedagogia. Ĉiukaze estis ege interese aŭdi pri la plej novaj iniciatoj kunigantaj lingvolernadon kaj modernajn teknologiojn, ekzemple, pri retaj vortaroj aŭ pri la nova projekto Duolingo). La temoj de la prelegoj estis tre diversaj – plej multaj rekte rilataj al Esperanto (projekto Muzaiko, instruado de Esperanto al triaaĝuloj, prezento de Herzberg aŭ projekto RITE ktp.), sed ankaŭ aliaj, ekzemple: fungoj, grotoj, slavaj lingvoj ktp.

Ne nur teorio, sed ankaŭ praktiko en KAEST: Speleologo kaj vojaĝanto Ján Vajs instruas la ligadon de nodoj (Fotis Peter Baláž)

Ne eblas nomi ĉiujn, jen almenaŭ eta gustumo de prezentitaj aŭtoroj kaj temoj: Zsófia Kóródy “Lingvoinstruado ne (nur) per kreto”, Barta Demeyere “Pri projektoj ViVo kaj Kono”; Marek Blahuš “Ciferecigo de la Zamenhofaj adresaroj”; Miroslav Malovec “Problemoj de pedagogia terminaro”; Stano Marček “Esperanto per rekta metodo en 32 lingvoj”; Vinko Markovo “La eduka rolo de SAT”. Okazis ankaŭ du tre interesaj distancaj teleprelegoj, realigitaj de Katalin Kováts (RITE kaj liberaj studoj ĉe www.edukado.net) kaj José Antonio Vergara (Senco kaj estunteco de ISAE).

Persone min agrable surprizis TED-filmoj (el la angla: Technology, Entertainment, Design), 15-minutaj filmregistritaj prelegoj kun Esperantaj subtitoloj. Mi forte rekomendas spekti la elektitajn filmetojn en la reto. Kiel kutime, pri la plej bonaj ideoj oni malfacile ekscias, en ĉefaj amaskomunikiloj verŝajne ne estas spaco por ili…

La tekstoj de ĉiuj kontribuaĵoj aperos en preparata prelegkolekto. Senpage ĝin ricevos ĉiu partopreninto, kaj poste ĝi ankaŭ aĉeteblos en libroservoj. La sekva KAEST okazos post du jaroj – en 2014.

Detalajn informojn kaj kompletan liston de prelegoj eblas trovi ĉe http://kaest.ikso.net. La organizantoj kore dankas al ĉiuj, kiuj ajnmaniere subtenis la ĉi-jaran konferencon.

Katarína Nosková (E@I)

Ĉi tiu artikolo aperos en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/12/219kaest/

La programo konsistis el antaŭtagmeza instruado; posttagmeze okazis prelegoj, kursetoj, lingvaj kursetoj, kreivaj metioj. La vesperoj apartenis al kulturo, koncertoj kaj diskotekoj. Historia momento venis dum vespera koncerto de Martin Wiese – sursceneje aliĝis al li Bertilo Wennergren, kaj ni povis aŭskulti komune du membrojn de la fama, tamen ne plu ekzistanta rokbando Persone… Ĉiujn amuzis la kabareda farso Historio de Universalaj Kongresoj. Du aktoroj, Georgo Handzlik (aŭtoro) kaj Saŝa Pilipoviĉ, belege parodiis kutimojn de esperantistoj dum organizado de internaciaj kongresoj.

Instruado pasis en rekordaj 10 grupoj kun 14 instruistoj. La lernantoj estis dividitaj en grupojn laŭ unuopaj lingvoniveloj, laŭ lingva testo dum la unua tago. Du grupoj lernis en apuda restoracio U zlatej svini (Ĉe la Ora Porko), kie ili ankaŭ tagmanĝis kaj kafumis dum antaŭtagmeza paŭzo. Ĉi-jare venis novaĵo por komencantoj – ne plu instruis nur la slovako Stano Marček. Lin helpis Mateusz Kulka el Pollando, nuntempa staĝanto de E@I. Kaj duono de novuloj kleriĝis sub la gvidado de Christophe Chazarein el Francio, kaj lia noveca instrumetodo ĝenerale multe plaĉis.

Ĵaŭdo, la 26a de julio, apartenis al granda festado – ja nia lingvo festis sian 125-an naskiĝtagon! Vespere okazis speciala programo: ekzameno pri parkera kantado de Esperanta himno, aranĝita de Societo por parkere kanti la himnon La Espero. Dume spontane ekestis eĉ versio en „gesta lingvo“, ni povas ĝin jam spekti ĉe Youtube. Sekvis konkurso pri la plej verde vestita SES-ano, ŝerce nomita “verda pornografio”, kaj tri kuraĝuloj konkuris en kvizo kun pli aŭ malpli ruzaj demandoj el Esperantio. Sed organizantoj kaŝite preparis ankoraŭ unu surprizon – sur tabloj aperis verdaj kukoj kun lerte faritaj jubileaj flagetoj kaj verdaj trinkaĵoj. Dum la aranĝo okazis dufoje gustumado de bonkvalitaj slovakiaj vinoj – unu oficiala en la SES-ejo, dua dum duontaga ekskurso al Topoľčianky. Fervoraj, ĉiujaraj vizitantoj de SES jam certe estas veraj vinfakuloj.

La lastan tagon, dum la adiaŭa vespero Xosé Conde el Katalunio kantis siajn versetojn, kiuj ironie kaj ridige resumis kaj pozitivajn, kaj negativajn flankojn de SES.

Mencioj pri SES 2012 aperis en pluraj slovakaj amaskomunikiloj. En novaĵretejoj, retaj gazetoj, eĉ en reta novaĵ-elsendo de regiona televido kaj en radio-elsendoj. Listo de Esperanto-mencioj el Slovakio troveblas en la reto.

La etoso estis simple perfekta. Unue, ni havis internacian organizan teamon kaj la tutan aron da “anĝeloj”; due, venis esperantistoj el 23 landoj. Ĉiuj komune sukcesis krei nekredeblan, vere internacian etoson de amikeco. Estas ĉiam ĝojige vidi ne plu lingvajn barojn, sed homojn el ĉiuj eblaj landoj komune kleriĝi, amuziĝi kaj helpi unu al la alia… Tial sinceran dankon al ĉiuj, kiuj kontribuis al tio, al la bonega etoso reganta ekde la unua tago ĝis forveturo. Laŭ la “modesta” opinio de la organizantoj, ni sukcesis konservi la altan kvaliton de la lastaj jaroj, eble eĉ plialtigis ĝin – sed tion devas prijuĝi partoprenintoj mem. Kaj ni kredas, ke kun multaj el ili ni renkontiĝos ankaŭ venontjare en la urbo Martin.

Katarína Nosková
SES-kunorganizanto

Fotoj: CC-BY-SA E@I

Vidu pliajn fotojn.

Ĝi estas artikolo el La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/08/215ses/

La ĉefa parto – instruado de Esperanto – okazos en pluraj grupoj sub gvidado de elstaraj instruistoj. Divido al grupoj estos farita laŭ testo, kiun faros partoprenantoj post alveno kaj kiu helpos ekscii, sur kia nivelo oni troviĝas. Instruemuloj povas aliĝi al seminario “Flugiloj de malfacila vento”, kiun gvidos Xosé Conde el Katalunio. Posttagmeze atendas riĉa programo – ekskursoj, prelegoj, kreaj metiejoj, nacia vespero, internacia vespero, paroligaj rondoj kaj sportaj ludoj, vespere eblos amuziĝi en diskoteko kaj koncertoj, spekti filmojn, aŭ ripozi de bruo en trankvila etoso de Gufujo. Preparitaj estas koncertoj de Georgo Handzlik kaj Martin Wiese, kaj nova teatraĵo de Georgo Handzlik kun Saŝa Filipoviĉ.

Al SES 2012 aliĝis jam pli ol 120 personoj, kaj eble ni eĉ superos la rekordon el la pasinta jaro (191 personoj el preskaŭ 30 landoj). Tio ĝojigas nin, ĉar pri sukceso de la aranĝo decidas ĉefe ne ĝiaj organizantoj, sed partoprenantoj, kiuj komune kreas perfektan internacian etoson, kune lernas kaj amuziĝas, helpas aliajn kiel “anĝeloj”, konversacias kun komencantoj, instruas sian lingvon dum lingvokursetoj, aŭ prezentas siajn landon kaj kulturon dum solena vespero. Ju pli bunta partoprenantaro, des pli bone – do ne hezitu kaj aliĝu kiel eble plej frue (ĝis fino de aprilo validas dua aliĝperiodo kun malpli alta aliĝkotizo). Aliĝilo, samkiel ĉiuj gravaj informoj pri la aranĝo, troveblas ĉe http://lernu.net/ses.

Katarína Nosková

Ĉi tiu artikolo aperis en la maja kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/05/211ses/

Por ke infanoj uzu komputilon kaj interreton sendanĝere, zorgu unuavice gepatroj. Ni ne celas, ke oni malakceptu la rajton de infanoj pri privateco kaj sekvu ilin kiel ĉashundo, sed ĉefe ĉe etaj infanoj bezonatas certagrada superrigardo. Kiajn rimedojn ni povas utiligi? Jen kelkaj konsiloj.

1. La komputilo troviĝu en videbla loko. Vi povas per unu okulo rigardi, kion faras via infano per komputilo.

2. Havu superrigardon pri tio, kiajn retpaĝojn viaj gefiloj vizitas (vizitoj troviĝas en historio de via retumilo). Bona ilo estas ŝalti la sekurecan serĉadon ĉe Google, tio filtras paĝojn kun malkonvena enhavo kaj ne aperigas ilin en serĉrezultoj. Aktivigu la sekurecan reĝimon ankaŭ ĉe YouTube por protekti infanojn kontraŭ eventuala maltaŭga videoenhavo.

3. Instigu viajn gefilojn al respondeca komunikado. La ĉefa regulo de elektronika komunikado estas: Tion, kion vi ne dirus al iu persone, certe ne sendu al li/ŝi per SMS, retpoŝto, babilejo, nek aperigu tian komenton ĉe lia/ŝia retpaĝo.

4. Ne ĉio, kio troveblas ĉe interreto, estas vero. Infanoj konsciu pri tio kaj lernu kontroli pravecon de la trovitaj informoj ĉe aliaj fontoj.

5. Dum via retumado marku ĉe retejoj maltaŭgan enhavon. Instruu ankaŭ al viaj gefiloj, kiel marki tian enhavon. Per tio vi helpos plibonigi sekurecajn filtrojn kaj protekti aliajn uzantojn.

6. Gardu viajn pasvortojn. Ankaŭ viaj infanoj lernu, ke oni ne donu sian pasvorton al alia persono. Ili ne respondu retmesaĝojn, kiuj postulas de ili pasvorton.

7. Infanoj ne interkonsentu personajn renkontiĝojn kun personoj, kiujn ili konas nur per interreto. Tio okazas ofte danke al aro da babilejoj kaj konatiĝservoj. Sed retaj identecoj kaj profiloj ne devas esti ĉiam veraj kaj pravaj.

8. Protektu vian komputilon kontraŭ virusoj kaj alia malica programaro. Infanoj ne elŝutu kaj ne instalu nekonatajn programojn el malfidindaj retpaĝoj. Ili ne malfermu retpoŝtajn aldonaĵojn ricevitajn de nekonataj personoj.

9. Ne forgesu pri tio, ke infanoj konektiĝas al interreto ankaŭ per poŝtelefonaj aparatoj. Gepatroj zorgu pri la serĉad-agordoj (Sekureca reĝimo ktp.) ankaŭ en poŝtelefonoj. Klarigu al viaj gefiloj, kiamaniere elŝuti aplikaĵojn.
10. Atentigu infanojn pri danĝeroj de sociaj retoj: malkovrado de siaj privataj informoj, alŝutado de propraj fotoj kaj videoj aŭ “amikiĝo” kun fremduloj, kies retaj profiloj povas esti falsaj. Ĉe Facebook oni ne klaku sur “ŝati” ĉe ajna paĝo/aplikaĵo kun stulta, primitiva titolo, kiel “Mi ne ŝatas kiam iu rigardas min dum manĝado”, “Mi admiras homojn kiuj elpensas perfektajn nomojn de grupoj”, “Eksciu kiam vi mortos” ktp. Tiaj paĝoj estas kreataj ĉefe por amasigado de informoj pri retuzantoj kaj posta vendo de la datumbazo por reklamaj celoj.

En oktobro 2009 estis lanĉita plurlingva portalo http://ovce.sk (alidirektita al http://sheeplive.eu). Temas pri ĉarma slovakia projekto, kies celo estas krei mallongajn porinfanajn fabelojn. La video-fabeloj per amuza kaj porinfana maniero konatigas nin kun diversaj danĝeroj de interreto. Nuntempe troviĝas en la paĝaro 17 rakontoj, kaj en 2012 oni planas aldoni pliajn. Do kiam vi mem estas pigra klarigi al infanoj ĉion, lasu anstataŭ vi paroli fabelojn.

Katarína Nosková

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/03/209noskova/

Ekzemple, la retejo de slovakaj esperantistoj www.esperanto.sk “dormis” dum pluraj jaroj – mankis rimedoj por prizorgi ĝian aspekton, por renovigi ĝin – kaj kvankam la enhavo restis alirebla, ĝeneralaj postuloj kaj bezonoj ŝanĝiĝas. Ni sentis bezonon renovigi ĝin, doni al la retejo pli modernan, “malpezan” aspekton.

Antaŭ nelonge la revo realiĝis kaj okazis kompleta rekonstruo. Sed post iom da tempo la situacio ripetiĝos: kio hodiaŭ ŝajnas al ni nova, moderna, perfekta, post mallonga tempo iĝas malnova, arkaika. En la interreta mondo 5–10 jaroj estas ege longa tempo.

Guglo en decembro 1998

Rememoru nur, kiel retpaĝoj aspektis antaŭ tiu tempo. Kiel aspektis Guglo en siaj komencoj, Youtube, Vikipedio, Lernu!… Se vi ne plu memoras, refreŝigu vian memoron per paĝar-arkivoj: datumbazoj de miliardoj da paĝoj, konservitaj malnovaj retejoj de antaŭ multaj jaroj.

Ekzemplo estas la servo WayBack Machine, per kiu vi povas rigardi historion de retejoj, eĉ tiuj ne plu ekzistantaj. La servon prizorgas neprofita organizo Internet Archive kaj la arkivo enhavas milionojn da retpaĝoj, arkivataj ekde la jaro 1996 ĝis nuntempo.

Lernu! en februaro 2003

Kiel uzi la servon?

Ĉe la ĉefpaĝo http://www.archive.org/ (en la sekcio “Web”) entajpu la adreson de la retejo, kies historion vi deziras rigardi (pli precize: rigardi, kiu enhavo troviĝis en la konkreta domajno dum la jaroj). Aperas kalendaro kun tempolinio, sur kiu vi povas serĉi deziratan daton. Koloraj markoj indikas, ke por tiuj ĉi datoj disponeblas arkivaĵo.

Ni rigardu la menciitan www.esperanto.sk. Por ĝi aperas kalendaro ekde 1998. Post klako sur la jaro 1998 ni ekscias ke ekzistas arkivaĵoj por la 3a kaj 12a de decembro. En la unua arkivaĵo troviĝas paĝo de la revuo Esperantisto Slovaka. Poste aperas anstataŭ tio reklamo pri tradukistaj servoj. Ekde oktobro 2003 ekaperas la aspekto, kiu restis ĝis aprilo 2011, kiam okazis kompleta rekonstruo. Kvankam la paĝoj ofte aperas sen bildoj, la servo transportas nin en pasintecon kaj donas al ni belan imagon pri la tuta evoluo de retejo.

Danke al interret-arkivoj ni povas rigardi multajn famajn, hodiaŭ ne plu ekzistantajn paĝarojn. Tiel troveblas arkivaĵo por eLibrejo de Franko Luin (tamen la elektronikaj libroj ne plu atingeblas per arkivo), aŭ la retportalo Ĝangalo funkciinta ĝis 2008. Aŭ scivolemuloj povas rigardi, por kio servis la domajno esperanto.com pasintece, ĝis kiam ĝi estis aĉetita por “Esperanto-komunumo”.

Ne opiniu ke la afero havas nur “nostalgian” utiligon. La arkivoj helpas konservi nepresitajn dokumentojn kun kultura, historia kaj arta valoro por postaj generacioj, konservi la plej diversajn konojn kaj informojn.

Tamen atentu pri alia flanko de la konservado – plene konsideru sekvojn de publikado de ajnaj personaj informoj ĉe interreto! Ne kredu, ke la informoj post ŝanĝo de retej-enhavo malaperas por ĉiam…

Katarína Nosková

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/02/208ei/

La publiko konatiĝis i.a. kun la revuo Esperantisto Slovaka, nova Esperanto-literaturo kaj per foto-prezentacio kun gravaj Esperanto-aranĝoj okazigitaj en 2011 kaj aranĝoj planataj por 2012. Alia programero estis spektado de unu ĉapitro de la filmo Esperanto estas. Prelegoj estis interplektitaj per kultura programo – slovakia folkloro Lúčnica de du junaj slovakaj kantistinoj, popolaj kantoj kaj deklamo de poemo en Esperanto.

La ĉefa programero estis lanĉo de nova verko de la eldonejo Espero — slovaka traduko de la Zamenhofa biografio de Aleksander Korĵenkov. Per ĉi tiu libro iom pleniĝis malplena loko sur slovaka merkato kun Esperanto-rilata literaturo, ĉar slovaklingvaj libroj pri Esperanto, ĝiaj historio, evoluo kaj iniciatinto nur malofte aperas.

La libro estas elstara traduko de slovaka esperantisto Pavol Petrík el la angla kaj Esperanta eldonoj. La originan tekston verkis en Esperanto la Ruslanda ĵurnalisto kaj zamenhofologo Aleksander Korĵenkov en 2009. Tuj poste Ian Richmond tradukis ĝin al la angla. Kaj nun estis prezentita la slovaka versio kun transprenita origina enkonduko de Humphrey Tonkin. La slovaka versio transprenis ankaŭ „Ĝisdate pri Esperanto“ – serion de etaj ĉapitroj pri Esperanto-movado, kiu ĉi tie troviĝas fine de la libro. Tamen la unuopaj ĉapitretoj estis pliriĉigitaj je ilustraĵoj kaj je informoj destinitaj speciale por la slovaka legantaro. Aldonaj fotoj el la vivo de Zamenhof aperis ankaŭ en la biografio mem, kaj en bibliografia listo de rilata literaturo troveblas pliaj slovakaj „ĝisdatigoj“.

La verko detale priskribas la Zamenhofan vivon, liajn originon, familion, pensojn, ideojn, samkiel la socion de la epoko en kiu li vivis. La publiko ofte kunigas Zamenhofon nur kun ideo kaj kreo de internacia lingvo. Tiu ĉi libro pruvas, ke liaj ideoj estis multe pli larĝaj kaj ke lia spirito ne limiĝis je lingva problemaro.

La eldono de la libro estas la unua kontribuoj de slovakaj esperantistoj al la 125a jubileo de la internacia lingvo en 2012. La eldonon finance subtenis la Pola instituto mem, kaj slovakaj esperantistoj.

La libro mendeblas kontraŭ 4,90 EUR ĉe la eldonejo ESPERO (http://espero.sk).

Katarína Nosková

Ĝi estas teksto el la aperinta februara kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/01/zambio3/

Por decembro 2011 en kvin Slovakiaj urboj estas preparitaj kvin debatoj kun la tezo “La angla kiel oficiala lingvo de EU sufiĉas!”.

La celo de la debatoj estas strebi serĉi kaj trovi respondojn al demandoj pri hodiaŭa lingva sistemo en la Eŭropa Komunumo. Slovakaj esperantistoj estis invititaj partopreni kiel oponantoj de la tezo. Rastislav Šarišský, vicprezidanto de Slovakia Esperanta Federacio, akceptis la inviton por la unua duelo la 6an de decembro en Bratislavo.

Kontraŭ li sidiĝis anglikano Peter Bojo, kies tasko estis defendi la anglan en la rolo de la unusola oficiala lingvo de EU. Ĉeestis ĉ. 50 homoj, inter ili kelkaj esperantistoj el Slovakio, ankaŭ Nico Huurman nuntempe vivanta en Aŭstrio. La oponantoj ricevis po 10 minutojn por prezenti siajn opinion kaj ideojn. Post tio la gvidanto kompletigis la prezenton per kelkaj demandoj. Komenciĝis diskutado inter la oponantoj, publiko rajtis starigi demandojn kaj prezenti sian opinion. Peter Novotníček, la ĉefredaktoro de la revuo Esperantisto Slovaka, ĉeestis la eventon, kaj la etoson li priskribas tiel:

Unu el argumentoj por la angla estis tio, ke jam nun la lingvo funkcias kiel „monda“ lingvo, kaj multaj studoj, disertacioj ktp. estas verkataj ĝuste en la angla. Sed laŭ la ĝenerala etoso reginta en la ejo ŝajnis, ke homoj preferas serĉi aliajn solvojn de la lingva problemo. Rasťo prezentis Esperanton kiel neŭtralan pontan lingvon kaj proponis instrui al infanoj unue dum 2 jaroj Esperanton kaj poste ajnan lingvon laŭplaĉe. Alia sinjoro el publiko proponis la latinan kiel komunan lingvon, kaj argumentis per ĝia precizeco. Evidentiĝis ke pluraj ĉeestintoj ne estus kontraŭ Esperanto en la funkcio de komuna lingvo, sed ili timis, ĉu ĝi estas jam sufiĉe evoluinta por plenumi ĉiujn komunikajn bezonojn. Ne plaĉis al ili perforta penetrado de la anglaj kulturo kaj vivmaniero en nian vivon, ĉar ĝuste tion alportas al ni la deviga angla.

Demaldekstre: Rastislav Šarišský, la diskutgvidanto, Peter Bojo (Fotis Peter Novotníček)

Al la diskutado kontribuis la juna esperantistino Eva Fitzelová. Ŝi trafe atentigis, ke dum ni volas lerni la anglan (ĉar ni slovakoj ĉiam deziras ekplaĉi al la politike „pli forta“ nacio), multaj angleparolantoj komencas lerni la ĉinan. Sed kion faros ni, slovakoj, kiam ŝanĝiĝos la monda politika situacio kaj ni vere estos devigataj lerni la ĉinan? Ĉu ne ripetiĝos la situacio pri la rusa lingvo, kiun niaj gepatroj estis devigataj lerni kaj nun ĝi estas por ili senutila? Pro sia trafa kontribuo ŝi ricevis de organizantoj donacon, belan tason.

La defendanto de la tezo Peter Bojo reagis per aserto, ke ne estas problemo interkompreniĝi en Ĉinio per la angla. Tiam Rastislav Šarišský tralegis al ĉiuj mesaĝon de Petro Baláž, kiu nun estas en Ĉinio:

Se iu ekparolos al vi pri tio, kiel facile oni interkompreniĝas ĉie per la angla, salutu de mi tiun personon Mi estas nuntempe en Ĉinio kaj la anglan parolas ĉi tie eble unu homo el miliono (simile kiel mi spertis en Japanio). Kiam mi ne estus ĉi tie kun Shanshan el la Esperanto-redakcio de la ĉina radio, mi estus perdita (eĉ kiam mi regus 1000 lingvojn).

Ĉu oni venis al ia konkludo? Oni interkonsentis, ke la angla sufiĉe multe influas nian kulturon, kaj pro tio estus eble pli bone havi neŭtralan pontan lingvon. Esperanto tamen ne estas ankoraŭ en la konscienco de la slovakoj kiel evoluinta, matura lingvo. Estas defio por ni pli multe koncentriĝi pri tiu ĉi kampo dum prezentado de Esperanto.

Dum la sekvaj dueloj ni povos denove vidi esperantistojn kiel oponantojn de la tezo, ekzemple, Jozef Reinvart en Trenčín kaj Stano Marček en Banská Bystrica.

Katarína Nosková

Ĉi tiu artikolo aperis (iom reduktite) en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №1 (207).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/12/kafe207/