Arkivo por la etikedo 'Historio de Esperanto'

Dimanĉa poezio: Julio Baghy

Dum la tuta aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La sepa gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Gyula Baghy (1891-1967), konata en Esperantujo kiel Julio Baghy. Julio Baghy, hungara aktoro kaj esperantisto (de 1911), aktiviĝis por la lingvo dum la Unua Mondmilito kiel […]

Dimanĉa poezio: Eŭgeno Miĥalski

En La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La sesa gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Jevgenij Iosifoviĉ Miĥalski (Михальский, 1897-1937), sovetunia bibliotekisto, instruisto kaj poeto, konata en Esperantujo kiel Eŭgeno Miĥalski. Mihalski kunfondis Internacian Asocion de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj (IAREV, 1931) […]

Dimanĉa poezio: Edmond Privat

En La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La kvina gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Edmond Privat (1889-1962). Kvankam kutime oni rememoras pri li ĉefe pro lia elstara movada rolo, interalie, kiel pledanto por Esperanto ĉe la Ligo de Nacioj, prezidanto […]

Celebrado en Veisiejai

Veisiejai ĉi-jare plenumas la rolon de “Malgranda kultura ĉefurbo de Litovio”. Lige kun tio kaj pro la centjariĝo de Litova Esperanto-Asocio, mi pasintjare proponis al gvidantaro de la urbeto speciale mencii tion kaj ankaŭ la 160-jariĝon de Ludoviko Zamenhof, kies vivo estas ligita kun Veisiejai. Kiel estas konate, Ludoviko Zamenhof post la fino de siaj […]

Jubileoj kaj memordatoj en oktobro 2019

5. Antaŭ 135 jaroj naskiĝis Georges Warnier (1884-1903-1953), franca komercisto kaj esperantisto; fondinto de Librejo de Esperanto (1906) kaj Domo de Esperanto (kun E. Archdeacon, 1928), prezidanto de la landa asocio UEF (1948-50), sekretario de la 10a UK (Parizo, 1914), prezidanto de LKK de la 24a kaj 35a UK (Parizo, 1932 kaj 1950); aŭtoro de […]

Dimanĉa poezio: Vasilij Devjatnin

En nia novaĵretejo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La kvara aŭtoro en nia dimanĉa versrubriko estas Vasilij Nikolajeviĉ Devjatnin (Девятнин, 1862-1891-1938), lingvoinstruisto, estro de subdistrikta polico, Esperanta prelegvojaĝanto kaj verkisto. Vasilij Devjatnin iĝis konata en Esperantujo pro sia traduko de Demono de Lermontov […]

La Unua Libro

La 14an de julio 1887 (la 26an de julio, laŭ la Gregoria kalendaro) en la presejo de Ĥaim Kelter (Varsovio) aperis la 42-paĝa broŝuro Internacia lingvo. Antaŭparolo kaj plena lernolibro (por Rusoj). Ĝia aŭtoro, la 27-jara Ruslanda judo Lazarj Markoviĉ Zamenhof (Лазарь Маркович Заменгоф), kaŝis sin sub la pseŭdonimo “D-ro Esperanto”. Ĝis la jarfino aperis […]

Rerigardi nin tra ‘Norma Prismo’

Gorecka, Halina; Korĵenkov, Aleksander. Nia diligenta kolegaro: Biografioj de 200 eminentaj esperantistoj. – Kaliningrado: Sezonoj; Kaunas: Litova Esperanto-Asocio, 2018. – 320 p., il.; 500 ekz. – (Serio Scio, №10). La prismo[1] Por emfazi la diversecon de la manieroj rigardi, ni hodiaŭ kutime parolas pri perspektivo aŭ optiko, pense al vidaj precizigiloj kiel lupeo, mikroskopo, lenso. […]

Trankvila Kongreso inter lagoj kaj arbaroj

La 80a Universala Kongreso de Esperanto Tampereo (Finnlando), 22–29 julio 1995 Post kelkaj semajnoj en Lahtio komenciĝos la 104a Universala Kongreso de Esperanto, la kvara UK en Finnlando. La antaŭa, 80a mondkongreso esperantista en Finnlando okazis en julio 1995 en Tampereo. Pri ĉi tiu kongreso antaŭ 24 jaroj artikolis Halina Gorecka en Ruslanda Esperantisto. Rekorda […]

Jubileoj kaj memordatoj en junio 2019

2. Antaŭ 90 jaroj naskiĝis Sylla Chaves (1929-1946-2009), brazila juristo, pedagogo, UN-oficisto kaj esperantisto; prezidanto de Brazila Esperanto-Ligo (1978-82), membro de la Akademio de Esperanto (1986-95), honora membro de UEA (1992), aŭtoro de lerniloj kaj beletraĵoj (Animo prisma, 1959; Por pli bona mondo, 1970; Plurnacia bukedo, 1981; Karnavalo, 1981).

Jubileoj kaj memordatoj en majo 2019

2. Antaŭ 85 jaroj naskiĝis Gersi Alfredo Bays (1934-1947- ), brazila instruisto, eldonisto kaj esperantisto, fondinto de la revuo Fonto (1980-2006) kaj de la eldonejo Fonto, aŭtoro de la romano La Profeto el Pedras (2000), membro de Akademio de Esperanto (2000-09); honora membro de UEA (2014), laŭreato de la premio de la fondaĵo Grabowski (1990) […]

Jubileoj kaj memordatoj en aprilo 2019

1. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Gerrit Berveling (1944-1972- ), nederlanda instruisto, remonstranta pastoro kaj esperantisto; prezidanto de la landa asocio Esperanto Nederland (2009-12), membro de la Akademio de Esperanto (1989-), prezidanto de EVA (1993-2003), la lasta redaktoro de Fonto (1993-2006); unu el plej fekundaj Esperanto-aŭtoroj (82 libroj originalaj kaj tradukitaj); laŭreato de la OSIEK-premio pro […]

La ĉeĥa eldono de la biografia skizo pri Zamenhof

Ĉar en nacilingvaj enciklopedioj kutime estas nur unufraza mencio pri “pola lingvisto Ludwik (aŭ Ludwig) Zamenhof, la aŭtoro de Esperanto”, ESF (Esperantic Studies Foundation) decidis eldoni modernan biografian skizon pri Zamenhof en kelkaj naciaj lingvoj. Laŭ mendo de ESF ĝin verkis la Ruslanda ĵurnalisto Aleksander Korĵenkov surbaze de sia ampleksa verko Homarano, lanĉita en julio […]

Antaŭ 40 jaroj fondiĝis ASE

Antaŭ 40 jaroj, la 14an de marto 1979, okazis la fonda konferenco de Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE). Tio estis, unuflanke, rezulto de longa esperantista strebado oficialigi la Esperanto-movadon en Sovetunio. Aliflanke, funkciuloj respondecaj pri amatoraj movadoj estis malkontentaj pri la neoficiala (kaj ideologie ne ĉiam ĝusta) aktivado de esperantistoj, kaj ili bezonis kontroli kaj […]

Jubileoj kaj memordatoj en marto 2019

5. Antaŭ 165 jaroj naskiĝis Rudolfs Libeks (1854-1888-1908), latva instruisto kaj pionira esperantisto, aŭtoro de la unua lernolibro de Esperanto por latvoj (1888). 6. Antaŭ 160 jaroj naskiĝis Gaston Moch (1859-1889-1935), francia judo, armeano, pacifisto, esperantisto kaj idisto; fondinto de Pariza Esperanto-grupo (1900), fonda membro de la Lingva Komitato (1905-12) kaj de la Akademio de […]

Studado en amika rondo

Poznano: Ilona Koutny instruas (Foto: Zhang Ping “Ĝoja”) Ekde la 2a ĝis la 9a de februaro en Universitato Adam Mickiewicz (Poznano, Pollando) pasis la kvara sesio de la Interlingvistikaj Studoj. En la nuna grupo studas dek homoj el ok landoj (Brazilo, Ĉinio, Francio, Germanio, Hispanio, Koreio, Rusio, Usono). Dum unu semajno ni havis tri ekzamenojn: […]

Malfruinta omaĝo

La novaĵo pri la forpaso de Miĥail Ĉertilov frapis tiom forte, ke mi ne povis kunmeti paron da frazoj dum la tuta jaro post la tragika okazintaĵo. Tio des pli strangas por mi, ĉar ni, malgraŭ nia pli ol kvaronjarcenta konateco, neniam vere amikis, eĉ se ni regule interkominukiĝis jen pri tio, jen pri jeno. […]

Jubileoj kaj memordatoj en februaro 2019

2. Antaŭ 175 jaroj naskiĝis Marie Hankel (1844-1905-1929), germana esperantistino, ofte nomata “la unua Esperanto-verkistino”; kunfondinto kaj la unua prezidanto (ekde 1911) de Esperanta Literatura Asocio kaj redaktoro de ties bulteno, reĝino de la Internaciaj Floraj Ludoj (5a UK, Barcelono, 1909), aŭtorino de Sableroj (1911). – Legu pli en NDK, p. 123-124.

Zamenhof protestas, aŭ: Neokazinta sensacio

Inter preskaŭ 50 milionoj da diversspecaj eldonaĵoj (libroj, gazetoj, mikrofilmoj, biteldonaĵoj k. m. a.) en la Ruslanda Ŝtata Biblioteko (Российская государственная библиотека = РГБ, RGB) estas miloj da libroj en/pri Esperanto, inkluzive de multaj raraĵoj. Antaŭ jardeko, verkante Homaranon mi kelkfoje laboris en ĉi tiu biblioteko, la plej granda en Ruslando. Feliĉe, lastatempe la serĉado […]

Jubileoj kaj memordatoj en decembro 2018

1. Antaŭ 110 jaroj mortis Léonce Vallienne (1854-1902-1908), en Esperanto ofte nomata Henri Vallienne, franca kuracisto, poeto kaj esperantisto; aŭtoro de la pioniraj Esperanto-romanoj Kastelo de Prelongo (1907) kaj Ĉu li? (1908), tradukinto de Eneido kaj de aliaj verkoj, kunfondinto (kun Ch. Verax) de Internacia Revuo Medicina (1906), kunfondinto kaj la unua vicprezidanto de Tutmonda […]