Kongresi en Israelo, ekskursi en Jordanio kaj kvar Maroj – tio estas la formulo, kiun la Israela Kongreso ofertas al siaj eksterlandaj partoprenantoj ĉiujare. Ankaŭ ĉi-jare tiu plano brile efektiviĝis en la 17a Israela Kongreso de Esperanto, kiu okazis en la urbo Jafo, la suda parto de Tel-Avivo.

Unuafoje la Israela Kongreso okazis en la regiono de Tel-Avivo, kie loĝas plimulto de la esperantistoj en Israelo. Ĝi estis unu el la plej grandaj israelaj kongresoj, kun pli ol 50 partoprenantoj, sep eksterlandanoj el ses landoj. Temas do pri duobla rekordo, de partoprenantoj kaj de eksterlandaj gastoj (ne kalkulante la Azian Kongreson en 2013, kiu samtempe estis la 14-a Israela Kongreso).

La artan parton gvidis la konata nederlanda grupo Kajto, kiu entuziasmigis la partoprenantojn per siaj kantoj. Ankaŭ okazis monda premiero de nova KD de israelaj kantoj, tradukitaj de Amir Naor kaj kantitaj de la profesia kantistino Ŝoŝia Beeri-Dotan. Okazis du duontagaj ekskursoj al la turismaj specialaĵoj de Jafo.

La eksterlandaj gastoj ĝuis dektagan programon. Komence tritaga antaŭkongresa ekskurso en la nordo de Israelo – Haifa kaj Akko Nazareto kaj Lago de Tibeiado (Galilea Maro); sekve la kongreso en Jafo, unu el la plej antikvaj havenurboj ĉe Mediteraneo; kaj fine kvintaga postkongreso al Jerusalemo kaj la suda dezerta parto – la Morta Maro, dutaga vizito de Jordanio kaj subakvumo en la Ruĝa Maro.

Ses eksterlandanoj partoprenis la postkongreson, kies kulmino estis verŝajne vizito de la nabatea mistera ĉefurbo Petra kaj ties fama palaco gravurita en ruĝa sabloroko, kiu estas monda heredaĵo de Unesko. Krome estis riĉa programo kiu inkludis viziton de la moskeoj sur la Templa Monto en Jerusalemo, flosadon en la Morta Maro, subakvumon en la Ruĝa Maro, ĝipo-ekskurson en la ruĝaj dunoj en Uedo Ram (Wadi Rum) en Jordanio kaj tranokton beduenstilan en la dezerto.

Skribis pri siaj impresoj Ankie kaj Nane el la grupo Kajto en sia Facebook-paĝo:

«Kia granda plezuro estis koncerti dum la 17-a Israela Esperanto Kongreso en Jafo, apud Tel Aviv. Kaj poste … la postkongresa ekskurso de kvin tagoj sub la inspira gvido de Amri Wandel!»

Amri Wandel

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/05/israel

Dum la unua tago (ĵaŭde) matene kelkaj memstare ekskursis en la apuda urbo Arad kaj ĝia ĉirkaŭaĵo. En la posttagmezo okazis la malfermo, lingvaj ludoj kaj enigmoj, kaj post la vespermanĝo oni veturis al la apuda monto de Masado por spekti noktan lum- kaj son-spektaklon pri la rakonto de la lasta bastiono de la juda granda ribelo kontraŭ la romianoj, kaj pri ĝia arkeologia malkovro 1900 jarojn poste.

Vendrede okazis duontaga vizito de Masado kaj posttagmeze kvar prelegoj: pri Movado (“Novelanismo” de Gian Piero), turismo (Barcelono de Nava kaj Islando de Amri) kaj pri la eŭritmia dancarto (Tali). En la vespero Gian Piero faris humuran prezentaĵon, ensemblo el Jerusalemo prezentis danc-spektaklon Moseo en la spegulo de la nuntempo, kaj aldone tri pecojn en Esperanto. Enrica kantis originalajn kantojn en Esperanto. Fine oni spektis la novan filmon pri Esperanto produktitan de SAT.

En la lasta tago okazis migrado al la apuda baseno Cfira kaj vizito de la arkeologia parko Arad. La tradicia resuma diskuto okazis post bongusta tagmanĝo en la populara restoracio Muza en Arad.

Antaŭ la Kongreso okazis sestaga antaŭkongresa ekskurso al la Morta Maro, Eilat kaj Jordanio, kiun partoprenis, interalie, du eksterlandaj gastoj, ges-roj Breuninger el Munkeno. Organizis kaj ĉiĉeronis la kongreson kaj la antaŭkongreson Amri Wandel, kun la helpo de Nava Bilicki-Cinori (transportado), Gian Piero Savio (teknikaĵoj) kaj Jael Ŝelaĥ (grafiko).

Amri Wandel

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/israelo/

Ĉio komenciĝis per simpla mesaĝo sendita en februaro en la interreto sub la titolo “Partoprenu IJK-n!” Mi serĉis en la reto: kiam kaj kie okazos la kongreso, kiom da tagoj ĝi daŭros, kiom kostus… Feliĉe iu klarigis al mi, ke tio estas ne nur kuraĝigo, sed ankaŭ konkurso, kiu povas faciligi la partoprenon en la kongreso, kiun mi volonte vizitus.

Mi povas memfide diri, ke la rapida respondo de la organiza teamo, kiu preskaŭ tuj trovis por mi taskojn plenumendajn dum la kongreso, malebligis mian retiriĝon, malgraŭ ke en la laborejo mi ne plu havis feritagojn, kaj dum la somerferioj mi devus skribi tezon… Sed mi ankaŭ devas estri la gufujon, fari kunsidon de sonĝoj, skribi raportojn! Tiel komenciĝis nekredebla aventuro kun mia unua, kaj la 69a por la mondo, Internacia Junulara Kongreso en Israelo.

La kibuco Afikim, la urbocentro de Nazareto, kaj finfine nur la rando de tiu ĉi lasta – feliĉe kun la helpo de organizantoj kaj gastigantoj, neniu devis maltrankviliĝi atingante la IJK-ejon. Dum la antaŭkongresaj vojaĝoj ni ĉiuj tenis niajn dikfingrojn por vjetnaminoj, kaj kiam malgraŭ seriozaj problemoj en la ambasadejo, ĉiuj sukcesis alveni – la ĝojo ne konis limojn.

Malgraŭ problemoj la vjetnaminoj sukcese venis al Israelo. (Foto: Anna Maria Koniecpolska-Lachowska)

La 19an de aŭgusto ĉiujn 80 partoprenantojn salutis la organizantoj: Oded, Eran, Dror, Sergeo, malproksima kunorganizanto Karina de Pollando. La muziko de loka artisto helpis al la antaŭkongresanoj rememori la etoson de la araba distrikto en Hajfo, Tel-Avivan varman plaĝon kaj buntajn budojn en “Via Dolorosa” en Jerusalemo. De tie ni venis rekte al la kongreso.

Ravitaj, ni troviĝis sub la protektaj flugiloj de Dorotka, Tina, Łukasz, kiuj ĉion faris, por ke ni konu bone ne nur Israelon, sed ankaŭ unu la aliajn. Inaŭguritaj malfrue vespere trinkejo kaj kaŝita sub la olivarboj gufujo donis sufiĉe unikan ritmon al ĉiuj alvenantaj, varmaj noktoj.

Matenmanĝo – tagmanĝo – vespermanĝo, konsistantaj el multaj legomoj kaj tradiciaj arabaj pladoj digestiĝis dum la matenaj klasoj kaj ankaŭ posttagmezaj – ĉefe kunsidoj de TEJO. Kiel multe da lernindaj aferoj! Kurso por komencantoj, kurso por tiuj, al kiuj, malgraŭ la sperto, ankoraŭ mankas familiareco kun “-ig” kaj “-iĝ”, trejnadoj de Mirinda kaj Klera – kiel efektivigi lecionojn, prelegoj pri la historio, nuntempo kaj eĉ la estonteco de la lando en kiu ni estis… Sed ankaŭ tiaj interesaĵoj kiel pluramemo – kun memorinda diskuto: kial homoj komplikas la vivon per monogamaj rilatoj, kial per poligamiaj. Por eviti almenaŭ iujn komplikaĵojn venis volontulo Quentin kun la bonaj novaĵoj: “TEJO PROTEKTAS VIN!” skribita sur ne-hazardaj memoraĵoj.

Posttagmanĝaj TEJO-kunsidoj, en kiuj partoprenis estraranoj, komitatanoj kaj anstataŭantoj, kun multaj fortaj debatoj – malgraŭ la varmega klimato – estas, laŭ mi, la plej bona maniero por lerni pli kaj implikiĝi en la organizo. Legante tiun ĉi tekston, vi ekscios, kio okazis dum la kongreso, sed vi ne sentos la komunumon kaj subitan deziron engaĝiĝi en tiun movadon. Simile pri TEJO, legado de raportoj eldonitaj ĉe la paĝaro povas doni scion pri agadoj kaj planoj, sed nur kunvenoj, diskutoj, voĉdonoj, eĉ kvereloj alproksimigas.

Eĉ kun tiel bona kompanio kaj kun tia plena horaro, estas malfacile resti en unu loko, kiam ĉie estas Israelo, la Sankta Lando, la lulilo de kulturoj kaj religioj. La organizantoj certigis, ke dum la kongreso kaj dum la antaŭ- kaj postkongresaj vojaĝoj ili montros al ni diversajn vizaĝojn de la lando: ni ekkonis la kulturon kaj tradiciajn dancojn de ĉerkesoj, druzoj, vizitis Nazaretajn preĝejojn, moskeon, sinagogon; sabate piediris en forlasitaj (pro ŝabato) stratoj de Safedo, naĝis en la rivero Jordano.

Esperantistoj naĝas en Jordano (Foto: Anna Maria Koniecpolska-Lachowska)

Dum la vesperoj mi ne povis kredi, de kie estas ĉi tiu energio kiu igis nin post longa tago ankoraŭ salti supren kaj danci laŭ la ritmo de labambo. Eble pro la teo farita de herboj, kolektitaj de Tali, trinkataj en la gufujo?

Jam pasis multe da tempo ekde kiam ni revenis al la ĉiutaga vivo, sed mi kredas, ke ne nur mi povas ankoraŭ reaŭdi la voĉon de Michael Boris, anoncanta ke la lupoj denove pretas mortigi iun dum la nokto (trankviliĝu, tio estis nur ludo gvidita de Michael), la sonon de Jordano, de la gitaro de Oded kaj de tute ĥaosaj kantoj pri la ordo en vortaro kiu plaĉas al ni; mi kredas ke multaj homoj dissemitaj tra la mondo havas sub la palpebroj bildojn de dancantaj esperantistoj kun ĉerkesoj, de tradiciaj vestoj de vjetnaminoj, de pajlaj ĉapeloj de la venontjara IJK-gastigantaro – brazilanoj. Mi certas, ke ne nur mi havas bonajn travivaĵojn montrante la fotojn pri geamikoj, parolante pri tiu eksterordinara vojaĝo kun la aliaj. Mi devas nur aldoni unu plian frazon: “Partoprenu IJK-on!”

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/09/228ijk/

Jerusalemo, vidata el la oliva monto

Mi ŝatus komenci ĉi tiun raporteton per letero de fama Esperanto-kantisto, kiun mi ricevis antaŭ nelonge:

Mi ankoraŭ ne havis la tempon skribi al vi por danki vin pro la mirinda kongreso en Jerusalemo. Ne gravas la pluvo, la etoso estis bonega, la diverseco de la originoj valoris, la ekskursoj ege interesaj. La internacia vespero estis tute neforgesebla, eble la plej kortuŝa de mia vivo de esperantisto!!
Denove dankon, Amike, jOmO.

Multajn similajn mesaĝojn mi ricevis skribe kaj buŝe post la 7a Azia Esperanto-Kongreso, okazinta la 18–22an de aprilo en Jerusalemo. Tri jarojn pli frue, kiam Israelo invitis la kongreson, la reago de pluraj aktivuloj de la Komisiono de Azia Esperanto-Movado de UEA (KAEM) estis: “Israelo ja troviĝas en Eŭropo, ĉu ne?”

Tamen dum la 6a Azia Kongreso en Mongolio (2010) KAEM decidis okazigi sian sekvan Kongreson en Israelo. Aldone ELI ofertis al la kongresanoj turisman kovron de la tuta lando ene de du semajnoj: antaŭkongreso en la norda parto, dum la kongreso duontagaj ekskursoj en Jerusalemo kaj apude, kaj postkongreso en la Morta Maro, Eilat kaj Petra en Jordanio. Tiu turisma programo reflektis ankaŭ la kongresan temon: “ekologio de paco – kunvivado de homo, medio kaj naturo”. Kiel distra teamo estis kontraktitaj Kajto kaj denove JoMo, kiu sukcesege koncertis en la pasintjara Israela Kongreso. La bezono informi al la tuta Esperantujo spronis la rapidan konstruon de nova retejo, en kiu apartapaĝe iom post iome akumuliĝis la informoj pri la Azia Kongreso.

Entute partoprenis ĉ. 150 personoj el 25 landoj. La programo estis tri-parta: en la mateno ĝis la posttagmezo – ekskursoj en kaj apud Jerusalemo; ĝis la vespermanĝo – kleriga programo (prelegoj); kaj post la vespermanĝo – arta kaj distra programo. En la inaŭguro salutis la vicurbesto pri kulturo kaj arto, estis legita la saluto de la prezidanto de UEA, kaj parolis la eliranta kaj novelektita prezidantoj de KAEM.

La dumkongresa ekskursa programo konsistis el kvar ekskursoj en Jerusalemo: la okcidenta apudurba regiono – la holokaŭsta muzeo Yad Vashem kaj la araba vilaĝo Abu Goŝ, kie oni gustumis la plej bonan orientan manĝon; la orienta apudurba regiono – Oliva Monto kaj natura promeno en la rivero Kelt; la antikva Jerusalemo – la Templa Monto, la Tomba preĝejo kaj la Lamenta Muro; kaj la moderna Jerusalemo – Kneset (parlamento) kaj la Israela Muzeo.

En la kleriga programo estis prelegoj pri tre variaj temoj – interalie, pri Indonezio, pri la infanedukado en Vjetnamio, ĉina opero, cunamo-katastrofo en Japanio. Okazis debato pri la paco en la Mezoriento, gvidita de Renato Corsetti, kaj prelegoj pri moderna pentrado en Israelo. En la arta programo ĉefrolis la mirindaj Kajto kaj Jomo, kiuj kantigis kaj dancigis la kongresanojn de ĉiuj aĝoj. Krome aperis israelaj dancgrupoj, orienta ventrodanco kaj eŭritmia dancado. Plej vigla kaj riĉa estis la internacia vespero, kiu estis tute spontanea.

Esperantistoj en la Morta Maro

Post la kongreso trideko da kongresanoj partoprenis kvintagan ekskurson al Jeriko, la Morta Maro, Masada, Eilat kaj la Ruĝa Maro kaj Petra, la nabatea antikva urbo en Jordanio.

Amri Wandel

Ĝi estas artikolo el la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/05/224azia/