Grundlagenstudien aus Kybernetik und Geisteswissenschaft. Internationale Zeitschrift für Modellierung und Mathematisierung in den Humanwissenschaften (1960-2012)
http://data.onb.ac.at/rec/AC01262463

La monda lingvo-problemo (1969-1977)
http://data.onb.ac.at/rec/AC02733406

Language Problems and Language Planning (1980-2014)
http://data.onb.ac.at/rec/AC00650520

Esperantologio (1999-2015)
http://data.onb.ac.at/rec/AC05003222

Journal of Universal Language (2001-2014)
http://data.onb.ac.at/rec/AC03512601

Bernhard Tuider

Kolekto por Planlingvoj: http://www.onb.ac.at/eo/bibliothek/sammlungen/kolekto-por-planlingvoj/

Esperantomuzeo: http://www.onb.ac.at/eo/museen/esperantomuzeo/

Pli mallongaj tekstoj, pli da bildoj kaj konciza strukturo zorgu, ke vi facile kaj rapide ricevu deziritajn informojn, kiujn vi bezonas por viaj laboroj en la biblioteko aŭ por via vizito en la Esperantomuzeo.

Ĉi-kune mallonga superrigardo pri la plej gravaj ŝanĝoj:

– La retejo estas plibonigita, por ke vi povu klare legi ĝin sur diversaj iloj kiel (poŝ)komputiloj, tabulkomputiloj kaj saĝtelefonoj.

– Pro la nova menuo vi atingas pli facile la diĝitajn dokumentojn de la Kolekto por Planlingvoj kaj de la Esperantomuzeo – librojn, periodaĵojn, dokumentojn pri la Universalaj Kongresoj de Esperanto kaj pri la unua mondmilito:

Libroj;
Periodaĵoj;
Universalaj Kongresoj de Esperanto (1905-1939);
Unua mondmilito (1914-1918);

– Sur la hejmpaĝo vi baldaŭ povos vidi interalie novaĵojn kiel novajn dokumentojn (ekzemple antaŭ- kaj postlasaĵojn en la Esperantomuzeo) kaj scienca blogo regule informas pri interesaj temoj rilate al Esperanto, planlingvoj kaj interlingvistiko.

Ni kore invitas vin viziti nin, ĝuu la foliumadon!

Bernhard Tuider

La Esperantomuzeo en Hofburg sur Heldenplatz (1935). Signo: ÖNB ESP 2193 B

Fondita en 1927 kiel privata asocio la Internacia Esperantomuzeo estas ekde 1929 parto de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Atentigante, ke la Kolekto por Planlingvoj ne nur kolektas, konservas kaj disponigas literaturon en kaj pri Esperanto, sed ĝenerale materialon en kaj pri planlingvoj, la nomo ŝanĝiĝis en 1990 en Kolekto por Planlingvoj kaj Internacia Esperantomuzeo, ekde la jaro 2005 la oficiala nomo estas Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

La fondiĝo

La Esperantomuzeo estis fondita en 1927 de Hugo Steiner (1878-1969), pensiiĝinta fervojisto, kiu eklernis Esperanton jam en 1911. Laŭ Steiner la ideo por la fondo de la muzeo venis de Felikso Zamenhof (1868-1933), kiu esprimis en 1927 dum la 19a Universala Kongreso de Esperanto en Gdańsk la penson, fondi internacian Esperanto-bibliotekon okaze de la 50-jara jubileo de Esperanto en 1937. Ĉeestante la kongreson en Gdańsk, Hugo Steiner senhezite transprenis la iniciaton:

Estis la 31. de julio 1927, kiam en kunveno de la reprezentantoj de la Landaj Asocioj dum la XIX-a Univ. Kong. de Esp. en Danzig, kiun mi ĉeestis estante prezidanto de la Aŭstria Esperanto-Asocio, Felikso Zamenhof, la frato de nia neforgesebla Majstro Dro Ludoviko Lazaro Zamenhof, faris la proponon, krei okaze de la 50-jara jubileo de Esperanto ie en la mondo Internacian Esperanto-Bibliotekon. (…) Reveninte el Danzig mi tuj ekagis.¹

Ekde la komenco Hugo Steiner intencis katalogi ne nur librojn kaj gazetojn, sed lia Esperanto-biblioteko ankaŭ plenumu muzeajn kaj arkivajn funkciojn, kaj tial li aldone kolektis fotografaĵojn, muzeajn objektojn, afiŝojn, glumarkojn kaj arkivaĵojn. Krome de tio Steiner ekkonservis ne nur literaturon en kaj pri Esperanto, sed ĝenerale materialon pri planlingvoj. Tamen li elektis la nomon „Internacia Esperantomuzeo“, ĉar li supozis, ke ĉirkaŭ 90 procentoj de la havaĵo koncernos Esperanton. Tio signifas, ke laŭnome temis pri centro de dokumentado pri Esperanto, sed fakte la Esperantomuzeo estis ekde sia fondiĝo muzeo, biblioteko kaj arkivo pri planlingvoj, kion Hugo Steiner retrospektive komentis jene:

Ŝajnis al mi, ke la fondo de simpla biblioteko ne sufiĉus, kaj mi decidis starigi pli ampleksan Instituton [sic] kun pli vaste fiksitaj celoj, nome kolekti kaj konservi la tutan materialon, ligitan kun la historia movado de Esperanto kaj de la mondhelplingvaj sistemoj kaj mondlingvaj problemoj sur scienca bazo kaj dokumente pruvi la disvastiĝon de Esperanto en la tuta mondo.²

La solena malfermo de la Internacia Esperantomuzeo okazis en aŭgusto 1929 en la pompa salono de la Aŭstria Nacia Biblioteko. La inaŭguron ĉeestis ĉirkaŭ 600 gastoj el pli ol 30 landoj, inter ili ankaŭ Lidia Zamenhof (1904-1942), Julia Isbrücker (1887-1971), Odo Bujwid (1857-1942), Hugo Steiner kaj Wilhelm Miklas (1872-1956), la tiama prezidento de Aŭstrio.

Fermo per Gestapo kaj re-malfermo post la dua mondmilito

Origine troviĝinte en iama ĉevalstalo en la centro de Vieno, la Esperantomuzeo situis dum la 1930aj jaroj en la dua etaĝo de Hofburg ĉe Heldenplatz. Tiam la havaĵo sufiĉe rapide pliampleksiĝis, precipe pro multaj donacoj, sed pro la aneksado de Aŭstrio, en marto 1938, tiu pozitiva evoluo finiĝis, kiam Gestapo, la nazia sekreta polico, fermis la Esperantomuzeon. Post la fermo Gestapo intencis transporti la tutan havaĵon de la Esperantomuzeo al Berlino, kie ĝi plej verŝajne estintus detruita, sed la tiama ĝenerala direktoro de la Aŭstria Nacia Biblioteko, Paul Heigl (1887-1945), povis interveni kaj preventi tion per letero, en kiu li substrekis, ke la planlingva materialo estas posedaĵo de la Aŭstria Nacia Biblioteko, kaj tial ne rajtas forlasi Vienon.3 Pro tio la havaĵo – tiutempe ĉirkaŭ 3000 verkoj – estis metita en kestoj, poste stokita en la keloj de Hofburg, kaj tiel ĝi bonŝance ne perdiĝis dum la dua mondmilito.

La Esperantomuzeo en Hofburg sur Michaelerplatz (1947). Signo: ÖNB ESP 2192 B

En 1947 la Esperantomuzeo estis denove malfermita en Hofburg, nun en la 3a etaĝo ĉe Michaelerplatz. Post la 2a mondmilito la plej grava atingo estis la daŭra pliampleksigo de la havaĵo – 1967 la fakbiblioteko konservis ĉirkaŭ 14.500 volumojn – sed la efiko eksteren sur la publikon estis relative malgranda. Ĝis la 1980aj jaroj ne ekzistis muzea koncepto, kaj krom tio ankaŭ mankis la financaj rimedoj por modernigo de la muzeo. Tiu malagrabla situacio nur ekŝanĝiĝis fine de la 1980aj jaroj, kiam Herbert Mayer fariĝis direktoro de la Internacia Esperantomuzeo.

La Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperantomuzeo en la 21a jarcento

La Kolekto por Planlingvoj kaj la Esperantomuzeo en Palais Mollard en Herrengasse (2005).

Kiam en 2001 d-ino Johanna Rachinger iĝis la ĝenerala direktorino de la Aŭstria Nacia Biblioteko ankaŭ komenciĝis nova epoko por la planlingva sekcio. Johanna Rachinger tuj perceptis la mankojn kaj tial ŝi komencis en 2003 la translokiĝon de la Kolekto por Planlingvoj kaj de la Esperantomuzeo en Palais Mollard, kiu situas en Herrengasse 9, tre proksime de la antaŭa sidejo. En la nova loko, kiu estis inaŭgurita en 2005, ne nur troviĝas la Esperantomuzeo kaj la legsalono de la Kolekto por Planlingvoj, sed ankaŭ la problemo de malgranda spaco por la havaĵo estis solvita per plej moderna kaj ampleksa konservejo. La magazeno, kiu nun grandas ĉirkaŭ 180m2, estas klimatizita kaj sekura kontraŭ incendio. Ĝi protektas la tutan havaĵon de la Kolekto por Planlingvoj kaj enhavas ĉirkaŭ: 40.000 flugfoliojn, 35.000 volumojn, 22.000 fotojn kaj fotonegativojn, 5.000 manuskriptojn kaj aŭtografojn, 3.000 muzeajn objektojn, 2.500 diversajn gazettitolojn, 1.200 afiŝojn kaj 850 aŭd-vidajn materialojn.

Kiel parto de la Aŭstria Nacia Biblioteko la Kolekto por Planlingvoj plenumas ĉiajn taskojn kaj postulojn de moderna biblioteko.4 La ĉefaj taskoj kaj celoj estas pligrandigi la havaĵon per daŭra kolektado, konservi, protekti, katalogi, esplori kaj disponigi ĝin, respondi demandojn kaj publikigi planlingvan materialon – celoj, kiuj precipe realiĝas per la projektoj pri katalogado kaj ciferecigo.

Referencoj

1. Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I.: Sistema Katalogo pri la Esperanto-presaĵoj laŭ la Internacia Dekuma Klasifiko. Wien: Internacia Esperanto-Muzeo en Wien, 1957, IX.

2. Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I., IX.

3. Köstner, Christina. Glück im Unglück. Das Esperantomuseum an der Nationalbibliothek Wien 1938-1945. En: Language Problems & Language Planning, 2005, №2, p. 177-186.

4. Tuider, Bernhard. (2015). La Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Historio kaj evoluo, havaĵoj kaj projektoj. En: Novotničková, Katarína (red.). Arkivoj kaj bibliotekoj – kiel protekti kaj konservi nian heredaĵon, Partizánske, 2015, p. 59-67.
Tuider, Bernhard (2015). Die Sammlung für Plansprachen und das Esperantomuseum der Österreichischen Nationalbibliothek. Bestände zum Thema „Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg“ im virtuellen Lesesaal. En: Brosch Cyril/Fiedler, Sabine (eld.): Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg. Beiträge der 24. Jahrestagung der Gesellschaft für Interlinguistik e.V., 21.-23. November 2014 in Berlin (= Interlinguistische Informationen, Beiheft 22). Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik, 2008, p. 25-35.

Bibliografio

Köstner, Christina. Glück im Unglück. Das Esperantomuseum an der Nationalbibliothek Wien 1938-1945. En: Language Problems & Language Planning. 2005. №2, p. 177-186.

Mayer, Herbert. Wachgeküsst. Das Esperantomuseum. En: Christian Gastgeber, Bettina Kann, Elena Sonnleitner, Margot Werner (eld.). Change! Zukunft gestalten. Festschrift für Johanna Rachinger (= Biblos-Schriften. Beiträge zu Buch, Bibliothek und Schrift. Band 180). Wien: Phoibos-Verlag, 2009, p. 71-74.

Steiner, Hugo. Katalogo pri la kolektoj de Internacia Esperanto-Muzeo en Wien. Parto I.: Sistema Katalogo pri la Esperanto-presaĵoj laŭ la Internacia Dekuma Klasifiko. Wien: Internacia Esperanto-Muzeo en Wien, 1957.

Tuider, Bernhard. La Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko. Historio kaj evoluo, havaĵoj kaj projektoj. En: Katarína Novotničková (red.): Arkivoj kaj bibliotekoj – kiel protekti kaj konservi nian heredaĵon, Partizánske: Espero, 2015, p. 59-67.

Tuider, Bernhard: Die Sammlung für Plansprachen und das Esperantomuseum der Österreichischen Nationalbibliothek. Bestände zum Thema „Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg“ im virtuellen Lesesaal. En: Cyril Brosch, Sabine Fiedler (eld.): Die Plansprachenbewegung rund um den Ersten Weltkrieg. Beiträge der 24. Jahrestagung der Gesellschaft für Interlinguistik e.V., 21.-23. November 2014 in Berlin (= Interlinguistische Informationen, Beiheft 22). Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik, 2008, p. 25-35.

Retejo de la Kolekto por Planlingvoj
http://www.onb.ac.at/eo/planlingvoj/index.htm

Retejo de la Esperantomuzeo
http://www.onb.ac.at/eo/esperantomuzeo/index.htm

Skanitaj libroj
http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/fruehdrucke.htm

Skanitaj periodaĵoj
http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/19056.htm

Bernhard Tuider

Ĉi tiu artikolo aperis (en iom koncizigita versio) en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/01/trezoro-7

Plej ofte en la biografio de “gravaj personoj” retrospektive la biografoj – ĉefe la historiistoj, politiksciencistoj kaj ĵurnalistoj – elektas biografajn aspektojn, nur ĵetas lumon sur la “menciindajn” travivaĵojn de la priskribata persono kaj lasas detalojn en la mallumo.

Tio estas ankaŭ la kazo en la biografioj pri Franz Jonas, en kiuj Esperanto nur marĝene estas rimarkita, kvankam ĝi ludis gravan rolon por li – precipe dum la intermilita periodo.

Franz Josef Jonas naskiĝis en 1899 en Floridsdorf (la hodiaŭa 21a distrikto de Vieno) kiel kvara el entute ok infanoj de laborista familio. Lia patro Josef Jonáš foriris en 1895 el la naska vilaĝo Kamenice apud Jihlava kaj edziĝis kun Kateřina Rokosová (naskita en Pavlov apud Třešť), kiun li ekkonis en Hollabrunn.

Post la dek lernejaj jaroj Franz Jonas decidis lerni la metion de kompostisto. Jam dum tiuj jaroj montriĝis ecoj, kiuj karakterizis lin dum lia tuta vivo: granda diligenteco, ekzakteco kaj emo sin ĉiam pliklerigi. Tion li ankaŭ faris dum la unua mondmilito – li soldatiĝis en 1917 kaj kunportis al la fronto en sia tornistro francajn kaj stenografajn lernolibrojn, kiujn li legis kaj studis vespere en sia ŝirmejo.

Reveninte el la milito, Franz Jonas denove eklaboris kiel kompostisto en la presejo, en kiu li lernis sian metion, kaj en 1924 li estis promociita al korektisto. En danckurso en 1920, li renkontis dancpartnerinon, Margarete Towarek (1898–1976), kiu iĝis plej grava persono en lia vivo. Spertante, ke ili havas similajn ŝatokupojn, ili geedziĝis en decembro 1922.

En la sama jaro Franz Jonas konatiĝis kun Esperanto, kiam li kompostis Esperantajn gazetojn. Tiam li jam studis la anglan kaj la francan en la “Floridsdorfer Arbeiterheim”, popoldomo por laboristoj. Jonas tuj interesiĝis pri Esperanto, kiun li eklernis kune kun sia edzino en la “Arbeiterheim”, kaj li ankaŭ aliĝis al la laboristaj esperantistoj. Ankoraŭ en 1922 li iĝis sekretario de la Aŭstria Laborista Ligo (ekde 1924 Aŭstria Laborista Ligo Esperantista), li komencis internacian korespondadon kaj lernis la lingvon tiom rapide, ke li jam en 1923 brile trapasis la porinstruistan ekzamenon kaj ekgvidis Esperanto-kursojn.

En la sekvontaj jaroj Franz Jonas intense dediĉis sin al Esperanto kaj al la laborista Esperanto-movado: Li iĝis estro de la Esperanto-grupo Frateco, regule parolis ĉe ties kunvenoj, kaj en 1925 li kunaranĝis la kvinan SAT-kongreson en Vieno. Li konatiĝis kun Otto Simon (1876–1941), kiu tiutempe estris la Aŭstrian Laboristan Ligon Esperantistan (ALLE) kaj samtempe membris en la ŝtata ekzamena komitato pri Esperanto, kaj estiĝis baldaŭ amikaj interrilatoj inter Jonas kaj Simon.

Kiam ALLE aperigis sian propran gazeton La Socialisto en 1926, Franz Jonas estis ties kunfondinto kaj ĉefa organizanto. Ĝis la malpermeso de la organo en 1934 li verkis por ĝi multajn artikolojn, kiuj ankaŭ respegulas lian sintenon al Esperanto. Kiel juna laboristo Jonas forte identiĝis kun la idealoj de la Socialdemokratia Partio en Aŭstrio. Sekve, laŭ lia vidpunkto, Esperanto estu ilo por venki la kapitalismon kaj helpi la internacian socialismon, ĝi estu helpilo por realigi la devizon: “Proletoj el ĉiuj landoj unuigu vin”. La demandon, kial gelaboristoj lernu Esperanton, li respondis tre klare: por ke ili povu batali kune kun gelaboristoj el la tuta mondo kontraŭ la kapitalismo. “Kaj tion ili povas pli bone kaj pli facile, se ili regas la internacian lingvon Esperanton” (La Socialisto, 1930, №73).

La Socialisto ankaŭ indikas, ke Franz Jonas, kiel estrarano de ALLE, tre intense kaj aktive partoprenis la diskutojn dum ties ĝeneralaj kunvenoj. Interalie li referis dum la ĝenerala kunveno en 1931 pri la historio de SAT, precipe pri la diferencoj inter la komunistaj kaj socialistaj membroj. Pro tiuj diferencoj li estis en 1933 kunfondinto de la Internacio de Socialistaj Esperanistoj.

Tiutempe la Socialdemokratia Partio en Floridsdorf jam atentiĝis pri la juna, fervora kaj disciplinita laboristo, Franz Jonas, kiun la partio sendis al la laborista altlernejo en Döbling, kie li partoprenis kursojn kaj montriĝis kiel unu el la plej diligentaj studentoj. Ankaŭ tial Jonas intensigis ekde 1930 siajn politikajn aktivecojn kaj en 1932, dum la tempo de ekonomia krizo kaj politikaj streĉoj, li iĝis sekretario de la Socialdemokratia Partio en Floridsdorf.

Post la intercivitana milito kaj la malpermeso de la Socialdemokratia Partio en Aŭstrio, en februaro 1934 Jonas estis akuzita pro ŝtatperfido kaj arestita por 14 monatoj, ĝis kiam li estis deklarita senkulpa kaj fine liberigita komence de 1936. Tamen, kiel socialisto kaj esperantisto li iĝis suspektinda persono kaj restis ĝis la fino de la Dua Mondmilito en danĝero esti denove malliberigita.

Post la Dua Mondmilito komenciĝis lia rapida politika kariero: estante komisiito (ekde majo 1945) pri industrio kaj rekonstruado en la distrikto Floridsdorf, li estis unu el la plej favoraj parolantoj ĉe popolkunvenoj. Pro la sukcesa laboro oni elektis lin distriktestro de Floridsdorf (1946), urba konsilisto pri nutrado (1948) kaj poste urba konsilisto pri konstruado (1949).

Sekvinte Theodor Körner kiel urbestro de Vieno en 1951, Franz Jonas okupiĝis plene pri siaj politikaj taskoj kaj ofte plenumis sian oficon 16 horojn tage. Tamen, ankaŭ kiel urbestro de Vieno kaj poste kiel ŝtatprezidento de Aŭstrio li ĉiam volonte akceptis Esperanto-delegaciojn kaj apartajn esperantistojn kaj restis en konstanta letera kontakto kun siaj esperantistaj amikoj. Jam kiel urbestro Franz Jonas protektis kaj elstare partoprenis la 35an SAT-kongreson en Vieno (1962).

Ŝtatprezidento Franz Jonas kaj Ivo Lapenna dum la 55a Universala Kongreso en Vieno, 1970 (Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko, ÖNB/Esp: 497 C)

Sed la kulmino estis la protektado de la 55a Universala Kongreso de 1970 en Vieno kaj lia esperantlingva parolado ĉe la inaŭguro antaŭ pli ol du mil partoprenantoj.

Bernhard Tuider

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/10/228jonas/

Dum la vespera programo Peter Baláž skizis la laboron kaj planojn de la teamo E@I, raportis pri ĉi-jara Somera Esperanto-Semajno (SES) en Nitra, kiun partoprenis ducent personoj. Sekvis ekzemploj de mallongaj filmetoj kun esperantlingva komento aŭ subtekstoj, nome pri la urbo Písek, ŝerca televida reklamo pri jorkŝira terhundo kiel polica poŝhundo, fabelo pri Kuĉjo kaj Maĉjo. Urboj mem ofte volonte akceptas helpon de esperantistoj disfamigi la urbon aŭ regionon per kurtaj videofilmoj inter esperantistoj. La tagon fermis komuna kantado en klubejo de la studenthejmo.

La urbestro Oldřich Ryšavý (parolanta) kaj reprezentantoj de la tri landaj asocioj: Vladimír Dvořák (Ĉeĥio), Stano Marček (Slovakio), Bernhard Tuider (Aŭstrio). (Foto: Miroslav Malovec)

La vera konferenco komenciĝis vendrede je la 9-a horo. La urbestro venis saluti la partoprenantojn kaj per lumbildoj prezentis la urbon kaj la regionon, sed lin atendis surprizo – preparita filmeto pri lia urbo kun esperantlingvaj subtekstoj. Sekvis la programero “La tri Esperanto-landoj prezentiĝas”, en kiu la reprezentantoj priskribis la situacion de Esperanto en siaj landoj. Estis projekciita ĉeĥa filmo pri Slovakio kun Esperantlingvaj subtekstoj. Posttagmeze duono de la konferencanoj forveturis buse al la proksima kastelo Lednice, la plej bela moravia kastelo kun granda ĉirkaŭanta parko. Post vizito de la kastelaj ĉambroj, kie la klarigon de ĉiĉeronino esperantigis Pavla Dvořáková, la plej kuraĝaj promenis dum unu horo tra la parko al turka minareto kaj reen, ĉirkaŭ lageto, kie apudvoje kreskas interesaj maljunaj arboj de diversaj specioj.

La vesperan programon malfermis loka folklora infana ensemblo Břeclavánek (eta Břeclavano, Břeclavanĉjo) per pluraj kantoj kaj dancoj akompanataj de violonoj kaj cimbalo, ankaŭ ludataj de neplenaĝaj muzikistoj. La aŭskultantoj fine kunkantis popolajn kantojn esperantlingve. Poste sekvis prelega vespero. Paŭlo Kaščák prezentis la novan radiostacion Verda Stacio, kiu klopodas daŭrigi tradicion de iam tre populara Verda Stacio en Brno (1933-1937) kaj Prago (1946-1951). La nova stacio organizas ankaŭ Esperanto-kurson en kastelo de la urbeto Bartošovice. La tri ĉeestantaj esperantistaj eldonistoj (Peter Baláž, Petr Chrdle, Stano Marček) prezentis novaĵojn de siaj eldonejoj. Ankaŭ ĈEA montris sian kompaktan diskon de voĉlegataj rakontoj de Karel Čapek (kiel ekzemplon oni aŭdis pri Morto de Arĥimedo). Okaze de la ŝtata festo operkantisto Miroslav Smyčka kantis la ĥoralon Sankta Venceslao el la 11a jarcento kaj deklamis Romancon pri Karolo la IVa de Jan Neruda en traduko de Miloš Lukáš.

Sabate matene kunvenis ĉiuj tri asocioj memstare en apartaj ĉambroj kaj diskutis siajn organizajn aferojn, precipe la membrobazon kaj ekonomiajn problemojn. Posttagmeze ĉiuj vizitis urban solenaĵon sub la kastelo okaze de Sankt-Venceslaaj festoj (budoj kun frandaĵoj, trinkaĵoj, memoraĵoj kaj podio kun kantoj kaj folklora humuro). Interesiĝantoj povis viziti sinagogon, Domon de Lichtenstein aŭ preĝejon de Sankta Venceslao, tute modernan, ĉar la malnova estis detruita dum la milito kaj la nova povis esti konstruata nur ekde 1992.

Vespere kunvenis Esperanto-instruistoj sub gvido de Maria Feifičová kaj la tri asociaj komitatoj. Paralele okazis konversacia kurso. En komuna programo en granda salono Margit Turková prezentis la vivon de la ĉeĥa ĵurnalisto kaj satira poeto Karel Havlíček Borovský (1821-1856) “Havlíček en Brikseno – ĉapitro el la ĉeĥa-aŭstra historio – ĉu en la nova perspektivo?” Ŝi menciis ne nur la faman Bapto de caro Vladimir en la traduko de Tomáš Pumpr, sed ankaŭ Tirolajn Elegiojn en la traduko de tie ĉeestanta Jaroslav Krolupper kaj versojn pri Havlíček de Čestmír Vidman, naŭdekjara ĉeĥa poeto kaj esperantisto, al kiu Margit Turková helpas eldonadi liajn nuntempajn verkojn. Slovaka grupo simile skizis la vivon de pastro Ján Maliarik (1869-1946), kiu en sia libro La tuttera ŝtato kalkulis kun Esperanto. Poste ili projekciis kortuŝan, profesie aktoritan filmon pri ĉi tiu apostolo de paco.

La dimanĉa programo estis denove komuna sub titoloj “Vojoj al kunlaboro kaj perspektivoj, Invito al interretaj projektoj” (Vikipedio, Ipernitio, aŭdoprojektoj), “Studu interrete!” (Lernu.net, Slovake.eu). Ján Vajs prezentis prelegon “Surspure de habanoj en Ĉeĥio, Slovakio kaj Aŭstrio”. La habanoj estis antikva etno vivanta en tiu regiono, kie la tri landoj najbaras, restis post ili “habanaj ceramikaĵoj” kaj verŝajne multaj loĝantoj estas iliaj posteuloj, eĉ ne sciante pri tio. Skizitaj estis eblaj kunlaboroj pri aranĝoj (KAEST, SES, Muzea nokto), kunlaboro de Esperanto-muzeoj, interŝanĝo de ekspozicioj, komuna prezento de literaturoj en interreto aŭ kompaktdiske.

Pluaj informoj estas preparataj por la retejo
http://www.esperanto.cz/eo/aktualajxoj

Miroslav Malovec

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №11.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/10/217trilanda/