Mezepoka muziko dancigis partoprenantoj dum la silvestra nokto (Foto: Ivo Miesen)

La novjara JES (Junulara Esperanto-Semajno) pasis unuafoje ekster siaj du tradiciaj landoj (Polujo kaj Germanujo), en la hungara urbo Eger, inter la 27a de decembro kaj la 3a de januaro.

Eble pro ĝia nekutime distanca orienta situo, malpli da partoprenantoj (ĉ 150) venis ol en iuj jaroj (pintaj JESoj havis ĉ 250). Mankis al mi pluraj diversaj amikoj, kiujn mi kutimas vidi dum JES. Tio povus ŝajni problema, sed estas ankaŭ avantaĝoj en malgrandeco, ĉar la etoso estis pli intima kaj neformala, kaj pli facilis trovi specifajn homojn por kune pasigi tempon. Krome la gufujo kaj trinkejo tial kutime havis sufiĉe da lokoj por homoj, sen longaj vicoj.

JES okazis en hotelo Botax, kiu estis iom malnova kaj malluksa sed kun tre taŭga konvena fizika aranĝo, kun pluraj ĉambroj por la programo kaj sufiĉe multaj dormoĉambroj, tiel ke ĉiuj, kiuj mendis propran ĉambron povis havi propran, sen bezoni kunloĝi kun hazardaj aliuloj. Krome estis pluraj komfortaj seĝoj, sofoj, tabloj, ktp en komunaj koridoroj, tre konvenaj por sociumado kaj ludado. Ĉio okazis tre konvene en tiu unu hotelo (des pli bone en frosta vintra vetero!), krom kelkaj vesperaj eventoj en aparta teatra halo nur 10 minutojn for. Kaj la stacidomo estis simile proksime.

La hotela manĝoservo pli similis al aŭstera primitiva lerneja manĝoservo, kun afablaj servistoj sed ne tre ekscitaj nek diversaj manĝaĵoj, sed estis almenaŭ apartaj elektoj por viandemuloj, vegetaranoj kaj veganoj. Surprize, tute mankis kafo, kaj estis varma teo nur matenmanĝe. Alifoje la sola trinkaĵo estis akvo.

Kiel pli kaj pli ofte okazas en Esperanto-eventoj, la veganaj manĝaĵoj pli imponis ol la viandaj, eĉ al la viandemuloj, kiuj plendis ke ili tro ofte ricevis NUR viandon kaj nenian freŝan legomon. Ni fakte ekmiris, ke tia simpla lernejeca manĝoservo preparis tiajn diversajn sufiĉe bonajn kaj ekzotajn (eĉ baratajn dufoje!) veganajn pladojn, konsiderante la iom monotonan simplan viandan servon.

Poste ni eksciis, ke la hotelo antaŭe certigis la JES-organizantojn ke ili kapablas prepari ĉian manĝaĵon, inkluzive veganan, sed poste evidentiĝis, ke ili ne vere komprenis, ke vegana manĝaĵo signifas sen laktaĵoj kaj ovoj, do ili rezignis! Sed la organizantoj jam ricevis aliĝojn de veganoj, do anstataŭ nuligi la veganan manĝoservon, ili admirinde kontraktis kun ekstera vegana restoracio, kiu liveris la (tial!) pli bonajn luksajn veganajn manĝaĵojn! Do kiel vegano, mi dankas la LKK pro tio.

Prepariĝo por la jarŝanĝa horo 0:00 (Foto: Ivo Miesen)

La interkona vespero estis multe pli bone aranĝita ol en multaj eventoj, kun pluraj gvidantoj en kelkaj ĉambroj. Ĉiu gvidanto estris specifan interkonan ludon sialoke dum kelka tempo kaj poste plusendis la grupon al alia ĉambro por ĝui alian ludon. Tio bone funkciis kaj ŝajnas imitinda iniciato!

Sentiĝis al mi manko de Esperanto-lingvaj koncertoj dum la semajno. Tamen okazis bonega senvorta ĵazmuziko du fojojn fare de esperantistoj: Melono bele pianis malfrunokte en la gufujo, kaj la du junaj fratoj Slezák – kiuj furoris dum la ĵusa UK – impone pianis kaj drumis ree, ĉi-foje kun amiko kontrabase. (Onidire ili koncertos ree dum la UK ĉi-jare; mi esperas, ke jes!)

Nur post la Silvestro feliĉe okazis ĝuinda esperanta muziko en du plaĉe diversaj stiloj de kelkaj tradiciaj JES-anoj: Cyrille/Platano pafklike repis dancige kaj kunkantige, kaj ĴeLe (t. e. filino Ĵenja kaj patrino Lena) prezentis siajn pli trankvilajn kantojn (kaj originalajn Esperantajn kaj tradukitajn ukrainajn).

Koncerto de Platano (Foto: Ivo Miesen)

Ankaŭ muziko de neesperantistoj okazis: loka popolmuzika trupo prezentis kaj poste instruis tradician hungaran dancadon. Kaj dum la silvestra balo tre imponis koncerto de hungara bando Bordó Sárkány (Borduna Drako). Ili ludas tre viglan dancigan mezepokan kaj keltecan muzikon kun evidenta moderna roka influo, inkluzive eĉ du sakŝalmojn en multaj kantoj! Kiel sakŝalmo-ŝatanto mi estis ĝoje ravita!

En la taga programo okazis multaj tradiciaj aferoj, ekzemple AMO-seminario “Junigi la komunumon”, lingvaj kursoj (Esperanto por komencantoj, la hungara, la pola, la glagolica skribsistemo), sciencaj prelegetoj, danc-kursoj, prezentoj pri specifaj grupoj kaj projektoj (Pasporta Servo, BEMI (biciklistoj), Egalecen pri egalaj rajtoj, ktp), filmo kun esperantaj subtekstoj, diskejo, karaokeo, tabul-ludado, aligatorejo, k. s. Krome estis improvizaj aktoraj ludoj, instruado pri ŝogio (japana ŝako), ktp.

Prezentado de Ukrainio kadre de la JESa Kultura kaj Lingva Festivalo. (Foto: Ivo Miesen)

La tradicia fina internacia vespero havis surprize malmultajn prezentojn, tamen mi aparte ĝojis pri sakŝalma muziko de JES-ano Baptiste, eĉ se ĝi laŭtegis en la malgranda ĉambro!

Malsukcesa sed provinda iniciato estis libroklubo. Delonge mi parolis kun diversaj legemuloj, kiuj ŝatas la ideon antaŭ-aranĝi ke ni ĉiuj legu iun specifan libron por povi kune diskuti surloke dum renkontiĝo. Do mi antaŭanoncis libroklubon por JES, kaj organizantoj eĉ afable aranĝis interretan voĉdonadon por elekti libron (La stranga butiko de Raymond Schwartz) por legi antaŭ JES. Tamen neniu alia legis la elektitan libron (unu homo venis al la libroklubo volinta legi ĝin sed ne sukcesinta, do ŝi nun planas legi ĝin kadre de Esperanto-Sumoo por eventuale diskuti dum la venonta IJK). Mi do provos plu en venontaj eventoj.

Okazis du ĉefaj ekskursoj: unu al turka banejo, kaj alia al vinkelo por sufiĉe plaĉa kaj ebriiga vingustumada ceremonio, kaj partoprenintoj ŝajnis ĝui ambaŭ.

Do kiel ĉiam mi ĝuis JES, kaj mi dankas la organizantojn. Ĉiufoje JES estas iom alia, sed ĉiam vizitinda por homoj junaj korpe aŭ kore.

Russ Williams

Fotoj: Ivo Miesen

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/hungario

Antaŭe mi partoprenis JES-ojn en Gdansko kaj Ŝcxavno-Zdruj (Szczawno-Zdrój), ambaŭ en Pollando. Neniam mi estis en Germanio, nek por Esperanto-okazaĵo, nek kiel simpla turisto. Unue mi ne planis veturi al JES ĉi-jare, sed kelkajn semajnojn antaŭ ĝia komenco mi eksciis, ke unu el la organizantoj ne povas ĉeesti, kaj serĉata estas anstataŭanto. Tiamaniere mi rapide ŝanĝis mian decidon.

JES-6: Blankneĝo en Blankakvo (la foton sendis Ditta Békési)

En Germanio bonvenigis nin neĝo. La JESejo troviĝis en arbaro apud lago, do ĉirkaŭaĵo de aranĝo estis tre ĉarma. Eblis organizi neĝbatalon kaj fari neĝhomon. Post interkona vespero okazis koncerto de Jonny M kaj Karpfen Diem (germana muzikgrupo). Ĉi-jare dum JES koncertis ankaŭ Birke kaj Bertilo, ĴeLe kaj Kapriol’. La diskejon prizorgis DĴ Kunar kaj DĴ Aleksej. Volontuloj povis kanti Esperanto-kantojn dum karaokeo preparita de Tobiasz. Por dancemuloj kelkfoje okazis danckursoj, interalie, dancateliero de Kapriol’, dum kiu ni lernis danci diversajn popoldancojn. Sportemuloj povis viziti proksiman naĝejon kaj glitkurejon.

Kompreneble, JES havis ankaŭ tagan programon. Inter la programeroj estis, ekzemple, kurso de la germana lingvo, peĉakuĉo (kelkminutaj skizaj prelegoj pri interesaj temoj), metiejo de Muzaiko, prelegoj pri funkciado de TEJO kaj EU-institucioj. Dum unu el la vesperoj okazis ankaŭ Internacia Kuirarta Festivalo, dum kiu eblis frandi la plej bongustajn manĝaĵojn kaj trinkaĵojn portitajn de JES-partoprenantoj el siaj landoj.

Grava parto de la programo estis AMO-seminario, dum kiu prelegis Judith Meyer, Peter Baláž, Nico Huurman, Veronika Poór kaj Michael Boris Mandirola. Okazis multaj kunsidoj, interalie, GEJ-kunsido, BEMI-kunsido kaj eble la plej fama de ili ĉiuj TEJO-kunsido. Ĝi famiĝis ĉefe pro la decido disdoni kondomojn dum Esperanto-aranĝoj. Se vi ankoraŭ ne aŭdis pri la afero, en Libera Folio vi povas legi detalojn kaj partopreni diskuton pri la temo.

Sed la plej grava dum tuta JES estis, kompreneble, la Silvestra nokto, ĉar estis celo de la tuta aranĝo, komune en la Esperanta etoso bonvenigi la Novan Jaron. La preparado komenciĝis jam posttagmeze. Ni devis ornami salonon, prepari bufedon kaj bele vesti sin por la solena festado de la lasta nokto de la jaro. Post la dudek-dua horo komenciĝis la balo. Je la noktomezo ni kalkulis lastajn sekundojn de la Malnova Jaro, kaj kiam ĝi forpasis, ni reciproke bondeziris al ĉiuj. Post brakumoj kaj kisoj eblis promeni tra la ĉirkaŭa arbaro kaj apud la lago kovrita per glacio kaj neĝo. La festado finiĝis matene.

Krom surlokaj programeroj eblis ankaŭ partopreni ekskursojn: tuttagajn al Berlino kaj Dresdeno kaj duontagan al la Soraba Kulturcentro. Planita estis ankaŭ ekskurso al Bad Muskau, kie troviĝas bela kastelo kaj parko, sed ĝi ne okazis pro malsano de la gvidanto. La regiono de ĉi-jara JES estis tre interesa, ĉar ĝi estas dulingva. Krom la germanan lingvon oni uzas tie ankaŭ la soraban, kaj, ekzemple, la nomoj de la stratoj estas skribitaj germane kaj sorabe.

Persone mi plej ĝuis la dancatelieron de Kapriol’ kaj diversajn tabul- kaj kartludojn. Mi tre ŝatis ankaŭ la etosplenan kandelan koncerton de B&B kaj la surprizplenan koncerton de ĴeLe. Estis multaj interesaj programeroj, kiujn mi volis partopreni, sed bedaŭrinde mi ne povis pro miaj devoj. Tamen al mi plaĉis JES en Blankakvo kaj mi ĝojas, ke mi venis. Por la sekva JES estas planita granda ŝanĝo, ĉar ĝi okazos nek en Pollando, nek en Germanio, kiel kutime, sed en la hungara urbo Eger. Se vi jam emas aliĝi, vizitu la retejon de JES, en kiu baldaŭ estos disponebla aliĝilo:

Anna Liszewska
E@I-volontulo

la fotojn sendis Ditta Békési

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/01/jes/

Kim kaj JoMo sur la JESa scenejo (Foto: Ivo Miesen)

185 homoj. 24 landoj. 52 gastoj el Germanio. 33 Poloj. Po 17 homoj el Francio kaj Slovakio, 13 el Ruslando. Nur nombroj, sed ili multe signifas por ĉiuj partoprenantoj de la kvina JES en Szczawno Zdrój (Ŝĉavno Zdruj). 184 personoj, kun kiuj vi bonvenigis la Novan Jaron restas en via koro, kaj multe da tiuj “nombroj” vi volas vidi dum la sekva JES por kune saluti la 2015an jaron. Mi tiel sentas, kiam mia koro batas daŭre laŭ la bamba ritmo, instruita de Sebastian kaj Gunnar, kiam mi gastigas homojn, restantajn en Pollando unu semajnon post JES, kiam mi spektas fotojn…

Sed ni revenu al Szczawno, al la 28a de decembro 2013. Vetero pli-malpli bona (se laŭ vi vintro ne devas havi neĝon, eble eĉ bonega!), kaj en la trankvilan urbeton venas grupoj de stranguloj, diverslandaj amikoj; unuvorte: esperantistoj. Al Szczawno tio ne tro strangas: la ĉarma urbeto konas esperantistojn dum multaj jaroj danke al la Silezia Esperanto Asocio, kiu ĉiujare organizas en ĉi tiu kuracurbo feriadon.

Kiel ĉiam, se temas pri Esperantaj renkontiĝoj, festivaloj kaj kongresoj, oni povis multe lerni dum unu semajno. Ĉu finlerni – mi persone dubas, sed eĉ pli bone se ni komencas nur, ĉar aŭtomate ni planas rakonti poste kaj daŭrigi. Kion daŭrigi? Ho, danci! ekzemple! Kim, Max kun Paul instruis kiel danci sambon, ĉaĉon, valson… paroli! Partoprenantoj povas ekkoni la ĉeĥan, polan, Esperantan lingvojn. Fari origamion! Ludi ukulelon! Ĉiujn novatingitajn talentojn ni uzis dum la semajno – ĉu por komuniki kun aliaj, ĉu por moviĝi laŭritme dum la novjara balo, ĉu por plibeligi la koncerton de Kim per komuna ukulela ludado.

Kion dumtage oni lernis, vespere oni faris. Kaj koncertoj mojosegis (mi skribas pri junulara evento, ĉu mi rajtas uzi vorton mojosa?) JoMo, kiel ĉiam, movigis la publikon, eĉ pli, ĉar kun li surscenejen saltis Kim kaj ili duope kantis bone konatajn temojn. Kim poste ne volis stari sole sur la scenejo, do li invitis okpersonan orkestron de ukulelistoj (bone, eble du ukulelistoj kaj ses ukulelumantoj).

Belega surprizo estis la loka grupo Ŝanĝo, kiu kun sia muziko uzas Esperantajn tekstojn. Ŝanĝo estas projekto realigata de amikaro: grupo de junaj, talentaj idealistoj renkontiĝis kelkajn jarojn antaŭe en Malsupra Silezio (multe da ili jam dum jaroj muzikumas en konataj alternativaj pollandaj muzikgrupoj kiel R.U.T.A, Foliba, Moskwa aŭ Arkona) kaj decidis aldoni sian propran voĉon, melodion kaj ideon al interkultura miksaĵo de ĉi tiu regiono. Per forta sentebla ritmo ili invitis nin al dancado, kaj eĉ laculoj, sidantaj en teatra prelegejo, piedfrapademis laŭ la ritmo. Demanditaj, kial ĝuste Esperanto, ili respondis, ke ĝi realigas la ideon kiun ili volas popularigi: ke komuneco ne nepre signifu komunumo reguligata de domineca sistemo. Ĉiutage parolante la polan, sur la scenejo ili prenas muzikon kiel la ĉefan komunikmanieron, ili ankoraŭ ne parolas Esperante – ni tamen esperas, ke la varma aplaŭdo dum JES kuraĝigis ilin, por ke ili iĝu parto de nia kulturo kaj eluzi la lingvon internacian ne nur en kantoj, sed ankaŭ en la normala vivo.

Ne nur koncertoj estis vespere – okazis, kompreneble, interkona kaj internacia vesperoj, kiel ĉiam sukcesaj, kelkfoje okazis diskotekoj de DJ Gunnar, dum kiuj partoprenantoj provis uzi la informojn de Kim, Max kaj Paul, sed dum la plej grava jarŝanĝa nokto okazis ĉi-jare vera balo! La balon komencis niaj dancinstruistoj per bela viena valso, kaj antaŭ la noktomezo reĝis muziko taŭgan al standarda dancado, sed en la komenco de la 2014a jaro Gunnar farigis la salonon ebria pro sovaĝa diskoteka muziko (kaj ne nur pro la muziko).

Mi ne estus mi, se mi ne skribus kelkajn vortojn pri ekskursoj. Dum ĉi-jara Junulara Esperanta Semajno estis organizitaj du apartaj – al la subteraj koridoroj ene de la monto Osówka (Osuvka) kaj al Vroclavo. Sub la monto partoprenantoj trairis piede kaj parte per boatoj 1700 metrojn longajn koridorojn, aŭskultante survoje mirindajn faktojn kaj ĝis nun neklarigitajn sekretojn pri la planoj de nazioj rilate al Silezio. Kaj partoprenantoj de ekskurso al Vroclavo? Vi demandu ilin, mi ne estus objektiva en mia opinio, ĉar mi kunorganizis kaj parte gvidis tiun ekskurson tra mia urbo plejŝatata en la tuta mondo. Do, se vi, kara leganto, interesiĝas pri tiu ekskurso – simple venu, mi konas la vojon, mi gvidos.

Post tiu semajno de miroj, amikeco, lernado, ebriiĝado, dancado, esperumado oni povas komenci novan jaron 2014an, per granda danko al la organizantoj, kaj per respondo al la demando: “Ĉu vi estos la sekvan jaron?” JES!

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/01/232jes/