En la 24a Internacia Esperanto-Semajno de Kulturo kaj Turismo, okazinta ĉi-oktobre en Cambrils (Katalunio, Hispanio), la prestiĝan premion Ada Fighiera-Sikorska kaj okazan medalon ricevis Zsófia Kóródy el la Esperanto-urbo Herzberg am Harz.

Gian Carlo Fighiera el Italio mem prezentis sian spritan laŭdadon al la premiitino “pro kvardekjara senlaca laborado por Esperanto kaj ties idealoj”. La Esperanto-instruistino Zsófia Kóródy dum kvar jardekoj senlace laboradis por Esperanto, interalie, ĉe Hungara Esperanto-Asocio, TEJO, ILEI, UEA, en komisiono por la KER-ekzamenoj. Dum multaj jaroj ŝi prezidas la asocion de germanaj Esperanto-instruistoj, kunlaboras ĉe la Interkultura Centro Herzberg kaj la Filio por Klerigado kaj Kulturo de Germana Esperanto-Asocio. Konstante okazas tie klerigseminarioj kun multaj lingvaj kaj fakaj enhavoj.

Al ŝiaj taskoj apartenas la ĝemelurba agado inter Herzberg am Harz kaj Góra (Pollando). Zsófia Kóródy kunfondis grandajn Esperanto-Arkivon kaj Esperanto-Bibliotekon kaj daŭre kunkonstruas la Esperanto-urbon kun modeldona kaj unika Esperanto-infrastrukturo.

ICH

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra-decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №11-12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/11/premio

Floréal Martorell rakontas pri la Esperanto-muziko en Figures (Foto: Françoise Eriksen)

Riĉa kaj bunta programo okazis dum la oktobrofina Internaciisma Renkontiĝo en Figures (Katalunio). Inter la ĉefaj prelegantoj elstaris Manuela Burghelea, kiu parolis pri volontulad-ebloj por junuloj, kaj Mateu Vic, kiu klarigis kiel agi porpace kontraŭ apartismo kaj rasismo en Palestino. Lluís Batlle prelegis pri la (internacia) lingvo de la tuta Hispana Krono dum la 16a jarcento, kaj la ĉarmaj blindulinoj Teresa Marbà kaj Paquita Garcia ofertis lertajn klarigojn sur la mallumo.

Aldone, la renkontiĝo enhavis lingvan angulon, inkluzive de Esperanto-kurso por komencantoj de Pedro M. Burutxaga (kiu ankaŭ prezentis sian konversgvidilon katalunan-Esperantan) kaj de ateliero pri vortkreado de Christophe Chazarein.

Pri la arta dimensio, citindas la prelego de Floréal Martorell pri la historio de EUROKKA kaj Vinilkosmo, kaj tiu de Viktoro Solé pri muzikaj efektoj. Oni dancis danke al la ateliero de Mon Cardona pri tradiciaj dancoj tutmondaj kaj al la koncerto de JoMo. Fine, substrekeblas la ekskurso al muzeo Dalí, verŝajne la plej konata kataluna artisto eksterlande. Resume, bela etoso en bela urbeto por revidi amikojn kaj ekkoni novajn.

Xavi Alcalde

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra-decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №11-12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/11/katalunio-3

Jean-Claude Juncker ne volas paroli pri Katalunio. (Foto: EK)

La Eŭropa Komisiono (EK) malŝatas la ideon, ke parto de membro-ŝtatoj povas sendependiĝi. Ĉiam membroj de EK provas eviti komenti ĉi tiun temon, kvankam pli kaj pli ŝajnas, ke Katalunio aldoniĝos ĉi-jare al unu el la grandaj eŭropaj temoj en renkontiĝoj de ŝtatestroj. Daŭre estas aliaj grandaj temoj: rifuĝantoj, enmigrantoj, membreco de Britio, Nederlanda referendumo, rilatoj kun Ruslando kaj, kompreneble, la “normalaj” temoj kiel klimatŝanĝoj.

Tamen la streboj de la Hispania regiono Katalunio sendependiĝi okupas kaj okupos la ĉefpaĝojn en Eŭropaj ĵurnaloj. Tio ankaŭ neprigos solvon de la Eŭropa Unio (EU). Nun estas – finfine – nova registaro en Katalunio kun la prezidanto Carles Puigdemont. La nova ĉefo agnoskas ke la sendependistoj ne havas sufiĉan apogon por proklami la sendependecon de Katalunio, eĉ se ili havas plimulton en la parlamento. Li diras ke ankoraŭ Katalunio ne faros unuflankan deklaron de sendependeco.

Puigdemont donas iom da tempo al EU pripensi. Ja la regiona registaro ne ŝanĝis kaj ne ŝanĝos sian planon, kaj daŭre preparas proklamon de la sendependeco ene de 18 monatoj. Bedaŭrinde, kiel ni jam vidis en aliaj aferoj, Eŭropo kutime atendas krizon, ĝis ne plu eblas eviti ĝin.

La rolo de EK estas ege grava. Ĝi jam ŝajnas diri, ke post la sendependiĝo Katalunio devos dekomence negoci aliĝon al EU. Sed ĉu tio signifas ke katalunoj ne plu estas eŭropanoj aŭ ke Katalunio eliros la Union post la sendependiĝo? Por eksigo el EU de parto de membro-ŝtato plej verŝajne necesas konsento de ĉiuj membro-ŝtatoj. Sed ni jam vidas ke la 28 membro-ŝtatoj neniam tute samopinias. Estas la baltaj ŝtatoj, kiuj memoras sian sendependiĝon de Soveta Unio. Ankaŭ Belgio – pro flandraj sendependistoj – eble apogos Katalunion. Kaj estas ankaŭ pragmatistoj en grandaj landoj kiel Germanio, Francio kaj Britio, kiuj ne volas ke Katalunio forestu dum jardekoj. Ili ne volas novan zonon en la koro de Eŭropo, kiu evoluos en malsukcesintan ŝtaton.

Bedaŭrinde, ĝis nun la prezidanto de EK Jean-Claude Juncker ne respondas al la demando: kion faros EK post sendependiĝo de Katalunio.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/bruselo-28

Jorge Camacho prelegas en la Kataluna Kongreso (Fotis: Lluis Aragay)

Ekde la 30a de oktobro ĝis la 1a de novembro okazis en Mataró la 37a Kataluna Kongreso de Esperanto. Ĝin partoprenis 120 homoj alvenintaj el tiel diversaj lokoj kiel Vieno, Luksemburgio, Bretonio, Okcitanio, Madrido, Majorko aŭ Skotlando.

La solenan inaŭguron partoprenis la urbestro de Mataró kun kortuŝaj vortoj pri nia movado. Inter la podiuloj ĉeestis konataj fakuloj pri diversaj objektoj, kiel Fabianne Berthelot (psikologio), István Ertl (tradukado kaj beletro), Jorge Camacho (poezio), Nicolau Dols (filologio) aŭ Igor Sosa (historio). Ili ĉiuj pritraktis diversajn aspektojn de la enmigrado kaj rifuĝintoj, temo ĉiam pli aktuala nialande sed ankaŭ tutmonde.

La katalunlingva parto de la programo konsistis el paroladoj, atelieroj kaj rondaj tabloj organizitaj komune kun lokaj asocioj kiel Ligo por la Rajtoj de la Popoloj, la koruso Primavera per la Pau (Printempo por Paco), la kataluna sekcio de Amical Wikimedia, aŭ la Fundació per la Pau (Fondaĵo por la Paco), la plejmulto el kiuj ligiĝis rilate al la kongresa temo.

Se temas pri la ceteraj kongreseroj, elstaris diversaj datrevenoj. Tiel, Kataluna Esperanto-Asocio aliĝis al la celebrado de la 125 jaroj de la naskiĝo de nia pioniro Joan Amades kun la prezento de ekspozicio kaj prelego de la historiisto Dani Cortijo pri la rilato inter tiu gravega eminentulo de la kataluna kulturo kaj la Esperanta mondo. Aliflanke, en la centjariĝo de la Unua Mondmilito, ni volis rememori la esencon de Esperanto kaj ties rilaton kun la pacmovado en la Granda Milito. La prelegon faris la fakulo Xavi Alcalde. Ankaŭ dum la fermo de la kongreso, response de Xavi Redon, estis loko por omaĝi personon forte aprezatan en Mataró: Hermínia Puigsech. Forpasinta antaŭ kelkaj monatoj, ŝi grave rolis dum la hispana enlanda milito kontraŭ la faŝista armeo.

En intensa kaj plurfaka programo, tamen ankaŭ novigema, ne povus manki altiraj sesioj kiel tiuj de aikido en responso de Guillem Nicolàs kaj vera majstro pri tiu korpa batal-arto, aŭ tiu pri “kunlaboraj” ludoj kiun gvidis la profesoro pri edukado por la libera tempo Mauro Viader, muzika diskuto pri la Esperanta himno (eĉ kun serioza modifpropono!) fare de la konservatoria profesoro Víctor Solé kaj debato ĉirkaŭ la malnova kaj nova historio response de Lluís Batlle, membro de Instituto de Nova Historio.

Pri la kultura flanko, kompreneble estis gvidita vizito al la plej interesaj anguloj de Mataró kaj surpriza partopreno en trejnado de la homkastela enurba teamo, sed elstaras la ludado de unu el la plej elstaraj muzikgrupoj de la Esperanta sceno, la katalun-okcitana grupo Kaj Tiel Plu. Pro subita sanproblemo de la konga muzikisto Zhou Mack Mafuila, la grupo de virtuozoj pri tradicia kaj transnacia muziko estis devigata duobligi sian partoprenon kaj prezentis du antologiajn koncertojn, kiuj restos sendube en la memoro de la bonŝanculoj, kiuj havis la eblon ilin aŭskulti kaj ĝui.

Tiun eventon antaŭis kurso pri la internacia lingvo fare de la profesoro Pedro M. Martín Burutxaga, okazinta la antaŭan semajnfinon en Mataró. Krom la kurso, okazis la prezento de Malgranda Proverbaro Kataluna-Esperanta verkita de Martín Burutxaga, kaj koncerto de la loka muzikisto Pau de Nut.

Ne decus fini tiun noticon sen la esprimo de nia profunda dankemo al ĉiuj volontuloj de la Loka Kongresa Komitato pro ilia sindediĉo kaj fortostreĉa laboro, kio permesis la plenan sukceson de la kongreso.

La plej ripetita frazo dum la lasta kaj komuna bankedo estis: “Kiam kaj kie estos la venonta kataluna kongreso?” Jen signo de sukcesa renkontiĝo.

Xavi Alcalde

Ĉi tiu artikolo aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/11/katalunio-2

Malagnosko de la kataluna lingvo puŝis katalunajn politikistojn kiel Oriol Junqueras al sendependeca politiko (Foto: Eŭropa Parlamento)

Vide el Bruselo

Ĉu Katalunio vere sendependiĝos post 18 monatoj? Nur la estonteco diros al ni kio okazos. Tamen la eventoj en Katalunio profunde pensigas nin pri lingvoj, nacieco kaj ankaŭ pri Esperanto. Ni ja scias, ke esperantistoj venas el plej diversaj politikaj fluoj. Iuj el ili ofte kaj vigle oponas al sendependecaj movadoj, vidante negativan naciismon. Tamen ekzistas vigla esperantista movado en Katalunio, kiu nun okupas ĉeftitolojn en Eŭropaj ĵurnaloj pro la sendependiĝaj streboj de ĉi tiu Hispania provinco.

Kiel reagi al tia movado? Malfacilas. Ja ĉiuj opinias surbaze de individuaj kaj komunumaj kialoj. Kiel kimra ĵurnalisto, loĝanta en Bruselo dum 20 jaroj, mi komence eksekvis la strebojn de Katalunio protekti sian apartan lingvon de la centriga tendenco en Hispanio.

En 2008 mi raportis en La Ondo de Esperanto, kiel Peter Moser, ĝenerala direktoro de la Germana Komerca Ĉambro en Hispanio, argumentis, ke ne estas profitdone uzi la katalunan, kiun parolas pli ol naŭ milionoj da homoj. Moser tiel reagis post kiam la Barcelona futbalteamo decidis ne flugi per Air Berlin, ĉar ĉi tiu germana flugkompanio rifuzis informi katalune pasaĝerojn, kiuj flugas al aŭ de katalunparolantaj regionoj. “Firmaoj interkomunikiĝas kun siaj klientoj en la lingvoj, kiuj estas komprenataj de la plimulto, kiel la hispana en Hispanio”, – klarigis Moser.

En 2010 mi raportis pri la streboj de Katalunio atingi pli grandan agnoskon por sia lingvo je la Eŭropa nivelo. Tio komenciĝis en 2005, kiam la irlanda aldoniĝis kiel oficiala EU-lingvo. La 2005a adapto de la Eŭropunia regulo №1 de la 1958a jaro ne nur agnoskis la irlandan kiel oficialan lingvon, sed ankaŭ aldonis novan kategorion de “kun-oficialaj lingvoj” por la kataluna, eŭska kaj galega. Tiama membro de la Eŭropa Parlamento, Oriol Junqueras, plendis ke la Hispania registaro ne plenumis eĉ la interkonsentojn kun la Eŭropaj institucioj pri la uzado de la kun-oficialaj lingvoj. Junqueras alvokis al plena oficialigo de la kataluna kaj aliaj kun-oficialaj lingvoj.

Junqueras nun estas ĉefo de sia partio kaj aparte gravas en la streboj de Katalunio sendependiĝi de Hispanio. Nenio certas rilate al Katalunio kaj aparte la reago de la registaro el Madrido. Tamen, kiel esperantistoj, ni certas, ke malrespektado de lingvaj rajtoj kondukas al kreskantaj negativaj tendencoj. La malagnosko de la lingva egaleco en Katalunio kaj en Eŭropo nenie bonas por la estonteco de nia kontinento.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/11/bruselo-26

En Barcelono la venkinto estis koalicio “Barcelona en comú” (Barcelono Kolektive), kiun gvidis konata aktivulino por la rajtoj de la homoj elpelitaj el siaj hejmoj pro domŝuldoj, nomata Ada Colau (Ada Kolaŭ’). Unu el la interesaj trajtoj de ilia kampanjo estis la utiligo de afiŝoj en dudeko da lingvoj, inter kiuj Esperanto. Ili estas plu alireblaj en la retejo de la kampanjo, ĉe la adreso https://barcelonaencomu.cat/es/material-de-campana

Temis pri veto por la multlingvismo, en urbo kun forta ĉeesto de eksterlandanoj, ĉu turistoj, ĉu migrantoj.

Pri la iniciato fakte respondecis la t. n. Akso pri Migrado, tio estas, la rondo kiu ene de la strukturo de tiu socia movado okupiĝas pri la problemoj de alilandaj kaj alilingvaj komunumoj en la urbo. Tiu Akso proponis la enkondukon de afiŝoj kaj aliaj kampanjaj materialoj en la lingvoj de la komunumoj de enmigrintoj en Barcelono, de la plej parolataj,
kiel la angla, la araba, la urdua aŭ la ĉina, ĝis pli minoritataj kiel la rumana, la gvarania aŭ la amaziĥta (berbera), kaj eĉ respektante diversajn dialektojn kaj lingvajn variantojn. Per tio ili volis ne nur montri fokuson sur la multlingvismon mem, sed ankaŭ solidarecon kun tiuj komunumoj, kiuj, eĉ se ĝenerale ne voĉdonantaj en tiaj ĉi balotadoj jam iĝis parto de la barcelona socio.

En tiu kunteksto, esperantistoj ligitaj al tiu movado proponis la eldonon de la afiŝoj ankaŭ en Esperanto, por videbligi la strebadon al akceptemo kaj multlingvismo. La respondeculoj de la “Akso” tion rapide aprobis, kaj nia lingvo eĉ aperas sur la unua loko en la retejo de la kampanjo.

Pri la esperantigo respondecis ĉefe esperantisto veterana, aktivulo de la kampanjo de BeC. La iniciato ricevis kompletan apogon de la kampanjantoj, kiuj krome vidas la ĉeeston de Esperanto kiel kontribuon al la flegado de la kolektiva memoro de la popola Barcelono, urbo kie Esperanto dum multaj jaroj estis simbolo de popola aktivado.

Pri la sekvo de la ĉeesto de Esperanto, oni ankoraŭ nenion povas aserti. Post la venko de la kandidato de BeC, estas penseble ke tiu strebo pri ampleksa multlingvismo povu roli kiel principo en la municipa agado, kaj ke Esperanto povu trovi lokon. Ni esperu.

Toño del Barrio

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/06/barcelono/

Dum la lastaj monatoj britaj politikistoj minacas Skotlandon, ke tie ne estos permesate uzi la britan pundon, se ili voĉdonos por sendependeco la 18an de septembro. Ili ankaŭ insiste asertas, ke Skotlando estos malriĉa kaj ne apartenos al la Eŭropa Unio. Tamen britaj politikistoj ne tro akre atakas Skotlandon, interalie, pro tio ke ili kredas, ke plimulto da skotoj voĉdonos kontraŭ sendependeco.

Eble tio estas la kialo por la tre malsama situacio de Katalunio, kie opinisondoj montras plimulton por sendependeco. Antaŭ la novembra referendumo pri sendependeco en Katalunio, politikistoj el Madrido agas fortege kontraŭ Barcelono. Krom minacoj, ke Katalunio restos ĉiam fore de EU – la ministro pri eksterlandaj aferoj diris “eterne” – iama prezidanto de la Eŭropa Parlamento eĉ diris ke hispanaj soldatoj povus malhelpi la sendependiĝon de Katalunio.

Jordi Pujol i Soley

Sed ŝajnas, ke la minacoj – kaj la daŭra malpermeso al katalunoj voĉdoni – havas kontraŭan efekton. Nun Madrido provas alian taktikon. Pli ol dek jarojn post kiam li forlasis la oficejon kiel prezidanto de Katalunio, la hispana registaro decidis juĝi Jordi Pujol i Soley, kiu estis prezidanto de la Generalitato de Katalunio de 1980 ĝis 2003. La proceso kontraŭ Pujol komenciĝos en Madrido la 15an de septembro. Pujol estis la unua prezidanto elektita post la morto de la generalo Franco. Por multaj homoj Pujol estis simbolo por ruza kaj pragmata kataluna naciismo. Pujol iam estis enprizonigita de Franco pro kantado en la kataluna kaj pro disdonado de flugfolioj kontraŭ la diktatoreco. Kaj eĉ se li sendube gajnis gravegan lokon en la historio de la lando, li nun alportis honton al Katalunio en grava momento.

Fine de julio Pujol anoncis, ke li dum 34 jaroj ne deklaris al financaj aŭtoritatoj eksterlandan bonhavon hereditan de sia patro. Krome polico nun enketas akuzojn pri lia filo, ankaŭ Jordi. Laŭ akuzoj, la filo kontraŭleĝe ricevis por siaj privataj entreprenoj registarajn kontraktojn dum la periodo, kiam lia patro estis kataluna prezidanto. Dum jaroj estas duboj kaj flustrado pri la financoj de la familio. En 1984 la hispania registaro devis preni kontrolon pri banko, fondita de la familio Pujol, post ĝia bankroto. Nun aperis mencio de kontoj en Argentino, Andoro, Svislando, Ĵerzejo kaj la Kajmana Insularo kun la valoro de pli ol 100 milionoj da eŭroj. Kelkaj kalkulas, ke la familio Pujol kolektis ĝis 150 milionojn da eŭroj.

Sed kial Madrido ne esploris la akuzojn pli frue? La respondo ŝajne estas, ke la ruza politikisto Pujol estis necesa por multaj registaroj en Madrido. Estas loko por dubi speciale pri financaj ligoj al politikistoj en Madrido, kiam temas pri supozataj procentaĵoj de la registaraj kontraktoj en Katalunio. Madrido ankaŭ volas pafi al koro de la sendependeca movado.

Lia plej politikema filo Oriol Pujol jam forlasis sian postenon de la prezidanto de la partio, kiun lia patro fondis. Kreskas la premo al la nuna kataluna prezidanto Artur Mas el la sama partio. Sed kia estos la efiko de la skandalo por la novembra referendumo? Ĉu malpli da homoj voĉdonos por sendependeco? Eble ne, ĉar daŭre plendas katalunoj ke ili ne havas sufiĉe da memstareco en ekonomiaj kaj kulturaj aferoj, kaj ke Madrido ne respektas la katalunan lingvon. La kataluna registaro ankaŭ taksas, ke Katalunio perdas ĉ. 15 miliardojn da eŭroj jare pro tio, ke ĝi restas en Hispanio.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/09/bruselo-14/

Okaze de la eŭropaj balotadoj de la 25a de majo 2014, Kataluna Esperanto-Asocio (KEA) sendis demandaron pri lingvaj rajtoj al la partioj kiuj ilin partoprenas. La politikaj partioj kiuj respondis ĝin estas la jenaj: Partit Popular de Catalunya (PP), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC), Iniciativa per Catalunya Verds (ICV), la kataluna sekcio de Unión, Progreso y Democracia (UPyD), Confederació Pirata (Piratoj) kaj Compromís (kiun oni kontaktis pere de la Valencia E-o Asocio). La diversaj respondoj montras la malsimilan vidpunkton de la politikaj partioj pri ilia maniero interpreti la lingvan justecon kadre de EU.

Pri la partioj menciataj en tiu ĉi raporto

Partit Popular de Catalunya (PP): laŭnome Popola Partio, dekstra/konservativa, hispannaciisma, nuntempe reganta Hispanion; en la EU-Parlamento membras en Eŭropa Popola Partio;

Esquerra Republicana de Catalunya (ERC): laŭnome Respublika Maldekstro de Katalunio, maldekstra katalunisma sendependisma; en la EU-Parlamento membras en Eŭropa Libera Alianco;

Iniciativa per Catalunya Verds (ICV): laŭnome Iniciativo por Katalunio-Verduloj (ICV), maldekstra katalunisma ekologiisma; en la EU-Parlamento membras en Eŭropa Libera Alianco kaj en Eŭropaj Verduloj;

Unión, Progreso y Democracia (UPyD): laŭnome Unuigo, Progreso kaj Demokratio; hispannaciisma, dekstra diskurso sed sen oficiala sinteno; en EU-parlamento rifuzis ties aniĝon Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio;

Confederació Pirata (Piratoj): laŭnome Pirata konfederacio, progresema alternativa; en la EU-Parlamento membrus en Eŭropa Libera Alianco;

Compromís: laŭnome Kompromiso, maldekstra valenciisma; en la EU-Parlamento membrus en Eŭropa Libera Alianco;

Convergència i Unió (CiU): laŭnome Konverĝo kaj Unuigo (CiU), dekstra katalunisma, nuntempe reganta Katalunion, subtenas sendependiĝon; en la EU-Parlamento membras parte en Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio kaj parte en Eŭropa Popola Partio;

PSC: Socialisma Partio de Katalunio (PSC), socia-demokratia hispanisma; en la EU-Parlamento membras en Eŭropa Socialisma Partio;

Ciutadans-Partit de la Ciutadania (Cs): laŭnome Civitatanoj-Partio de la Civitanaro, hispannaciisma, sen oficiala sinteno, en la EU-parlamento rifuzis ties aniĝon Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio;

Podemos: laŭnome Ni Povas, progresema alternativa;

EH Bildu: laŭnome Kunveni en Eŭskio, maldekstra eŭskisma sendependisma;

Vox: laŭnome Voĉo, hispanisma, ekstremdekstra; en la EU-Parlamento membrus en Eŭropa Popola Partio.

La kataluna lingvo

Rilate al la rekono kiun devus havi la kataluna lingvo en la eŭropaj institucioj la sintenoj estas dividitaj. Unuflanke, la plimulto de la partioj opinias ke ĝi devus esti la maksimuma, kiel ERC, ICV, Piratoj aŭ Compromís. Aliaj, kiel UPyD, akceptas ke la nuntempa rekono, eĉ se limigita, estas eraro. Aliaj partioj precipe defendas la nunan situacion.

La okcitana lingvo

Pri la okcitana partioj kiaj ERC kaj ICV ankaŭ favoras ties oficialigon. La plejmulto, tamen ne deklaris sin.

Lingvaj rajtoj en Eŭropo

Rilate al la situacio de la lingvaj rajtoj en EU, plejofte en la partioj mankas eŭropa konscio preter la loka/nacia demando. Tial do, kiam oni demandas ĉu la lingva reĝimo ĉe EU estas justa, ili tendencas respondi ekskluzive el la vidpunkto de la propra nacia lingvo. Tiusence, la mezuroj proponitaj de la partioj por efektivigo de la principoj je egaleco, maldiskriminacio kaj justeco en la lingva areo de la EU-institucioj celas, pleparte, ĉu la oficialigon de la kataluna lingvo (ICV, ERC, Piratoj kaj Compromís) aŭ simple akcepti kiel justan la nunan modelon (PP kaj UPyD).

La angla lingvo kaj la lingva diverseco

Rilate al la rolo de la angla en EU, kelkaj partioj insistas pri ĝia instruado eĉ ĝin inkluzivante kiel pera lingvo en la nacia instrusistemo (PP, UPyD). Aliaj emfazigas la gravecon de la instigo de la lingva diverseco en EU (ERC, ICV, Piratoj kaj Compromís). Se temas pri konkretigo de la politiko en tiu areo, ERC konsideras ke Generalitat (la kataluna aŭtonoma registaro) devus plene decidi pri ĝi, respektante tamen, la liberecon de la lingva projekto de ĉiu edukcentro; Piratoj, siaflanke, favoras tutmondan komunikadon ne limigitan al la uzado de la angla lingvo, kaj post pridemandado al la socio; simile, ICV konsideras ke en la lernejoj oni devas promocii diversajn lingvojn, ne nur la anglan; kaj Compromís vetas por establigo de aktivadoj cele al kunlaboro inter la diversaj popoloj de UE. Fine UPyD konsideras ke oni devas permesi liberan elekteblecon al gepatroj.

Esperanto

Se temas pri la enkonduko de iu neŭtrala lingvo en la eŭropa spaco la politikaj partioj ne vetas malferme je Esperanto kiel helplingvo de EU. Tamen kelkaj (Piratoj kaj Compromís) montris sin pretaj pridebati la aferon. Aliflanke, dum ERC malhavas oficialan sintenon pri tiu temo, same PP kiel UPyD konsideras ĝin malfacile realigeblan. Fine ICV opinias ĝin dezirebla ebleco, kvankam konstatas, ke estas praktikaj malfacilaĵoj en ĝia aplikado.

* * *

Krom tiu ĉi analizo, KEA studis la proponojn pri lingva politiko de la balotadprogramoj de aliaj politikaj partioj de la hispana ŝtato kiuj, kvankam ne respondis nian demandaron, laŭ diversaj enketoj havas eblecojn akiri reprezentiĝon en la Eŭropa Parlamento: CiU, PSC, Ciutadans-Partit de la Ciutadania, Podemos, EH Bildu kaj Vox.

El ĉiuj ĉi, CiU plejmulte detaligas tiujn aferojn, ĝi deklaras sian intereson pri la oficialigon de la kataluna kaj la arana (okcitana), kaj samtempe pri la instruado de la angla. PSC kaj Bildu ankaŭ montras sin favoraj al la oficiligo de la kataluna, dum Podemos sindevigas multe pli neklare garantii la defendon de la minoritataj lingvoj en Eŭropo. Vox estas tiu kiu plej klare defendas la uzadon de la angla lingvo kiel nura lingvo de EU, ĉar ili konsideras ke la lingva diverseco malhelpas la korektan funkciadon de EU. Siaflanke, Ciutadans insistas je la elektorajto de la gepatroj en kiu ajn de la oficialaj lingvoj en ĉiu UE teritorio, dum ili favoras la uzadon de la angla kiel la laborlingvo de la UE institucioj.

ALDONO

Resumo de la respondoj de la politikaj partioj al la demandaro de KEA pri lingvaj rajtoj

1. Kiun rangon vi konisderas, ke la kataluna kaj la okcitana lingvoj devas havi en la eŭropaj institucioj?

Compromís. Ni opinias ke ĉiuj lingvoj parolataj en Eŭropo devus esti oficialaj, minimume en la reprezentado kaj komunikado al la civitanoj. La deputitoj devus povi alparoli la Parlamenton en la propra lingvo kaj la civitanoj devus povi rilati kun la eŭropaj lingvoj en la propra lingvo.

ERC. Laŭ ni kataluna kaj okcitana devas ĝui la rangon de oficialaj lingvoj.

ICV. Ni pensas ke la kataluna lingvo devas esti oficiala lingvo en la eŭropaj institucioj ĉar ĝi estas la nura kun plurmiliona parolantaro kiu ne estis agnoskita kiel oficiala lingvo de EU. Rilate al la okcitana, ĝia parolantaro devus konkretigi kiun rangon ili postulas.

Piratoj. Ni kredas ke la eŭropaj institucioj devas agnoski la kulturon de ĉiuj eŭropaj popoloj kaj ebligi la utiligon de ĉies propraj lingvoj sen iaj bariloj.

PP. Ni opinias ke oni devas garantii la rangon de la kataluna lingvo kiel komunkadlingvo kun diversaj eŭropaj institucioj laŭ la reguligo de 2005. Krome ni proponas potencigi la rimedojn por ebligi ke la civitanoj povu adresi sin al la Eŭropa Justica Kortumo en la kataluna lingvo.

UPyD. Nia startpunkto estas la celo labori por maksimuma simpligo de la reguloj kaj administrativaj baroj de EU, por igi ĝin pli efika. Ni opinias ke la enigo de regionaj lingvoj en la funkciado de EU kiel oni faris en la lastaj jaroj estas grava eraro, ĉar ĝi komplikigas ankoraŭ pli ĝian funkciadon.

2. Ĉu vi konsideras justa la nuntempan sistemon pri lingva uzado ene de la eŭropaj institucioj kaj ties rilaton kun la eŭropaj civitanoj?

Compromís. Ni ne konsideras ĝin justa, ĉar valencianoj ne rajtas adresi sin al la Eŭropa Parlamento en la propra lingvo, kaj tial ne povas tion fari plenrajte.

ERC. En EU, ĝenerale, la lingvoj ne estas problemo. La Eŭropa Paralamento havas reguligon pri uzadrajto de 24 lingvoj, ĉiuj en egaleca rango. Kaj, kvankam oni ne povas diri ke el Eŭropo oni helpis nin multe en nia lukto por la pluvivo de la kataluna kaj de la okcitana, ankaŭ oni ne povas aserti ke oni kontraŭis nin.

ICV. Ne. La neoficialigo limigas la promocion kaj la normaligon de nia lingvo en multaj medioj ĉu naciaj aŭ internaciaj.

Piratoj. Laŭ nia kompreno la kialoj de la nuna reguligo pri uzadrajto estas pure ekonomia, ĉar temas pri problemo de buĝetaj prioritatoj. Ĉar ni pretendas, ke la civitanaro povu utiligi la propran lingvon en la eŭropaj institucioj, oni devas kontroli kaj revizii kie oni malŝparas rimedojn kiujn oni povus disponigi al la integrigo de la eŭropaj lingvoj.

PP. Ni opinias, ke oni devas firmigi la atingitan pozicion de la kataluna lingvo kaj labori por eviti ke nia alia lingvo —la hispana— estu flankenmetita en la eŭropaj institucioj fare de la franca, angla kaj germana. Multlingvismo implicas tre altan koston, tamen ĝi necesas. Ŝajnas ne tro realigebla kaj realisma plialtigi tiujn elspezojn aldonante lingvojn kiuj ne estas rekonitaj en la Traktatoj.

UPyD. Ni volus, ke oni utiligu ankoraŭ malpli da lingvoj, ĉar tiel oni povus redukti kostojn kaj administrativajn barojn.

3. Kiujn mezurojn vi konsideras prenendaj en la EU-aj institucioj por efektivigi la principojn pri egaleco, ne-diskriminacio kaj justeco kadre de lingvoj?

Compromís. La reprezent- kaj komunikadnivelo en la eŭropaj institucioj devas esti garantiataj. Krome oni devas promocii la veran lingvan diversecon de EU, kiu iras preter la aktualaj ŝtataj lingvoj. Same, kiel elmontro de la plurlingveco kiu estas eŭropa identecsimbolo, EU devus aparte engaĝiĝi en la diskonigo kaj protekto de la minoritataj lingvoj aŭ kiuj ne disponas pri politka povo je ilia dispono.

ERC. Faciligi, ke iu ajn eŭropa civitano povu sin adresi en la propra lingvo, kiu ajn ĝi estu, al la eŭropaj institucioj, pere de tradukado kaj de la oficejoj ekzistantaj en EU; transdoni al la Eŭropa Parlamento entuta dosiero pri la lingvaj agresoj suferitaj de la katalunlingvanoj el la tuta Kataluna Landaro; defendi la katalunan edukmodelon, kiel ekzemplo de integriĝo kaj bona agado en la traktado de la lingva diverseco, antaŭ la eŭropaj institucioj, kiel respondo al la atakoj kiujn ĝi suferas de la hispana kaj franca ŝtatoj; promocii la respekton de la lingvaj rajtoj de la konsumantoj antaŭ la entreprenoj, pere de la disvolviĝo de normo pri kvalito en la entreprena lingva uzado; instigi novan Ĉarton pri la Lingvoj en Eŭropo kiu superu la malhonorigan koncepton pri la “minoritataj lingvoj”, kaj permesu orientigi la valorojn de multlingvismo kaj de lingva diverseco kadre de EU direkte al konkretaj politikoj.

ICV. Ĝis nun, verŝajne, la stablita proceduro igas nepra la oficialigon de la lingvo en la propra ŝtato. Dum la hispana ŝtato ne agnosku la katalunan plene oficialan en Hispanio (aŭ ĝi petu formale la enoficialigon de la kataluna lingvo en la eŭropaj institucioj), la kataluna ne povos atingi tiun rangon. Tiel do, por atingi la celojn de vi menciataj, Katalunio devus nepre estiĝi ŝtato en la sino de EU.

Piratoj. Oni devus stabligi manierojn kaj disponigi rimedojn por fari UE alireblan al la civitanaro en la lingvo kiu estu plej proksima, respektante la kulturojn formantajn Eŭropon kaj ties historion. Tial do, oni devus pliampleksigi la liston de 24 oficialaj lingvoj, tamen oni devus unue konsulti la civitanaron pri ĝia kosto, por ke oni decidu pri la afero.

PP. Konservi kion ni sukcesis ek de 2005 kaj antaŭeniri en la utiligo de la kataluna kiel komunkadlingvo inter la civitanoj kaj la Eŭropa Justica Kortumo.

UPyD. Niaopinie tiuj principoj plenumiĝas permesante al la politikistoj kiuj partoprenas ilin, libere elektu la lingvon por sin adresi al la institucioj de la Unio, aŭ por ricevi la dosierojn kiujn ili pretigas en la diversaj oficialaj lingvoj de la membroŝtatoj.

4. Ĉu vi konsideras, ke la internacia lingvo Esperanto povas esti konsiderinda kiel ilo por garantii efektivan interkomunikadon en egaleca situacio por ĉiuj civitanoj de la EU sendepende de ilia gepatra lingvo?

Compromís. Ni ege ĝojus se ni povus malferme diskuti la aferon.

ERC. La Faka Komisio pri Lingva Politiko de ERC ne traktis tiun temon

ICV. Kvankam povus esti dezirebla kaj konsiderante ke Esperanto estas vivanta lingvo, ni observas certajn malfacilaĵojn en ĝia utiligado kiel komunikadlingvo en la sino de EU. Ĉiukaze, Esperanto estas tute normala lingvo kaj entenas grandan potencialon por favorigi la ekvilibron kaj la kulturan reciprokecon inter la eŭropaj popoloj.

Piratoj. La demando estus ĉu la civitanaro volas utiligi Esperanton kiel pera lingvo. Kvankam la eŭropaj institucioj prenus ĝin en konsidero, tiu devigo el Eŭropo estus sentita kiel trudo kaj kreus rifuzan senton por la elektita opcio. Male se ĝi fontus el civitana iniciato ĝi havus la necesan akcepton.

PP. Kvankam ni ne adoptis pozicion sur tiu temo, ne facilas estigi ŝanĝon en la Traktato por enkonduki komunan lingvon, ankoraŭ pli se temas pri artefarita lingvo.

UPyD. Ni kredas ke la enkonduko de nova lingvo en la tuta EU havus enormajn kostojn kaj ties praktika realigo estus ege diskutebla, nun mem tute ne realigebla. Tamen ni opinias ege interesa profundigi en la diskonigo de la samaj valoroj pri eŭropa civitaneco en la tuta EU, kaj tiel garantii la egalecon de ĉiuj eŭropanoj.

5. Kiujn vojojn vi imagas, por ke Eŭropa Unio agu sur la edukaj politikoj de la ŝtatoj, membroj de EU, por faciligi la interkomunikadon inter eŭropaj civitanoj, kaj samtempe stimuli la lingvan diversecon? Aŭ vi kredas, ke nur la instruado de la angla estas promociinda?

Compromís. Ni favoras ke ĉiuj voĉoj el tiu bunta eŭropa kontinento estu aŭskultataj kaj estu prenataj en konsidero. Ni ne volas unuforman kaj unulingvan Eŭropon. Nepras instigi la edukajn, kulturajn kaj lingvajn interŝanĝojn inter la diversaj popoloj, establigi iniciatojn de kunlaboro kaj kunagado: stipendioj, eldonhelpoj, komunigo de aferoj rilatantaj al diversaj teritorioj samlingvaj sed administrative dividitaj, ktp.

ERC. Ni komprenas, ke multlingvismo estas valoro potencigebla en ĉiuj instruniveloj. Niaopinie EU povas profiti danke al la enkonduko de lingvaj politikoj celantaj diskonigi tiujn valorojn en la eduksistemoj de ĉiu lando. Memkompreneble ke apud la angla, ankaŭ; ju pliaj lingvoj despli bone. Malgraŭ tio, ni komprenas ke la respondeco pri Edukado apartenas ekskluzive al ĉiu administracio, en nia kazo al la Generalitat de Catalunya, kaj ni opinias pozitivan valoron la fakto ke tiaj decidoj estu prenataj ne centrigite, respektante la respondencon de ĉiu administracio kaj la liberecon de la edukprojekto de ĉiu lernejo.

ICV. La kultura, historia kaj lingva diverseco devas esti helpata, la rajtoj de la malplimultoj devas esti defendataj kaj la interkultura dialogo kaj la reciproka interkompreno devas esti plifirmigitaj en la edukcentroj. Oni devas alproksimigi la rimedojn al la decidocentroj proksimaj al la civitanaro kaj kontraŭbatali la lerneja malsukceso. Oni povas celi al komuna pritrakto de certaj studfakoj, potencigi eŭropajn projektojn kiuj pliampleksigu la nombron kaj kvaliton de la lernejanaj interŝanĝoj kaj la profesian pliperfektigon de la instruistaro. La eŭropaj institucioj devas alproprigi la politikojn celantajn la redukton de malegaleco. Bezonas disponigi sufiĉajn monrimedojn al la programoj dediĉitaj al la faciligo de la movebleco kaj libera enskribiĝo en kiu ajn eŭropa centro por ĉiuj la diversspecaj gimaziaj studentoj. Ne nur endas respekti la lingvan diversecon sed oni devas instigi la multlingvismon kaj la memaprezon por la lingvoj de la civitanaro. La angla ne povas esti la nura lingvo promociinda en la lernejoj. Ekzemple, kataluna urbo Camprodon, kie la ekzisto de lingva interŝanĝo kun franclingvanoj estas konstanta kaj kie ŝajnus logike ke la lernejo havus lingvan projekton kiu starigus la francan lingvon antaŭ la angla.

Piratoj. Ni opinias ke la edukpolitikoj devas esti proponitaj kaj elektitaj de la civitanaro, ne de iu elito kiu diras reprezenti la popolan volon sed kiu ordinare respondas al la interesoj de la premgrupoj. Ni, la piratoj havas la diversecon en la koro de nia propono, tiel politike samkiel kulture, kaj daŭre resti malfermaj al la civitanaj interesoj. Kiel internacia movado, ni agnoskas la bezonon facile rilati inter ni, tial do, kvankam ni ne havas oficialan sintenon, ni ĉiam favoros meĥanismojn kiuj favoru la diversecon kaj samtempe realigu tutmondan komunikadon, ne limigitan al la angla lingvo.

PP. Ni vetas por la plibonigo de la instruado de la angla lingvo en nia eduksistemo. Ni urĝe bezonas instruistojn kapablajn instrui anglalingve en la diversaj niveloj de nia instrusistemo. En la kataluna kazo ni defendas antaŭenmarŝi cele al trilingvismo en la lernejo: kataluna, hispana kaj angla.

UPyD. Ni startas el la principo ke la gepatroj devas povi elekti libere la eduklingvon de ties gefiloj. Sed ankaŭ ni opinias ke EU devas promocii inter siaj ŝtatmembroj edukajn politikojn komunajn en unu lingvo kiel ekzemple la angla.

Rilate al la aliaj politikaj partioj kiuj ne respondis la demandaron, ties politikaj programoj entenas la sekvantajn aspektojn pri lingva politiko:

CiU: Ni instigos la lernadon de fremdaj lingvoj por estigi lernantojn pli konkurencajn kaj malfermajn al la mondo, kun pli larĝaj perspektivoj rilate laboreblecoj kaj la persona pliriĉiĝo. Ni antaŭenpuŝos la leĝajn iniciatojn bezonatajn por farigi la katalunan ŝtatlingvo kaj, laŭ tiu statuso ĝi ricevu la plenan agnoskon institucian kaj oficialan flanke de EU, tiel ke kiu ajn persono utiliganta la katalunan lingvon ĝuu la samajn lingvajn rajtojn samrange kiel aliaj EU-civitanoj en ilia rilato kun la institucioj kaj organismoj de EU. Ni impulsos la leĝŝanĝojn bezonatajn por atingi la partoprenon kaj enkondukon de la kataluna lingvo, kiel mezgranda eŭropa lingvo, en la programoj kaj agadoj de EU en la kultura kaj lingva medio. Ni defendos antaŭ la institucioj kaj eŭropaj organismoj la agnoskon de la unueco de la kataluna lingvo, ties historia teritoria areo kaj ties scienca nomigo. Ni laboros en la defendo kaj plifortigo de la valoro de lingva kaj kultura eŭropa diverseco, kaj la loko kiu korespondas al la kataluna lingvo kiel jarmila kultura esprimo de la eŭropa kaj universala havaĵo. Samcele ni pliprofundigos la dialogon kaj kunlaboron kun asocioj kaj organizoj laborantaj eŭropnivele en la defendo de la valoro kaj plureco lingvaj en Eŭropo. Ni laboros por sukcesi ke la kono de la kataluna lingvo estu konsiderata kiel poento por la kandidatoj al laborpostenoj aŭ staĝoj en la eŭropaj institucioj. Ni defendos ŝanĝon en la direktivon kontraŭ diskriminacio tiel ke ĝi ankaŭ inkludu la diskriminacion pro lingvaj kialoj. Ni defendos antaŭ la eŭropaj institucioj kaj organizoj la agnoskon kaj unuecon de la okcitana lingvo, arana en Arano, kiel parto de la kultura kaj lingva eŭropa havaĵo. Ni defendos la modelon de la kataluna enlingviĝo kiel modelo de sukceso, integriĝo kaj socia plifirmiĝo kiu povas esti referenca por la edukpolitikoj en la tuta Eŭropo.

Ciutadans-Partit per la Ciutadania. Ni impulsos la edukpolitikojn kiuj garantiu la rajton ricevi la edukadon en ĉiu teritorio en kiu ajn de ties oficialaj lingvoj. Ni opinias fundamentan la rajton de la gepatroj kaj edukadrespondeculoj elekti la oficialan lingvon en kiu oni devas instrui ties gefilojn en la landoj kie kunekzistas unu aŭ pliaj oficialaj lingvoj aŭ unu aŭ pliaj regionaj lingvoj. Ni kombinos la lingvan diversecon de EU kun la efikeco en la funkciado kaj kostoraciigo, establigante la anglan kiel sola laborlingvo; maksimumo de kvin lingvoj en la politika debato; kaj ĉiuj oficialaj lingvoj de la Membro-ŝtatoj por la komunikado kun la civitanoj, garantiante tiamaniere, la lingvajn rajtojn de ĉiuj eŭropanoj.

EH-Bildu. Eŭskio rajtas komuniki per sia propra lingvo. Nia modelo estas Eŭropo de la nacioj aŭ de la popoloj, bazita en la diverseco, egaleco kaj kunvivado. Ni postulas la agnoskon kaj oficialecon, ke oni garantiu la lingvajn rajtojn. Agnosko kaj oficialigo de ĉiuj lingvoj, egaleco, rango kaj demokratiigo (garantii la uzadon).

PSC. Ni prioritate impulsos la oficialigon de la kataluna lingvo en la diversaj eŭropuniaj institucioj. Ni aparte laboros por akiri la necesan plimulton por senblokigi la uzeblecon de la kataluna en la plenkunsidoj de la Eŭropa Parlamento, kaj por faciligi kaj promocii ankoraŭ pli la interparolo kaj korespondado katalune inter la civitanaro kaj la eŭropaj institucioj. Sammaniere ni daŭre defendos kaj eklaboros por agnoskigi la katalunan lingvon kiel oficialan de EU, kaj tial do, modifigi la Traktaton de la Unio en tiu senco.

Podemos. Efektivigi ilojn, en la edukplanoj kiuj instigu kreivon, kritikan pensmanieron, kreajn procesojn kaj profesian edukadon, kaj kiuj garantiu la defendon de la minoritataj lingvoj en eŭropa nivelo.

Vox. Niaj nuntempaj junuloj devas kapabli labori kie ajn en EU , tiacele oni devas instigi la lingvoinstruadon. La kultura, lingva, historia kaj ekonomia diverseco de la naciaj ŝtatoj malfaciligas kaj prokrastigas la estiĝon de eŭropa identeco.

KEA

Ĉi tiu artikolo aperos en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/kataluna-3/

La demandoj senditaj estis la sekvaj:

1. Kiun rangon vi konsideras, ke la kataluna kaj la okcitana lingvoj devas havi en la eŭropaj institucioj?
2. Ĉu vi konsideras justa la nuntempan sistemon pri lingva uzado ene de la eŭropaj institucioj kaj ties rilaton kun la eŭropaj civitanoj?
3. Kiujn mezurojn vi konsideras prenendaj en la EU-aj institucioj por efektivigi la principojn pri egaleco, ne-diskriminacio kaj justeco kadre de lingvoj?
4. Ĉu vi konsideras ke la internacia lingvo Esperanto povas esti konsiderinda kiel ilo por garantii efektivan interkomunikadon en egaleca situacio por ĉiuj civitanoj de la EU sendepende de ilia gepatra lingvo?
5. Kiujn vojojn vi imagas, por ke Eŭropa Unio agu sur la edukaj politikoj de la ŝtatoj, membroj de EU, por faciligi la interkomunikadon inter eŭropaj civitanoj, kaj samtempe stimuli la lingvan diversecoj? Aŭ vi kredas, ke nur la instruado de la angla estas promociinda?

KEA agadas por diskonigi la problemojn pri lingva malegaleco kaj Esperanton en la Kataluna Landaro, kaj por faciligi la lernadon kaj la praktikadon de la internacia lingvo.

Ĉi tiu artikolo aperos en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/04/kataluna-2/

Nome de UEA en la konferenco partoprenas Zsófia Kóródy, vicprezidanto de ILEI kaj membro de la komisiono de UEA pri la Ekzamenoj laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER). Ŝia prelegpropono estis akceptita jam en la antaŭa ALTE-konferenco kaj fariĝis parto de la oficiala programo de la Laborgrupo pri Instruista Trejnado.

La PowerPoint-prezentado de Kóródy montris la mondskalajn agadojn de UEA kaj ILEI, analizis la malfacilaĵojn oferti klerigajn servojn al dise vivanta klientaro kaj rakontis pri la vasta uzado de la retejoj lernu.net kaj edukado.net. La publiko sekvis kun intereso la raporton pri la KER-ekzamenoj pri Esperanto, pri la specialaj klerigofertoj de la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano kaj de Reta Instruista Trejnado
(RITE) gvidata de Katalin Kováts, kaj pri la Modula Instruista Trejnprogramo (MITE) de ILEI. En la kunsido partoprenis ankaŭ du reprezentantoj de la Ŝtata Lingvoekzamena Centro (ITK) en Hungario, kun kiu UEA kunlaboras kiel ĝia ekskluziva internacia partnero en la tereno de Esperanto-ekzamenado.

En la lasta tago, vendredo, la konferencon salutos Ferran Mascarell, ministro pri kulturo de Katalunio, kaj okazos fakprelegoj pri la konferenca ĉeftemo, Lingvotestado por subteni enmigradon kaj integriĝon – diversaj aliroj al komuna afero.

Laŭ Gazetaraj Komunikoj de UEA, 2013, №521.