Unue la aranĝo nomiĝis Ĉebaltaj Esperantistaj Tendaroj (ĈET), poste Baltiaj Esperanto-Tendaroj (BET) kaj fine Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET). La plej unua ĈET okazis la 1–14an de aŭgusto en Baltezers (Latvio) kun nur 48 partoprenantoj. Ekde tiam ĈET/BET estis okazigata laŭvice en Latvio, Estonio kaj Litovio.

BEToj ankaŭ iusence anstataŭis baltiajn Esperanto-asociojn, kiujn ne eblis fondi en Sovetio, kaj servis kiel organiza kaj kunlabora formo por esperantistoj de la tiutempaj baltiaj respublikoj de Sovetunio.

Necesas mencii, ke el BEToj evoluis ankaŭ la famaj SEJToj (Sovetiaj Esperantistaj Junularaj Tendaroj). SEJToj komencis sian vivon en Litovio – en 1967 BET-9 okazis en Vilno, kaj samtempe junuloj okazigis en la Litovia urbeto Kaltanėnai la unuan junularan tendaron, kiu ricevis la titolon SEJT-9. BET tre rapide kreskis al tutsovetia aranĝo, kaj post la sendependiĝo de la tri Baltiaj landoj ĝi iĝis internacia kongreso, kiun partoprenas esperantistoj el pluraj Eŭropaj landoj.

Ĉi-sube estas la tabelo de BEToj, preparita de Petras Čeliauskas. Ĝi antaŭ kelkaj jaroj aperis en Litova stelo, kiun Čeliauskas redaktis, kaj nun ĝi reaperas en ĝisdatigita formo.

La tabelo montras, ke BEToj en Litovio kutime estis la plej multnombraj. BEToj ne okazis en 1973 kaj dum 1979-1982 jaroj, ĉar tiutempaj Sovetiaj instancoj ne permesis organizi ilin. En 1992 en Litovio BET ne okazis, ĉar tiujare Litoviaj esperantistoj gastigis la 65an kongreson de SAT, tamen ĉi tiu kongreso enhavis ĉiujn ĉefajn programerojn de BEToj, kaj eblas konstati, ke tradicio ne estis rompita. Espereble, ke pli detalan historion de BET-oj rakontos organizantoj de la unuaj BEToj, kaj en La Balta Ondo estas planata ciklo de artikoloj pri la Litoviaj BEToj ekde ĈET-3 en Molėtai ĝis BET-49 en Utena.

Povilas Jegorovas

Legu ankaŭ

Vytautas Šilas: Aspiranto kaj Esperanto

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2015/08/bet-11/

Kadre de BET-48 okazis Interlingvistika konferenco omaĝe al la 70-jariĝo de la slavisto kaj interlingvisto profesoro Aleksandr Duliĉenko. La konferencon gvidis Madis Linnamägi el Tartu kaj la studoj aperos en la deka volumo de la universitata serio Interlinguistica Tartuensis. Inter la prelegantoj estis profesoro Duliĉenko, kiu konatigis siajn multnombrajn sciencajn eldonaĵojn.

Okazis en Pala tradiciaj programeroj: kursoj por komencantoj, koncerto kaj ekskursoj. Je nia dispono estis ejoj de loka lernejo.

Por konservi ekvilibron inter la serioza kaj amuza partoj, antaŭtagmeze estis ebleco aŭskulti prelegojn, post tagmanĝo atendis nin aŭtobuso por ekskursoj. La nacian vesperon plenigis dancoj kaj kantoj de loka folklora ensemblo.

Kvankam la nombro da partoprenantoj ne estis granda, la kvalito de la prelegoj pro tio ne suferis. Kontraŭe, kelkaj raraj aŭ malpli raraj gastoj de Estonio, kiel Giorgio Silfer, Brian Moon, Michael Cwik kaj aliaj parolis interese, kaŭzante viglan diskuton. La paroladoj de Claude Nourmont estis kuraĝigaj kaj optimismaj.

Unu el la ekskursoj estis al la muzeo de estona klasikulo, poeto Juhan Liiv, kie okazis komuna deklamado de liaj esperantigitaj versaĵoj el la libro Al abelujo ĝi flugas. Dum alia ekskurso ni rigardis ĵus renovigitan kastelon de Alatskivi kaj poste vizitis muzeon kaj preĝejon de malnovrita rusortodoksa eklezio. Jam pli ol tricent jarojn ili loĝas en kelkaj vilaĝoj en tiu regiono. Kun la historio de la rusortodoksa kristanismo kaj kun la malnovritana kulturo en Estonio nin konatigis Pavel Varunin.

Baltiaj renkontiĝoj estas kvazaŭ kunvenoj de amikoj. Bedaŭrinde, lastatempe niaj vicoj maldensiĝas kaj la plej doloriga problemo plu restas varbado de novaj membroj. Almenaŭ ĝis nun ni sukcesis konservi pozitivan fonon por Esperanto, kaj oni rilatas al ni amike. Se en diversaj novaĵ-elsendoj ni aŭdas ĉefe pri konfliktoj kaj katastrofoj, sciigoj pri esperantistaj renkontiĝoj estas kvazaŭ pozitiva kontrasto al ili. Nian agadon reeĥis loka radio.

Tõnu Hirsik

Ĉi tiu artikolo aperis en la aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/09/215bet/

Oni vidas, ke laŭ ĉi tiu listo plej progresis la tri baltaj ŝtatoj, Ruslando, Belarusio kaj Kazaĥtano. La baltaj ŝtatoj profitis de la helpo de EU, kaj la tri ceteraj nomitaj landoj nun profitas de la Dogana Unuiĝo, kiu nun evoluas al Unueca ekonomia teritorio, kies fina celo estas kreo de Eŭrazia Ekonomia Unio en 2015.

Por informo: la kvin plej riĉaj (t.e. la plej altaj en la IMFa tabelo de la popersona MEP) en 2010 estis 1 Kararo ($88,222), 2 Luksemburgio ($81,466), 3 Singapuro ($56,694), 4 Norvegio ($51,959), 5 Bruneo ($48,333); kaj la plej malriĉa, la 183a en la listo – D.R. Kongo (nur $329).