Kim kaj JoMo sur la JESa scenejo (Foto: Ivo Miesen)

185 homoj. 24 landoj. 52 gastoj el Germanio. 33 Poloj. Po 17 homoj el Francio kaj Slovakio, 13 el Ruslando. Nur nombroj, sed ili multe signifas por ĉiuj partoprenantoj de la kvina JES en Szczawno Zdrój (Ŝĉavno Zdruj). 184 personoj, kun kiuj vi bonvenigis la Novan Jaron restas en via koro, kaj multe da tiuj “nombroj” vi volas vidi dum la sekva JES por kune saluti la 2015an jaron. Mi tiel sentas, kiam mia koro batas daŭre laŭ la bamba ritmo, instruita de Sebastian kaj Gunnar, kiam mi gastigas homojn, restantajn en Pollando unu semajnon post JES, kiam mi spektas fotojn…

Sed ni revenu al Szczawno, al la 28a de decembro 2013. Vetero pli-malpli bona (se laŭ vi vintro ne devas havi neĝon, eble eĉ bonega!), kaj en la trankvilan urbeton venas grupoj de stranguloj, diverslandaj amikoj; unuvorte: esperantistoj. Al Szczawno tio ne tro strangas: la ĉarma urbeto konas esperantistojn dum multaj jaroj danke al la Silezia Esperanto Asocio, kiu ĉiujare organizas en ĉi tiu kuracurbo feriadon.

Kiel ĉiam, se temas pri Esperantaj renkontiĝoj, festivaloj kaj kongresoj, oni povis multe lerni dum unu semajno. Ĉu finlerni – mi persone dubas, sed eĉ pli bone se ni komencas nur, ĉar aŭtomate ni planas rakonti poste kaj daŭrigi. Kion daŭrigi? Ho, danci! ekzemple! Kim, Max kun Paul instruis kiel danci sambon, ĉaĉon, valson… paroli! Partoprenantoj povas ekkoni la ĉeĥan, polan, Esperantan lingvojn. Fari origamion! Ludi ukulelon! Ĉiujn novatingitajn talentojn ni uzis dum la semajno – ĉu por komuniki kun aliaj, ĉu por moviĝi laŭritme dum la novjara balo, ĉu por plibeligi la koncerton de Kim per komuna ukulela ludado.

Kion dumtage oni lernis, vespere oni faris. Kaj koncertoj mojosegis (mi skribas pri junulara evento, ĉu mi rajtas uzi vorton mojosa?) JoMo, kiel ĉiam, movigis la publikon, eĉ pli, ĉar kun li surscenejen saltis Kim kaj ili duope kantis bone konatajn temojn. Kim poste ne volis stari sole sur la scenejo, do li invitis okpersonan orkestron de ukulelistoj (bone, eble du ukulelistoj kaj ses ukulelumantoj).

Belega surprizo estis la loka grupo Ŝanĝo, kiu kun sia muziko uzas Esperantajn tekstojn. Ŝanĝo estas projekto realigata de amikaro: grupo de junaj, talentaj idealistoj renkontiĝis kelkajn jarojn antaŭe en Malsupra Silezio (multe da ili jam dum jaroj muzikumas en konataj alternativaj pollandaj muzikgrupoj kiel R.U.T.A, Foliba, Moskwa aŭ Arkona) kaj decidis aldoni sian propran voĉon, melodion kaj ideon al interkultura miksaĵo de ĉi tiu regiono. Per forta sentebla ritmo ili invitis nin al dancado, kaj eĉ laculoj, sidantaj en teatra prelegejo, piedfrapademis laŭ la ritmo. Demanditaj, kial ĝuste Esperanto, ili respondis, ke ĝi realigas la ideon kiun ili volas popularigi: ke komuneco ne nepre signifu komunumo reguligata de domineca sistemo. Ĉiutage parolante la polan, sur la scenejo ili prenas muzikon kiel la ĉefan komunikmanieron, ili ankoraŭ ne parolas Esperante – ni tamen esperas, ke la varma aplaŭdo dum JES kuraĝigis ilin, por ke ili iĝu parto de nia kulturo kaj eluzi la lingvon internacian ne nur en kantoj, sed ankaŭ en la normala vivo.

Ne nur koncertoj estis vespere – okazis, kompreneble, interkona kaj internacia vesperoj, kiel ĉiam sukcesaj, kelkfoje okazis diskotekoj de DJ Gunnar, dum kiuj partoprenantoj provis uzi la informojn de Kim, Max kaj Paul, sed dum la plej grava jarŝanĝa nokto okazis ĉi-jare vera balo! La balon komencis niaj dancinstruistoj per bela viena valso, kaj antaŭ la noktomezo reĝis muziko taŭgan al standarda dancado, sed en la komenco de la 2014a jaro Gunnar farigis la salonon ebria pro sovaĝa diskoteka muziko (kaj ne nur pro la muziko).

Mi ne estus mi, se mi ne skribus kelkajn vortojn pri ekskursoj. Dum ĉi-jara Junulara Esperanta Semajno estis organizitaj du apartaj – al la subteraj koridoroj ene de la monto Osówka (Osuvka) kaj al Vroclavo. Sub la monto partoprenantoj trairis piede kaj parte per boatoj 1700 metrojn longajn koridorojn, aŭskultante survoje mirindajn faktojn kaj ĝis nun neklarigitajn sekretojn pri la planoj de nazioj rilate al Silezio. Kaj partoprenantoj de ekskurso al Vroclavo? Vi demandu ilin, mi ne estus objektiva en mia opinio, ĉar mi kunorganizis kaj parte gvidis tiun ekskurson tra mia urbo plejŝatata en la tuta mondo. Do, se vi, kara leganto, interesiĝas pri tiu ekskurso – simple venu, mi konas la vojon, mi gvidos.

Post tiu semajno de miroj, amikeco, lernado, ebriiĝado, dancado, esperumado oni povas komenci novan jaron 2014an, per granda danko al la organizantoj, kaj per respondo al la demando: “Ĉu vi estos la sekvan jaron?” JES!

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/01/232jes/

Kiam al Martin Wiese aliĝis Bertilo Wennergren, antaŭ la arkonesanoj aperis “Persone du-trione”, kaj mankis nur Anders Grop ĝis la kompleta “Persone”. (Foto: Andrzej Sochacki)

Saluton… Finfine Vi venas… mi komencis ĉagreniĝi, kiam mi ne vidis vin ĉi tie. Saluton, tre agrable ekkoni vin! – ĉiuj ĵus venintaj homoj aŭdis tiajn bonvenojn la 20an de septembro en la longa koridoro de la Fervojista Kulturdomo en Poznano. Tie malgravis, ĉu oni estas nova esperantisto, kiu apenaŭ komencis verdan aventuron, ne konante la etoson de Esperantaj renkontiĝoj, ĉu malnova amiko, kiu konas ĉiujn kaj estas de ĉiuj atendita, ĉu eĉ stelulo, kiu ludos, kantos, gvidos ludojn aŭ prelegos dum tiu unika semajnfino. Ne ekzistas simila renkontiĝo: ARKONES havas unikan etoson, unikajn celojn kaj, laŭ mi, ĝi plej taŭgas por la unua renkontiĝo. Kial?

Ducento da personoj en la aĝo de 5- ĝis eble 90 jaroj ebligas trovi grupon al kiu oni apartenas kaj samtempe permesas senti unuecon – la ege maloftan impreson, ke ne plu gravas, kiu vi estas, vi apartenas al la loko al kiu vi volas partopreni, ĉar ĝi estas taŭga, bela kaj interesa. Kiu ne volas aparteni al la grupo de talentuloj?

ARKONES montras la plej montrendan flankon de Esperantujo: nian kulturon. 21 prelegoj donis ĉi-foje la bildon de la komunumo, kiu konsistas el kaj prenas elementojn de multaj landoj kaj tradicioj. Prenas, kompreneble, la plejbonaĵojn! Portretoj de famaj esperantistoj pruvis, kiel interese Esperanto povas ŝanĝi la vivon; rakontoj pri la juda artistino Vera Gran, klezmera muziko, religio Oomoto, novdruidoj kaj eĉ bovina lakto montris la buntecon kaj diversecon de esperantistaj interesoj.

La organizantoj ankaŭ prizorgas esperantistojn, kiuj volus ekscii pli pri la Esperantaj movado kaj kulturo. Pro tio ne mankis prelegoj pri la nova teamo de UEA, volontula laborado de doktoroj-klaŭnoj, lingvoinstruado kaj multaj pliaj. La du libroservoj donis la eblecon legi, kion oni ne povas spekti aŭ alimaniere sperti en Fervojista Kulturdomo.

En Poznanon ĉiujare venas por la antaŭlasta septembra semajnfino artistoj, kaj pro tio tuttempe daŭras koncertoj aŭ spektakloj, kaj sur la muroj en koridoro (ĉiam plena da homoj, kiuj diboĉas, marĉandas kaj klaĉas en la longa koridoro) pendas artaj afiŝoj. Anjo Amika koncerte malfermis la renkontiĝon, koncertis la dueto ĴeLe, kaj Jarlo Martelmonto fermis la Konfrontojn per sia spektaklo Ma ma ma. Ili prezentiĝis ankaŭ pasintjare, sed ĉi-jare okazis ankaŭ koncerto de la fama “Persono” Martin Wiese kun kantoj novaj kaj klasikaj kaj koncerto de klezmera muziko.

Jarlo Martelmonto estas verŝajne la plej ofta eksterlanda artisto en ARKONES. Ankaŭ ĉi-septembre la sveda poeto venis al Poznano kun sia nova spektaklo, kiun li surscenigis helpe de internacia teamo. (Foto: Andrzej Sochacki)

La organiza teamo ne forgesis pri tiuj, kiuj volas pli aktivan amuziĝon. Oni povis ludi preskaŭ tuttempe diversajn ludojn. Nur Risko kaj pasis la temp’ estis en la programo, sed mi vidis kelkajn aliajn. Jakub Rebelski ĉiĉeronis tra Poznano tri grupojn, kaj la urbestraro faciligis tion, anoncinte semajnon sen biletoj.

Ĉio, pri kio mi skribis, montras, kiel taŭga ARKONES estas por novuloj, kiuj de tempo al tempo ne certas, ĉu ili volas daŭri la aventuron kun internacia lingvo. Mi certigas, ke post tiu rakonto oni ne povas kabei, oni vidas, kiel ege interesa, diverskolora kaj bela estas la kulturo de la verda stelo.

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Fotoj: Andrzej Sochacki

Legu ankaŭ pri la kvar laste okazintaj Konfrontoj:

Aleksander Korĵenkov: ARKONES jubileas (2009)

Halina Gorecka: ARKONES XXVI (2010)

Przemysław Wierzbowski: ARKONES – tradicie moderna (2011)

Konstantin Tiĥomirov: ARKONES: Kulta kulturaranĝo (2012)

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №11.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/10/arkones-2/

Ĉio komenciĝis per simpla mesaĝo sendita en februaro en la interreto sub la titolo “Partoprenu IJK-n!” Mi serĉis en la reto: kiam kaj kie okazos la kongreso, kiom da tagoj ĝi daŭros, kiom kostus… Feliĉe iu klarigis al mi, ke tio estas ne nur kuraĝigo, sed ankaŭ konkurso, kiu povas faciligi la partoprenon en la kongreso, kiun mi volonte vizitus.

Mi povas memfide diri, ke la rapida respondo de la organiza teamo, kiu preskaŭ tuj trovis por mi taskojn plenumendajn dum la kongreso, malebligis mian retiriĝon, malgraŭ ke en la laborejo mi ne plu havis feritagojn, kaj dum la somerferioj mi devus skribi tezon… Sed mi ankaŭ devas estri la gufujon, fari kunsidon de sonĝoj, skribi raportojn! Tiel komenciĝis nekredebla aventuro kun mia unua, kaj la 69a por la mondo, Internacia Junulara Kongreso en Israelo.

La kibuco Afikim, la urbocentro de Nazareto, kaj finfine nur la rando de tiu ĉi lasta – feliĉe kun la helpo de organizantoj kaj gastigantoj, neniu devis maltrankviliĝi atingante la IJK-ejon. Dum la antaŭkongresaj vojaĝoj ni ĉiuj tenis niajn dikfingrojn por vjetnaminoj, kaj kiam malgraŭ seriozaj problemoj en la ambasadejo, ĉiuj sukcesis alveni – la ĝojo ne konis limojn.

Malgraŭ problemoj la vjetnaminoj sukcese venis al Israelo. (Foto: Anna Maria Koniecpolska-Lachowska)

La 19an de aŭgusto ĉiujn 80 partoprenantojn salutis la organizantoj: Oded, Eran, Dror, Sergeo, malproksima kunorganizanto Karina de Pollando. La muziko de loka artisto helpis al la antaŭkongresanoj rememori la etoson de la araba distrikto en Hajfo, Tel-Avivan varman plaĝon kaj buntajn budojn en “Via Dolorosa” en Jerusalemo. De tie ni venis rekte al la kongreso.

Ravitaj, ni troviĝis sub la protektaj flugiloj de Dorotka, Tina, Łukasz, kiuj ĉion faris, por ke ni konu bone ne nur Israelon, sed ankaŭ unu la aliajn. Inaŭguritaj malfrue vespere trinkejo kaj kaŝita sub la olivarboj gufujo donis sufiĉe unikan ritmon al ĉiuj alvenantaj, varmaj noktoj.

Matenmanĝo – tagmanĝo – vespermanĝo, konsistantaj el multaj legomoj kaj tradiciaj arabaj pladoj digestiĝis dum la matenaj klasoj kaj ankaŭ posttagmezaj – ĉefe kunsidoj de TEJO. Kiel multe da lernindaj aferoj! Kurso por komencantoj, kurso por tiuj, al kiuj, malgraŭ la sperto, ankoraŭ mankas familiareco kun “-ig” kaj “-iĝ”, trejnadoj de Mirinda kaj Klera – kiel efektivigi lecionojn, prelegoj pri la historio, nuntempo kaj eĉ la estonteco de la lando en kiu ni estis… Sed ankaŭ tiaj interesaĵoj kiel pluramemo – kun memorinda diskuto: kial homoj komplikas la vivon per monogamaj rilatoj, kial per poligamiaj. Por eviti almenaŭ iujn komplikaĵojn venis volontulo Quentin kun la bonaj novaĵoj: “TEJO PROTEKTAS VIN!” skribita sur ne-hazardaj memoraĵoj.

Posttagmanĝaj TEJO-kunsidoj, en kiuj partoprenis estraranoj, komitatanoj kaj anstataŭantoj, kun multaj fortaj debatoj – malgraŭ la varmega klimato – estas, laŭ mi, la plej bona maniero por lerni pli kaj implikiĝi en la organizo. Legante tiun ĉi tekston, vi ekscios, kio okazis dum la kongreso, sed vi ne sentos la komunumon kaj subitan deziron engaĝiĝi en tiun movadon. Simile pri TEJO, legado de raportoj eldonitaj ĉe la paĝaro povas doni scion pri agadoj kaj planoj, sed nur kunvenoj, diskutoj, voĉdonoj, eĉ kvereloj alproksimigas.

Eĉ kun tiel bona kompanio kaj kun tia plena horaro, estas malfacile resti en unu loko, kiam ĉie estas Israelo, la Sankta Lando, la lulilo de kulturoj kaj religioj. La organizantoj certigis, ke dum la kongreso kaj dum la antaŭ- kaj postkongresaj vojaĝoj ili montros al ni diversajn vizaĝojn de la lando: ni ekkonis la kulturon kaj tradiciajn dancojn de ĉerkesoj, druzoj, vizitis Nazaretajn preĝejojn, moskeon, sinagogon; sabate piediris en forlasitaj (pro ŝabato) stratoj de Safedo, naĝis en la rivero Jordano.

Esperantistoj naĝas en Jordano (Foto: Anna Maria Koniecpolska-Lachowska)

Dum la vesperoj mi ne povis kredi, de kie estas ĉi tiu energio kiu igis nin post longa tago ankoraŭ salti supren kaj danci laŭ la ritmo de labambo. Eble pro la teo farita de herboj, kolektitaj de Tali, trinkataj en la gufujo?

Jam pasis multe da tempo ekde kiam ni revenis al la ĉiutaga vivo, sed mi kredas, ke ne nur mi povas ankoraŭ reaŭdi la voĉon de Michael Boris, anoncanta ke la lupoj denove pretas mortigi iun dum la nokto (trankviliĝu, tio estis nur ludo gvidita de Michael), la sonon de Jordano, de la gitaro de Oded kaj de tute ĥaosaj kantoj pri la ordo en vortaro kiu plaĉas al ni; mi kredas ke multaj homoj dissemitaj tra la mondo havas sub la palpebroj bildojn de dancantaj esperantistoj kun ĉerkesoj, de tradiciaj vestoj de vjetnaminoj, de pajlaj ĉapeloj de la venontjara IJK-gastigantaro – brazilanoj. Mi certas, ke ne nur mi havas bonajn travivaĵojn montrante la fotojn pri geamikoj, parolante pri tiu eksterordinara vojaĝo kun la aliaj. Mi devas nur aldoni unu plian frazon: “Partoprenu IJK-on!”

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/09/228ijk/