Geraldo Mattos Gomes dos Santos (1931–2014)

doktoro pri filologio, emerita profesoro de la Federacia Universitato de Paranao kaj de la Militista Kolegio de Kuritibo.

Eklerninte Esperanton en 1947, Geraldo Mattos riĉigis la Esperantan literaturon per siaj libroj: La tento de la junulo (1953), Ivan la sesa (1953), La nigra Spartako (1955), Miniaturoj (1959), Arĉoj (1967), Ritmoj de vivo (1968), La libro de Adoro (1985), La libro de Nejma (1985), La servorajto / La sinmortigo (1997), Barbaraj sonoj kaj sonetoj (2000), La bona pineto (2008).

Li ankaŭ tradukis kelkaj verkojn en Esperanton: La bagasejo de José Américo de Almeida (1985), Joĉjo Mulato de Menotti del Picchia (1997), La manoj de Eŭridica de Pedro Bloch (1997), La supeo de la kardinaloj de Júlio Dantas (1997).

La dua kampo, en kiu li realigis sin, estas esperantologio, al kiu li kontribuis plurajn fakajn kaj didaktikajn artikolojn kaj librojn: AME – Aktuala metodo de Esperanto (1987), La deveno de Esperanto (1987), Apartaj mondoj: verboj kaj participoj (1999), En la komenco estas la vorto (2000), UEA – Utila ekzercaro akademia (2001), Gramática completa do Esperanto (1987), La participo (2004), La Esperanta vortokonsisto (2006).

Pro la granda kompetenteco en 1970 li iĝis membro de la Akademio de Esperanto, kaj estis ĝia prezidanto inter 1998 kaj 2007.

Ni funebras pro la morto de Geraldo Mattos, kiu dum pluraj jaroj estis abonanto (kaj aŭtoro) de La Ondo de Esperanto kaj membro de la internacia komisiono, kiu prizorgas la elekton de la Esperantisto de la Jaro.

Halina Gorecka
Aleksander Korĵenkov

Ĉi tiu nekrologo aperos en la sekva kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №4-5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/03/mattos/

Foto “Universala Kongreso de Esperanto, Gotenburgo 2003. Geraldo Mattos” de Ziko el la Vikipedia komunejo.

Porinfanaj libroj en Esperanto treege malmultas, kaj plejparte ili estas tradukoj de naciaj fabeloj, aŭ tre simplaj versaĵetoj. Do la libreto de Geraldo Mattos La bona pineto estas preskaŭ unika.

Laŭ la enhavo ĝi estas destinita al geknaboj eble 6–7-jaraj. La literoj estas grandaj – sed ne tiom, kiom en aliaj libroj, kiujn infano povus legi mem. Ankaŭ ilustraĵoj forestas – nur sur la kovrilo videblas infana desegnaĵo. Do supozeble la gepatroj devas voĉlegi la fabelon, kaj eventuale proponi al la infano mem ilustri ĝin poste. Mi ne rerakontos la enhavon – ĝi estas pli-malpli tipa por fabeloj, ankaŭ la moralaĵo estas klara: necesas fari bonon al homoj, kaj malfortulo ofte estas pli helpema ol fortulo.

La fabelo estas verkita en modela Esperanto sen simpligoj. La stilo estas tipe fabeleca, kun ie-tie ripetataj ritme-rimaj frazoj, kiel “…nokto, kiam la ventoj de la nuboj kaj la dentoj de la bestoj eliras ĉasi kaj frakasi…”, aŭ “…de la rigida arbo, de la rapida birdo kaj de la fluida rivero”. Kelkaj esprimoj apenaŭ konvenas – ja “peto, kiun pafis la arko de lia buŝo per la sago de lia lango” en porinfana fabelo sonas iom nenature. Aliflanke, ne tre konvena por 6–7-jaruloj estas la frazo “la brazila pino, science nomata araŭkario”; kaj por geknaboj pliaĝaj tro naive aspektus la tuto cetera. La gepatroj devas scii, kio estas Parnasa Gvidlibro kaj esti pretaj klarigi tion al la infanoj.

Do, oni devas perfekte posedi Esperanton (la infanoj – denaske) por ĝui tiun fabelon. Se ĝi aperus, kiam mia filino estis 6–7-jara – mi tre ĝojus. Entute, en la mondo troviĝas eble nur 50 familioj, por kiuj La bona pineto plene utilas – sed al tiuj ĝi vere rekomendindas.

Valentin Melnikov

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №11 (205).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/11/pineto/