Tomas Frejarö koncertas en Poznano (Foto: Andrzej Sochacki)

Estas en Pollando Esperanta aranĝo, kiun mi rekomendas al ĉiuj: al ŝatantoj de nia kulturo pro la riĉa programo literatura kaj muzika; al amikemuloj pro internacia etoso en granda samideana medio; al spertuloj pro profesieco kaj al komencantoj pro malfermiteco. Tia estas ARKONES, okazinta ĉi-septembre en Poznano por la 32a fojo.

Nia kulturo denove estis vaste prezentata en Poznano. Prelegoj, prezentoj kaj diskutoj abundis kaj samtempis, pro kio malfacilis elekti kaj gustumi ĉion. Kun la prelegantoj ni veturis tra Nepalo, Ferooj, Hispanio, Pollando kaj multo plia… Novajn eldonaĵojn prezentis Suso Moinhos (Memoraĵoj de kampara knabo, poemaro Laminarioj) kaj Tomasz Chmielik (La Pupo, Quo Vadis), dancigis Martin Strid, kantigis Tomio Frejarö (LPG) kaj aliaj. Vastis primovada oferto, ĉar pri la nova apo Amikumu parolis Chuck Smith, la programon Ekparolu por komencintoj prezentis Katalin Kováts kaj Sylvain Lelarge. Pri ĝisnuna Esperantujo enketis Ida Stria, pri la onta Zamenhofa jaro parolis Barbara Pietrzak.

Gravas ankaŭ programeroj ne ligitaj kun Esperanto. Mi parolis pri la kuirarto de Antikva Romio kaj gustumigis ŝtonmalmolajn soldatajn biskvitojn. Danke al Judith Meyer mi sciiĝis pri nuntempaj problemoj de nia kontinento (De la greka krizo al pli demokrata Eŭropo). Necesis ĉeesti ankaŭ en debato pri kontraŭnaciismo de Esperanto.

Samideaneco en diverseco estas tio, kio ĉiam videblis en Poznano. 208 homoj el 21 landoj partoprenis la Artajn Konfrontojn, kaj inter ili estis malnur 35 germanoj. Du homoj sukcese provis sian kapablon pri parkera kantado de La Espero kaj ricevis ekzamen-diplomon. La tradicia mielvespero kun muziko de Zuza Kornicka estis nemalhaveblaj momentoj. Multo plia okazis en ĉi tiu ĉiujara kvazaŭUKeto, sed por ekscii ĉion vi nepre vizitu arkones.org.

Fine: komencantoj. Venis kelkaj homoj, kiuj ellernis la lingvon per la Esperanto-kurso ĉe Duolingo. Ĉi-foje mi venis kun la edzino, apenaŭ parolanta nian lingvon. Ŝi ĝuis la etoson kaj aprezis la diversecon de la aranĝo, kiu igis ŝin enprofundiĝi pli en Esperantujon.

Przemysław Wierzbowski

Fotoj: Andrzej Sochacki

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra-decembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №11-12.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/11/pollando-7

Esperanto ĉeestis ĉi-jare en la tradicia festivalo Przystanek Woodstock (stacio Woodstock), okazinta la 14–16an de julio en Kostrzyn nad Odrą ĉe la limo de Pollando kaj Germanio.

Indas substreki, ke pri enkonduko de Esperanta agado al ĉi tiu precipe junulara Festivalo longe klopodis la 88-jara esperantisto Kazimiro Krzyżak kaj realigis la ideon Centro de Interkultura Edukado Nowy Sącz (CEM) kiel “multkulturan vilaĝon Esperanto”. Ĉi tiu “vilaĝo” situis en la plej prestiĝa zono de la festivala tereno: sur monteto de ASP (Akademio de Belartoj), kie lokiĝis ĉ. 60 institucioj / organizoj el kampo de edukado, kulturo, arto. La vilaĝo Esperanto konsistis el du grandaj kaj kvar malgrandaj tendoj.

Nia 18-persona teamo dum tri tagoj diversmaniere informadis pri Esperanto per grandaj afiŝoj, informiloj kaj per lecionoj de Stano Marček en ĉi tiu festivalo, vizitita de kelkaj centmiloj da muzikemuloj. Tio estas probable la plej grava atingo de informado pri Esperanto dum multaj jaroj. Ni esperas, ke venontjare la laborteamo plijuniĝos kaj ni denove proponas kunlaboron al junularo.

Ni dankas al UEA, kiu parte helpis nin monsubtenante konstruadon de la Tendumejo, al la estraro de CEM kaj al individuaj mondonacintoj.

Halina Komar

Foto: Andrzej Sochacki

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/09/pollando-6

Post la inaŭguro Alicja Sacha sciigis pri la multjaraĝa agado de la Krakova Societo Esperanto kaj pri la historio de la Krakovaj Esperanto-Tagoj. La krakova pentristo Andrzej Kołpanowicz rakontis pri la eminenta pola pentristo Jan Matejko, kies verkojn eblas rigardi en la urbo kaj aliloke. Adam Łomnicki prezentis sciencajn Esperanto-vortarojn. Magda Tatara prezentis sportan vortprovizon ilustritan per belaj fotoj kaj proponis diveni la signifon de kelkaj terminoj. Tomasz Chmielik prezentis sian tradukon de la romano La Pupo de Bolesław Prus. Sekvis prelego de Zbigniew Duda, kiu sciigis partoprenantojn pri la antikvaĵoj de apudkrakova Krzeszowice-Tero. Vespere ni ĝuis koncerton de la norvega orkestro Roros Janitsjarorkester en la kulturdomo Podgórze (Submonto), kie ĉiam okazas la Tagoj.

Sabate matene Tomasz Chmielik rakontis pri la loĝantoj de la juda urbo Chełm. La krakova poetino Lidia Ligęza rakontis interese pri Esperantaj versioj de nomoj kaj sakroj en dramoj de Witkacy. La vojaĝanto kaj poligloto Piotr Nosek kaptis grandan atenton rakontante interese kaj prezentante belajn fotojn pri sia vojaĝo ĉirkaŭ la mondo, kaj Ela Karczewska rakontis pri sia vojaĝo al Nepalo okazinta danke al esperantistoj. Urszula Zybura prezentis la poemaron Kiel dono de la mano esperantigitan de Lidia Ligęza.

Markéta Wilkus prezentis impresojn el la sveda E-Kongreso okazinta komence de majo 2016 en Gdansko kaj montris al ni filman inviton al la baldaŭa 101a Universala Kongreso en Nitra.

Sabate vespere partoprenantoj ĝuis artan programon. Joachim Kołpanowicz kune kun Julia Kołpanowicz ludis belegan koncerton de la klasika muziko. Anna Ramza recitis Esperanto-poemojn pri Krakovo kaj ludis pianon. Jaga Wrońska kaj Irena Urbańska prezentis belegan koncerton “Kanto pri la tero nia” deklamante kaj kantante en Esperanto, pola kaj ukraina lingvoj.

Dum la Tagoj funkciis fotoekspozicio pri la aktorino Jadwiga Gibczyńska, kiu prezentis Esperanto-teatraĵojn en pluraj landoj.

Dimanĉe matene oni promenis en la Malnova Urbo. Survoje oni renkontis belan Paradon de Drakoj. Tagmeze okazis Esperantlingva sankta meso en preĝejo de monaĥejo de Franciskanoj, post kiu oni vizitis muzeon en Palaco de Erazm Ciołek, kie troviĝas bela kolekto de ortodoksa ikona pentroarto.

Adam Wilkus

Foto: Andrzej Sochacki

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/06/krakovo

La 11–19an de julio en la Slovakia urbo Martin okazis la jubilea, deka Somera Esperanto-Studado (SES), al kiu venis 190 homoj el 27 landoj por lerni Esperanton aŭ plibonigi la konon de la Lingvo Internacia.

La ĉefa celo de SES estas instrui Esperanton je diversaj niveloj – ekde plenaj komencantoj kiuj konstruas siajn unuajn frazojn kun Stano Marček aŭ Viktor Solé, ĝis lingvaj spertuloj kiuj cerbumas pri gramatiko kun Bertilo Wennergren aŭ ekkonas novajn vortojn kun Konstantin Tiĥomirov. Entute instruis 12 instruistoj de 12 landoj! Krome, same kiel pasintjare, okazis literatura kurso de Russ Williams kaj Nicola Ruggiero.

Peter Weide instruas en SES (Foto: Aleksej Ogurcov)

Sed SES ofertis ne nur antaŭtagmezan lingvolernadon. La programo estis riĉa, kaj ĉiuj povis trovi por si ion interesan. Vojaĝemuloj povis viziti famajn slovakajn urbojn, kastelojn, bestoĝardenon aŭ la montaron Altaj Tatroj. Scivolemuloj povis partopreni interesajn posttagmezajn prelegojn. La programeroj estis buntaj: kursetoj de diversaj lingvoj, diskutrondoj pri vivstiloj kaj socisistemoj, manartaĵoj, movadprelegoj kaj danckursoj. Dancemuloj esprimis sin ankaŭ dum vesperaj koncertoj, interalie de Asorti kaj Kaŝi.

Koncerto de Asorti (Foto: Andrzej Sochacki)

Sportemuloj havis ŝancon gajni en konkursoj dum la sporta tago aŭ ludi simple por plezuro dum la tuta semajno. Frandemuloj esploris gustojn de la tuta mondo dum la Internacia Kuirarta Festivalo. Noktemuloj serĉis homlupojn dum Homlupaj Noktoj. Diboĉemuloj povis lasi sian monon en drinkejo.

Omaĝe al la deka okazigo de la somera studado, Marek Blahuš proponis kvizon pri SES kun valoraj premioj. Ni festis la jubileon ankaŭ per kuko kaj medogustumado. Krome dum la lasta vespero okazis aŭkcio de bela pentrajo kun montara pejzaĝo de Martin, kiun dum SES kreis unu el la partoprenantoj. La bildon post sufiĉe longa batalo gajnis Dorota Rodzianko, kiu volis konservi ĝin kiel belan memoraĵon pri la jubilea SES.

SES 2015 estis la lasta SES antaŭ la venontjara 101a Universala Kongreso en Nitra, pro kiu SES ne okazos en 2016. Tamen mi esperas, ke la organizantoj, ripozinte post la grandega laboro dum UK-101, denove invitos nin al SES en 2017 kaj poste.

Anna Liszewska
E@I-volontulino

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №8–9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/08/slovakio-7/

Kiam al Martin Wiese aliĝis Bertilo Wennergren, antaŭ la arkonesanoj aperis “Persone du-trione”, kaj mankis nur Anders Grop ĝis la kompleta “Persone”. (Foto: Andrzej Sochacki)

Saluton… Finfine Vi venas… mi komencis ĉagreniĝi, kiam mi ne vidis vin ĉi tie. Saluton, tre agrable ekkoni vin! – ĉiuj ĵus venintaj homoj aŭdis tiajn bonvenojn la 20an de septembro en la longa koridoro de la Fervojista Kulturdomo en Poznano. Tie malgravis, ĉu oni estas nova esperantisto, kiu apenaŭ komencis verdan aventuron, ne konante la etoson de Esperantaj renkontiĝoj, ĉu malnova amiko, kiu konas ĉiujn kaj estas de ĉiuj atendita, ĉu eĉ stelulo, kiu ludos, kantos, gvidos ludojn aŭ prelegos dum tiu unika semajnfino. Ne ekzistas simila renkontiĝo: ARKONES havas unikan etoson, unikajn celojn kaj, laŭ mi, ĝi plej taŭgas por la unua renkontiĝo. Kial?

Ducento da personoj en la aĝo de 5- ĝis eble 90 jaroj ebligas trovi grupon al kiu oni apartenas kaj samtempe permesas senti unuecon – la ege maloftan impreson, ke ne plu gravas, kiu vi estas, vi apartenas al la loko al kiu vi volas partopreni, ĉar ĝi estas taŭga, bela kaj interesa. Kiu ne volas aparteni al la grupo de talentuloj?

ARKONES montras la plej montrendan flankon de Esperantujo: nian kulturon. 21 prelegoj donis ĉi-foje la bildon de la komunumo, kiu konsistas el kaj prenas elementojn de multaj landoj kaj tradicioj. Prenas, kompreneble, la plejbonaĵojn! Portretoj de famaj esperantistoj pruvis, kiel interese Esperanto povas ŝanĝi la vivon; rakontoj pri la juda artistino Vera Gran, klezmera muziko, religio Oomoto, novdruidoj kaj eĉ bovina lakto montris la buntecon kaj diversecon de esperantistaj interesoj.

La organizantoj ankaŭ prizorgas esperantistojn, kiuj volus ekscii pli pri la Esperantaj movado kaj kulturo. Pro tio ne mankis prelegoj pri la nova teamo de UEA, volontula laborado de doktoroj-klaŭnoj, lingvoinstruado kaj multaj pliaj. La du libroservoj donis la eblecon legi, kion oni ne povas spekti aŭ alimaniere sperti en Fervojista Kulturdomo.

En Poznanon ĉiujare venas por la antaŭlasta septembra semajnfino artistoj, kaj pro tio tuttempe daŭras koncertoj aŭ spektakloj, kaj sur la muroj en koridoro (ĉiam plena da homoj, kiuj diboĉas, marĉandas kaj klaĉas en la longa koridoro) pendas artaj afiŝoj. Anjo Amika koncerte malfermis la renkontiĝon, koncertis la dueto ĴeLe, kaj Jarlo Martelmonto fermis la Konfrontojn per sia spektaklo Ma ma ma. Ili prezentiĝis ankaŭ pasintjare, sed ĉi-jare okazis ankaŭ koncerto de la fama “Persono” Martin Wiese kun kantoj novaj kaj klasikaj kaj koncerto de klezmera muziko.

Jarlo Martelmonto estas verŝajne la plej ofta eksterlanda artisto en ARKONES. Ankaŭ ĉi-septembre la sveda poeto venis al Poznano kun sia nova spektaklo, kiun li surscenigis helpe de internacia teamo. (Foto: Andrzej Sochacki)

La organiza teamo ne forgesis pri tiuj, kiuj volas pli aktivan amuziĝon. Oni povis ludi preskaŭ tuttempe diversajn ludojn. Nur Risko kaj pasis la temp’ estis en la programo, sed mi vidis kelkajn aliajn. Jakub Rebelski ĉiĉeronis tra Poznano tri grupojn, kaj la urbestraro faciligis tion, anoncinte semajnon sen biletoj.

Ĉio, pri kio mi skribis, montras, kiel taŭga ARKONES estas por novuloj, kiuj de tempo al tempo ne certas, ĉu ili volas daŭri la aventuron kun internacia lingvo. Mi certigas, ke post tiu rakonto oni ne povas kabei, oni vidas, kiel ege interesa, diverskolora kaj bela estas la kulturo de la verda stelo.

Anna Maria Koniecpolska-Lachowska

Fotoj: Andrzej Sochacki

Legu ankaŭ pri la kvar laste okazintaj Konfrontoj:

Aleksander Korĵenkov: ARKONES jubileas (2009)

Halina Gorecka: ARKONES XXVI (2010)

Przemysław Wierzbowski: ARKONES – tradicie moderna (2011)

Konstantin Tiĥomirov: ARKONES: Kulta kulturaranĝo (2012)

Ĉi tiu artikolo aperis en la novembra kajero de La Ondo de Esperanto (2013).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2013, №11.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2013/10/arkones-2/

Ensemblo el Nowy Sącz ĉiuvespere koncertis en Berlino (Foto: Andrzej Sochacki)

De la 25a ĝis 28a de majo ĉirkaŭ Pentekosto, kiun sekvas en Germanujo ŝtata feritago lunde, okazis en Berlino la Komuna Esperanto-Kongreso de la dana, germana kaj pola Esperanto-asocioj, al kiu venis entute 255 partoprenantoj el 18 landoj. La kongreso estis samtempe la 89a Germana Esperanto-Kongreso, kiu same kiel kelkaj antaŭaj okazis kunlabore kun la najbara landa asocio por igi la kongreson pli interesa, allogi pli da partoprenantoj kaj pligrandigi la eblecojn praktiki Esperanton. Trafe la temo de la kongreso do estis “Partneroj en Eŭropo”, kiun la partoprenantoj prilumis aŭskultante prelegojn, en organizita debato kaj praktike dum la daŭro de la kongreso.

Vendredovespere la iama prezidanto de la Germana Esperanto-Junularo, nuna estro de la Germana Esperanto-Instituto, kaj ekster Esperantujo en Germanujo konata ĉefe pro sia aktiveco en la piratpartio, profesoro pri lingviko Martin Haase prezentis idealojn kaj realojn de la Eŭropa Unio kaj ties demokratio, samtempe montrante eblecojn plibonigi ĝin per la koncepto de likva demokratio.

Likva demokratio estas maniero de grupa decido, kiu kunigas ecojn de rekta demokratio kaj de reprezenta demokratio. Ĉiu grupano (aŭ civitano) povas aŭ mem voĉdoni pri iu propono aŭ transdoni sian voĉon al alia. Tiu transdono povas limiĝi je certaj decidoj, temoj aŭ esti tute ĝenerala. La transdono estas dumtempa kaj la transdoninto povas fini ĝin dum ajna momento, ekzemple mem voĉdonante. Por tiu sistemo indas uzi komputilprogramon kiel “Liquid Feedback”, populara en la germana piratpartio.

Kim Henriksen kun polaj korusanoj kant(ig)as la Eŭropan himnon en Esperanto (Foto: Andrzej Sochacki)

Post tiu klera komenco, kongresanoj kantis gvide de Kim kaj koruso el la pola urbo Nowy Sącz la Eŭropan himnon laŭ versio de Broccatelli. Pliaj temrilataj programeroj estis interalie prezento kaj diskuto de eblaj roloj de Esperanto en Eŭropa Unio de la lingvisto Detlev Blanke kaj la prezidanto de Eŭropa Esperanto-Unio Seán Ó Riain, podia diskuto pri ĝemelurbaj rilatoj kaj prezento de Eŭropuniaj projektoj utiligantaj Esperanton.

En la vespera programo ravis la partoprenantaron ĉiuvespere la pola koruso, kiu en varia konsistigo kantis polaj kaj Esperantajn kantojn kaj prezentis teatraĵeton. Elstara programero estis la Historio de Universalaj Kongresoj – teatraĵo de Saŝa Filipoviĉ kaj Georgo Handzlik, kiu en ekzemplodona Esperanto ironie prilumis la gloran pasintecon kaj mokis kongresajn kutimojn. En trilanda vespero kantis tri bardoj el tri landoj diversstile: Kim el Danujo, Stefo el Germanujo kaj Georgo Handzlik el Pollando. Ĉiu siamaniere interesis la publikon, kiu en granda aŭlo kun bonega sceneja tekniko povis sekvi la spektaklon. La tagan programon gastigis novkonstruita kvartala renkontiĝejo, kiu provizis bonegan lokon por babili, manĝi – kaj partopreni la programerojn.

Ridantaj gejunuloj (Foto: Felix Zesch)

Interesega granda urbo kaj varma somera vetero estis du malamikoj de la kongreso, kiuj motivigis konsiderindan kvanton da partoprenantoj ne ĉeesti kelkajn programerojn kaj memstare esplori la urbon. Tio eblis ankaŭ dum la ekskursa tago, en kiu la organizantoj proponis vojojn ekkoni la urbon per kaj transe de la kutimaj turistaj itineroj. Surprize multaj aliĝis al ekskurso en la proksiman Spree-arbaron, kiu jam gastigis la Junularan Esperanto-Semajnon en 2010 kaj plaĉas al turistoj pro riveretplena arbaro kaj la minoritata kulturo de la soraboj.

La kvaran tagon de la kongreso partoprenantoj jam devis adiaŭi unu la alian. Restos en memoro la sento, ke ne nur dum la kongreso ni estas “partneroj en Eŭropo”. Espereble la plektitaj kontaktoj kaj (ek)flegitaj amikecoj kontribuas al interkompreno kaj eble ankaŭ al pliaj projektoj.

Felix Zesch

Ĝi estas artikolo el la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2012).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2012, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2012/06/213berlino/