Princo Laurent ankoraŭ nun havas bonajn kontaktojn. (Foto: Eŭropa Komisiono)

Ne pasas multe da tempo antaŭ la belga princo Laurent reaperas en la lumo. Laurent estas la tria infano de la antaŭa belga reĝo Alberto II. Li estas la pli juna frato de Filipo, la nuna reĝo de la belgoj. Laŭ leĝo, princo Laurent rajtas ricevis jare de la ŝtato 300 mil eŭrojn. Ĉi-jare ne nur la rajtado je tiu stipendio kaŭzis problemon, sed ankaŭ pli stranga afero.

En junio, civila tribunalo en Bruselo kondamnis Libion pagi 38 milionojn da eŭroj al asocio ligita al la belga princo Laurent.

La afero koncernas la unuflankan kontraktorompon de projekto pri arbarigo de dezerto en la iama itala kolonio. La asocio de princo Laurent postulas 45 milionojn da eŭroj. Krome, du italaj konstru-kompanioj postulas 15 milionojn.

La plendantoj jam sukcese kaptis akciojn de la Libia ŝtato en la italaj energio-firmao Eni kaj industria grupo Finmeccanica, kaj eĉ parton de la Libia ambasado en Vatikano.

Ĉu vi scivolas, kial neprofitcela asocio de la belga princo kortumas por ekhavi tiom da mono? Advokatoj por la asocio simple substrekas la multajn kostojn envolvitajn en la 70-miliona kontrakto.

Por aldoni eĉ pli da saŭco al gazetaraj artikoloj, la advokatoj de la princo ankaŭ provas kapti aviadilon de la antaŭa diktatoro kolonelo Moammar al-Qadhafi ĉe la flughaveno Perpignan. La kazo ankoraŭ estas traktata en la apelacia tribunalo de Montpeliero en Francio.

Princo Laurent jam delonge flegas sian (mal)famon ĉe la belgoj. En pli juna aĝo, li estis konata kiel amanto de rapidaj aŭtoj kaj plurfoje estis punita pro trorapideco kaj eĉ perdis la konduklicencon. Sed ĉi-jare, la lokaj ĵurnalistoj sekvis la ŝuldojn de la princo. Li ankaŭ aperis en la unuaj paĝoj de belgaj gazetoj pro longa listo de nepermesitaj personaj kostoj, kiuj eniris en liajn ŝtatajn kostojn.

Kompreneble, oni demandas: kial ĉiujare pagi al la princo 300 mil eŭrojn?

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/12/bruselo-27/

La podiuloj de maldekstre: Ariadna García Gutiérrez, Stefan MacGill, Jean Vandecasteele (urbestro de Ostendo), Mirejo Grosjean, Kristin Tygat (tradukado), Marc Cuffez (prezidanto de LKK) (Foto: Mónika Molnár)

Al la 48a konferenco de ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj), okazinta la 17–25an de julio 2015 en Oostende (Belgio), aliĝis 170 personoj el 34 landoj, kaj partoprenis ĝin 138 personoj el 30 landoj. Pluraj partoprenantoj konstatis, ke tia grandeco estas tre pozitiva: sufiĉe da bunteco en la diversaj devenlandoj en ne tro granda homamaso. Eblis tra la semajno rekoni preskaŭ ĉiujn, certe ne paroli kun ĉiuj, certe ne amikiĝi kun ĉiuj. Tre ĝojiga travivaĵo por tiu granda grupo da esperantistoj. Junuloj vigligis la etoson, helpis en la komitatkunsidoj, harmonie miksiĝis kun la kutimaj mezaĝuloj; infanoj akompanis siajn gepatrojn, salutis la konferencon, sentis sin bone en intima etoso de junulargastejo komplete rezervita por la esperantistoj.

Mankis 10 afrikanoj, kies kandidatiĝo por akiro de vizo estis tute kontentiga laŭ la kriterioj kaj postuloj de la eŭropa zono-spaco Schengen, sed tamen pro nekomprenebla kialo ili ne ricevis enirpermesilon al Eŭropo. El tio vidiĝas plian fojon, ke ni devas iri al Afriko por konatiĝi kun ili.

Kadre de la ĉiujara Konferenco deĵoras la Komitato, la ĉeforgano de la Ligo. Grava tasko staris sur la tagordo en 2015: elekto de la estraro. Tripersona Elekta Komisiono preparis la eventon. Ĉesis membri en la estraro Magdaléna Fefjičova, Bharat Ghimire, Zsófia Kóródy, Enikő Sereghy kaj Penny Voss. Novaj fortoj alvenas: Elena Nadikova, Emile Malanda Nianga kaj Ivan Colling, pro la komenca decido, ke la estraro ne superu la nombron de sep personoj. Do plu deĵoras en ĝi Xiafeng Gong “Arko”, Mireille Grosjean, William Harris, kaj Radojica Petrovic.

La partoprenantoj havis malfacilan taskon elekti inter tri paralelaj programeroj. Plej diversaj allogaj prelegoj apudis densan Instruistan Trejnadon (IT), kiu arigis pli ol 40 personojn. Tiu lertigado okazis sub la gvidado de vasta grupo de altnivelaj pedagogoj kiel Duncan Charters, Mireille Grosjean, Zsófia Kóródy, Katalin Kováts, Elisabeth Le Dru kaj Radojica Petrović.

La konferenca temo “Granda paco post grandaj militoj” rilatis al la centjariĝo de la tragikaj eventoj de la Unua Mondmilito kaj al la regiono, kiu pagis pezan prezon en tiu konflikto. Kadre de ekskursoj la partoprenantoj povis viziti diversajn lokojn, kiuj famiĝis pro diversaj eventoj ligitaj al la historio. Paralele kaj kompletige la enkonduka prelego kaj prezentoj pri pacedukado montris la vojon al transira paŝo al solvado de konfliktoj. Plie ĉiu partoprenanto ricevis donace afiŝon pri paco kun teksto en plej diversaj lingvoj.

Kun tiom da bunteco en la devenlandoj de la esperantistoj la kutima komenca “frandvespero” same kiel la “lingva festivalo” estis plej riĉaj kaj allogaj. Ĉiuj ĝuis pri lingvoj kaj per langoj, oreloj gustumis novajn sonojn kaj buŝoj malkovris novajn gustojn. Oni kutimas observi, ke gastronomio estas plej bona ilo al harmoniaj interkulturaj rilatoj.

Kion diri konklude? La estraro konstatis la bonegan laboron de la Loka Konferenca Komitato, dankis al ĝiaj membroj elkore, listigis la plibonigendajn punktojn kaj invitas vin al la 49a konferenco de ILEI en Nyíregyháza (Hungario) en aŭgusto 2016. Ni rendevuos en hungara betulejo!

Mireille Grosjean
Prezidanto de ILEI

Ĝi estas artikolo el la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/08/ilei-9/

La akceptejo de FESTO malfermiĝis sabate, la 10an de aŭgusto, kaj post la vespermanĝo okazis interkona vespero.

Dimanĉe komenciĝis provludoj, kaj ekfunkciis la libroservo de FEL kaj la diskoservo de Vinilkosmo. La artan programon malfermis la vespera koncerto de Nikolin’, kiu post longa paŭzo revenis sur la Esperantan scenejon kun sia gurdo kaj kun kanzonoj en la franca, valona kaj Esperanto.

Nikolin (Foto: Denis Tombal)

Post la sukcesa koncerto de Nikolin’, Kapriol’! surscenejiĝis, kaj tuj komenciĝis folka balo. La etoso ekflamis, kaj la partoprenantaro plene ĝuis la muzikon kundancante. Feliĉo lumis sur la vizaĝoj de la dancantoj kaj de la artistoj. Unuafoje ni vidis tiom etosigan koncertan balon de Kapriol’! Post la balo la homoj iris al la drinkejo kaj gufujo por daŭrigi la feston.

Kapriol'! (Françoise Eriksen)

La lundan posttagmezon Kapriol’! reaperis kun sia folkdanca ateliero; muzikante ili promenadis en la tuta festejo kaj revenadis en la koncertejon, sekvataj de pluraj partoprenantoj por danci kune en la ejo.

La lundan vesperon komencis Kimo kun sia akordiono (nova kaj elektronika!) kaj gastoj: Roĉjo ĉe fluto, Sebastian (de La kuracistoj) ĉe violono en kelkaj kantoj kaj ĉe ukulelebaso en aliaj; eĉ Jonny M kantis gaste… Pro la kantoj bone konataj la etoso rapide varmiĝis dancigante la homojn.

Post mallonga paŭzo ekkoncertis la brusela artisto Gaëtano, kiu kantis kaj gitaris kun akompano de la basisto Olivier Catala. Lia koncerto estis bonega, kaj la spektantoj gustumis ĉiujn kantojn de Gaëtano plenumitaj per la bela kaj brila voĉo… Post la koncerto Gaëtano iris al tablo por prezenti sian diskon kaj faris multajn subskribojn sur la diskolibretoj. Poste la koncertejo transformiĝis al diskejo por la nokto…

Marde, la 13an, funkciis la salsa ateliero, kiun gvidis Kimo kun la helpo de Meva, kaj la gurda ateliero de Nikolin’. Okazis vizito al la muzeo de Kelmis, al kiu la festanoj iris kun esperantaĵoj kaj muzikiloj kvazaŭ manifestacie. Vespere ĴomArt kaj Nataŝa regalis la ĉeestantaron per emociplena koncerto kun tipe intima etoso, kiun ili scias krei dum siaj spektakloj…

ĴomArt kaj Nataŝa (Foto: Olivier Maury)

Merkredo estis ekskursa tago kun vizitado de Eupen kaj Maastricht; kaj Irek Bobrzak el Varsovia Vento kaptis la okazon por intervjui neekskursemulojn. Vespere okazis plia koncerto de Nikolin’, ĉi-foje nur en Esperanto, kun akompano de Laŭrenzo (gitaro), Omar (ĝembeo) kaj Sebastian (ukulelebaso). Post ŝia elscenejiĝo, la duopo Kajto daŭrigis kun popfolka spektaklo.

Kajto (Foto: Olivier Maury)

La ĵaŭdan matenon, kvazaŭ Kajto dormus ĉesceneje, oni retrovis ilin en kantateliero, kiun sekvis gitarateliero de ĴomArt. Vespere unue Kimo kun Martin Wiese prezentis la plej famajn kantojn el la repertuaro de Amplifiki, al kio la publiko abunde kontribuis en la etosigo… La dua parto, pro la bedaŭrinda neveno de Krio de Morto, pasis kiel internacia miksa koncerto kun pluraj artistoj.

Kimo kaj Martin (Foto: Olivier Maury)

Vendrede, la 16an de aŭgusto, en la unua parto koncertis Martin kun kantoj el sia disko Pli ol nenio kaj kun novaj kantoj el la albumo, aperonta kadre de la Promeskampanjo de Vinilkosmo… Kiel kutime, Martin faris bonan koncerton kaj la publiko ŝatis ĝin.

En la dua parto prezentiĝis la belga triopa punka bando René Binamé (drumo kaj du gitaroj) kun trafaj kaj engaĝitaj liberecanaj tekstoj. Ĉe la tria kanto, esperantigita de Platano, sur la sceno aperis Kvenĉjo, Platano kaj Aleĉjo, kiuj kantis kune la tradukitan version de La vie s’écoule, la vie s’enfuit (Vivo fluas, vivo fuĝas).

Sabato estis la lasta programtago de FESTO antaŭ la dimanĉa adiaŭo kaj disiro. Kaj aldoniĝis pluraj personoj, kiuj venis vendrede por ĝui la etoson de la du lastaj FESTO-tagoj.

La vespero ekis per hiphopa spektaklo de Platano kiu repadis kantojn el la Pafklika epoko kaj novajn kantojn el sia plej nova disko Semoj. La repado fluis laŭ hiphopaj ritmoj, kaj dum la koncerto aperis gaste Omar el Senegalio kaj Jonny M.

Repisto Omar Ndiaye repas kun Platano kaj Johnny M. (Foto: Ivo Miesen)

Sekve Jonny M komencis sian regean koncerton kun DĴ Leo ĉe la muzikmiksado. Tiu koncerto prezentis lian novan albumon Regestilo kaj ĉarmegis la partoprenantaron, kiu kune kun li kantis la rekantaĵojn kaj kelkfoje la tutajn kantojn… Post la sukcesega koncerto de Jonny M, DĴ Leo daŭrigis per diskejo dum la lasta FESTA nokto.

Jonny M koncertas en Kelmis (Foto: Flo!)

Estis bonega festivalo! Homoj alte taksis ĝin kaj estis feliĉaj pro bonaj kondiĉoj kaj programeroj. Ĉiuj plenĝuis la tuton kaj ĉefe la etoson, en kiu miksiĝis en internacia miksaĵo ankaŭ intergeneracia partoprenantaro… Sed tie ĉiuj estis mense junaj!!!

Françoise kaj Flo!

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/09/228festo/

La 10a de aŭgusto estos akcepta tago kun interkona vespero. Dimanĉe, la 11an, okazos la oficiala malfermo de la arta programo. Unuafoje dum tiu festivalo Nikolin’ kun akompano de sia gurdo prezentos kantojn en la valona kaj franc-belga lingvoj. Post ĉi tiu enkonduko komenciĝos folka balo kun la frisa bando Kapriol’! kiu dancigos la homojn, intermiksante kaj plezurigante la partoprenantaron.

Por lundo estas antaŭvidita dancateliero dum la tago, por ke oni povu profiti la ĉeeston de Kapriol’! por lerni tradiciajn folkajn dancojn. Vespere estas programita la fama Kimo (eventuale kun Hotel Desperado), post loka neesperanta bando en la unua parto.

Marde pli intima vespero ekfajrigos kandelojn kun la stokholma popfolka duopo Ĵomart kaj Nataŝa, kaj por fini la vesperon Kimo per sia akordiono dancigos la publikon…

Merkrede Nikolin’ kun gitarakompano de Laŭrenzo prezentos abundan popkanzonan Esperanto-repertuaron. Poste la frislanda duopo Kajto ludos kaj kantos popfolke.

Ĵaŭde ni iros al tute alia muzikstila registro kun la pola metalindustria bando Krio de Morto, kiu ĝis nun maloftege koncertis en Esperantujo krom en ARKONES. Rokuloj, metaluloj kaj alternativuloj havos sian dozon da potencega sono, kvankam la vespero malfermiĝos per rokfolka enkonduko de Martin Wiese (sola, sen La Talpoj).

Vendrede, la 16an, ni restos en la roka etoso kun Martin kaj La Talpoj (konfirmota) kaj roka bando el Belgio aŭ Nederlando.

Sabate, la 17an, Platano repados hiphopaĵojn el sia lasta liberstila albumeto kaj el la albumo planata en la promeskampanjo de Vinilkosmo. Poste venos Jonny M kun DĴ Leo ĉe la muzika mastrumado por kunkanti kun Platano, enkonduke al la propra koncerto, kiu disvolviĝos dancige kun regeaj kantoj el la albumo Ĝojo kaj doloro, aperonta antaŭ FESTO. Fine de la koncerto la ejo transformiĝos al diskejo kiun etosigos DĴ Leo dum la tuta nokto ĝis la tagiĝo…

Dum aliaj noktoj DĴoj vivigos diskejon, dum por trankviluloj servos gufujo kaj Esperanto-kinejo. La taga programo proponos muzikajn atelierojn, ekskursojn, prelegojn, ludojn kaj aliajn programerojn.

Ni nur povas instigi vin aliĝi al FESTO 2013 por ĝui someran festivalecan etoson en la kerno de Eŭropo!

http://alesk.eu/festo2013/aligho/

Flo!

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №4–5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/05/festo-2/

Post la aĉeto de la banko fare de la belga ŝtato la ĉefo de direktora konsilio de Dexia, Jean-Luc Dehaene, anoncis ke li ne plu akceptos sian salajron de 88 mil eŭroj. Ĉu la eksĉefministro de Belgio donas bonan ekzemplon al aliaj politikistoj kaj industriĉefoj? Bedaŭrinde, estis ne facile por Dehaene ne insisti pri salajro en la bankrotinta banko. Li jam ricevas ĉirkaŭ 100 mil eŭrojn jare de la Eŭropa Parlamento, sed li devis pro sia aĝo ĉi-jare rezigni pri 80 miloj de InBev – la plej granda bierproduktanto en Belgio. Oni ankaŭ devintus mencii liajn oficojn en pliaj tri firmaoj, de kiuj la eksĉefministro enpoŝigis preskaŭ 100 mil eŭrojn en 2010. Tamen pro sia aĝo li ankaŭ tie ne plu ricevas “poŝmoneton”.

Eŭropaj moŝtuloj sin helpas el la kasoj de krizaj bankoj. (Foto de la Eŭropa Komisiono)

La agado de politikistoj kaj industriĉefoj estas ne nur belga problemo. En Hispanio, unu el la eŭro-landoj plej trafitaj de la krizo, evidentiĝis ke la direktoroj de malsanaj bankoj profitas de la financa subteno per la hispana ŝtato. Finfine, oni maldungis la ĉefinon de la malsana banko Cajo de la Caja de Ahorros del Mediterráneo. Spite al la enorma financa helpo de la ŝtato, la direktorino María Dolores Amorós mem decidis sian propran salajron: 593 mil 40 eŭroj jare. Kaj post la maldungo ŝi havas pension 30 mil 791 eŭroj ĉiumonate.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №11 (205).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/10/brus205/

Kvankam en Flandrio gajnis la voĉdonadon partio kiu volas la (iom post iom) sendependiĝon, la lando plu funkcias. Kaj en la alia “flanko”, en Valonio, gajnis partio kun tute alia vizio de Belgio, sed ankaŭ tie la sub-nacia registaro funkcias. Tamen la reĝo, Alberto II, ŝajnas laca kaj jam okupigis longan liston de eminentaj politikistoj pri la tasko forlasi la sakstraton kaj solvi la diferencojn inter la partioj.

La malsimilaĵoj inter 6 milionoj da nederlandlingvanoj kaj 4.5 milionoj da franclingvanoj kristaliĝas en la politikaj vizioj de iliaj respektivaj partioj kaj politikistoj. La flandraj politikistoj ne volas akcepti, ke oni rajtas paroli franclingve en publikaj instancoj apud Bruselo (kvankam teritorie en Flandrio). Aliflanke, la franclingvaj belgoj malfacile akceptas ke ili devas lerni kaj uzi la nederlandan se ili volas vivi en Flandrio.

Lastatempe, belgoj iom pli humure rilatas al la krizo. Unu el la plej humuraj aliroj al la belga krizo estas la kampanjo en la retejo www.beardforbelgium.be. Tie oni alvokas la belgan popolon, ĉefe virojn, sed, supozeble, ankaŭ virinojn, ne plu razi la barbon ĝis estos formita nova federala registaro. 35 tagojn post la unua alvoko estas pli ol 1000 barbuloj en la ttt-ejo. Tamen la organizanto de la kampanjo, la belga aktoro kaj humuristo Benoît Poelvoorde, ne kreskigas barbon. Li plendas, ke barbo kaŭzas al li alergian reagon kaj pro tio ne povas partopreni.

Ankaŭ la belga senatanino Marleen Temmerman lanĉis alvokon. La 9an de februaro ŝi alvokis aliajn politikistojn kaj ankaŭ la ĝeneralan popolon, ne plu seksumi ĝis naskiĝo de nova registaro. Temmerman memorigis, ke estas pluraj sukcesaj ekzemploj, kiam, ekzemple, virinoj rifuzis seksumi por atingi plibonigon. En 2009 estis seks-striko en Kenjo por haltigi la inter-etnan perforton. Kaj en 2006 amikinoj de kolombiaj gangsteroj rifuzis seksumi, ĝis iliaj viroj rezignis pri perforto. Kvankam tiu rifuzo ne plene sukcesis, oni notis rimarkindan falon de la nombro da murdoj en Kolombio.

Dafydd ab Iago

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto. Ĉe represo bonvolu indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №3 (197)
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/02/249-tagoj-sen-registaro-monda-rekordo-de-belgio/