Flavie Wakako Audibert kunkantas kun “Soit dit en passant” (Foto: Brian Moon)

Espéranto-France elektis Marsejlon kiel sian kongreslokon por la jaro 2016. La kongreso okazis de la 5a ĝis la 8a de majo kun la temo “Marsejlo: Pordo de Eŭromediteraneo” kun pli ol cento da homoj el proksimaj kaj foraj partoj de Francio, kaj ankaŭ el kvin aliaj landoj.

La ĉefa kongresejo estis en pedagogia centro apud la stacidomo Saint-Charles (fama pro sia ŝtuparego, simila al tiu de Odeso). Eblis loĝi tre proksime de la kongresejo. Tamen ne ĉio okazis en la ĉefa kongresejo, por ke la kongreso estu videbla en diversaj lokoj de la urbo.

Tre interesa estis la programo de prelegoj kaj prelegetoj. Pri la anarkiista revoluciulo Nestor Maĥno prelegis Jean-Marc Leclercq (JoMo). Monique Arnaud prelegis pri lingvolernado. Pri la helena geografo kaj esploristo Piteaso el la greka kolonio Massilia, la nuntempa Marsejlo, prelegis Patrick Lagrange. Pierre Tell Bouvier prelegis pri “La perdita ŝlosilo”; hodiaŭ ĉiu, kiu volas klarigi la Esperantan vortfaradon, parolas pri derivado, tamen nek en la Unua Libro, nek en la Dua, eĉ ne en la Fundamenta Krestomatio, oni trovas tiun vorton. Rosy Inaudi prelegis pri “Ruĝaj ŝlimoj, poluado de Mediteraneo”.

Preleg-debaton “Rusio hodiaŭ” gvidis Renée Triolle. La prelegantino, emerita instruistino de la rusa, raportis pri siaj impresoj pri la nuntempaj problemoj: korupto, manko da naskiĝoj, foresto de industrio, grandega diferenco inter milionuloj kaj malriĉuloj.

Aldone estis kelkaj prelegetoj. Thierry Spanjaard parolis pri Interkonsento pri Transatlantika Partnereco, danĝero por nia estonteco, kaj ankaŭ pri metromapoj. Renée Triolle rakontis pri Victor Lebrun, iama sekretario de Tolstoj, esperantisto, filozofo, avangarda ekologiisto, abelbredisto, kiu dum duono de sia vivo vivigis la principojn de Tolstoj en provenca vilaĝo. Anne Jausions parolis pri la francigo de Kumeŭaŭa, filo de la ĝangalo de Tibor Sekelj. Michel Ahado proponis surprizprelegon Petoloj.

La arta programo reprenis plurajn erojn kiuj aperis en la UK en Lillo. JoMo, la mondrekordulo pri kantado en plej multe da lingvoj, prezentis buntajn kantojn inspiritajn de diversaj kulturoj, en Esperanto kaj en aliaj lingvoj. Kiel kutime, plena sukceso!

La loka grupo Soit Dit En Passant vojaĝigis tra nostalgio ĝis ĝojo. Ĝi prezentis kantojn, plejparte en la franca, kiuj portas la esperon de pli humana kaj solidareca mondo. Flavie Wakako Audibert kantetis kun ili en Esperanto. La teatraĵo La Semo-Viro estis duvoĉa monologo de Violette Ailhaud, teatre adaptita de Sylvaine Le Magadure. Flavie Wakako Audibert prezentis mallongan version de sia dancospektaklo Hafu, pri la duobla kulturo, franca-japana.

Nova kaj tre interesa afero: filmo kun Esperantaj subtitoloj Serĉante signifon rakontas la inican vojaĝon de du infanaĝaj amikoj ekirintaj por pridemandi la funkciadon de la mondo.

Dum la tuta kongreso funkciis trinkejeto, kiu proponis lokajn vinojn kaj aliajn trinkaĵojn. Gustumado de aniztrinkaĵo Pastis, kun akompanado de tapenade (olivanĉova pasto) preparita el la hejme rikoltitaj olivoj de Rosy Inaudi, estis tre aprezata de ĉiuj. La kongresa bankedo proponis marsejlajn bongustaĵojn.

La ekskursoj kondukis, ekzemple, al la fama malnova haveno, al apudaj kvartaloj, kiel Le Panier (fama pro diversaj filmoj inspiritaj de verkoj de Marcel Pagnol). Kaj al la strato Canebière, la malnova Karitatejo, la katedralo, la nova muzeo MUCEM, k. a.

Unu ekskurso okazis laŭ la plej bela fervoja linio, kiu malkovrigas la sovaĝajn pejzaĝojn kaj la golfon de Marsejlo kun insuloj, de Marsejlo al Port-de-Bouc, laŭ la tiel nomata “Blua Marbordo”. Alia ekskurso uzis la plej belan buslinion en Marsejlo, kiu sekvas la marbordon de la malnova haveno ĝis la haveno de Pointe-Rouge. Por pli bone aprezi Marsejlon, estis ŝipa reveno de Pointe-Rouge ĝis la malnova haveno. Ne mankis ekskurso al Notre-Dame de la Garde, de kie oni malkovras unu el la plej belaj superrigardoj al
Marsejlo. Tiu preĝejo estas la simbolo de Marsejlo, nomata “La bona patrino”.

Kvar tagoj ne sufiĉis por konatiĝi kun ĉiuj interesaĵoj de Marsejlo. Ni povas nur konsili: (re)venu al Marsejlo!

Claude Nourmont

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/05/

Sur la teatra podio sidis la Prezidanto de UEA, Mark Fettes, L. C. Zaleski-Zamenhof, nepo de Ludoviko Zamenhof, Xavier Dewidehem (prezidanto de LKK). Salutis Luc Tassart, respondeculo pri internaciaj rilatoj por la urbo Bulonjo, kaj la vicurbestrino Odette Caerou.

Brian Moon laŭtlegis la tutan prelegon de Ludoviko Zamenhof el la 5a de aŭgusto 1905. Post la komencaj vortoj la daŭrigo emfazis la egalrajtecon de la bulonjaj kunvenintoj, kontraste al similaj tiamaj internaciaj renkontiĝoj, kie nur priveliigita minoritato havis la necesajn lingvajn kapablojn por komuniki. La esperantistoj rilatas inter si kiel fratoj kaj egaluloj, ne kiel landanoj superregaj kaj humiliigataj. En malpli konata parto de la alparolo, Zamenhof esprimis sin pri Johann Martin Schleyer, la kreinto de Volapuk, pri kies laboremo Zamenhof esprimis dankon, eĉ se lia projekto jam montris sin maltaŭga por la bezonoj de arta lingvo. Li plie omaĝis al pioniroj, kiuj jam forpasis en la tiam 18-jara historio de la lingvo, inter ili Wilhelm Trompeter. La finon de la alparolo konsistis el rimforma preĝo al “supera forto”.

[La tuta parolado de Zamenhof estas senpage elŝutebla en la elektronika provlibro “Kongresaj Paroladoj” (pdf kaj epub) en nia Kiosko, kie aĉeteblas ankaŭ la tuta kolekto de ka Zamenhofaj paroladoj – La red.]

Louis C. Zaleski-Zamenhof diris: “La vortoj de mia avo estas kortuŝaj por mi, precipe la parto pri francoj, angloj, rusoj kaj poloj. Mi ja estas franco kaj polo, sed super ĉio, mi estas homo kaj frato de aliaj homoj”.

Jen resumo de la alparolo de Mark Fettes: Esperanto ja estas lingvo sen teritorio, oni ofte demandas: kie oni parolas tiun lingvon? Ĝi apartenas al neniu nacio, apartenas al neniu specifa loko. Esperanto estas la propraĵo de ĉiuj homoj, kiuj deziras ĝin uzi por komuniki. Li parolis pri la signifaj lokoj por nia komunumo. Inter tiuj Bulonjo – la lulilo de la lingvo. Ĝis tiu unua kongreso, multaj ne aŭdis la parolatan lingvon, krom eble inter kelkaj samlandanoj. Bulonjo markas la transiron de Esperanto de ĉefe skriba lingvo al ĉefe parola lingvo. Lulilo ankaŭ pro la starigo de la Lingva Komitato, kiu poste fariĝis la Akademio de Esperanto. Lulilo de la internacia komunumo; ĝis tiu jaro la parolantoj organizis sin en urbaj kluboj kaj landaj asocioj. Ekde Bulonjo la komunumo fariĝis iom-post-iome transnacia. La plej junaj kongresanoj en Bulonjo estis Edmond Privat kaj Hector Hodler, kiuj ambaŭ diversmaniere kontribuis forte al tiu internaciigo. Hodler tri jarojn post tiu unua UK fondis Universalan Esperanto-Asocion, sekve tre rekte Bulonjo estas ankaŭ la lulilo de UEA. Lulilo ankaŭ de la Esperanto-kulturo, kiu garantias ĝian vivipovon. Fine, li dankas al la urbo pro la impona akcepto.

Post la solenaĵo, la kelkcenthoma publiko per abundaj flagoj kaj banderoloj, promenas tra la urbocentro ĝis la stacidomo, kie Zamenhof kaj aliaj eltrajniĝis por la unua kongreso. Tie staras monumento pri tiu evento. Okazis ceremonio en kiu oni malkovris novan ŝildon por memorigi pri la nuna vizito kaj metis florkronojn. Kunpromenis la Alta Protektanto de la Kongreso Frédéric Cuvillier, eksministro, deputito kaj urbestro de Bulonjo-ĉe-Maro, kiu partoprenis la ceremonion kaj poste akceptis la kongresanojn en la urbodomo.

Stefan MacGill
vicprezidanto de UEA

Fonto: Estrara Komuniko:  EKO 2015-32, sendita la 29an de julio. EKO-UKO numero 5.

Konstanta referenco: http://sezonoj.ru/2015/07/uk100-4/

La 29a eldono – jam! – kun siaj tradicioj kaj evoluoj… Kaj kion raportu iu, kiu ĉeestis senescepte ĉiujn antaŭajn festivalojn?

Nekutime la renkontiĝo okazis en vere centra urbocentro, kun allogaj butikoj en rabatsezono… tamen tio ne delogis la IF-anojn de la seriozaj programeroj, kaj la prelegoj estis bone vizitataj.

Pluraj prelegoj okazis pri la kadra temo “komputilo/interreto”, kaj iom pli multe (sed ne malpli interese) ekster ĝi. Tiel estis tuta bukedo da temoj traktitaj, kiel ekzemple pri la gaŭlromia kulto de helpemaj diinoj, pri fabelaj mondoj kaj novjarfesto, pri Birmo, pri plantoj kiuj helpas je oftaj malsanoj… Mikaelo Bronstein “stelojn jungis al revado” prezentante sian novan romanon pri la sorto de esperantistoj en la Stalina epoko. Enkadre de Internacia Vintra Universitato okazis pluraj kursoj, kaj 37 kursanoj akiris diplomon de AIS ĉu pri astronomio (kurso de Amri Wandel), ĉu pri muziko (kurso pri violono de Hannes Larsson), ĉu pri la sociaj retoj (kurso de Dima Ŝevĉenko), pluraj el ili kun la maksimumo da poentoj.

Tre interesaj estis partoprenigaj kursoj: muzikimproviza ateliero, prilaboro de steatito, bid- kaj juvel-farado.

Pri la sukceso de iuj programeroj kiel la bierseminario, mi nur citu komenton de partoprenintino: “Kvankam mi ne trinkas bieron, interesis min la bierseminario de Harald Schicke”. La vesperaj programeroj invitis nin al Israelo, al Ruslando, al kvizumo kaj al prezentado de muzikaj kaj ŝercaj kontribuoj.
Jarŝanĝa nokto: bufedo laŭ la tradicia bufeda ordo, balo kiu malfermiĝis per belega polonezo, interŝanĝo de kisoj kaj bondeziroj je la ŝanĝiĝa horo de la diverslandaj partoprenantoj (fakte la japana estas jam for kiam komenciĝis la tuta festado).

Plurfoje okazis vizitoj en la urbo. La tuttaga ekskurso kondukis nin tra la Ruhr-regiono. Unue ni iris al Bochum por vidi la planetarion; tamen ĝi restas por ni mistera nigra truo, ĉar ni vidis nur la ekspozicion en la ekstera galerio. Poste ni estis en eksa koaksigejo en Essen, kie ni ankaŭ tagmanĝis, kaj iris al Ruhr-muzeo, kiun ni tamen ne vere vizitis.

Sed kio plej imponas en IF?

Daŭre ĝi estas eksterordinara renkontiĝejo, kie apudas eldonisto el Japanio, islanda fiŝkaptisto, la ambasadoro de Germanio en Rusio, profesoro pri astrofiziko en la universitato de Jerusalemo, rusa bardo kun barbo, akademianoj kaj multaj same interesaj homoj.

Kaj se vi demandas al iuj ajn partoprenintoj, pri kio ili plej memoras dum tiu ĉi semajno? Nek pri la kursoj, nek pri la ekskursoj sed pri la etosoplenaxxxKnajpo. Kie oni proponas diversajn bierojn, vinojn, koktelojn kaj ankaŭ ginsengon, teojn, kafon. Kaj kie okazas ĝis malfrue en la nokto agrabla t(d)rinkado kaj amikaj babiladoj.

Ŝoka informo estis, ke baldaŭ ĉesos tiu agrabla renkontiĝo. Neeble! Ja ĉi-jare estis nur okdeko da partoprenantoj, sed la etoso estis des pli familieca. Jam kelkaj el la kutimaj partoprenantoj serĉas solvon, por ke post la venontjara 30a IF plu daŭru la tiel ŝatata kaj eksterordinara renkontiĝo kreita de HDP, kiun ni varme dankas pro la grandega kaj persista laboro.

Claude Nourmont

Foto de Brian Moon

Verso de Eŭgeno Miĥalskij.

El la germana vorto “Kneipe”, etosplena gastejo.

Legu ankaŭ artikolojn pri la 27a kaj la 28a IF.

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/01/220if/