Antaŭ 300 jaroj naskiĝis Étienne Maurice Falconet (1716-91), franca skulptisto, kreinto de la monumento La Bronza Rajdanto en Peterburgo.

4. Antaŭ 225 jaroj (1791) ekaperis la plej malnova dimanĉa gazeto The Observer (Britio).

5. Antaŭ 75 jaroj (1941) apud Moskvo komenciĝis kontraŭofensivo de la Sovetunia armeo kontraŭ Germanio kaj ties satelitoj.

Antaŭ 225 jaroj mortis Mozarto (1756-91), komponisto kaj virtuoza muzikisto.

6. Antaŭ 275 jaroj (1741) per ŝtatrenverso estis detronigita la nekronita bebo-imperiestro Ivano IV de Ruslando; Elizabeto (filino de Petro la Granda) iĝis imperiestrino de Ruslando.

7. Antaŭ 75 jaroj (1941) Japanio surprizatakis la usonan armean bazon ĉe Pearl Harbor, rezulte de kio Usono ekpartoprenis en la 2a Mondmilito.

8. Antaŭ 25 jaroj (1991) gvidantoj de Belarusio (Ŝuŝkeviĉ), Ruslando (Jeljcin) k Ukrainio (Kravĉuk) subskribis akton pri dissolvo de USSR k fondo de Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj.

9. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Maksim Bahdanoviĉ (1891-1917), belarusa poeto kaj tradukisto.

Antaŭ 100 jaroj mortis japana verkisto Natsume Soseki (1867-1916).

Antaŭ 75 jaroj en Parizo mortis Dmitrij Mereĵkovskij (1866-1941), rusa poeto, kritikisto kaj filozofo, kunfondinto de la rusa simbolismo.

10. Tago de Homaj Rajtoj.

Antaŭ 1275 jaroj (741) papiĝis Zakario (679-752), la lasta greko kiel Papo de Romo.

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Nelly Sachs (1891-1970), juda germanlingva poetino, nobelpremiito pri literaturo (1966).

11. Antaŭ 775 jaroj mortis Ögedei-Ĥano (1186-1241), filo de Ĝingis-Ĥano kaj la dua Granda Ĥano de la Mongola Imperio.

13. Antaŭ 200 jaroj naskiĝis Werner von Siemens (1816-92), germana inĝeniero, inventisto kaj industriisto, fondinto de la firmao Siemens.

15. Tago de Zamenhof – Tago de la Esperanta libro.

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Hans Jakob (1891-1967), oficisto de UEA en Svislando dum ĉ. 50 jaroj, direktoro de UEA (1936-42), redaktoro de la revuo Esperanto (1947-55).

Antaŭ 50 jaroj mortis Walter “Walt” Disney (1901-66), usona desegnofilmisto, filmproduktisto kaj reĝisoro, fondinto de The Walt Disney Company.

16. Antaŭ 75 jaroj (1941) la Sovetunia armeo liberigis la urbon Kalinin (nun: Tverj).

Antaŭ 50 jaroj (1966) aperis la Ruĝa Libreto de Mao Zedong, la plej multe eldonita libro en la 20a jc.

18. Antaŭ 100 jaroj (1916) finiĝis la batalo ĉe Verdun.

19. Antaŭ 275 jaroj mortis Vitus “Ivan Ivanoviĉ” Bering (1681-1741), dana maroficiro en la servo de Ruslando, kies nomon nun portas maro, insulo kaj markolo inter Azio kaj Ameriko.

Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Lee Myung-bak (1941-), la deka prezidanto de Korea Respubliko (2008-13).

20. Antaŭ 75 jaroj mortis rusa poeto Igorj Severjanin (Lotarjov, 1887-1941).

Antaŭ 25 jaroj mortis Gaston Waringhien (1901-81), elstara franca esperantisto, poeto, vortaristo, gramatikisto, eseisto, tradukisto, aŭtoro de PIV, prezidanto de la Akademio de Esperanto (1963-79).

21. Solstico.

24. Antaŭ 800 jaroj mortis Johano la Sentera (1166-1216), reĝo de Anglio (1199-1216).

25. Kristnasko laŭ la Gregoria kalendaro.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Ahmed Ben Bella (1916-2012), alĝeria revoluciulo, la unua prezidento de Alĝerio (1963-65).

Antaŭ 75 jaroj (1941) la japania armeo konkeris Honkongon.

26. Antaŭ 25 jaroj (1991) la Supera Soveto de USSR dissolvis Sovetunion.

30. Antaŭ 100 jaroj mortis Grigorij Rasputin (1869-1916), siberia kamparano, popolkuracisto kaj mistikulo, amiko de la familio de Nikolao II.

Antaŭ 75 jaroj (1941) la Sovetunia armeo liberigis la urbon Kaluga.

31. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Alexander Ferguson (1941-), skota piedpilkisto kaj trejnisto, ĉeftrejnisto de Manchester United (1986-2013).

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra-decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №11-12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/12/decembro-4

Antaŭ 375 jaroj (1640) duko João de Braganza estis proklamita reĝo Johano IV de Portugalio – la Iberia Unio ĉesis.

2. Antaŭ 25 jaroj (1990) la japana ĵurnalisto Akiyama Toyohiro kiel ekipano de la spacŝipo “Sojuz TM-11” iĝis la unua japana kosmonaŭto kaj la unua kosma turisto en la mondo.

3. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Katarina Witt (1965-), orientgermana artosketistino, dufoja olimpika ĉampiono (1984, 1988), kvarfoja mondĉampiono (1984, 1985, 1987, 1988).

5. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Friedrich Christian Anton “Fritz” Lang (1890-1976), elstara germana mutfilma reĝisoro.

6. Antaŭ 775 jaroj (1240) la mongola armeo de ĥano Batuo konkeris Kievon.

8. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Jean Sibelius (1865-1957), sved-devena finnlanda komponisto.

9. Antaŭ 25 jaroj (1990) Lech Wałęsa estis elektita prezidento de Pollando.

10. Tago de Homaj Rajtoj.

11. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Carlos Gardel (1890-1935), argentina kantisto, komponisto kaj aktoro, la plej grava figuro en tango.

12. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Francis Albert “Frank” Sinatra (1915-98), usona kantisto kaj aktoro.

14. Antaŭ 25 jaroj mortis Friedrich Reinhold Dürrenmatt (1921-90), germanlingva svisa verkisto kaj dramaturgo.

15. Tago de Zamenhof – Tago de la Esperanta libro.

Antaŭ 125 jaroj usona polico murdis la siuan tribestron Tatanka Iyotanka (Sidanta Bizono, ĉ. 1831-90).

16. Antaŭ 50 jaroj mortis William Somerset Maugham (1874-1965), brita verkisto kaj dramaturgo, agento de la brita sekretservo SIS/MI6 (i. a. en Ruslando, 1917).

18. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis J″zsef Miletz (1865-1915), hungara esperantisto, fondinto (1901) kaj prezidanto de la unua E-grupo en Budapeŝto.

Antaŭ 75 jaroj (1940) estis akceptita la plano Barbarossa, laŭ kiu la nazia Germanio devus venki Sovetunion dum somero-aŭtuno 1941.

19. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Édith Piaf (Édith Giovanna Gassion, 1915-63), franca kanzonistino kaj aktorino.

Antaŭ 100 jaroj mortis Alois Alzheimer (1864-1915), germana psikiatro, esplorinto de la senila demenco (“malsano Alzheimer”).

20. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Aziz Nesin (Mehmet Nusret, 1915-95), turka verkisto, humuristo, publicisto.

Antaŭ 25 jaroj mortis Kunĉo Valev (1919-90), bulgara instruisto kaj esperantisto, sekretario de BEA kaj redaktoro de Bulgara Esperantisto.

21. Antaŭ 75 jaroj mortis Francis Scott Key Fitzgerald (1896-1940), usona verkisto, precipe pri la “usona jaza epoko”.

22. Solstico.

Antaŭ 225 jaroj (1790) la ruslanda armeo de Suvorov post kelkhora sturmo venkoprenis la “nesturmeblan” turkan fortreson Izmail.

23. Antaŭ 225 jaroj naskiĝis Jean-François Champollion (1790-1832), franca orientalisto, kiu deĉifris la egiptajn hieroglifojn.

25. Kristnasko laŭ la Gregoria kalendaro.

26. Antaŭ 125 jaroj mortis Heinrich Schliemann (1822-90), germana entreprenisto kaj arkeologo, famiĝinta pro esploroj en Trojo kaj Mikeno.

27. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Salman Khan (1965-), barata filmaktoro kaj TV-gvidanto.

29. Antaŭ 125 jaroj (1890) usona armeo masakris pli ol 150 siuajn indianojn ĉe Wounded Knee.

30. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Joseph Rudyard Kipling (1865-1936), brita verkisto, Nobelpremiito (1907).

Ĉi tiu teksto aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/12/decembro-3

2. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Humphrey Tonkin (1939-), filologo, brita kaj usona esperantisto, prezidanto de UEA (1974-80).

4. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la turka kantistino Sertab Erener (1964-), gajninto de la Eŭrovido-Kantokonkurso en 2003.

6. Antaŭ 25 jaroj (1989) en la Montreala Politekniko la kanada kontraŭfeministo Marc Lépine mortigis 14 junulinojn kaj sin mem.

8. Antaŭ 100 jaroj (1914) ĉe Falklandoj la brita mararmeo de Sturdee venkis la germanan mararmeon de von Spee.

Antaŭ 150 jaroj mortis Georgo Buleo (George Boole; 1815-64), fondinto de la “bulea algebro” kaj de la matematika logiko.

10. Tago de homaj rajtoj.

Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Heinrich August Luyken (1864-1947), germandevena brita esperantisto, aŭtoro de kvar romanoj en Esperanto.

11. Antaŭ 50 jaroj mortis la usona kantisto Samuel “Sam” Cooke (1931-64), ofte nomata la Reĝo de Soulo.

12. Antaŭ 75 jaroj (1939) la finnlanda armeo venkis la sovetuniajn trupojn ĉe Tolvajärvi.

Antaŭ 75 jaroj mortis la usona filmaktoro Douglas Fairbanks (1883-1939).

13. Antaŭ 150 jaroj (1864) Paragvajo komencis militon kontraŭ Brazilo.

Antaŭ 25 jaroj (1989) estis fondita la Liberal-demokrata partio de Sovetunio, nun konata kiel Liberal-demokrata partio de Ruslando (gvidanto: Vladimir Ĵirinovskij).

Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Sofia Zamenhof (1889-1942), esperantistino, filino de Lazarj “Ludoviko” Zamenhof.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la japana kantisto kaj gitaristo Hideto “hide” Matsumoto (1964-98).

14. Antaŭ 25 jaroj mortis la sovetunia fizikisto Andrej Saĥarov (1921-89), kunkreinto de H-bombo kaj politikisto, laŭreato de la porpaca nobelpremio (1975).

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Karl Carstens (1914-92), prezidanto de FR Germanio (1979-84).

15. Tago de Zamenhof – Tago de la Esperanta libro.

Antaŭ 50 jaroj mortis Sergej Oĵegov (1900-64), aŭtoro de la plej populara vortaro de la rusa lingvo.

16. Antaŭ 1300 jaroj mortis Pepino el Herstalo (ĉ. 635-714), reĝo de frankoj (680-714).

17. Antaŭ 775 jaroj naskiĝis Kujo Yoritsugu (1239-56), kakamuea ŝoguno (1244-52).

19. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Arvydas Sabonis (1964-), le plej fama litova korbopilkisto, olimpika ĉampiono (1988) en la teamo de USSR, sesfoje proklamita la plej bona korbopilkisto de la jaro en Eŭropo.

20. Antaŭ 25 jaroj (1989) Usono invadis en Panamon.

22. Antaŭ 375 jaroj naskiĝis la franca dramaturgo Jean-Baptiste Racine (1639-99).

Antaŭ 25 jaroj mortis Samuel Beckett (1906-89), irlanda verkisto, kunfondinto de la “absurda teatro”, laŭreato de la literatura nobelpremio (1969).

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Swami Satchidananda (1914-2002), barata filozofo, guruo kaj jogmajstro.

24. Antaŭ 200 jaroj (1814) Usono kaj Britio subskribis pactraktaton en Gento.

25. Kristnasko laŭ la Gregoria kalendaro.

Antaŭ 25 jaroj post mallonga juĝo estis pafekzekutitaj la rumania komunisma ŝtatestro Nicolae Ceauşescu (1918-89) kaj lia edzino Elena Ceauşescu (1919-89).

26. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Yun Chi-ho (1864-1945), korea politikisto, unue aktivulo de la sendependisma movado kaj ministro pri eksteraj aferoj, poste partiano de Japanio.

27. Antaŭ 75 jaroj en la nazia koncentrejo Mauthausen mortis la germana filmteoriisto, historiisto kaj esperantisto Hermann Wilhelm Häfker (1873-1939), aŭtoro de la libro Jarmiloj pasas (1931), kiun li verkis en Esperanto.

30. Antaŭ 1975 jaroj naskiĝis Titus Flavius Vespasianus (39-81), romia imperiestro Tito (79-81).

31. Antaŭ 500 jaroj en Bruselo (tiam: en Brabanto) naskiĝis Andreas Vesalius (Andries van Wesel, 1514-64), fondinto de la scienca anatomio de la homo.

Ĉi tiu listo aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/12/decembro-2/

Antaŭ 100 jaroj (1913) en Bonaero ekfunkciis la unua sudamerika metropoliteno.

Antaŭ 100 jaroj mortis la estona verkisto Juhan Liiv (1864-1913).

3. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Nikolaj Rytjkov (1913-73), sovetunia aktoro kaj esperantisto.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Terri Schiavo (Theresa Schindler, 1963-2005), kies grava malsano kaŭzis grandan polemikon pri eŭtanazio.

Antaŭ 125 jaroj mortis Carl Zeiss (1816-88), germana inĝeniero, fondinto de la optika fabriko Zeiss.

4. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Robert Adler (1913-2007), aŭstra-usona inventisto, kreinto de teleregilo por televidilo.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Sergej Bubka (1963-), sovetunia-ukrainia stangosaltisto; lia mondrekordo (6,15 m), starigita en 1993, ĝis nun ne estas superita.

Antaŭ 450 jaroj (1563) en Trento finiĝis la 19a romkatolika koncilio, kiu ellaboris strategion por kontraŭi la reformacion.

6. Antaŭ 200 jaroj naskiĝis la rusa poeto, publicisto kaj socia aganto Nikolaj Ogarjov (1813-77).

Antaŭ 25 jaroj mortis la usona kantisto Roy Orbison (1936-88).

7. Antaŭ 25 jaroj (1988) ĉe la urbo Spitak (Armenia SSR) sismo pereigis pli ol 25 mil personojn.

8. Antaŭ 150 jaroj mortis Natalja Gonĉarova (1812-63), la edzino de Aleksandr Puŝkin, poste de Pjotr Lanskij.

9. Antaŭ 1375 jaroj mortis Sergio I (?-638), Ekumena Patriarko en Konstantenopolo (610-638).

10. Tago de Homaj Rajtoj.

11. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis la franca aktoro, verkisto, pentristo kaj stuntisto (= dublisto) Jean Marais (1913-98).

12. Tago de Konstitucio en Ruslando.

Antaŭ 50 jaroj (1963) Kenjo sendependiĝis de Britio.

Antaŭ 150 jaroj naskiĝis la norvega pentristo kaj artteoriisto Edvard Munch (1863-1944).

14. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Fabrizio Pennacchietti (1938-), itala filologo kaj esperantisto.

15. Tago de Zamenhof = Tago de la Esperanta Libro.

Antaŭ 75 jaroj pereis la sovetunia piloto Valerij Ĉkalov (1904-38).

16. Antaŭ 175 jaroj (1838) bura taĉmento venkis la zuluan armeon en la batalo ĉe la Sanga Rivero.

18. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis Franz Ferdinand von Österreich-Este (1863-1914), arkiduko de Aŭstrio, kies murdo pretekstis la Unuan Mondmiliton.

Antaŭ 100 jaroj naskiĝis Willy Brandt (Herbert Ernst Karl Frahm, 1913-92), la kvara kanceliero de FR Germanio (1969-74), laŭreato de la Nobela pacpremio (1971).

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la usona filmaktoro Brad Pitt (1963-).

21. Antaŭ 100 jaroj (1913) en New York World aperis la unua krucvortenigmo, kompilita de Arthur Wynne (1862-1945).

Antaŭ 25 jaroj (1988) super la skotlanda urbo Lockerbie estis eksplodigita Boeing 747 de la kompanio Pan American; rezulte pereis 270 personoj.

Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la barata aktoro kaj filmproduktisto Govinda Arjun Ahuja (1963-), aktorinta en pli ol cent filmoj.

22. Solstico. Antaŭ 100 jaroj naskiĝis la ĉeĥa esperantisto Jaroslav Mařík (1913-97).

23. Antaŭ 100 jaroj (1913) en Usono estis fondita la Federacia Rezerva Sistemo.

Antaŭ 75 jaroj (1938) en oceano apud Sudafriko estis trovita vivanta latimerio.

Antaŭ 300 jaroj naskiĝis Maruyama Gondazaemon (1713-49), japana sumoisto, la tria jokozuno (granda ĉampiono).

24. Antaŭ 150 jaroj mortis la angla verkisto William Thackeray (1811-63).

25. Kristnasko laŭ la Gregoria kalendaro.

Antaŭ 75 jaroj mortis la ĉeĥa verkisto Karel Čapek (1890-1938).

26. Antaŭ 150 jaroj naskiĝis la franca filmproduktanto Charles Pathé (1863-1957), fondinta kun siaj fratoj la firmaon Pathé (filmoj kaj fonografoj).

28. Antaŭ 350 jaroj mortis Francesco Maria Grimaldi (1618-63), filozofo, matematikisto kaj jezuita pastro, malkovrinto de lumdifrakcio kaj kompilinto de la unua lunmapo.

31. Antaŭ 50 jaroj (1963) la Centr-Afrika Federacio disfalis je Zambio, Malavio kaj Rodezio.

Ĉi tiu kalendaro aperis en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/12/decembro/