Kadre de la projekto sub la labortitolo Tagmanĝo ĉe Zamenhofoj ni prilaboros kaj eldonos dulingvan (polan-esperantan) kuirlibron kun originalaj kaj rekonstruitaj receptoj el la teritorio de antaŭmilita Pollando kaj priskribo de kuirarto de tiu tempo. La elekto de la receptoj estos farita kun konsidero de tiuj manĝaĵoj, kiuj povis gasti sur la tablo de la familio Zamenhof en Bjalistoko kaj Varsovio. La eldonaĵon akompanos kurso de juda kuirarto, malferma por ĉiuj urbanoj.

La projekto ricevis financan subtenon de la Urbestro de Bjalistoko kadre de malferma ofertokonkurso por realigado de publikaj taskoj en la kategorio de kulturo, arto, protektado de kulturaĵoj kaj nacia heredaĵo.

Fonto: Retejo de BES

En Bjalistoko ĉe la Zamenhofa monumento (Foto: Nina Pietuchowska)

La 17aj Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj okazis la 9-11an de decembro, denove en la 1a liceo en Bjalistoko kun honora patronado de la urbestro. La organizantoj estis Bjalistoka Esperanto-Societo kaj Podlaĥia Libraro Łukasz Górnicki en Bjalistoko.

Interkompreniĝo kaj paco inter homoj, komunumoj kaj nacioj – jen gvidslogano de la Tagoj, realigo de ideo de la kreinto de la lingvo internacia. Esperanto ligas homojn kaj tuŝas aktualajn aferojn. La esperantistoj ne estas separiĝema grupo sed homoj vivantaj je problemoj de sia lando kaj la mondo. La afero de rifuĝado, ĉefe el Afriko, kiu zorgigas nin eŭropanojn, iĝis temo de la literatura konkurso “Elmigrintoj: mi, vi, li”, kiu estis resumita dum la unua vespero. Venis 16 verkoj: naŭ el Pollando, po du el Germanio kaj Albanio, po unu el Nepalo, Hispanio kaj Britio. La konkursa komisiono premiis dek verkojn per bitlegiloj, kaj iliaj tekstoj estas publikigitaj en la sesa numero de la Bjalistokaj kajeroj. La plej bona verko, eseo de Helena Dorota Burhardt el Ełk, estis publikigita de Gazeta Wyborcza.

Kun granda intereso la partoprenantoj aŭskultis la prelegon Mondan kinon kreis podlaĥianoj de Adam Radziszewski pri la naskiĝintaj en Bjalistoko fratoj Boris, Denis kaj Mihail Kaufman, aŭ la fratoj Warner devenantaj de apud Łomża. Ili atingis Holivudon kaj tie kreis multajn filmojn, kiujn oni nun taksas kinaj klasikaĵoj.

La saman tagon Przemysław Wierzbowski prezentis la programon “Erasmus+”, kadre de kiu ses Esperanto-organizaĵoj realigas la projekton “Trejnu la Trejniston”. Ĝi celas pliprofesiigi nian movadon kaj jam en printempo la partnerado okazigos grandan edukseminarion por trejnistoj.

Ankaŭ en la dua tago ne mankis interesaj rakontoj: de Nina Pietuchowska Ĉio komenciĝis ĉe la Verda pri la vivo de Ludoviko Zamenhof en Bjalistoko, de Andrzej Sochacki pri Multkultura vilaĝo Esperanto, filmo de Roman Dobrzyński pri la Esperanto-urbo Herzberg, aŭ prelego de prof. Walter Żelazny pri la deveno de Zamenhofoj.

Ravis la gastojn Muziko kaj danco por Ludoviko Zamenhof – prezento de junuloj el la 1a liceo en Bjalistoko. Grandajn emociojn provizis Esperanta diservo, tradicie organizata en la blanka preĝejo ĉe la katedralo.

De kelkaj jaroj en niaj Esperantaj aranĝoj prezentiĝas ensembloj gvidataj de Lech Mazurek. Liaj junularaj bandoj plezurigas per energio, ritmo, gajo kaj natureco. Ĉi-foje prezentiĝis infanoj de la grupo Uku-donaco Bjalistoko (Uku estas ne UK, sed ukulelo). Interesa estis ankaŭ la “plenkreskula” grupo Frey Lech Trio kun la belega voĉo de Katarzyna Breczko kun violonistino Joanna Gryko kaj Lech Mazurek ludanta akordionon. Oni admiris la laboron de la ensemblestro.

Ĉe la monumento al Zamenhof oni honoris la grandan bjalistokanon. Florojn metis vicurbestro Rafał Rudnicki, bjalistokaj esperantistoj kaj lernantoj de la 1a liceo. Barbara Pietrzak nome de UEA kaj Aleksander Zdechlik nome de PEA dankis la organizantojn kaj anoncis okazaĵojn por la venonta Jaro de Zamenhof. Barbara Pietrzak ankaŭ prelegis pli ĝenerale pri la solenaĵoj de 2017. BES kaj PEA decidis, ke en majo 2017 en Bjalistoko okazos la 36a Pola Esperanto-Kongreso, kiun helpos organizi urbaj kulturinstitucioj. Post reveno al la 1a liceo tradicie ni festis la naskiĝtagon kun belega festa kuko al Ludoviko, ornamita de ĉi-jara logotipo de la Zamenhof-Tagoj.

En la tria festa tago estis ekskurso al Suwałki. Por multaj estis novaĵo, ke ĝuste en tiu urbo, sed ne en Tykocin, naskiĝis Marko Zamenhof. En la urbo ni vizitis muzeon de Maria Konopnicka en la familia domo de la poetino. En la urba muzeo oni vidis la ekspozicion dediĉitan al artisto Alfred Wierusz-Kowalski, kiu naskiĝis en Suwałki. Oni ankaŭ povis viziti la ekspozicion Restrospektivo de Zdzisław Beksiński. Ĉi tiu ekspozicio vaganta tra Pollando tre kortuŝas, influas la emociojn. La spektanto rilatas al mistikismo danke al ĝi. En la civitana klubejo estis la arkeologia ekspozicio pri Suwałki-regiono kaj Mazurio de la fino de la glaciepoko ĝis la pereo de jotvingoj. Malgraŭ nefavora vetero ni poste vojaĝis al monaĥejo en Wigry. Tie de la horloĝa turo ni spektis panoramon kaj vespermanĝis en klostraj internoj.

La Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj estas malfermaj al ĉiuj, interesa kaj diversgeneracia kultura aranĝo.

Stefania Romanowicz

Ĝi estas artikolo el la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2017).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2017, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/12/pollando-8

Klaku la supran bildon por vidi la abonmanierojn

Dum sia funkciado, unue kadre de la Bjalistoka Kulturcentro (Pole: BOK), kaj ekde 2011 memstare, CLZ okupiĝis pri diversaj temoj jen strikte, jen loze rilataj al Esperanto kaj ĝia kreinto. Ĝi ekhavis konstantan ekspozicion pri Zamenhof, organizis kursojn de Esperanto (mi mem instruis kaj por la publiko, kaj por la laboristoj de la institucio), gastigis esperantistojn kadre de Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj, eldonis kelkajn librojn kaj memoraĵojn pri kaj en Esperanto. Tamen CLZ neniam estis reala centro de Esperanto, kiel mise oni interpretas, ĉar krom la supraj menciitaĵoj ĝi “realigis la idealojn de sia patrono” per amaso da projektoj prezentantaj la multlingvan kaj multkulturan Bjalistokon. Ĉion eblas legi en la retejo centrumzamenhofa.pl, kiu havas ankaŭ Esperantan version.

Jen komenciĝas la dramo. La 25an de aprilo la urba konsilio de Bjalistoko decidis, ke Centro Ludoviko Zamenhof denove iĝos parto de la Bjalistoka Kulturcentro. La ĉefa argumento estis mono – per la kunigo oni ŝparos, diris la urbestro Truskolaski ne citante pli detalajn kalkulojn. La konsciaj reprezentantoj de NRO-oj estis ŝokitaj per la rapida decido kaj ekkolektis subskribojn kontraŭ la decido petante ĉesigi la provon kunigi CLZ kaj BOK, kiuj agas en malsamaj kampoj: BOK organizas grandajn amasajn aranĝojn – festivalojn, koncertojn, revuojn, sed grandparton de la agado de CLZ konsistigas etaj edukaj entreprenoj celantaj flegi la multkulturan tradicion de Bjalistoko kaj Podlaĥio.

Bedaŭrinde por la urbaj aŭtoritatoj, en la sama semajno okazis festo de Nacia-Radikala Kampo en Bjalistoko, kiun akompanis naciisma koncerto kaj faŝismeca marŝado tra la urbo. Ĉio kune miksita rezultigis eksplodan koktelon, kiun oni mallerte provis estingi. La faktoj estas:

1. La urba konsilio decidis el Bjalistoka Kulturcentro kaj Centro Ludoviko Zamenhof formi novan kulturan institucion. Poraj en la voĉdonado estis la konservativa partio Rajto kaj Justo kaj la konsilianoj de la urbestro Truskolaski. La Civitana Platformo, iama partio de la urbestro, anoncis, ke kaze de akcepto de ĉi decido ĝi ĉesos kunlabori kun Truskolaski. Kontraŭ estis minoritatoj kaj maldekstrulo (unusola!). Problemas tamen la diroj de ekstremaj politikistoj en tiu kunsido: krom ataki la centron kaj ĝian direktoron, atakitaj estis ankaŭ Zamenhof kaj la ideo konigi Bjalistokon per Esperanto, kion eblas legi ĉe Esperanto-diskutgrupo en Facebook. Fakte ĝis 2011 CLZ estis subigita formale al la Kulturcentro, kaj ĉi superflua retropaŝo mirigis la homojn.

2. Oni diras, ke la Centro nesufiĉe okupiĝas pri Esperanto. Tio parte veras, sed “propagandi la verkon de Zamenhof” estas nur unu el la taskoj de la institucio, kiu ne estas Esperanto-organizaĵo; pli grava ĝia tasko estas zorgi pri la multkultura heredaĵo de la regiono kaj propagandi internacian kunlaboron, kontraŭstaron al diskriminacio ktp. La centro neniam rifuzis kunlabori kun lokaj esperantistoj, kelkfoje ni faris diversajn projektojn kune, ni tradukas ilian retejon kaj alian materialon al Esperanto ktp. Oni povas plendi pri la decido krei Zamenhof-Centron, sed ne Esperanto-centron, oni povas plendi, ke en 2009 pro monŝparo estis kreita tiel banala ekspozicio pri Zamenhof, sed la nunan taskaron la oficistoj de CLZ plenumas nemalbone.

Venontjare ni festos la 100an mortodatrevenon de Zamenhos kaj la 130an datrevenon de la naskiĝo de nia lingvo. La urbaj aŭtoritatoj, dezirante iom forviŝi la malbonan imagon, lasitan pro la lastaj okazaĵoj ĉirkaŭ CLZ, forte volas subteni la Bjalistokan Esperanto-Societon kaj kune fari festaĵojn en la naskiĝurbo de la iniciatinto. Esperanto ne malaperos.

Przemysław Wierzbowski

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/06/bjalistoko-2

Bjalistoka Esperanto-Societo kaj Podlaĥia Libraro anoncas la 6an Literaturan Konkurson “Esperanto ligas homojn”. Ĉi-foje ni atendas eseojn pri la temo “Elmigrintoj: mi, vi, li…”

La verkojn ĝis tri paĝojn grandajn oni sendu ĝis la 30a de oktobro 2016 al la adreso de Bjalistoka Esperanto-Societo aŭ lasu en Esperanto-Libraro ĉe la strato Warszawska 19 en Bjalistoko.

La aŭtoroj de la dek plej bonaj verkoj estos premiitaj per bitlibraj legiloj, kaj iliaj eseoj publikiĝos en “Bjalistokaj kajeroj n-ro 6” en du lingvaj versioj: pola kaj Esperanta.

Detaloj kaj regularo de la konkurso: http://bit.ly/konkurso2016

Przemysław Wierzbowski
Bjalistoka Esperanto-Societo

Konstanta referenco: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/05/konkurso-3/

Ĉe la Zamenhofa monumento (Foto: Andrzej Kondraciuk)

Kiel ĉiun jaron, Bjalistoko, la naskiĝurbo de Ludoviko Lazaro Zamenhof, solene festis lian naskiĝtagon. La 16aj Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj, organizitaj de Bjalistoka Eperanto-Societo (BES), daŭris tri tagojn: de la 11a ĝis la 13a de decembro 2015.

Dum la Tagoj diverslandaj prelegantoj parolis, ekzemple, pri fotografio, literaturo kaj vojaĝoj. Paŭzoj inter la prelegoj estis bona tempo por paroli kun aliaj esperantistoj kaj aĉeti Esperantajn librojn. Grandan intereson elvokis demonstrado de kurtonda radiostacio.

Okazis kvizo kun premioj. En la arta parto oni povis partopreni en poezia renkontiĝo de Raymond Schwartz kun muziko. Bona afero estis premiera koncerto de la infana muzikbando Uku-donaco Bjalistoko. La infanoj kantis en Esperanto. La plej juna grupo de la partoprenantoj, kiu havis ĉarman prezentaĵon, estis infanoj el la 52a Infanĝardeno Winnie-la-Pu en Bjalistoko.

Grava punkto de la naskiĝtago estis flormetado ĉe la monumento de Zamenhof kun solenaj paroladoj. Poste la partoprenantoj havis grupan foton. Alia interesa, malofta afero estis katolika meso en Esperanto en bela, antikva, blanka preĝejeto ĉe la Bjalistoka katedralo.

Kutime la ĉefa punkto de la naskiĝtago estas naskiĝtaga kuko. Kaj en la Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj la naskiĝkuko estis tre populara, ĉar bongusta. Kun la kuko la homoj povis provi specifan trinkaĵon, hejmfaritan buza.

La festa kuko (Foto: Przemysław Wierzbowski)

Por personoj, kiuj amas vojaĵojn, estis vizito al la urbetoj Tykocin kaj Knyszyn. Malgranda, Esperanta akcento de la vojaĵo estis serĉado de domo en kiu loĝis la patro de Ludoviko, antaŭ la transloĝiĝo al Bjalistoko. Neĝo, pluvo kaj malvarma vento ne estis grava problemo por la partoprenantoj, ĉar la etoso estis varmega kaj gaja. La programo de la vizito estis plenumita. Oni vidis interesajn objektojn: preĝejojn, sinagogon, judan tombejon kaj reĝan kastelon, kie estis granda festeno. En la kastelo oni aŭskultis koncerton de la loka ensemblo Hetmananinoj. La koncerto ĝuis multan intereson. Esperantistoj volonte dancis kaj kantis kun la ensemblo.

La Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj estis plenaj de interesaj aferoj. Tio estis bona tempo por renkonti aliajn esperantistojn kaj por lerni novajn faktojn pri la mondo kaj Esperanto.

Kadre de Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj okazis la unua, organiza renkontiĝo de la dujara projekto Trejnu la Trejniston kadre de la programo Erasmus+, kiun partoprenas Esperanto-organizaĵoj el Bjalistoko, Verĉelo (Vercelli), Bolonjo, Munkeno, Rejkjaviko kaj Edinburgo.

Iwona Zalewska

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/pollando-5

Unu el la dek trajnoj cirkulos ĉiutage inter Varsovio kaj Bjalistoko. En la voĉdonado pri ĝi plej multe da voĉoj ricevis la nomo Esperanto, kiun preferis 3986 personoj, en la dua loko restis Narew (2511 voĉoj) kaj en la tria Bojary (nur 201 voĉoj).

La “fina venko” de Esperanto estas ŝuldata ne nur al bjalistokanoj kaj esperantistoj el la tuta Pollando, sed ankaŭ al multaj diverslandaj samideanoj, kiuj partoprenis la voĉdonadon. La trajno Esperanto ekcirkulos en decembro, kaj ĝin jam povos uzi la partoprenantoj de la tradiciaj Zamenhofaj Tagoj en la naskiĝurbo de la aŭtoro de Esperanto.

Ĉi tiu nomigo ne estas la unua por Bjalistokaj trajnoj. Ekzemple, la unuan de junio 2008 en la stacidomo de Bjalistoko la bjalistoka urbestro Tadeusz Truskolaski en solena ceremonio ŝanĝis la tabuleton de la trajno “Bjalistoko – Bielsko-Biała”, kiu tiel renomiĝis de Narew al Zamenhof. (La Ondo de Esperanto kun pria artikolo de Andrzej Remza kaj Pŝemo Wierzbowski estas senpage elŝutebla ĉi tie)

Kvankam la trajno Zamenhof, kies unuaj pasagxeroj estis la malnovmode vestitaj Ludoviko (Andrzej) kaj Klara (Nina) Zamenhof, funkciis dum nelonga tempo, ĝin uzis pluraj partoprenantoj de la 94a Universala Kongreso de Esperanto, kiun Bjalistoko akceptis en 2009.

AlKo

Ĝi estas artikolo el la novembra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №11.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/10/pollando-4

De la 12a ĝis 14a de decembro en Bjalistoko okazis la tradiciaj 15aj Bjalistokaj Zamenhof-Tagoj en hejme komforta etoso, mi dirus “Esperant-familia etoso”.

En la malfermo ĉeestis la kreinto de Esperanto, kaj ĉiuj vizitantoj havis unikan ŝancon konatiĝi, babili aŭ eĉ fari fotojn kun Zamenhof!

Fotiĝi kun Zamenhof (Foto: Przemysław Wierzbowski)

La programo estis intensa kaj interesa. Ĉiuj dezirantoj povis ekscii pri la “nekonata” Bjalistoko en fotoprezentaĵo de Nina Pietuchowska; pri Esperantaj muzik-projektoj rakontis Flo Martorell el Vinilkosmo; Kasia Choroszucha kaj Irek Bobrzak prezentis la retradion Varsovia Vento; Edvige Tantin spektigis filmon pri la azia kongreso en Ulanbatoro; pri la itala kuirarto kaj Mona Lisa rakontis Paola Giommoni…

Interesa estis la prezentaĵo de la libro “Revenoj al Krynki” de la belorusa aŭtoro Sokrat Janowicz. Oni anoncis la rezulton de la fabelkonkurso. La fabeloj troveblas en Bjalistokaj kajeroj №5 eldonitaj okaze de la 15aj Zamenhof-Tagoj. Ambaŭ eldonaĵoj estis senpagaj por la sepdeko da partoprenantoj, venintaj el pluraj landoj. Funkciis ekspozicio de infanaj desegnaĵoj dediĉita al Ludoviko.

Bonan humoron kaj ĝuon donis koncerto de francaj muzikistoj Melaine Desnos kaj Jean-Claude Patalano, kaj koncerto de la loka muzikbando Młoda Folkowa Krew. Kune kun la membroj de la bando ĉiuj gastoj gaje kantis la popularan kanton “Feliz Navidad” (Feliĉa Kristnask’). Multe da plezuro la partoprenantoj ricevis de la bongusta naskiĝtaga kuko de Ludoviko.

Dum la lasta tago okazis ekskurso “Laŭ la itinero de multaj kulturoj kaj religioj”. Ni vizitis la praarbaron Knyszyńska. Ni ne vidis vivantan bizonon, sed tio estis kompensita de diversspeciaj kaj koloraj strigoj, inter kiuj estis eĉ bela blanka neĝostrigo. Ni vizitis ankaŭ la vilaĝon Kruszyniany kie estas la tombo de Sokrat Janowicz.

Tre amuza gvidisto montris al ni la tatarajn moskeon kaj tombejon, kaj multe kaj emocie rakontis pri la tataraj kulturo kaj tradicioj. La tagmanĝon kompreneble ni havis en tatara restoracio. En la vilaĝo Michałowo ni vizitis la ortodoksan lignan preĝejon, kiu estis ornamita de belegaj kolorbildoj.

Nadia Raŝevska

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/01/244bjalistoko/

Pro la trista historio de Bjalistoko ligiĝas mia penso al unu el la plej grandaj timoj por la nuna relative paca kaj prospera okcidenta Eŭropo. Kion fari, se nacioj denove komencas interbatali? Estas nepenseble, ke Germanio konkerus germanlingvajn teritoriojn en Aŭstrio, Belgio, Danlando, Francio, Italio, Svislando, Ĉeĥio, Luksemburgio, Pollando kaj Kaliningrada regiono de Ruslando. Ankaŭ neniu pensas, ke Francio konkerus franclingvajn teritoriojn en Belgio, Italio kaj Svislando.

La listo de Eŭropaj nacioj aŭ samlingvanoj, kiuj vivas en pluraj landoj estas longa. Svedoj vivas ankaŭ en Finnlando, kaj finnoj en Svedio. Danoj vivas ankaŭ en Germanio, kaj italoj en Svislando. Hungaroj vivas ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Slovakio, Ukrainio, Serbio, Kroatio, Slovenio kaj Rumanio. Sed post la dua mondmilito ĝenerale akceptiĝis, ke ne plu multe ŝanĝiĝos la landlimoj en Eŭropo, krom en la trista kaj sanga okazo de la sudokcidenta Balkanio. Ankoraŭ oni ne akceptas internacie la novajn landlimojn en Azerbajĝano, Kartvelio, Kipro, kaj nun – Krimeo.

La anekso (aŭ unuiĝo, laŭ la Ruslanda vidpunkto) de Krimeo kaj la timo, ke vasta teritorio en suda kaj orienta Ukrainio baldaŭ povos iĝi ruslanda, ŝanĝis la rilatojn inter homoj kaj politikistoj en la Eŭropa Unio kaj Ruslando. Oni timas la estontajn agadojn de Ruslando, ekzemple, en Belarusio kaj en la baltaj landoj. La sekvoj de tiuj timoj en EU baldaŭ aperos.

Unue, pli kaj pli malfacilos por ruslandanoj vojaĝi en EU. Ne plu temas pri senviza eniro por ruslandaj civitanoj. Ekonomie, science kaj kulture estos malpli da kontaktoj. Esperantistoj estis inter la unuaj, kiuj spertis la malfacilaĵojn. La nunjara kaj 26a Aroma Jalto en majo estis nuligita. Ne estas verŝajne, ke ĉi tiu Esperanto-festivalo revenos al la belega Krimeo.

Aliflanke, Ruslando pli kaj pli turnas orienten kaj serĉas ligojn kun kreskantaj ekonomioj kiel Ĉinio kaj Barato.

Dafydd ab Iago

Partoprenantoj de la someraj esperantistaj renkontiĝoj en Tarĥankun kun plezuro vizitas la naturan basenon Kaliko de Amo en Atleŝ. Ĝi estos vizitebla ankaŭ dum la sekva renkontiĝo, planita en Krimeo por la 1–10a de julio. (La foton sendis Jefim Zajdman)

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/bruselo-12/

Kutime la Esperanto-Libraro funkciis kiel akceptejo por multaj gastoj, kiuj jam matene alvenis Bjalistokon. Estis okazo demandi pri novaĵojn, pridiskuti proponojn…

La juna historiisto Wiesław Wróbel malfermis la programon, prezentante en bildoj kaj dokumentoj longan historion de la konstruado de la monumento al Zamenhof en Bjalistoko. La unuan fojon la ideon prezentis Jakobo Ŝapiro kaj dum dekoj da jaroj ŝanĝiĝis projektoj kaj opinioj pri ĝia lokigo.

Direktoro de la Podlaĥia Libraro jam la trian fojon komune kun Brunetto Kasini – prezidanto de la Fondaĵo Zamenhof – enmanigis premiojn al gajnintoj de la literatura konkurso Miaj fascinoj pri Esperanto. Donacante al ĉiuj Bjalistokajn kajerojn №3 kun alsenditaj verkoj, ni esperis kuraĝigi homojn skribi venontjare sian propran historieton kaj sendi ĝin al la konkurso.

Lastmomente oni eksciis, ke ne povas veni la albana ambasadoro por promocii la dulingvan libron Polino kies aŭtoro Bajram Karabolli estis albana diplomato laborinta en 1995 en Varsovio. Ne gravas – ni faris tion same bone. Rakontante al ĉeestantoj pri la sorto de Nia Polino, kiel ofte okazas, mi preskaŭ komencis plori. Bone, ke tuj anstataŭis min Konrado, kiu fakte prezentis la programon dum la tuta aranĝo. Lidia Ligęza legis mem sian novan, dulingvan poemaron Epizodoj kaj kun plezuro metis la aŭtografon sur la titola paĝo al petantoj.

La unuan fojon en Bjalistoko prelegis Teresa Nemere. Prezentante Tibor Sekelj – eminentan esperantiston kaj vojaĝemulon, ŝi diris Ĉiuj vojoj al li apartenis… Kiu ankoraŭ ie en la mondo ne partoprenis la prelegon de Robert Kamiński pri ZEOj devas bedaŭri. Kiom da argumentoj por oni povas kapti kaj uzi ilin poste en diskutoj kun homoj, kiuj kritikemas al Esperanton!

La Kultura programo estis miaopinie alloga kaj distra. La unuan fojon prezentis sin blindaj aktoroj en kabaredo. Mi admiris ilian elparolon en Esperanto, kvankam ili antaŭ nelonge komencis la lernadon de la lingvo kaj sincere dirite, kiel veraj aktoroj, ili ellernis la tekston parkere. Helenka Biskup prezentis en la pola lingvo la monodramon Doktoro Esperanto. Ankaŭ ŝi daŭre plibonigas la scenaron. Imagu la finan scenon: Ludoviko mortas! Komence la aktorino, poste unu post la alia spektantoj venas al la tablo kun la bildo de Zamenhof kaj simbole metas la ŝtoneton por honori la mortinton. Ni ne forgesos vin, Majstro!

La aranĝon partoprenis la urbestro de la sicilia urbo Mazara Del Vallo, kiu venis kun sia oficisto por subskribi kun la urbestro de Bjalistoko deklaron pri kunlaboro surbaze de Esperanto. Estis interkonsentite, ke aprile vizitos Sicilion junulara muzikbando, funkcianta en la Zamenhofcentro, kaj junie, dum la Tagoj de Bjalistoko, Pollandon vizitos simila itala grupo por prezenti eksterlande sian kulturon.

Ŝajnis al mi, ke la tuttaga tradicia ekskurso tra la regiono povus esti malinteresa por niaj italaj gastoj venantaj el antikva urbo, tamen mi eraris. Nia gvidantino Iza ĉi-jare prezentis al ni la koron de la ortodoksa religio en Pollando. Imagu mirindajn preĝejetojn kun belegaj ornamaĵoj, lernejon de ikonpentrado, lokojn famaj pro historiaj okazaĵoj en la tempo, kiam Bjalistoko estis nur malgranda, privata urbeto. Bona vojaĝgvidanto estas trezoro, kaj ni posedas ĝin! Frostis, kaj junularo aranĝis duelon je longaj pendglacioj pendataj de tegmentoj de malgrandaj, lignaj dometoj. Kelkaj viroj provis uzi ilin kiel kornoj.

Kaj vespere… Ho, vendrede, sabate kaj dimanĉe vespere en la klubejo ni kantis, ludis, trinkis kaj drinkis, spektis elektronikajn materialojn ĝis ;s noktomezo. Junularo konspiris en angulo – ni ofte aŭdis salvon de rido. Ĉu pri ni maljunuloj, aŭ pri aliaj aferoj – ne gravas. Ankaŭ ni ridegas ĉe tabloj. Deĵorantinoj posttagmeze preparis sandviĉojn por tiuj, kiuj vespere vizitas la klubejon kaj kiuj tranoktas tie. Ne valoras serĉi manĝovendejojn. Noktoj okazis vere mallongaj, kvankam ili estis vintraj. Dankante al la gastoj pro ilia alveno, mi jam scias, ke kun kelkaj el ili mi renkontiĝos la 12an de januaro en montaro dum Esperanta karnavalo.

La 13aj Tagoj de Zamenhof finiĝis kaj mi povas finfine ripozi. Ha, ĉu vere? Estas fino de la jaro! Tuj mi devas skribi financan raporton al nia ĉefa sponsoro, la urbestro, kaj novan projekton por la jaro 2013, ĉar intertempe oni anoncis sekvan konkurson en la urbodomo. Miaj filoj simpatie alridas – mi ne enuas!

Ela Karczewska

Fotoj de Joanna Filipowicz-Choroszucha kaj Andrzej Sochacki

Ĝi estas artikolo el la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/01/220belostok/

Fine de la solenaĵo okazis lotumado, dum kiu nia volontulino Arina Osipova gajnis la eblecon tranokti senpage en la apartamento Zamenhof kaj la aŭtoro de ĉi tiu artikolo ricevis kuponon por senpaga dupersona vespermanĝo en la eleganta restoracio Kawelin.

Bedaŭrinde, pro la paneo de la malmola komputila disko kun preparita Esperanto-materialo, dume mankas Esperanto-versio de la hotela retejo, sed Przemek Wierzbowski promesis solvi rapide la problemon.

Elżbieta Karczewska

Sekvas tri internaj fotoj:

Ĝi estas artikolo el la decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/11/218hotel/