En Barcelono la venkinto estis koalicio “Barcelona en comú” (Barcelono Kolektive), kiun gvidis konata aktivulino por la rajtoj de la homoj elpelitaj el siaj hejmoj pro domŝuldoj, nomata Ada Colau (Ada Kolaŭ’). Unu el la interesaj trajtoj de ilia kampanjo estis la utiligo de afiŝoj en dudeko da lingvoj, inter kiuj Esperanto. Ili estas plu alireblaj en la retejo de la kampanjo, ĉe la adreso https://barcelonaencomu.cat/es/material-de-campana

Temis pri veto por la multlingvismo, en urbo kun forta ĉeesto de eksterlandanoj, ĉu turistoj, ĉu migrantoj.

Pri la iniciato fakte respondecis la t. n. Akso pri Migrado, tio estas, la rondo kiu ene de la strukturo de tiu socia movado okupiĝas pri la problemoj de alilandaj kaj alilingvaj komunumoj en la urbo. Tiu Akso proponis la enkondukon de afiŝoj kaj aliaj kampanjaj materialoj en la lingvoj de la komunumoj de enmigrintoj en Barcelono, de la plej parolataj,
kiel la angla, la araba, la urdua aŭ la ĉina, ĝis pli minoritataj kiel la rumana, la gvarania aŭ la amaziĥta (berbera), kaj eĉ respektante diversajn dialektojn kaj lingvajn variantojn. Per tio ili volis ne nur montri fokuson sur la multlingvismon mem, sed ankaŭ solidarecon kun tiuj komunumoj, kiuj, eĉ se ĝenerale ne voĉdonantaj en tiaj ĉi balotadoj jam iĝis parto de la barcelona socio.

En tiu kunteksto, esperantistoj ligitaj al tiu movado proponis la eldonon de la afiŝoj ankaŭ en Esperanto, por videbligi la strebadon al akceptemo kaj multlingvismo. La respondeculoj de la “Akso” tion rapide aprobis, kaj nia lingvo eĉ aperas sur la unua loko en la retejo de la kampanjo.

Pri la esperantigo respondecis ĉefe esperantisto veterana, aktivulo de la kampanjo de BeC. La iniciato ricevis kompletan apogon de la kampanjantoj, kiuj krome vidas la ĉeeston de Esperanto kiel kontribuon al la flegado de la kolektiva memoro de la popola Barcelono, urbo kie Esperanto dum multaj jaroj estis simbolo de popola aktivado.

Pri la sekvo de la ĉeesto de Esperanto, oni ankoraŭ nenion povas aserti. Post la venko de la kandidato de BeC, estas penseble ke tiu strebo pri ampleksa multlingvismo povu roli kiel principo en la municipa agado, kaj ke Esperanto povu trovi lokon. Ni esperu.

Toño del Barrio

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/06/barcelono/

Firmao radikiĝinta en Barcelono, nomata Catbikinis, plurlingvigis sian retejon http://www.catbikinis.com/, kaj inkludis inter la lingvojn uzatajn ankaŭ Esperanton. Ĉiuj sekcioj kun informoj pri la varoj kaj entrepreno mem estas legeblaj en nia lingvo. La nivelo de la lingvo estas tute profesia, ne farita per aŭtomata tradukilo. Pri ĝi zorgis la barcelona aktivulo Karles Berga.

La respondeculo de la firmao, Joan Artés, kun kiu ni kontaktis sekve al la informo pri la iniciato, rakontis ke de la komenco la retejo estis fasonita kiel multlingva. Unue komenciĝante per la angla, kataluna kaj hispana, kaj poste kvazaŭ per kuncentraj cirkloj, pliampleksante sinsekve al aliaj lingvoj, ĝis la alveno al Esperanto (prioritate antaŭ ekzemple la ĉina kaj la araba).

La unua kontakto de la entreprenisto kun Esperanto estis lia koincido en aŭlo de kvartala kulturcentro, kie ankaŭ okazis kunvenoj de esperantistoj organizitaj ĉirkaŭ la Barcelona Esperanto-Centro. Lia sinteno al la lingvo estas tute plena de simpatio, kaj li havas inter siaj planoj iam lerni la lingvon. Li certe admiras la pasion per kiu la esperantistoj ligiĝas al la lingvo.

Fakte, kvankam li ŝanĝis karieron por sin dediĉi al la dizajno kaj la komercado per la reto, lia vivovojo rilatas pli rekte al la lingvoj. Li studis filologion ŝemidan, specialiĝinte pri hebrea kaj arameaj lingvoj, kaj konas plurajn aliaj lingvojn. Li laboris kiel oficiala tradukisto, ankaŭ inter lingvoj de Hispanio (kastilia, galega kaj kataluna), kaj kiel eldonisto, korektisto kaj aŭtoro.

Li komentis ke li ja esperas ricevi mendojn, kiel en ajna alia kazo, eĉ se li malkonas la proporcion de junaj knabinoj (la celgrupo de ilia varo) troviĝantaj en la internacia esperantista komunumo, kaj ĉu inter ili troviĝas signifa procento da nudistoj aŭ similaj (oni devas mencii ke la vestopecoj kiujn ili faras estas ja tre malgrandaj, tiel ke oni povas paroli pri mikrobikinoj). Ĉiukaze li ne tro zorgas pri tio ĉar, li asertas, “mi faris rilate al bikinoj la samon kiel multaj esperantistoj en sia veto pri la lingvo; fari kion mi ŝatas, kun karaktero pli romantika ol ekonomia. Ĉar mi kredas ke en tiu ĉi mondo la aferoj plej interesaj estas tiuj farataj pro plezuro, vokiĝo aŭ konvinko, multe super la mera ekonomia profito, kaj kompreneble sendepende de tio kion opinias aliaj (ĉiam avidaj kritiki tiun kiu elektas fari kion ili mem ne kuraĝas)”

José Antonio del Barrio

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №4–5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/04/bikinoj/

Nome de UEA en la konferenco partoprenas Zsófia Kóródy, vicprezidanto de ILEI kaj membro de la komisiono de UEA pri la Ekzamenoj laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER). Ŝia prelegpropono estis akceptita jam en la antaŭa ALTE-konferenco kaj fariĝis parto de la oficiala programo de la Laborgrupo pri Instruista Trejnado.

La PowerPoint-prezentado de Kóródy montris la mondskalajn agadojn de UEA kaj ILEI, analizis la malfacilaĵojn oferti klerigajn servojn al dise vivanta klientaro kaj rakontis pri la vasta uzado de la retejoj lernu.net kaj edukado.net. La publiko sekvis kun intereso la raporton pri la KER-ekzamenoj pri Esperanto, pri la specialaj klerigofertoj de la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano kaj de Reta Instruista Trejnado
(RITE) gvidata de Katalin Kováts, kaj pri la Modula Instruista Trejnprogramo (MITE) de ILEI. En la kunsido partoprenis ankaŭ du reprezentantoj de la Ŝtata Lingvoekzamena Centro (ITK) en Hungario, kun kiu UEA kunlaboras kiel ĝia ekskluziva internacia partnero en la tereno de Esperanto-ekzamenado.

En la lasta tago, vendredo, la konferencon salutos Ferran Mascarell, ministro pri kulturo de Katalunio, kaj okazos fakprelegoj pri la konferenca ĉeftemo, Lingvotestado por subteni enmigradon kaj integriĝon – diversaj aliroj al komuna afero.

Laŭ Gazetaraj Komunikoj de UEA, 2013, №521.

La 11an de septembro 2012 en Barcelono ĉ. 1,5 milionoj da homoj manifestaciis por la sendependeco de Katalunio (Foto: Merche Pérez)

La 25an de septembro 2012 en Barcelono la prezidanto de la Ĝeneralitato (aŭtonoma registaro de la Kataluna Princlando), Artur Mas, anoncis plifruigon de la balotoj por la princlanda Parlamento al la 25a de novembro, nur du jarojn post la lastaj balotoj. La sekvan tagon, la Parlamento aprobis senprecedencan rezolucion. La teksto deklaris ke la 30-jaraj klopodoj transformi la hispanan ŝtaton por ke Katalunio pli bone sin adaptu al ĝi jam kondukis la katalunan nacion en senelirejon, el kiu ĝin eltiros nur “la rajto je decido” kaj memdispono: “Disponon je propra ŝtato hodiaŭ rigardas kiel nemalhaveblan necesaĵon kreskanta parto de la katalunaj civitanoj”. Per la rezolucio, la Parlamento admonis la Ĝeneralitaton okazigi “popolkonsulton” (referendumon) dum la venonta leĝofara periodo por ke la kataluna popolo mem libere decidu sian estontecon.

La rezolucion iniciatis la partio ERC (sociale maldekstrema kaj delongege suverenisma), sed la eksterordinara novaĵo estas, ke ĝin subskribis ankaŭ CIU, la konservativa partio de Mas, kiu regis Katalunion de 1980 ĝis 2003 kaj denove ekde 2010, ĉiam per kristan-demokrata kaj modere aŭtonomisma programo, neniam ĝis nun montrante inklinon al secesiaj aventuroj. Krom CIU kaj ERC, voĉdonis por la rezolucio la partioj SI (radikale suverenisma) kaj ICV (ekskomunisma-verda-feminisma). Dume, PSC (socialisma, aŭtonomisma, en federaciaj rilatoj kun la hispanaj socialistoj) sin detenis, kaj voĉdonis malfavore la partioj PPC (dekstrema, branĉo de la Popola Partio reganta Hispanion per absoluta plimulto de 2011) kaj C’s (hispanisma kaj dependisma). Entute, 84 favoraj voĉoj, 21 malfavoraj, kaj 25 sindetenoj. Neniam antaŭe la suverenismon montris plimulto en la Parlamento. Dum la tuta balotkampanjo Mas petis voĉdonojn por atingi eksterordinaran plimulton kiu klare montru la apogon de la amasoj al suverenismo kaj faciligu al CIU la plenumon de la rezolucio.

Kaŭzoj

Kio spronis ĉi tiun epokfaran revolucion? La rekta kaŭzo estis giganta manifestacio kiu okupis la stratojn de Barcelono la 11an de septembro. Tiu estas la nacia tago de Katalunio, kiam katalunoj solenas sian malvenkon en 1714 kontraŭ la armeo de la hispana regno kaj sian 300-jaran rezistadon al la klopodoj neniigi ilian identecon. La manifestacion partoprenis unu miliono kaj kvincent miloj da homoj laŭ takso de la urba polico, farante ĝin eble la plej granda en la historio de nur 7-miliona Princlando. Ĝin organizis neregistara organizo sub la devizo “Katalunio, nova ŝtato de Eŭropo”. Krome, ĉiu partoprenanto sendis klaran mesaĝon: ĉie la aŭdata kanto estis “indepèndencia” (sendependiĝo) kaj ĉie vidiĝis ne la tradicia, oficiala kataluna flago (kvar ruĝaj strioj sur flavo) sed ties suverenisma versio, la estelada (kun blanka stelo sur blua triangulo, inspirite de la kuba kaj portorika naciaj flagoj), apud ne malmultaj eŭrop-uniaj flagoj.

Rezultoj

De la komenco mem, Mas deklaris ke fruigo de balotoj estis necesa por ke “la voĉoj de la stratoj fariĝu la voĉoj de la urnoj, por sciiĝi ĉu, kiuj ne manifestaciis, tiuj kontraŭis kion oni diris tie”. Laŭ li la balotoj estis “plebiscitaj” en la senco ke ili devis pravigi la transiron de CIU al suverenismo. Plie, necesis alta partopreno por rajtigi la tutan proceson: en aŭtonomaj balotoj kutime ĝi estas pli malalta ol tiu en ŝtataj. Je tiu flanko, la rezulto estis kuraĝiga: ĝi kreskis de 58,8% al 69,5%, la plej alta ekde 1984. Tamen la esperoj de CIU brue frakasiĝis: kvankam plu estas la plej voĉdonita partio, anstataŭ gajni la 6 deputitojn, mankantajn por la absoluta plimulto, ĝi perdis 12 kaj malpliiĝis al 50 (la Parlamento havas 135 seĝojn).

La gazetaro de Madrido kaj la hispana registaro moke ĝojis kaj taksis finita la aventuron de Mas, dirante ke la balotoj senkreditigis lin, dispecigis la Parlamenton, kaj malebligis la enoficigon de forta registaro gvidonta sendependiĝan proceson. Tamen, indas konsideri ke antaŭe la du solaj malkaŝe suverenismaj partioj (ERC + SI) sumis 14 deputitojn, dum nun la partioj apogantaj memdisponon (CIU, ERC, ICV kaj CUP) sumas 87. Se oni elkalkulas la socialistojn, kiuj subtenas “laŭleĝan referendumon” sed preferas federaciismon, la dependisma tendaro konsistas el nur 28 deputitoj. La urnoj, do, rajtigis memdisponon preskaŭ je la sama proporcio, laŭ kiu ĝi estis aprobita en rezolucio.

Juraj vortludoj kontraŭ civitanaj iniciatoj

En la venonta paŝo, vortumaj nuancoj estos tre gravaj. Katalunaj politikistoj zorge evitas la vorton “referendumo”, ĉar laŭ la Konstitucio okazigon de kia ajn referendumo, eĉ en plej malgranda vilaĝeto, devas rajtigi la hispana registaro per reĝa dekreto: rekta demokratio ja estas suspektinda por hispanoj. Socialista prezidinto de la Ĝeneralitato de 2006 ĝis 2010 Jose Montilla eĉ publike deklaris dum la balotkampanjo ke “referendumoj estas la preferata ilo de diktatoroj”. La 9an de oktobro ERC provis en la Kongreso “la skotan vojon”, nome, peti transdonon de la povo okazigi referendumojn sen aliula permeso al la Ĝeneralitato, kiun transdonon teorie la Konstitucio permesas, sed PSC, la Popola Partio kaj la hispanaj socialistoj voĉdonis kontraŭe.

Krome, la hispana Konstitucia Kortumo malpermesis al la princlanda Parlamento fari propran leĝon por reguli urbajn kaj aŭtonomajn referendumojn. Tial en februaro 2011 la Kortumo akceptis pledon de la hispana registaro kontraŭ la princlanda leĝo pri referendumoj aprobita en marto 2010, kvankam tiu leĝo neprigis peton de ŝtata rajtigo antaŭ la alvoko. Nun la leĝoj permesas al la aŭtonoma registaro alvoki siajn civitanojn al referendumo nur por reformi sian Statuton, sed intertempe la civitana iniciatemo montris aliajn atentindajn vojojn.

En majo 2009 interreta civitana organizo prezentis al la princlanda Parlamento proponon de popola leĝ-iniciato por alvoki referendumon la 12an de septembro 2010 kun rekta demando: “Ĉu vi konsentas, ke Katalunio fariĝu plenrajta ŝtato sendependa, demokratia kaj sociala, ene de Eŭropa Unio?”. Kvankam la 16an de junio la Parlamento malakceptis la proponon kaj eĉ subskrib-kolektado ne povis komenciĝi, 12 tagojn antaŭe la magistrato de urbeto Arenys de Munt (8.500 loĝantoj) decidis kunlabori kun loka suverenista asocio por “sondi opinion” pri la demando proponita de la leĝiniciato. La aferon tuj famigis la eksterordinaraj malhelpoj de la hispanaj juĝistoj, inter ili nuligo de la magistrataj protokoloj kaj rajtigo de falangista manifestacio, sed evidentiĝis ke ne eblis malpermesi agon de privata asocio, kaj do la 13an de septembro ĉiuj urbanoj povis voĉdoni en plena provludo de referendumo.

Multaj aliaj urboj imitis la eksperimenton tiel ke, antaŭ la malfacila tasko pledi kontraŭ cento da magistratoj, la ŝtataj institucioj ĉesis malpermesi ilian kunlaboron kun la civita kampanjo. Okazis novaj ondoj de urbaj referendumoj ĝis la 10a de aprilo 2011, kiam voĉdonis Barcelono mem. Interesa noveco de la iniciato estis ke, ĉar oni ne rajtis uzi la ŝtatan registron de elektantoj, sufiĉis registriteco ĉe la urbo por voĉdoni; tial, ankaŭ 16/17-jaruloj kaj enloĝantaj eksterlandanoj povis partopreni sendepende de ilia (ne)rajto voĉdoni en hispanaj balotoj. Entute, 4.668.673 homoj en 553 el 947 urboj estis alvokitaj al la urnoj, el kiuj 19% voĉdonis. Malgraŭ la granda sindeteno, la jesoj estis 91,74% el ĉiuj voĉdonoj, kaj la kampanjo videbligis kaj organizis la suverenisman movadon kiel neniam antaŭe. La 3an de marto 2010 kaj la 10an de marto 2011 la Parlamento aprobis rezoluciojn por “agnoski” kaj “apogi” la konsultojn kaj memorigi, ke katalunoj neniam rezignis sian rajton je memdispono, promesante laboradi por plenumi ilian rajton decidi.

Aliflanke, la vere grava rezulto de la referendum-kampanjo estas la ideo kiun el ĝi tiris katalunaj politikistoj: popolkonsultoj ne uzantaj la ŝtatan censon de elektantoj ne estas veraj “referendumoj” kaj do teorie ne bezonas ŝtatan rajtigon. Tiu interpreto havas bazon en verdikto de la Konstitucia Kortumo, kiu tiel difinis referendumon en 2008 por nuligi referendum-alvokon de la Eŭska Parlamento. Post tiu konstato kaj la pledo kontraŭ la kataluna leĝo pri referendumoj la Parlamento komencis ellabori novan leĝon pri “nereferendumaj popolkonsultoj” kiuj, uzante nur urbajn registrojn kaj la datumojn de la Kataluna Statistika Instituto, ebligu tut-princlandan popolkonsulton. Tamen la leĝoprojekto ne estis finita antaŭ la lastaj balotoj, kaj la unua tasko de la nova Parlamento estos zorge kaj perfekte fini ĝin por kiel eble imunigi la estontan popolkonsulton disde atakoj de hispanaj juĝistoj.

La malfacila estonteco

La 19an de decembro CIU kaj ERC fine atingis interkonsenton por formi novan registaron kaj okazigi referendumon en 2014, provante du malsamajn vojojn paralele. Unue, la Parlamento uzos la leĝon pri “referendumaj popolkonsultoj” de 2010 por peti permeson de la ŝtato; tio eblas ĉar, kvankam pri ĝi la Konstitucia Kortumo ankoraŭ devas verdikti, en junio 2011 la Kortumo levis ĝian preventan suspendon. Per tiu permespeto, katalunoj donos al Hispanio la lastan ŝancon rekonsideri sian sintenon kaj, se ĝi sukcesos, ankaŭ garantios socialistan apogon por la referendumo.

Due, la Ĝeneralitato ellaboros kaj aprobos sian novan leĝon pri “nereferendumaj popolkonsultoj” kaj per ĝi alvokos la referendumon se permeso ne venos. Kvankam formale tia popolkonsulto ne plu estos decidopova sed nur konsulta, oni konsideru ke la referendumo de la Statuto ja estis konstitucie decidopova, kio ne sufiĉis por ke la Konstitucia Kortumo malakceptu pledon kontraŭ ĝi, tiel forviŝante la leĝan distingon inter ambaŭ kategorioj. Ankaŭ la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj en Strasburgo plue neis ian diferencon en januaro 2012, kiam ĝi deklaris ke la verdikto pri la Statuto ne vundis civitan rajton je rekta politika partopreno.

La tria vojo estas nemapita teritorio: kion fari post la tre antaŭvidebla malhelpo de la hispana registaro al ambaŭ specoj de popolkonsulto? La hispana vicprezidantino Sáenz de Santamaria nur du tagojn post la anonco de balotoj promesis tuj pledi en la Konstitucia Kortumo kontraŭ la leĝo pri nereferendumaj popolkonsultoj la saman tagon, kiam ĝin aprobos la Parlamento. Pledo tuj suspendus la leĝon, kaj la Kortumo, prokrastante verdikton dum jaroj, povus paralizi kaj mortigi la proceson sendepende de la fina decido pri laŭkonstitucieco. Kaze de suspendo, katalunoj devos decidi kiel longe ili eltenos tiun pluan limigon, elĉerpante la mallarĝajn politikajn kaj leĝajn elirojn kiu restos al ili, antaŭ ol finfine elpaŝi ekster la sufokaj limoj trudataj de Hispanio.

ERC favoras la alternativon, ke la Parlamento mem publike deklaru sendependecon por gajni eksterlandan helpon kaj poste okazigu la referendumon per tiu helpo, se ne povos fari tion antaŭe. Ĝia modelo estas la deklaro de sendependeco de Kosovo, kiun la 22an de julio 2010 la Internacia Kortumo de Hago verdiktis konforma al internacia juro. Tamen, ne estas klare, kiom vastan interkonsenton bezonus tiu deklaro en la Parlamento. Eĉ pri hipoteza referendumo PSC, PP kaj C’s asertas ke ĝi bezonus aprobon de du trionoj el la deputitoj, do 90 el ili, kiun la bloko CIU+ERC+ CUP+ICV ne havas, ĉar tiun plimulton postulas la statuta artikolo pri statuta reformo. Eblas kontraŭargumenti ke ne temas pri reformo sed pri tute nova Konstitucio por Katalunio. Fine, la verdikto pri Kosovo nur evidentigis ke sendependiĝoj havas ne juran sed politikan bazon, kaj ke ili estas laŭleĝaj ĝuste ĉar estas eksterleĝaj: anstataŭ obei antaŭekzistantan juron, ili kreas novan kaj senprecedencan el nulo.

Rubén Fernández Asensio

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/03/katalunio/

Hasta planado plus streĉa laboro kaj lastmomenta improvizado produktis sukcesan kongreson.

Spite al la financa monda krizo kaj al la ne tute favora veterprognozo la 35-a Kataluna Kongreso de Esperanto sukcese okazis en la kataluna ĉefurbo, Barcelono, de la 28-a ĝis la 31-a de oktobro, plus unutaga postkongreso en la apuda urbeto Subirats, ĉe la Esperanto-Muzeo.

La Kongresejo estis la kultura centro La Farinera en la kvartalo Clot, tamen ankaŭ oni okazigis aranĝojn en la kafejo Horiginal, en la tombejo de Montjuïc, en la muzika centro Tradicionàrius kaj eĉ surstrate tra la urbo.

Kvankam temis pri nacia kongreso la ĉeestantaro estis sufiĉe multnacia: preskaŭ 140 aliĝintoj alvenintaj el la kongreslando, Okcitanio, Francio, Italio, Svislando, Flandrio, Slovenio, Nederlando, Svedio, Kimrio, Brazilo kaj eĉ Tajvano.

Ofte oni prave diras ke unu el la problemoj en la Esperanto-movado estas la aliro al la neesperanta mondo, parte pro certa fermiteco de la movado mem, kaj parte pro la indeferenteco aŭ la negativa sinteno de la nacilingvaj amaskomunikiloj.

Kataluna Esperanto-Asocio plene konscias pri tio kaj tial starigis en siaj agadprincipoj konstantan engaĝiĝon en la kataluna socio, kion nia nacia kongreso klare respegulis:
Antaŭ la kongreso sendado de perreta informado al la enlanda ĵurnalaro, okazigo de katalunglingva antaŭprezento de la kongreso en la sidejo de Òmnium Cultural (gravega kultura asocio dediĉita al la defendo de la katalunaj lingvo kaj kulturo).

Dum la kongreso okazis prelegoj katalunlingve pri Esperanto, la koncertoj estis malfermaj al neesperantistoj… Dank’ al tiu laboro ni sukcesis reeĥon en diversaj komuniloj: tutpaĝa artikolo en la alternativa semajngazeto La Directa, mezbona elsendo ĉe la loka televidstacio BTV, mencio en la plej aŭskultata radistacio RAC1, kaj aparte favora dupaĝa artkolo en la dimanĉa eldono de la ĵurnalo ARA.

Malfacilas la tasko raporti pri ĉiuj la diversaj eroj de la kongreso kiu estis enhave varia kaj okazis diversloke tra la urbo, kaj eĉ ekster ĝi, inkludante la postkongreson. Jen rapida laŭtaga resumo de la kongreso:

Vendrede la afero komenciĝis posttagmeze, dum kelkaj amuziĝis lernante popoldancojn kun Mon Cardona, aliaj povis sekvi la katalunlingvan prelegon de Ramon Rius: “kial E-o estas tiom altira”. Jam en la nokto kongresanoj kaj eksteruloj povis spekti la koncerton de Vera Girard kaj JoMo. Post la ĉarmo kaj velura voĉo de Vera sursceniĝis la muzika torento, JoMo, kiu senlace muzikis kaj kantis okcitane, esperante, katalune kaj eĉ en la lingala lingvo!

Foto de Ferriol Macip i Bonet

La sabato estis la plej densa kongrestago: kun ioma mediterranea prokrasto okazis la inaŭguro kun partopreno de la familianoj de nia pioniro Jaume Grau Casas kaj de magistartano de la urbeto Subirats kiu invitis nin postkongresi tie.
Tuj ekis la prelegoj, kaj la embarasa elekto ĉu aŭskulti la prelegon de Zlatko Tišljar pri lingva politiko en Eŭropa Unio, rekte ligita al la kongresa temo aŭ artismumi? Tiukaze denove oni devis decidi ĉu aniĝi al la korusa ateliero de Carles Vela aŭ al la poezia komisiono de la genia vortĵonglisto Jorge Camacho?
Tuj poste Katalin Kováts prelegis pri io tre persona, la lingva edukado de sia filo en multlingva medio kaj la malfacilaĵojn kiujn ŝi nekredeble spertis en la, nur ŝajne internacieca nuntempa Nederlando. Samtempe Kevin de Laet rakontis pri la lingva politiko en Belgujo.
En la lasta triono de la matena programo eblis elekti inter prelego pri poezio de Jorge Camacho, la talismanoj de Abel Montagut aŭ katalunglingva prelego de Jordi Solé pri la elstara verkaro de Delfí Dalmau.
Dum ĉio ĉi okazis manpleno da infanoj homlupludis vartataj far’ de Gemma Aramadans kaj Montse Franquesa en apuda salono; en la akceptejo eblis aĉeti librojn en la libroservo kaj KD-oj el la bunta stoko de Vinilkosmo kiu starigis ankaŭ sian budon.

Ĉe la tagmanĝo la vegetaranoj povis ĝui la menuon de la kongreseja kafejo dum la aliaj devis serĉi manĝejon en la ĉirkaŭaĵo.

Post la paŭzo la aktivuloj de KEA laborkunvenis, tiuj de KEJ asembleis, dum la aliaj kongresanoj disiĝis por ĉeesti la diversaj prelegoj. Eblis elekti inter prelego de Abel Montagut pri Jules Verne aǔ la prezento de la strategio de Eǔropa Esperanto-Unio far de Zlatko.
Tuj poste nia verva Boris Mandirola prezentis TEJO-n al junularo dum Rubeno Fernández elstare prelegis pri lingvistiko el ege filozofia vidpunkto. Kiel kolofono Katalin Kováts rakontis pri la aktualega Esperanto-instruado pere de la reto kaj samtempe ronda tablo okupiĝis pri ligva diverseco en EU.
Nokte kongresanoj kaj eksteruloj povis ĝui la koncerton de Kaj Tiel Plu. La tuta ĉeestantaro spektis ĉarman repertuaron de melodioj diversepokaj kaj diverslingvaj, kaj la plej kuraĝaj eĉ povis ilin danci.

Dimanĉe la kongreso malkongresejis, buso portis kvindekon da kongresanoj al la tombejo de Montjuïc. Tie troviĝas en la malnova ŝtonejo Fossar de la Pedrera uzata de la diktaturo kiel amastombo kie kuŝas la restaĵoj de kelkaj miloj da viktimoj de faŝismo dum nia civila milito kaj la sekva frankisma diktaturo. Tie ni omaĝis ĉiujn la internaciajn brigadanojn inter kiuj ankaǔ troviĝis esperantistoj. Dani Cortijo rakontis pri la historiaj faktoj de la brigadanoj, tujsekve Gregor Benton, filo de de brita brigadano rakontis al ni per precizaj kaj sinceraj vortoj pri sia patro kaj lia vivo. La rememoro al tiuj homoj, duoble heroaj, kiuj riskis la propran vivon en fora lando pro idealo de alstrebo al pli bona mondo emociigis nin ĉiuj kaj larmoj fluis el multaj okuloj. Lokigo de florbukedo kaj ludado de la peco Kanto de la birdoj far de Ferriol Macip kolofonis la plej kortuŝan eron de nia kongreso.

Foto de Annarosa Andrei

Posttagmeze oni denove renkontiĝis en la urbocentro. En rapida promeno nia historiisto Dani Cortijo gvidis nin tra la malnova Barcelono, li malkovris por ni nekonatajn faktojn kaj senvualigis misterojn kaj mensogojn de la historio de la kongresa urbo.
La kuna piedirado portis nin ĝis la kafejo Horiginal, tie ni sidiĝis en aparta salono kie triope starantaj korusanoj mute ĉirkaŭis nin, subita mangesto de Carles Vela, kaj la voĉoj envolvis la tutan salonon kaj majstre karesis niajn orelojn. Bonega komenco por ĉarma korusa koncerto dum kiu alterne kantis TutPEKo, Cor Acord kaj la kongresanoj kiuj sekvis la kongresan atelieron.

Post la vespermanĝo la ibera bardo Jorge Camacho gvidis la poezian vesperon dum kiu oni povis frandi diversajn mallongajn poemojn laŭ elekto de la ĉeestantoj mem. Eblis konstati ke la laboro de la poezia komisiono estis sukcesa kaj fruktodona ĉar kelkaj el la poemoj laŭtlegitaj estis verkitaj de la komisionanoj mem.
Se temas pri poezio oni pensas pri skribitaj poemoj sed ankaŭ ekzistas la buŝa poezio kaj en la vespero oni ĉeestis la amikan duelon inter Xabier el Eŭskio kaj Ferriol el Katalunio , kiuj disputis en poeziimprovizado. Komencis ili du sed iom post iom aliaj ĉeestantoj kuraĝis partopreni la vortan pacan batalon!

Lunde ni atingis la finon de la kongreso. Jorge fingvidis la poezian komisionon, Boris prezentis la laste fonditan Nitobe-asocion kaj ties celoj pri lingvaj rajtoj. Zlatko faris la konkludan prelegon kaj lanĉis defion por la katalunaj esperantistoj, kadre de la centjariĝo de la naskiĝo de Tibor Sekelj traduki katalunen lian plej popularan verkon: Kumeŭaŭa, filo de ĝangalo.

Foto de Clara Baylina

La kongreson oni fermis per komuna adiaŭa tagmanĝo en la kafejo Horiginal. Post paperaviadila batalo inter la tagmanĝintoj ni forlasis la restoracion, tamen la grupo ankoraŭ ne disiĝis definitive. La LKK kreis novan koncepton en la Esperanto-kongreso: “antaǔpostkongreson”. Denova enurba vojaĝeto ĝis la kultura centro Tradicionàrius, tie ni okazigis kaŝtanfeston, tipe kataluna aǔtuna tradicio dum kiu oni manĝas kaŝtanojn, etajn kukojn nomataj “panellets” kaj trinkas dolĉajn vinojn kaj likvorojn. Ĉar improvizado spicis plurfoje nian kongreson ankaǔ dum la kaŝtanfesto oni improvizis versetojn kaj kantojn, oni dancis laŭ la akordeono de Mon Cardona, kaj tiel ni feliĉe fermis la kongreson.

Marde, dank’ al la kunlaboro de la asocio “Amikoj de la Muzeo” kaj de la urbestraro de Subirats (la nura publika institucio kiu helpis la kongreson) okazis la postkongreso en la vilaĝeto Sant Pau d’Ordal (municipo de Subirats) kie situas la Esperanto Muzeo fondita de S-ro Lluís Hernández Izal. Je la alveno la proksimume 40 postkongresanojn estis akceptitaj de la urbestro kaj du aliaj magistratanoj en la urbodomo. Post la nepraj prelegoj kaj salutoj oni regalis nin per kuko kaj donaceto, kaj kune kun la aŭtoritatuloj oni vizitigis nin lokan kelon kie oni instruis nin pri la vitokulturado kaj vinproduktado, ne hazarde ni troviĝis en la regiono Penedès, famkonata pro la vin- kaj ŝaumvinproduktado. En la muzeo ni estis akceptitaj de la familio Hernández kaj la nuna zorgantino de la muzeo Montserrat Piñeiro, tie oni sciigis nin pri la projektoj rilatantaj la muzeon kaj ni povis kuriozumi la milojn da libroj, revuojn, fotojn, afiŝojn, kaj diversajn objektojn de la kolekto. Post la interesa vizito okazis kuntagmanĝo kiu definitive fermis la kongresan aktivadon.

Alfons Tur

Ĉi tiu artikolo aperis (iom reduktite) en la decembra kajero de La Ondo de Esperanto.
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2011, №12 (206).
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2011/11/kataluna/