Studsesioj, instruista kapabligo kaj kursofertoj de AGEI kaj la GEA-Filio por Klerigado kaj Kulturo en Herzberg

De preskaŭ dudek jaroj la Esperanto-Centro en Herzberg servas konstante por multflanka klerigado, krom diversnivelaj lingvokursoj specialan atenton ni donas al instrukapabligado, metodika trejnado kaj helpo al aktivuloj por orientiĝi en la Esperanto-movado kaj esti pretaj je informado, varbado kaj aliaj praktikaj movadaj taskoj.

Kelkaj gravaj datoj el la klerigprogramo en 2017

24-26.02.2017: 77a Studsesio: Esperanto & Medicino, oficiala kurso pri Unua Helpo far Frank Lappe; kun UMEA-prezidanto D-ro Christoph Klawe, studado de fakgazetoj kaj libroj el la biblioteko de Interkultura Centro Herzberg rilate al medicino kaj Esperanto

07-09.04.2017: 78a Studsesio, modulo pri historio, literaturo, multe pri Zamenhof, la familio, komparoj de la tiama tempo kaj nuntempo

16-18.06.2017: Staĝ-semajnfino: ordigo, katalogado, skanado, faklaborado en la Esperanto-biblioteko kaj arkivo. Helpo bezonata!

Volontuloj, interesiĝantoj, lernemuloj bonvolu anonci sin ĉe: zsofia.korody@esperanto.de

29.09-03.10.2017: TORPEDO 12 (Pedagogiaj Tagoj kun AGEI). Modernaj instrumetodoj, didaktiko, instrukapabligo; 79a GEA-Studsesio: modulo pri metodiko, instruprogramoj, lernplatformoj. Seminario de Erasmus+ projekto

08-10.12.2017: 80a Studsesio: modulo pri Esperanto-literaturo kaj specifa Esperanto-kulturo, movada organizado, informado, varbado

Kelkaj kursofertoj de Interkultura Centro Herzberg en 2017: Esperanto lingvokursoj (A1-C1) por komencantoj, progresintoj, konversaciemuloj

17-19.03.2017: Semajnfinaj Esperanto-Kursoj en pluraj niveloj (ankaŭ kiel popolaltlerneja VHS-kurso)

09-18.07.2017: SEP – Semajnoj de Esperanto-Perfektigo*. Intensaj lingvokursoj por familioj, infanoj, junuloj, plenkreskuloj; kulturaj kaj turismaj kromprogramoj. Staĝado kun observeblo de lecionoj de spertaj instruistoj, instrupraktiko por instruemuloj.

AGEI kaj GEA-membroj ricevas ĝis 50% rabaton, GEJ-membroj povas peti 100%-an subvencion kaj repagon de veturkostoj.

Ni rekomendas regulan partoprenon en la klerigsesioj, prelegserioj, sed eĉ unuopaj studmoduloj helpas al faka kleriĝo. Akiru atestilon!

Gvidantoj: Peter Zilvar, Zsófia Kóródy kaj fakprelegantoj

AliĝU ĉe Interkultura Centro Herzberg
DE-37412 Herzberg am Harz – la Esperanto-urbo
Grubenhagenstr. 6
esperanto-zentrum@web.de
http://esperanto-urbo.de
Tel: 0049 5521 5983

La Esperantomuzeo en Hofburg sur Heldenplatz (1935). Signo: ÖNB ESP 2193 B

Fondita en 1927 kiel privata asocio la Internacia Esperantomuzeo estas ekde 1929 parto de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Atentigante, ke la Kolekto por Planlingvoj ne nur kolektas, konservas kaj disponigas literaturon en kaj pri Esperanto, sed ĝenerale materialon en kaj pri planlingvoj, la nomo ŝanĝiĝis en 1990 en Kolekto por Planlingvoj kaj Internacia Esperantomuzeo, ekde la jaro 2005 la oficiala nomo estas Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

La fondiĝo

La Esperantomuzeo estis fondita en 1927 de Hugo Steiner (1878-1969), pensiiĝinta fervojisto, kiu eklernis Esperanton jam en 1911. Laŭ Steiner la ideo por la fondo de la muzeo venis de Felikso Zamenhof (1868-1933), kiu esprimis en 1927 dum la 19a Universala Kongreso de Esperanto en Gdańsk la penson, fondi internacian Esperanto-bibliotekon okaze de la 50-jara jubileo de Esperanto en 1937. Ĉeestante la kongreson en Gdańsk, Hugo Steiner senhezite transprenis la iniciaton:

Estis la 31. de julio 1927, kiam en kunveno de la reprezentantoj de la Landaj Asocioj dum la XIX-a Univ. Kong. de Esp. en Danzig, kiun mi ĉeestis estante prezidanto de la Aŭstria Esperanto-Asocio, Felikso Zamenhof, la frato de nia neforgesebla Majstro Dro Ludoviko Lazaro Zamenhof, faris la proponon, krei okaze de la 50-jara jubileo de Esperanto ie en la mondo Internacian Esperanto-Bibliotekon. (…) Reveninte el Danzig mi tuj ekagis.¹

Ekde la komenco Hugo Steiner intencis katalogi ne nur librojn kaj gazetojn, sed lia Esperanto-biblioteko ankaŭ plenumu muzeajn kaj arkivajn funkciojn, kaj tial li aldone kolektis fotografaĵojn, muzeajn objektojn, afiŝojn, glumarkojn kaj arkivaĵojn. Krome de tio Steiner ekkonservis ne nur literaturon en kaj pri Esperanto, sed ĝenerale materialon pri planlingvoj. Tamen li elektis la nomon „Internacia Esperantomuzeo“, ĉar li supozis, ke ĉirkaŭ 90 procentoj de la havaĵo koncernos Esperanton. Tio signifas, ke laŭnome temis pri centro de dokumentado pri Esperanto, sed fakte la Esperantomuzeo estis ekde sia fondiĝo muzeo, biblioteko kaj arkivo pri planlingvoj, kion Hugo Steiner retrospektive komentis jene:

Ŝajnis al mi, ke la fondo de simpla biblioteko ne sufiĉus, kaj mi decidis starigi pli ampleksan Instituton [sic] kun pli vaste fiksitaj celoj, nome kolekti kaj konservi la tutan materialon, ligitan kun la historia movado de Esperanto kaj de la mondhelplingvaj sistemoj kaj mondlingvaj problemoj sur scienca bazo kaj dokumente pruvi la disvastiĝon de Esperanto en la tuta mondo.²

La solena malfermo de la Internacia Esperantomuzeo okazis en aŭgusto 1929 en la pompa salono de la Aŭstria Nacia Biblioteko. La inaŭguron ĉeestis ĉirkaŭ 600 gastoj el pli ol 30 landoj, inter ili ankaŭ Lidia Zamenhof (1904-1942), Julia Isbrücker (1887-1971), Odo Bujwid (1857-1942), Hugo Steiner kaj Wilhelm Miklas (1872-1956), la tiama prezidento de Aŭstrio.

Fermo per Gestapo kaj re-malfermo post la dua mondmilito

Origine troviĝinte en iama ĉevalstalo en la centro de Vieno, la Esperantomuzeo situis dum la 1930aj jaroj en la dua etaĝo de Hofburg ĉe Heldenplatz. Tiam la havaĵo sufiĉe rapide pliampleksiĝis, precipe pro multaj donacoj, sed pro la aneksado de Aŭstrio, en marto 1938, tiu pozitiva evoluo finiĝis, kiam Gestapo, la nazia sekreta polico, fermis la Esperantomuzeon. Post la fermo Gestapo intencis transporti la tutan havaĵon de la Esperantomuzeo al Berlino, kie ĝi plej verŝajne estintus detruita, sed la tiama ĝenerala direktoro de la Aŭstria Nacia Biblioteko, Paul Heigl (1887-1945), povis interveni kaj preventi tion per letero, en kiu li substrekis, ke la planlingva materialo estas posedaĵo de la Aŭstria Nacia Biblioteko, kaj tial ne rajtas forlasi Vienon.3 Pro tio la havaĵo – tiutempe ĉirkaŭ 3000 verkoj – estis metita en kestoj, poste stokita en la keloj de Hofburg, kaj tiel ĝi bonŝance ne perdiĝis dum la dua mondmilito.

La Esperantomuzeo en Hofburg sur Michaelerplatz (1947). Signo: ÖNB ESP 2192 B

En 1947 la Esperantomuzeo estis denove malfermita en Hofburg, nun en la 3a etaĝo ĉe Michaelerplatz. Post la 2a mondmilito la plej grava atingo estis la daŭra pliampleksigo de la havaĵo – 1967 la fakbiblioteko konservis ĉirkaŭ 14.500 volumojn – sed la efiko eksteren sur la publikon estis relative malgranda. Ĝis la 1980aj jaroj ne ekzistis muzea koncepto, kaj krom tio ankaŭ mankis la financaj rimedoj por modernigo de la muzeo. Tiu malagrabla situacio nur ekŝanĝiĝis fine de la 1980aj jaroj, kiam Herbert Mayer fariĝis direktoro de la Internacia Esperantomuzeo.

La Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperantomuzeo en la 21a jarcento

La Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperantomuzeo en Palais Mollard en Herrengasse (2005).

Kiam en 2001 d-ino Johanna Rachinger iĝis la ĝenerala direktorino de la Aŭstria Nacia Biblioteko ankaŭ komenciĝis nova epoko por la planlingva sekcio. Johanna Rachinger tuj perceptis la mankojn kaj tial ŝi komencis en 2003 la translokiĝon de la Kolekto por Planlingvoj kaj de la Esperantomuzeo en Palais Mollard, kiu situas en Herrengasse 9, tre proksime de la antaŭa sidejo. En la nova loko, kiu estis inaŭgurita en 2005, ne nur troviĝas la Esperantomuzeo kaj la legsalono de la Kolekto por Planlingvoj, sed ankaŭ la problemo de malgranda spaco por la havaĵo estis solvita per plej moderna kaj ampleksa konservejo. La magazeno, kiu nun grandas ĉirkaŭ 180m2, estas klimatizita kaj sekura kontraŭ incendio. Ĝi protektas la tutan havaĵon de la Kolekto por Planlingvoj kaj enhavas ĉirkaŭ: 40.000 flugfoliojn, 35.000 volumojn, 22.000 fotojn kaj fotonegativojn, 5.000 manuskriptojn kaj aŭtografojn, 3.000 muzeajn objektojn, 2.500 diversajn gazettitolojn, 1.200 afiŝojn kaj 850 aŭd-vidajn materialojn.

Kiel parto de la Aŭstria Nacia Biblioteko la Kolekto por Planlingvoj plenumas ĉiajn taskojn kaj postulojn de moderna biblioteko.4 La ĉefaj taskoj kaj celoj estas pligrandigi la havaĵon per daŭra kolektado, konservi, protekti, katalogi, esplori kaj disponigi ĝin, respondi demandojn kaj publikigi planlingvan materialon – celoj, kiuj precipe realiĝas per la projektoj pri katalogado kaj ciferecigo.

Referencoj

1. Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I.: Sistema Katalogo pri la Esperanto-presaĵoj laŭ la Internacia Dekuma Klasifiko. Wien: Internacia Esperanto-Muzeo en Wien, 1957, IX.

2. Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I., IX.

3. Köstner, Christina. Glück im Unglück. Das Esperantomuseum an der Nationalbibliothek Wien 1938-1945. En: Language Problems & Language Planning, 2005, №2, p. 177-186.

4. Tuider, Bernhard. (2015). La Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Historio kaj evoluo, havaĵoj kaj projektoj. En: Novotničková, Katarína (red.). Arkivoj kaj bibliotekoj – kiel protekti kaj konservi nian heredaĵon, Partizánske, 2015, p. 59-67.
Tuider, Bernhard (2015). Die Sammlung für Plansprachen und das Esperantomuseum der Österreichischen Nationalbibliothek. Bestände zum Thema „Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg“ im virtuellen Lesesaal. En: Brosch Cyril/Fiedler, Sabine (eld.): Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg. Beiträge der 24. Jahrestagung der Gesellschaft für Interlinguistik e.V., 21.-23. November 2014 in Berlin (= Interlinguistische Informationen, Beiheft 22). Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik, 2008, p. 25-35.

Bibliografio

Köstner, Christina. Glück im Unglück. Das Esperantomuseum an der Nationalbibliothek Wien 1938-1945. En: Language Problems & Language Planning. 2005. №2, p. 177-186.

Mayer, Herbert. Wachgeküsst. Das Esperantomuseum. En: Christian Gastgeber, Bettina Kann, Elena Sonnleitner, Margot Werner (eld.). Change! Zukunft gestalten. Festschrift für Johanna Rachinger (= Biblos-Schriften. Beiträge zu Buch, Bibliothek und Schrift. Band 180). Wien: Phoibos-Verlag, 2009, p. 71-74.

Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I.: Sistema Katalogo pri la Esperanto-presaĵoj laŭ la Internacia Dekuma Klasifiko. Wien: Internacia Esperanto-Muzeo en Wien, 1957.

Tuider, Bernhard. La Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Historio kaj evoluo, havaĵoj kaj projektoj. En: Katarína Novotničková (red.): Arkivoj kaj bibliotekoj – kiel protekti kaj konservi nian heredaĵon, Partizánske: Espero, 2015, p. 59-67.

Tuider, Bernhard: Die Sammlung für Plansprachen und das Esperantomuseum der Österreichischen Nationalbibliothek. Bestände zum Thema „Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg“ im virtuellen Lesesaal. En: Cyril Brosch, Sabine Fiedler (eld.): Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg. Beiträge der 24. Jahrestagung der Gesellschaft für Interlinguistik e.V., 21.-23. November 2014 in Berlin (= Interlinguistische Informationen, Beiheft 22). Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik, 2008, p. 25-35.

Retejo de la Kolekto por Planlingvoj
http://www.onb.ac.at/eo/planlingvoj/index.htm

Retejo de la Esperantomuzeo
http://www.onb.ac.at/eo/esperantomuzeo/index.htm

Skanitaj libroj
http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/fruehdrucke.htm

Skanitaj periodaĵoj
http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/19056.htm

Bernhard Tuider

Ĉi tiu artikolo aperis (en iom koncizigita versio) en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/trezoro-7

Ewa Kukiełka instruas novajn vortojn

En la Esperanto-urbo Herzberg am Harz konstante okazas io favora por Esperanto. Ofte venas gastoj el diversaj landoj; la Esperanto-biblioteko konstante kreskas En la baza kaj meza lernejoj kaj en la gimnazio instruas Zsófia Kóródy kaj Ewa Kukielka. Regule okazas klubkunvenoj, kiuj estas la bazo de la Esperanto-agado en la Esperanto-urbo.

En julio 2012 vizitis nin la parolantino de EU en Berlino, deputitino Viola von Cramon. Multaj regionaj politikistoj kaj esperantistoj ĉeestis. Al ĵurnalistoj ŝi diris, ke la Esperanto-Centro estas “diamanto por la Südharz-regiono”.

Intensa kursaro

En julio okazis dusemajna somera Esperanto-kursejo, kiu ofertis intensan lernadon kun pedagogia-metodika faka trejnado, entute 125-horan programon en la 125a jaro de Esperanto. La lernado okazis en grupoj laŭ lingva kapableco sub gvido de Peter Zilvar, Christof Krick, Sebastian Kirf kaj Zsófia Kóródy. La biblioteko de ICH (Interkultura Centro Herzberg) ofertis bonan bazon por praktika laboro kaj memlernado, perfektiĝo. La kursanoj ankaŭ ĝuis ekskursojn, gvidatan urborigardadon kaj komunan amuzan vesperan distradon.

Jubilea Festo

La 26an de julio Gerhard Walter, la urbestro parolanta Esperanton, kune kun estraranoj de Germana Esperanto-Asocio kaj de la Esperanto-Societo Südharz inaŭguris la ekspozicion “125-jara Esperanto” en la konstanta Esperanto-ĉambro de la bela kastela muzeo.

Posttagmeze kaj vespere okazis festo en la Esperanto-ĝardeno de ICH. La honora gasto estis Gerhard Walter. La nova muzikgrupo Senlime kantis en la angla, germana, kaj same kompetente en Esperanto. La bonaj voĉoj, ekzemple la belsona jodlado de la kantistino Kerstin, estas unikaĵo por la Esperanto-publiko.

Gulaŝo sur bivakfajro laŭ la hungara maniero kaj aliaj bongustaĵoj garantiis belan vesperon je la memorinda dato por Esperanto. La gravecon de tio montras la interesiĝo de la gazetaro – ekzemple, artikolo kaj fotoserio en la fama retgazeto Spiegel online – kaj apero de filmreĝisoro de renoma germana televidkompanio.

Hotelo, kafejo, restoracio

Same en julio okazis inaŭguro de la esperantlingva hotelo Zum Pass en Herzberg-Sieber, kiun posedas la esperantistinoj Barbara Khan kaj Teresa Liberska el Poznano, kiuj nun vivas en Sieber – urboparto de la Esperanto-urbo. Ĉi tiu hotelo havas Esperanto-kafejon kaj restoracion, kie oni povas mendi bongustaĵojn en Esperanto.

Esperanto-herbejo

Nova Esperanto-ŝildo estis inaŭgurita sur montoflanko proksime al la Esperanto-Centro, en ĝardeno, kie kreskas fruktarboj kaj arbustoj. Laŭ la planoj ekde la sekva jaro la herbejo povos servi kiel tendumejo por Esperanto-amikoj.

Somera Arbara Lernejo

SALO-7: partoprenantoj el la ĝemelurboj Herzberg am Harz kaj Góra

La sepa Somera Arbara Lernejo (SALO) por gejunuloj el la ĝemelurboj Herzberg kaj Góra, ĉi-jare estis organizita la 4–11an de aŭgusto en Jemielno kaj Góra en Pollando. Zsófia Kóródy kaj Renata Kowalska kun helpantinoj gvidis ĝin. En la programo antaŭtagmeze estis kvarhora Esperanto-instruado kaj posttagmeze komunaj ludoj aŭ ekskursoj. Kelkaj partoprenantoj jam plurfoje spertis la bonetoson de tiuj renkontiĝoj, kaj ilia lingva nivelo pliboniĝas de jaro al jaro.

Tradukseminario

Teorio kaj praktiko kune: la tradukteamo de la projekto “Nacia Parko Harz” la 13–16an de septembro diskutis pri fakterminoj, serĉadis taŭgajn vortojn en la vortaroj kaj faklibroj de la Esperanto-biblioteko de ICH. Aldoniĝis praktika parto: ni vizitis kelkajn partojn de la Nacia Parko por vidi la lokojn, konatiĝi kun la belaĵoj de tiu regiono kaj atingi la supron de la monto Brocken (1142 m).

Eŭropa Tago de Lingvoj

ICH okaze de la Eŭropa Tago de Lingvoj organizis diskutrondon pri lingvaj demandoj kaj lingva demokratio. La anoncitaj eventoj aperis ankaŭ sur la oficiala hejmpaĝo de la Konsilio de Eŭropo. Peter Zilvar prelegis pri minoritataj lingvoj en speciala klubkunveno, en kiu partoprenis klubanoj kaj gastoj el eŭropaj kaj aziaj landoj. Ni traktis ankaŭ la lernfaciligan rolon de Esperanto, komparante similecojn kaj malsimilecojn de niaj gepatraj kaj lernitaj lingvoj. La Eŭropa Tago de Lingvoj estis temo dum kurso de Zsófia Kóródy en la Popola altlernejo KVHS en Osterode. Okaze de la Tago estis publika evento ankaŭ en la regiona gimnazio kun ĉeesto de la direktoro, instruistoj kaj lernantoj.

TORPEDo 8

Ekde la 28a de septembro ĝis la 3a de oktobro okazis la 8a Tradicia Oktobra Renkonto Pedagogia kun prezentado de interesaĵoj el la pedagogia-metodika temaro de Esperanto-instruado kaj spertinterŝanĝo inter fakuloj. Zsófia Kóródy kaj Christof Krick prezentis du lernejajn Comenius-projektojn, en kiuj ankaŭ lernejoj en Herzberg respektive Winterberg kunlaboras. Kun aliaj partoprenantoj, Johannes Mueller kaj Melanie Maradan ekestis diskutrondo pri sciencaj revuoj kaj faka tradukado.

La dua traktita ĉeftemo rilatis al la 125-jara historio de Esperanto. Peter Zilvar prezentis ĝin el la vidpunkto de kolektanto kaj montris unikaĵojn pri Zamenhof, kongresoj kaj aliaj gravaj eventoj, bildkartojn, medalojn, poŝtkartojn kaj glumarkojn. La partoprenantoj, inter ili Reza Torabi kaj Brian Moon, povis konatiĝi kun la valora materialo kaj la aktualaj arkivigaj laboroj de ICH.

Esperanto-urbo kaj ICH kun tutjara varia programo ĝojos pri via vizito, ekzemple, dum la 57a Studsesio kun Zamenhoffesto la 14–16an de decembro kaj dum SANO 3, la alternativa jarŝanĝa seminario kun silvestra balo.

http://esperanto-urbo.de
DE-37412, Herzberg/Harz, Grubenhagenstr. 6, Germanio.

Zsófia Kóródy

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №11.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/10/217ich/

Bonveniga aperitivo en Greziljono

Go-kurso en Greziljono

Krom la 150 gastoj de niaj kvar semajnoj, cento partoprenis en FESTO, kunorganizita de JEFO kaj Vinilkosmo inter la 8a kaj la 15a de aŭgusto, kaj pli ol 30 en somera universitato de Eŭropo-Demokratio-Esperanto, inter la 2a kaj la 4a de septembro.

Sed por financi nian vastan programon pri renovigo de la kastelo, ni devis trovi ankaŭ neesperantistajn gastojn. Tial ni luigis la kastelon inter la 4a kaj la 17a de julio al somerferiado kun arta programo por dudeko da knabinoj, kaj inter la 25a de aŭgusto kaj la 1a de septembro al matematika asocio Animath, kiu devis elekti kvardekon el pli ol 150 kandidatoj por trejnado al Internacia Olimpiado pri Matematiko.

Unu el grupaj fotoj en Greziljono

Tiu ĉi somero kuraĝigas nin por la jam komencitaj laboroj: aldono de hejtiloj en ĉambroj, duŝoj, renovigo de la arboj, ktp. Eble baldaŭ nova ŝtuparo por la ĉambroj de la dua etaĝo?

François Lo Jacomo

Ĉi tiu teksto aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №10 (204).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/09/grez204/