Enkonduko de la ĉeforganizinto

La 26a BET, okazinta en aŭgusto 1989 en Noreikiškės apud Kaŭno, per kelkaj siaj trajtoj estis tre grava, tial ĝi bezonas apartan enkondukon. Unue, ĝi estis la lasta BET dum la sovetia periodo en Litovio. Due, ĝi estis la plej granda en la historio de BET-oj – ĝin partoprenis 608 esperantistoj. Trie, ĝi estis vere internacia, ĉar krom sovetianoj ĝin partoprenis esperantistoj el Bulgario, GDR, FRG, Ĉeĥoslovakio, Pollando, Hungario kaj Belgio. Post la disfalo de Sovetunio la partoprenantaro de BET-oj draste falis pro aperintaj limoj, bezonataj vizoj, signifa altiĝo de prezoj k. s. Nur post kelkaj jaroj la kvanto de esperantistoj dum BET-oj rekreskis.

La jaro 1989 estis tre maltrankvila jaro plena da multaj gravegaj kaj skuaj historiaj politikaj eventoj en tiutempaj baltiaj respublikoj de Sovetunio. Proksimiĝis sendependiĝo de Litovio. Ĉiutage kreskis kaj forte evoluis naciliberiga movado en Litovio. Proksimiĝis disfalo de Sovetunio. Tia situacio, kompreneble, ne povis ne tuŝi esperantistojn. Fine de 1988 en la 24a restariga kongreso de Litova Esperanto-Asocio estis likvidita Litovia filio de ASE (Asocio de sovetiaj esperantistoj) kaj estis restarigita la memstara Litova Esperanto-Asocio funkciinta inter 1919 kaj 1940. Tiamanere Litova Esperanto-Asocio rompis la subiĝajn rilatojn kun ASE kaj komencis kunlaborajn rilatojn kun ASE kiel kun egalrajta asocio de najbara lando. En la 74a Universala Kongreso de Esperanto en Brighton (Britio) somere de 1989 la komitato de UEA kuraĝe akceptis kiel aliĝintajn landajn asociojn Litovan Esperanto-Asocion kaj Latvian Esperanto-Asocion, kvankam tiutempe Litovio kaj Latvio ankoraŭ ne estis sendependaj landoj.

Eventuale pro tio pri la 26a BET, malgraŭ ĝia elstareco, ni ne trovis multajn publikaĵojn en la tiutempa gazetaro. Ni trovis nur unu mallongan artikoleton en loka litova gazeto kaj iom pli longan artikolon en latva porjunulara gazeto. Horizonto de Soveta Litovio ne plu aperadis, ankaŭ Litovio hodiaŭ, kiu estis sovetieca propagandilo, ĉesis ekzisti. Litova stelo ankoraŭ ne estis restarigita. Pro la streĉitaj rilatoj inter ASE kaj Litova Esperanto-Asocio jam ne eblis kaj ne estis deziro uzi la tribunon de „Informa bulteno de ASE“. Sendube, devis aperi eble eĉ multaj publikaĵoj pri BET-26 en loka gazetaro de tiutempa vastega Sovetunio, sed nun trovi ilin estas tre malfacila kaj temporaba afero.

Povilas Jegorovas

Esperantistoj en Noreikiškės

Ĉirkaŭ 600 esperantistoj el 11 sovetuniaj respublikoj kaj ankaŭ el GDR, Ĉeĥoslovakio, Hungario, Pollando, Bulgario, Belgio, FRG renkontiĝis en la 26a Baltia tendaro. En diversaj sekcioj kaj seminarioj estis traktitaj aktualaj demandoj de la movado, oni parolis pri medicinaj kaj ideologiaj, sciencaj kaj teknikaj, sociaj demandoj. Ankaŭ estis enhavoriĉa kultura programo. Koncertis koruso de bulgaraj esperantistoj, spektaklon en Esperanto ludis pupteatro de Panevėžys. Dum la tendaro estis eldonata bulteno, en kiu kune kun esperantistaj problemoj estis prezentita la socia vivo de nia respubliko.

T. Ž.

Fonto: Tėviškės žinios (Distrikta gazeto de Kaunas), 29 aŭg 1989, №104.

Tradukis el la litova lingvo Povilas Jegorovas

Esperantista forumo en Kaŭnas

Ekde la 11a ĝis la 20a de aŭgusto en Kaŭno okazis BET-26 (Baltia Esperanto-Tendaro). La unuan fojon ĝin partoprenis 60 eksterlandaj esperantistoj el sep landoj. La partoprenantoj venis el 131 urboj de USSR kaj el 28 eksterlandaj urboj.

De la tribuno sonis opinio, ke tiajn forumojn oni ne plu konsideru tendaroj, sed kongresoj. Do – ne BET, sed BEK? Por la vasta komunumo de esperantistoj pordojn gastame malfermis Litovia Agrikultura Akademio, kiu disponigis al la organizantoj de la aranĝo studentajn komunloĝejojn, manĝejojn, bufedojn, salonojn, ankaŭ teknikon por demonstrado, aŭdioaparataron kaj eĉ busojn por veturigi partoprenantojn al manĝejoj kaj ekskursoj. Ambicie! Nun ni devas pensi, kiel tian aranĝon realigi ĉe ni. Antaŭ du jaroj ni sukcese aranĝis ĝin surbaze de la teknikumo en Saulaine kun 406 partoprenantoj. Sekvontjare denove estos nia vico… Ĉu al simila ago pretas nia LAA aŭ alia altlernejo? Eble teknikumo, novkonstruita mezlernejo kaj Baltia eksperimenta stacio de maŝinoj en Priekuļi? Sed eble ankoraŭ iu alia en alia loko? Karaj mastroj, vian komplezemon volonte akceptus Latvia Esperanto-Asocio! Ĝi fondiĝis surbaze de la Latvia Filio de la Asocio de Sovetiaj Esperantistoj kaj fine de la pasinta jaro iĝis sendependa unuo. Ankaŭ la Esperanto-asocioj de Litovio kaj Estonio fine de la pasinta jaro deklaris sian suverenecon. Tial kun daŭraj aplaŭdoj estis akceptita informo de P. Jegorovas – delegito de la Universala Kongreso de Esperanto – ke la Litovia kaj Latvia asocioj estas akceptitaj kiel membroj de la Universala Esperanto Asocio.

Dum ĉiuj tagoj de la tendaro okazis intensa laboro en sekcioj. En la grupo de komencantoj grandan amon kaj respekton akiris la Pollanda esperantistino Ewa Bondar, kiu montris elstaran talenton, instruante laŭ tiel nomata Cseh-metodo. Sukcese laboris grupoj de paroliga perfektigo, sekcio de tradukantoj kaj Somera Universitato. Lecionojn prezentis altnivelaj instruistoj, profesoroj kaj kandidatoj de sciencoj. La unuan fojon por la plejmulto de la partoprenantoj estis ebleco partopreni Diservon en Esperanto. Elĉerpajn respondojn al ĉiuj demandoj dum speciale organizita renkontiĝo donis E. Klumbys – reprezentanto de la estraro de “Sajūdis”, deputito de la Supera Soveto de USSR.

La lingvo Esperanto estas kaj restas fenomeno. Esperantistoj ĝin lernas ĉeeste kaj koresponde. Unufoje semajne ili kolektiĝas en siaj kluboj. Ĉiumonate okazas iu granda aranĝo, internaciaj korespondadoj kaj turismaj interŝanĝoj. Nun eblas aboni periodaĵojn kaj dum lastaj tri jaroj akiri literaturon en Esperanto. Tio ligas kaj tenas kune la entuziasmulojn. Ĉi-aŭtune rekomenciĝos ĉeestaj kaj korespondaj kursoj. Se vi ekinteresiĝas – sekvu reklamon!

Jāzeps Šlars

Tradukis el la latva Margarita Želve

Fonto: Padomju Jaunatne, 12 sep 1989.

Fotoj

Povilas Jegorovas – la ĉeforganizinto de la plej amasa BET.

De maldekstre Petras Čeliauskas (Švėkšna, Litovio), Rima Skudžinskienė (Raseiniai, Litovio), Dmitrij Cibulevskij (Harkovo, Ukrainio), Jerzy Uśpieński (Varsovio).

Esperanto-kurso en Noreikiškės.

Parolas Michael Cwik el Bruselo.

Esperanto-koruso el Bulgario.

Koncertas latvaj esperantistoj.

Kantas partoprenantoj de la unua BET (1959), de maldekstre: Laanest Lembe (Estonio), Zenonas Sabalys (Litovio), Biruta Rozenfelde (Latvio).

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Povilas Jegorovas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2016/02/bet-29/

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. La sepa Litovia BET, laŭvice la 23a, okazis la 10-20an de julio 1986 en la urbeto Smalininkai (12 km okcidente de Jurbarkas) kun rekorde multaj 472 partoprenantoj (estas notinde, ke tiutempe en la urbo estis nur ĉ. 800 konstantaj loĝantoj). Ĝi estis la antaŭlasta BET en la Litovia SSR.

La 23a Baltia

Esperanto en nia lando pli kaj pli populariĝas. Tial ne hazarde tradicia, la 23a Baltia Esperantista Tendaro, okazinta inter 10 kaj 20 de julio 1986 en Smalininkai (Litovio), atingis rekordan nombron de partoprenantoj – 472. Ne nur el ĉebaltaj respublikoj – estis gastoj ankaŭ el 9 aliaj uniaj respublikoj. Eĉ reprezentantoj de Kamĉatko, Magadano, Vladivostoko. Absoluta plimulto inter la partoprenantaro – junularo. Renkonte al la 100-jariĝo de Esperanto tio precipe ĝojigas.

La jaro 1986 estis neordinara, riĉa de diversaj mondskale gravaj eventoj. Ĝi estis la jaro de la historia 27a kongreso de Komunista Partio de Sovetunio, UN proklamis ĝin Internacia Jaro de Paco. Por esperantistoj 1986 estis la lasta antaŭjubilea jaro. Tiuj ĉi tri akcentoj konstante estis sentataj dum la 23a BET. La tendaro estis dediĉita al tiuj tri eventoj.

La programo de la tendaro estis tradicia, tamen ĉi-jare kiel neniam riĉa kaj streĉa. Soci-politikaj aranĝoj, prelegoj de somera universitato, perfektigaj kaj paroligaj kursoj de Esperanto, seminarioj de klubestroj kaj aktivuloj, abunda kultura programo, viktorinoj*, konkursoj. Okazis kelkdeko da diversaj aranĝoj.

La solenan malfermon de la tendaro partoprenis prezidanto de Litovia Societo de Amikeco kaj Kulturaj Rilatoj kun Eksterlandoj R. Petrauskas, prezidanto de junularaj organizaĵoj de Litovia SSR V. Zinkevičius, unua sekretario de distrikta komsomola komitato de Jurbarkas A. Puškoriūtė. La venintojn gratulis kaj bondeziris sukcesan laboron kaj enhavoriĉan ripozon sekretario de distrikta partia komitato de Jurbarkas D. Rapševičienė. Atentostreĉa estis prelego de docento en Vilniusa* Supera Partia Lernejo P. Beniušis “La 27a kongreso de KPSU pri nuntempa ideologia batalo”.

En mitingo, dediĉita al Internacia Jaro de Paco, unu post alia parolis, kantis, deklamis reprezentantoj de diversaj respublikoj, urboj, ili kondamnis la agreseman politikon de Vaŝingtono kaj “stelajn militojn”, postulis liberon al Nelson Mandela, solidariĝis kun heroa popolo de Nikaragvio. Sloganoj, plakatoj, vortoj. Precipe ĉiujn kortuŝis parolo de kuracisto-radiologo el Minsk V. Prjaĥin, kiu partoprenis likvidon de postsekvoj de la Ĉernobila akcidento. Al la mitingo venis gastinta tiutempe en Jurbarkas moskvano, vicprezidanto de Konsilio de Militveteranoj de la 39a Armeo, partopreninto en liberigbataloj de la distrikto Jurbarkas Gennadij Kalaĉov. Li parolis pri la liberigaj bataloj apud Jurbarkas, interesiĝis pri laboro de la tendaro, vizitis tombejojn de soldatoj en Smalininkai kaj Jurbarkas, metis florojn. Inter la tendaranoj estis kelkaj grizharaj veteranoj de la Granda Patrolanda Milito*. Omaĝe al ili okazis speciala aranĝo-renkontiĝo. Parolis estono J. Ojalo, gasto el Daugavpils L. Gorelovskij, veterano el Gomelj M. Mandrik kaj aliaj.

La 14a de julio estis labortago por tendaranoj. Ne malhelpis ĝin eĉ eta pluvo. En apartaj grupoj esperantistoj laboris en kampo de sovĥozo-teknikumo de Smalininkai, sarkis terpomojn, helpis al konstruistoj, ordigis teritorion. La perlaborita mono estis fordonita al la fonduso de helpo por Ĉernobil. Al la sama konto estis transdonita monsumo, aldone kolektita de la tendaranoj.

La tradicia somera universitato, krom plenkunsidoj, laboris en tri sekcioj: interlingvistika kaj esperantologia, medicina kaj ĝeneraltema. Oni aŭskultis pli ol 50 prelegojn kaj raportojn. Menciindaj estas tiu de minskano V. Prjaĥn “Sovetiaj kuracistoj kontraŭ nuklea milito”, tiu de moskvano B. Tokarev “Lenin pri lingvoj”, prelegoj de tallinnano J.Ojalo pri originala literaturo en Esperanto, prelegoj de moskvano S. Kuznecov pri interlingvistiko kaj esperantologio, prelego de vilniusano A. Vaitilavičius pri psikologiaj trajtoj de esperantisto.

Funkciis 9 perfektigaj kaj paroligaj grupoj de Esperanto. La ekzamenon trapasis 90 tendaranoj. Instruistoj – spertaj pedagogoj O. Kopistjanska (Lvov), T. Auderskaja (Odesa), V. Viršila (Panevėžys), I. Kulakov (Voroneĵ) kaj aliaj – ĉiutage po tri horojn pacience klarigis al kursanoj karakteron de la lingvo Esperanto.

Multaj diskutindaj demandoj akumuliĝis por klubestroj, kiuj en la tendaro estis ĉirkaŭ 60, kaj aktivuloj de Esperanto-movado. Okazis ses iliaj kunsidoj. Oni interŝanĝis agadsperton, konsiliĝis pri agado renkonte al la 100-jara jubileo, pri perfektigo de kluba agado, pri evoluo de sobraj kaj sanaj vivtradicioj.

Dum la lastaj jaroj en la lando kaj la respubliko komenciĝas pli vasta eldonado de literaturo en Esperanto, dediĉita al nia kaj eksterlanda leganto. Aperis bezono de kvalifikitaj tradukistoj. Tial dumtendare por tiu ĉi agadsfero estis dediĉita ankaŭ sufiĉe multe da tempo – 50-60 interesiĝantoj pri tradukado de beletra kaj soci-politika literaturo al Esperanto profundigis siajn sciojn kaj majstrecon en speciala seminario.

Kiel kutime, multan atenton havis metodiko de la instruado, plialtigo de instruista kvalifiko – por tio estis dediĉitaj kvar programaj okupiĝoj.

Estis aranĝitaj du viktorinoj. En la unua – “Kion Vi scias pri Soveta Litovio?” – plej bone sin montris moskvano V. Ĥmelinskij kaj dagestanano A. Junusov. La dua viktorino kontrolis la klerecon pri historio de la movado, lige kun la proksimiĝanta 100-jara jubileo. Ĉi tie gajnis estonino A. Laur, moskvanoj kaj leningradanoj. La unuan fojon dum BET estis organizita forumo de esperantistoj – al demandoj de partoprenantoj respondis gvidantoj de ASE kaj ties respublikaj filioj. La aranĝo estis interesa kaj havis grandan sukceson.

Aparta vespero estis dediĉita por demonstrado de filmoj kaj diapozitivoj. Ni vidis sonigitajn en Esperanto filmojn – “Lecionoj de historio”, “La popoloj deziras pacon”, “La viva akvo de Litovio”, ankaŭ amatorajn filmojn pri la antaŭaj tendaroj. Esperantistoj el Vladivostoko venigis kolorajn lumbildojn pri la tragedio de Hiroŝimo kaj Nagasaki, donacitajn de japanaj esperantistoj. Neniu povis resti indiferenta spektante tiujn terurajn bildojn.

Kultura programo de la tendaro estis abunda kaj interesa. Ĉiu vespero estis dediĉita por amatoraj koncertoj de esperantistoj el apartaj respublikoj. Precipe restis en memoro la ensemblo de antikva kanto “Eterna muziko” el Leningrado, speciale veninta por koncerti en Smalininkai, gajninto de diversaj konkursoj ensemblo de internacia kanto “Inspiro” sub la gvido de V. Soroka el Kieva provinco. Sendube, plej bone sin montris ukrajnaj* esperantistoj, kiuj preparis vere interesan, diversflankan kaj humoran koncerton. Atenton kaptis ankaŭ kantado de minskano V. Viĥarev. Laŭdinda estas amatora koncerto de la klubo el la litovia urbo Panevėžys. Latvajn popolajn kantojn en Esperanto bonege plenumis ensemblo sub gvido de A. Pumpure el Liepaja. Gaje pasis klubo de gajaj kaj spritaj, vespero de poezio kaj humuro. La programo, preparita de esperantistoj el la urbo Jelec de Lipecka provinco, estis bazo de vespero de politika kanto. Al loĝantoj de la urbo kaj distrikto Jurbarkas la tendaranoj montris sian komunan koncerton. Multajn gajajn momentojn prezentis al niaj gastoj ekskursoj tra la urbo kaj distrikto Jurbarkas, al kasteloj apud la rivero Nemunas.

La tendaro komenciĝis per interkona vespero, finiĝis per adiaŭa vespero. Estis organizita sporta programo por junularo – ludoj de korbopilko, retpilko, konkurso de ŝako kun loka teamo de Smalininkai. Lokaj ŝakistoj estis pli fortaj. Krom tio, funkciis diversaj ekspozicioj, butiko de esperantaĵoj, riĉa libroservo, instruado de kantoj. Dum vesperoj longe lumis tendara fajro, sonis kantoj, dancmuziko.

La tendaro, sendube, havis grandan impulson por esperantista agado en nia respubliko, kie nun estas 39 kluboj kaj rondetoj. Absoluta plejmulto de la tendaranoj laŭ speciala demandilo taksis la tendaron tre bone.

Tre rapide pasis la dek tendaraj tagoj. Jen venis solena fermo. Sumiĝas rezultoj de la tendara laboro, estas enmanigitaj donacoj al la plej aktivaj partoprenantoj. Sonas sinceraj dankvortoj al ĉiuj kontribuintoj en aranĝo de tiu ĉi vere interesa kaj grava tendaro. Solenan fermon partoprenis sekretario de distrikta partia komitato de Jurbarkas D. Rapševičienė. Ĝis revido en la 24a Baltia Esperantista Tendaro en Latvio!

Fonto: Horizonto de Soveta Litovio, 1986, №10, p. 57-60.

Notoj

Vilniuso. Vilno.

Viktorino. Kvizo.

Granda Patrolanda Milito. Ĉi tiel oni nomas la militon de USSR kontraŭ la invadintaj armeoj de la nazia Germanio kaj ties aliancanoj (22 jun 1941 – 9 maj 1945) kadre de la Dua Mondmilito.

Ukrajno. Ukrainio.

10 tagoj en Smalininkai

La 23a tendaro de esperantistoj de Baltio okazis en la urbeto Smalininkai de Jurbarkas-a distrikto (Litovia SSR) de la 10a ĝis la 20a de julio. La tendaro estis dediĉita al la Internacia Jaro de Paco. Ĝin partoprenis esperantistoj el 115 urboj de nia lando. 472 partoprenintoj de tiu tradicia Baltia renkontiĝo reprezentis 12 sovetiajn respublikojn kaj 6 aŭtonomajn respublikojn.

Laŭ la programo de la tendaro estis organizitaj kelkaj amasaj politikaj aranĝoj; inter ili la plej interesa estis la prelego “La ĉefaj tendencoj de la nuntempa burĝa ideologio”, kiun prezentis lektoro de la Vilna Supera Partia Lernejo A. Beniušis.

La 14an de julio la tendaranoj laboris en la loka agrikulturejo, kaj la perlaborita mono estis sendita al la fonduso por helpo al suferintoj pro la averio en Ĉernobilo.

En la somera universitato, kies rektoro estis elektita doktoro de filologio S. Kuznecov el Moskvo, funkciis tri sekcioj: literatura-lingvistika, sciencteknika kaj la medicina.

Ĉiuvespere la partoprenantoj ĝuis interesan kulturan programon. La arta nivelo de la koncertoj de esperantistoj el diversaj sovetiaj respublikoj estis vere alta. Precipe menciindas prezentoj de la ensemblo de antikva muziko el Leningrado kaj de la ukrainia kanta-muzika ensemblo “Inspiro” (gvidanto V. Soroka). Restis en la memoro vespero de humuro kaj poezio, klubo de gajaj kaj spritaj, ankaŭ iom trista adiaŭa vespero. Krome ni longe rememoros noktojn ĉe lignofajro, gitarakompanatan kantadon kaj vizaĝojn de geamikoj.

A. Ivanov
Membro de klubo de internacia amikeco “Esperanto”
ĉe la kulturdomo “Serp i molot” (Moskvo)

Fonto: Informa bulteno de ASE, 1987, № 1(59), p. 4-5.

Tradukis el la rusa Inita Tamošiūnienė

Fotoj

La prezidio en la solena inaŭguro (de maldekstre): Viktoras Baniulaitis (Klaipėda), Ramojus Petrauskas (Vilno), Laurynas Algimantas Skūpas (Vilno), Vytautas Zinkevičius (Vilno), Povilas Jegorovas (Kaŭno); parolas Danutė Rapševičienė (Jurbarkas).

Parolas Nadija Andrianova (Kievo).

Prelegas Petras Čeliauskas (Švėkšna).

Prelegas Sergej Kuznecov (Moskvo).

Maldekstre estas Dmitrij Cibulevskij (Ĥarkovo).

BET-23. En ekskurso.

Povilas Jegorovas – la ĉeforganizanto de BET-23.

Kantas esperantistoj el Latvio: gitarludas Austra Pumpure (Liepaja), ĉe la mikrofono Biruta Rozenfelde (Rigo).

Koncerto de la ukrainia ensemblo “Inspiro”, la unua de maldekstre Vladimir Soroka, la tria Marina Korotj.

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Povilas Jegorovas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2016/01/bet-27/

BET-20. Grupfoto. Por pligrandigi la foton musklaku ĝin.

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. Jam aperis en nia retejo raportoj kaj fotoj pri BET-3 (Molėtai, 1961), BET-6 (Veisiejai, 1964), BET-9 (Vilno, 1967), BET-12 (Kretinga, 1970), BET-17 (Viekšniai, 1976).

Post BET-18 en Latvio (1977) kaj BET-19 en Estonio (1978), la 20a BET devis okazi en Litovio en 1979, sed oni ne permesis organizadon de BET en 1979, 1980, 1981 kaj 1982. BET-20 povis okazi nur la 1–10an de julio 1983 en Noreikiškės, apudurbo de Kaŭno. Ĉi-sube ni aperigas du artikolojn pri BET-20, kiuj reciproke kompletigas unu la alian.

La 20a tendaro de esperantistoj de Baltaj landoj

De la 1a ĝis la 10a de julio 1983 en Noreikiškės [Norejkiŝkes] apud Kaŭno okazis la 20a tendaro de esperantistoj de Baltaj respublikoj. La devizo de la tendaro estis “Por paco kaj amikeco inter popoloj!” Ĝin organizis Litovia filio de Asocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE), celante ne nur profundigon de la lingvoscio, sed ankaŭ plifortigon de la ideologia kaj politika rolo de Esperanto. Tia direkto de la tendaro konvenas al nia tempo, kiam la Esperanto-movado akiris novajn formojn kaj novan enhavon.

La tendaron partoprenis 307 reprezentantoj de 13 nacioj el 10 sovetiaj respublikoj. La organiza komitato de la tendaro (vicprezidanto de Litovia filio de ASE P. Jegorovas, membro de Klaipėda Esperanto-klubo V. Baniulaitis, prezidanto de Kaŭna Esperanto-klubo E. Laiconas kaj aliaj) faris grandan laboron. La organizan komitaton efike helpis la Respublika Konsilantaro de Sindikatoj, Litova Societo de Amikeco kaj Kulturaj Rilatoj kun Eksterlando, Centra Komitato de Lenina Komunista Junularunio (Komsomolo) de Litovio, Rektora Administracio de Litova Agrikultura Akademio (kiu gastame akceptis partoprenintojn de la tendaro) – ili ĉiuj aktive aliĝis al plena efektivigo de la planita programo.

La ceremonion de la malfermo de la tendaro partoprenis la prezidanto de Litova Societo de Amikeco kaj Kulturaj Rilatoj kun Eksterlando R. Petrauskas, provizora rektoro de Litova Agrikultura Akademio P. Bėčius, membro de la estraro de ASE kaj funkciulo de Komitato de Junularaj Organizaĵoj de Sovetunio V. Verigin, funkciuloj de Litova Societo de Amikeco kaj Kulturaj Rilatoj kun Eksterlando, reprezentantoj de Leningrada, Ukrainia, Latvia kaj Estonia filioj de ASE, prezidantoj de urbaj Esperanto-kluboj el Kujbiŝevo, Odeso, Tbiliso kaj aliaj.

Konforme al la programo de la tendaro estis organizitaj kelkaj amasaj politikaj aranĝoj. Unuavice estas notinda la pacdefenda mitingo la 6an de julio, kiun ĉeestis ĉiuj partoprenantoj de la tendaro. Inter la parolintoj menciindas: docento V. Ĥromov (Talino), inĝeniero V. Titov (Leningrado), instruistinoj E. Anosova (Seversk, Donecka regiono), T. Vasjanina (Ĉuvaŝio), M. Vaŝĉinina (Strij, Lvova regiono), Leningrada poeto M. Denisov, membro de estraro de ASE J. Ojalo (Talino), kamarado M. Cuckiridze (Tbiliso). La mitingo finiĝis per komuna voĉdono uzante specialajn bultenojn “Mi voĉdonas por paco” kaj certe estis ideologie kaj politike altnivela.

En la tendaro estis aranĝita vespero dediĉita al la 30-jariĝo de la Mondpaca Esperantista Movado (MEM). Dum la vespero membro de la Internacia Komitato de MEM, prezidanto de Litovia filio de ASE docento de Vilna Ŝtata Universitato L. Skūpas prelegis pri la historio, taskoj kaj rezultoj de la movado. Ankaŭ interese pasis renkontiĝo kun partoprenintoj de la Granda Patria Milito: ili prezentis siajn rememorojn, aparte pri la Leningrada blokado, substrekante la gravecon de gardado kaj plifortigo de paco. Fine de la renkontiĝo estis prezentitaj du filmoj sonigitaj en Esperanto: “Viva Lenin” kaj “La tutpopola heroaĵo”. Ankaŭ menciindas la kvizo “Kion Vi scias pri la Soveta Litovio?” kiun partoprenis 90 personoj. En la komplika kvizo venkis V. Titov kaj J. Ojalo.

Al la tendaranoj estis prezentitaj diversaj prelegoj. Membro de la societo “Scio” A. Gulbinskienė prezentis prelegon “Karl Marx kaj la hodiaŭa mondo”, membro de la sama societo I. Korotkov prezentis prelegon “Batalo de la Komunista Partio de Soveta Unio kaj de la Sovetia Registaro por paco kaj senarmigo”, J. Ŝitov el Lvovo – prelegon “Historia graveco de la 2a Kongreso de Ruslanda Socialdemokrata Laborista Partio”, V. Verigin – prelegon “La internacia jaro de komunikado”.

Dum la tendaro funkciis somera universitato. En la tri fakoj de la universitato (lingvistika, literatura kaj sciencteknika) estis prezentitaj 40 prelegoj: 13 lingvistikaj, 9 literaturesploraj, 13 sciencteknikaj kaj 5 pri ĝeneralaj sciencaj temoj. La prelegojn ĉeestis ĉirkaŭ 160 aŭskultantoj. Inter la plej interesaj prelegoj menciindas “Pri la semantika signifo de refleksiva verbo en franca kaj litova lingvoj kaj en Esperanto” (L. Skūpas), “Idiomaĵoj en Esperanto” (G. Noreikaitė), “Modernismo de franca teatro de la dudeka jarcento” (N. Korĵenevskaja, Ufa), “Pri litovaj kuracaj herboj” (A. Inokaitienė).

Por la partoprenantoj estis aranĝitaj kursoj por perfektigo de Esperanto-scioj. Entute laboris ok grupoj, kiujn gvidis spertaj pedagogoj (doc. A. Kerner, V. Cvetkova kaj aliaj). 66 instruistoj partoprenis du seminariojn, kie estis diskutataj problemoj de metodoj de la lingvoinstruado kaj priparolita la neceso de eldono de lernolibroj kaj aliaj instrumaterialoj, pri atestado de instruistoj ktp.

Tre gravaj estis tri seminarioj por estraranoj de Esperanto-kluboj. Prezidantino de Ukrainia filio de ASE E. Majburova tre interese rakontis pri la agado de Esperanto-kluboj de la respubliko. E. Majburova substrekis gravecon de ideologia laboro en la kluboj lige kun la efektivigo de la rezolucioj de la junia (1983) plenkunsido de la Centra Komitato de la Komunista Partio de Soveta Unio; ŝi kritikis la klubojn, kiuj praktikas nur distran aŭ turisman agadon, rakontis pri la respublika seminario de klubprezidantoj kaj la seminario por Esperanto-instruistoj. J. Ojalo rakontis pri la agado de estoniaj kluboj, pri la lerneja konkurso ktp. Partoprenantoj de la seminarioj eksciis pri agado de la Esperanto-kluboj en Vilno, Kaŭno, Kujbiŝevo kaj kelkaj aliaj urboj, pri la sabataj ordigoj de la teritorio, kiujn aranĝis moskvaj Esperanto-volontuloj, pri partopreno de leningradaj esperantistoj en marŝo por la paco, pri ciklo de publikaj prelegoj “Rolo de Esperanto en la batalo por paco” prezentita en Kujbiŝevo, pri la internacia ekspozicio de infanaj desegnaĵoj kiun aranĝis Esperanto-klubo de Pasvalys (Litovio). Estis interesaj raportoj pri internacia edukado (Kuršėnai, Lvovo, Panevežys, Samarkando k. a.), pri temaj vesperaranĝoj dediĉitaj al diversaj landoj, pri internaciaj rilatoj, pri la ĝemeliĝoj de Esperanto-kluboj de diversaj landoj: Minska Esperanto-klubo kun Potsdama Esperanto-klubo (GDR), Kieva Esperanto-klubo kun Kioto Esperanto-klubo (Japanio), Klaipėda Esperanto-klubo kun Debrecena Esperanto-klubo (Hungara Popola Respubliko) ktp.

Estis aranĝitaj tri seminarioj por tradukistoj. Ilin gvidis verkistino N. Andrianova (Ukrainio) kaj instruisto P. Čeliauskas (Litovio). La partoprenantoj diskutis la malfacilaĵojn de tradukado, la problemon de eldono de literaturo en Esperanto en sovetiaj respublikoj (krom Estonio, kie la eldonado estis sufiĉe bone organizita).

Ankaŭ la kultura programo estis sufiĉe riĉenhava. Ĉiuvespere okazis koncertoj. Estis aranĝitaj konkursoj de politika kanto kaj arta legado. Interesaj programoj estis prezentitaj dum vesperoj de Ruslando, Ukrainio, Litovio. Precipe menciindas la alta nivelo de Lvova amatora grupo (Ukrainio) kaj de la grupo el Klajpeda Esperanto-klubo (Litovio). Tre interesa estis la teatraĵo “La ŝlosilo de abismo“ (de Krzysztów Gruszczińsky) en Esperanto kiun prezentis amatora grupo el Paneveĵisa Esperanto-klubo (ĝin reĝisoris profesia aktoro de Paneveĵisa drama teatro). Post la koncertoj estis bruligataj lignofajroj de amikeco, la junularo kantis kaj dancis. Dum ekskurso en Kaŭno la tendaranoj vizitis la muzeon de la 9a fortikaĵo – la estinta koncentrejo, kie hitleranoj mortigis milojn da senkulpaj homoj.

La ceremonion de la fermo ĉeestis sekretario de la respublika konsilantaro de sindikatoj R. Baltrušaitis. La plej aktivaj esperantistoj (lokaj kaj gastantaj) ricevis memordonacetojn. La tendaro pruvis la neceson de tiaj renkontiĝoj en estonteco. Ili ne nur prezentas eblecon por profundigi la lingvoscion, sed ankaŭ estas lernejoj de ideologia-politika kaj organiza agado, helpas eduki sovetiajn esperantistojn en la spirito de sovetia patriotismo kaj proleta internaciismo, kontribuas al aktivigo de la agado de Esperanto-kluboj.

La stafeto de la tendaro estis transdonita al esperantistoj de Latvia SSR.

L. Skūpas
membro de la Internacia Komitato de MEM
prezidanto de Litovia filio de ASE

Fonto: Informa bulteno de ASE (Moskvo), 1983, №8-9.
Tradukis el la rusa Inita Tamošiūnienė

La 20a kunflugo

La 1–10an de julio 1983 en la urbeto de la Litovia Agrikultura Akademio en Kaŭna distrikto okazis la 20a tradicia Balta kunflugo – tendaro de esperantistoj. Ĝia devizo – “Por kunlaboro inter popoloj, por paco, por amikeco”. La aranĝo estis dediĉita al celebrado de la Internacia Jaro de Komunikado.

En la malfermo parolis respondeca funkciulo de Komitato de Junularaj Organizaĵoj de USSR V. Verigin, la prezidanto de Litovia Societo de Amikeco kaj Kulturaj Ligoj kun Eksterlandoj R. Petrauskas, la prezidanto de Litovia Filio en Asocio de Sovetiaj Esperantistoj L.-A. Skūpas, vicrektoro de Litovia Agrikultura Akademio P. Bėčius, reprezentantoj de esperantistaj organizaĵoj el Latvio, Estonio, Ukrainio, Kartvelio kaj aliaj respublikoj.

Al la jubilea kunflugo venis 307 partoprenantoj el 10 Sovetuniaj respublikoj.

Okazis mitingo por paco kaj senarmiĝo, la monumento de V.Lenin en Kaunas estis omaĝita per floroj. Okazis renkontiĝo kun veteranoj de la Granda Patria Milito, kunveno dediĉita al la 30-jara jubileo de MEM, sportaj aranĝoj, vesperoj de poezio kaj amatora arto, ekskursoj al la 9a fortikaĵo en Kaŭno, vizitindaj lokoj de revolucia pasinteco , aliaj vidindaĵoj, muzeoj.

La laboro de la somera universitato pasis en tri sekcioj: lingvistika, literatura, sciencpopulara. Oni aŭskultis 40 lekciojn: 13 pri lingvistikaj temoj, 9 – literaturaj, 13 – sciencaj kaj teknikaj temoj. El la pli interesaj ni menciu: “La semantika signifo de refleksivaj verboj en la lingvoj franca, litova kaj Esperanto” (doc. L. A. Skūpas) , “Problemo de frazeologismoj en Esperanto” ( G. Noreikaitė), “La modernismo de franca teatro en la 20a jarcento” (N. Korĵenevskaja el Ufa), “La kuracaj herboj de Litovio” (farmaciistino A. Inokaitienė).

Funkciis 8 grupoj por perfektiĝo en la lingvokono. Instruis spertaj pedagogoj esperantistoj – doc. A. Kerner, V.Cvetkova kaj aliaj. Estis organizitaj du seminarioj por instruistoj, kiujn partoprenis 66 personoj.

Pasis viglaj diskutoj pri enhavo kaj formo de la agado de Esperanto-kluboj. Kun granda atento estis auskultitaj opinioj de prezidantino de Ukrainia Filio de ASE J. Majburova, verkistino el Kiiv N. Andrianova, prezidanto de Tallinna Esperanto-klubo J. Ojalo, doc. V. Hromov el Tallinn, instruistino T. Vasjanina el Ĉuvaŝio, M. Cuckiridze el Tbilisi, instruistino M. Vaŝĉiŝina el Lviv, instruisto P. Čeliauskas el la distrikto Šilutė.

En la preparo kaj efektivigo de la kunflugo precipe multe laboris la vicprezidanto de Litovia filio de ASE P. Jegorovas, membro de Klaipėda Esperanto-klubo V. Baniulaitis, prezidanto de Kaŭna E-klubo E. Laiconas, ankaŭ gastoj el Riga T. Bercis, V. Titov el Leningrad. La kunflugo kontribuis al fortigo de la ligoj kaj kunlaborado de sovetiaj esperantistoj por gardo de la paco en la tuta mondo.

L. A. Skūpas

Fonto: Horizonto de Soveta Litovio, 1983, №7.

Fotoj pri BET-20

En la solena inaŭguro. Parolas Talis Bercis (Rigo), en la prezidio plej madekstre estas Jekaterina Majburova (Kievo).

Pli ol 300 personoj partoprenis.

Grupo el Armenio.

Parolas Vjaĉeslav Ĥromov (Talino), sidas Laurynas Algimantas Skūpas (Vilno) kaj Povilas Jegorovas.

Viktoras Baniulaitis kaj Povilas Jegorovas.

En la solena fermo: Povilas Jegorovas enmanigas dankfolion al Jaan Ojalo (Talino).

Povilas Jegorovas parolas en la solena fermo. En la prezidio de maldekstre: Telesforas Lukoševičius (Panevėžys), Viktoras Baniulaitis (Klaipėda), Adomas Vaitilavičius (Vilno), Jekaterina Majburova (Kievo), Romualdas Baltrušaitis (Vilno), Laurynas Algimantas Skūpas (Vilno), Nadija Andrianova (Kievo).

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Povilas Jegorovas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2016/01/bet-25/

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. Post BET-3 (Molėtai, 1961), BET-6 (Veisiejai, 1964), BET-9 (Vilno, 1967) kaj BET-12 (Kretinga, 1970), Litovia SSR devus akcepti BET-15 en 1973, sed ĝi ne estis permesita de respublikaj instancoj, kaj do en 1973 BET tute ne okazis. La 15an BET akceptis Rigo en 1974, kaj en 1975 BET-16 okazis en Estonio. En 1976 denove estis la vico de Litovio, kaj tiujare, malgraŭ grandaj organiz-problemoj BET-17 estis organizita de la 30a de julio ĝis la 10a de aŭgusto en la urbeto Viekšniai, 17 km sud-oriente de Mažeikiai.

La riska BET-17

(Rememoroj pri la organizado)

Dum Zamenhof-Tagoj 1975 en Kaunas grupeto da E-aktivuloj priparolis organizadon de BET-17, kiu en 1976 devis okazi en Litovio. Antaŭ tri jaroj (en 1973) vica BET ne povis okazi en Litovio, ĉar oficialuloj ne donis permeson. Estis klare, ke ankaŭ nun la permeso ne estos ricevita. Tamen Esperanto ja ne estas oficiale malpermesita. Tial grupeto, kiun eniris Telesforas Lukoševičius, Albinas Vebeliūnas kaj mi, decidis proprariske komenci la organizadon de BET sen oficiala permeso.

Komence de la jaro 1976 A. Vebeliūnas kaj mi komencis serĉi lokon por tendaro. Ni estis en Tytuvėnai, Šeduva, eĉ Žemaičių Naumiestis, sed vane. Finfine ni trafis en Viekšniai, Nord-Litovia urbeto, kaj tie tre afabla direktoro de profesia lernejo konsentis akcepti la tendaron. Restis prizorgi nutradon de tendaranoj – necesis ricevi permeson por pligrandigita kvanto da nutraĵ-produktoj. Ankaŭ ĉi tiu problemo kun lokaj komercaj entreprenoj estis facile solvita.

Pli poste T. Lukoševičius , veninta en Viekšniai, faris oficialan skriban kontrakton, kiun la direktoro de la lernejo konfirmis per sigelo. T. Lukoševičius estis akceptita ĉe la distrikta partia sekretario kaj tiu promesis ne nur subtenon, sed ankaŭ prelegon por tendaranoj. (Restas ne klare, ĉu la sekretario malatente legis direktivon ne subteni esperantistojn aŭ tute ne legis ĝin.)

La malfermo de BET-17 devis okazi 31an de julio. Kiam ĝis tiu dato restis kelkaj tagoj, mi kun kelkaj klubanoj el Klaipėda venis en Viekšniai por ordigi la lokon. La direktoro de la lernejo donis la ŝlosilojn de komunloĝejoj kaj granda salono. Baldaŭ venis ankaŭ T. Lukoševičius. Ĉio iris glate. Tamen la 30an de julio alkuris al mi la sekretariino de la lernejo kaj diris, ke la direktoro bezonas ĉiujn ŝlosilojn. Mi konsterniĝis, ĉar antaŭ unu horo mi estis ricevinta telegramon, ke grupo da Moskvaj esperantistoj jam forveturis kaj estos en Viekšniai ĉi-nokte. Ni kun la ŝlosiloj rapidis al la direktoro kaj tie eksciis, ke la Centra Partia Komitato en Vilnius malpermesis la tendaron. Ni sukcesis konvinki la direktoron, ke venintoj el Moskvo povos unu nokton pasigi en Viekšniai. Telesforas kaj mi decidis sendi telegramon al A. Vaitilavičius en Vilnius. Baldaŭ venis lia respondo, ke “Centra Komitato diskutas, kion fari”. Tiu ruza telegramo sufiĉis, la direktoro redonis la ŝlosilojn, tamen avertis, ke morgaŭ venos reprezentanto de la registaro, kiu definitive decidos pri la sorto de la tendaro.

Tiutempe la nombro de la venintaj esperantistoj kreskis. Estis nia feliĉo, ke el 241 tendaranoj 20 estis membroj de la komunista partio, inter ili ankaŭ profesoro S. Podkaminer, veterano de la milito. Li kunvokis partianojn – kiamaniere kontraŭstari malpermeson de la tendaro.

La 31an de julio al Viekšniai venis prezidanto de respublika komitato de profesiaj lernejoj V. Morkūnas kun akompanantoj el la ŝtata sekureco. Li renkontiĝis kun la partianoj, gvidataj de S.Podkaminer, sed iliaj argumentoj ne donis rezulton. Tiam la partianoj minacis, ke ili plendos antaŭ la Centra Komitato en Moskvo pro senbaza dispelo de la tendaro. Tio efikis – V. Morkūnas permesis malfermi la tendaron, sed post kvin tagoj ĝi devas finiĝi. Tio kontentigis nin, kaj posttagmeze BET-17 estis malfermita, kompreneble, sen partopreno de oficialuloj. Subulo de V. Morkūnas restis en Viekšniai kaj kaŝe observis nian programon. Sekvonttage mi venis al li kaj proponis malkaŝe partopreni en ĉiuj niaj programeroj. Li konsentis kaj poste esprimis sian miron pri la ordo kaj disciplinemo de la tendaranoj, kiuj plenumis ĉiujn postulojn de la organizantoj. La postulo fini la tendaron post kvin tagoj estis forgesita aŭ estis donita adekvata direktivo, do ni tendumadis ĉiujn planitajn dek tagojn. Tamen mi kaj Telesforas ĉie, eĉ en la urbeto, sentis sin atente observataj.

Ĉar estis malpermesite pendigi ekstere ian ajn ŝildon pri BET, ni decidis alimaniere manifestiĝi en la urbeto. Dum la Dua Mondmilito en 1944 apud Viekšniai distingiĝis du sovetiaj militistoj, postmorte ricevintaj la titolon “Heroo de Sovetio”. Estis decidite meti florkronon ĉe ilia monumento – ja neniu povis malpermesi tion… Kaj vere – kiam vicoj da esperantistoj kun florkrono eliris surstraten, milico haltigis la trafikon kaj eskortis nin tra la urbeto ĝis la monumento mem. Ĉe la monumento parolis profesoro S. Podkaminer kaj aliaj, ne preterlasante la ŝancon mencii ankaŭ la ideojn de esperantistmo.

Venis la ferma tago, kaj post la lasta vespermanĝo komenciĝis adiaŭo. Ni senpage ricevis kamionojn , kiuj veturigis la partoprenintojn al fervoja stacio. Sur lerneja korto svarmis agentoj de ŝtata sekureco – ili ankoraŭ atendis: eble okazos ia eksceso. Sed nenio okazis, ĉiuj partoprenintoj estis akompanitaj kun kantoj. Ni kun Telesforas ekspiris pli facile.

Estis interkonsentite: se pli poste iu estos vokita en partian komitaton, tien iros Telesforas kaj konfesos, ke li estis ĉefa organizanto,, ĉar mi estis “persona non grata” – estinta politika prizonulo kaj ekzilito, pasiginta preskaŭ naŭ jarojn en Siberio (Komio)*. Mi estis agrable mirigita pri lia konsento kaj elkore dankis lin.

Ni ne eraris: post kelka tempo Telesforas estis vokita en partian komitaton, riproĉata kaj minacata, sed li kuraĝe sindefendis kaj evitis grandan punon – li nur estis eksigita el la agrikutura lernejo. Poste li ekloĝis en Panevėžys kaj daŭrigis aktivan E-agadon. Ankaŭ la direktoro de la profesia lernejo en Viekšniai ricevis partian punon pro politika miopeco. Min oni ne tuŝis, tamen mi ne ricevis permeson veturi eksterlanden, kvankam kelkfoje mi havis invitojn al UK-oj.

Kaj finfine la statistiko: en BET-17 partoprenis 100 rusoj, 51 litovoj, 27 estonoj, 20 latvoj, 16 ukrainoj, 8 hungaroj, 16 de aliaj 9 naciecoj, entute el 41 urboj de tiama Sovetio.

Viktoras Baniulaitis

Fonto: Litova stelo, 1999, №3 (127), p 5–8.

* Komio estas ne en Siberio, sed en la Eŭropa parto de Ruslando.

Statistikaj donitaĵoj pri BET-17

La tendaron partoprenis 240 personoj.

Partianoj – 20, komsomolanoj – 87, senpartiuloj – 133.

Virinoj – 156, viroj – 84.

Rusoj – 100, litovoj -51, estonoj – 27, latvoj – 19, ukrainoj – 16, hebreoj kaj hungaroj – po 8, belorusoj, francoj, germanoj, kartveloj, kazaĥoj, komioj, koreoj kaj tataroj – po 1.

Ĝis 20 jaroj – 38, de 20 ĝis 25 jaroj – 39, de 25 ĝis 35 jaroj – 56, de 35 ĝis 40 jaroj – 22, de 40 ĝis 50 jaroj – 21, de 50 ĝis 60 jaroj – 21, de 60 ĝis 70 jaroj – 29, de 70 ĝis 80 jaroj – 14.

Esperantistiĝis en 1920 – 1, de 1921 ĝis 1924 – 2, de 1925 ĝis 1929 – 14, de 1930 ĝis 1933 – 3, de 1935 ĝis 1959 – 10, de 1960 ĝis 1964 – 16, de 1965 ĝis 1969 – 31, de 1970 ĝis 1973 – 35, en 1974 – 18, en 1975 – 40, en 1976 – 70.

El RSFSR – 102, Litovio – 52, Estonio kaj Ukrainio – po 27, Latvio – 20, Kazaĥio – 4, Moldavio – 3, Belorusio – 2, Kartvelio – 1.

Instruistoj – 52, studentoj – 37, inĝenieroj – 28, laboristoj kaj lernantoj – po 26, oficistoj – 23, pensiuloj – 17, sciencistoj – 9, artistoj kaj medicinistoj – po 8, teknikistoj – 3, literaturistoj – 2, maristo – 1.

P. Jegorovas (Vilnius)

Fonto: Aktuale. 1977, №6 (39), Februaro, p. 66.

Letero de leganto

En la Sovetia tempo la regopotenco timis esperantistojn

Tre interesite mi tralegis la artikolon de Vytautas Šilas pri Antanas Poška. Estas malfacile trovi homon de mia generacio, kiu post la paŝtada aĝo ne estus leginta librojn de Antanas Poška kaj Matas Šalčius (vojaĝkunulo de Poška – V. Š.). <…>

En la Sovetia tempo mi havis forestan renkontiĝon kun Antanas Poška. Tio, ŝajnas, okazis en la jaro 1971 aŭ 1972*. Tiam mi oficis en Mažeikiai kiel porkultura anstataŭanto de prezidanto de la distrikta Plenumkomitato. Mi ne scias, laŭ kies iniciato reviviĝis Esperanto-movado. Eĉ junularo en kelkaj grupoj lernis la lingvon. Iu el Vilno telefonis al mi kaj demandis, ĉu estus ebleco organizi en la distrikto tutsovetian konferencon, kiun partoprenu gravaj sciencistoj. Pri la lingvo Esperanto ne temis. Mi diris, ke ni havas hotelon, kelkajn salonojn kaj tial ni povas akcepti la konferencon. Baldaŭ mi forveturis por labori en la Konsilio de Ministroj. Miaj estintaj kolegoj sciigis min, ke estis veninta sciencisto, ŝajne el Novosibirsk, ankoraŭ kelkaj sciencistoj kaj Antanas Poška por pritrakti la konferencon. Ili vizitis “Rajkomon” (Regionan komitaton de Litovia Komunista Partio, – noto de la redakcio), la Plenumkomitaton kaj interkonsentis pri organizo de tutsovetia esperantista renkontiĝo.

Mi eksciis, ke la regiona estraro vere klopodis: ĝi invitis lokajn ĵurnalistojn, prizorgis tranoktejon, nutradon, donis ejojn por diskutado, promesis organizi ekskursojn tra la regiono kaj Litovio, eĉ veturigi al Latvio. La komenco de la konferenco estis grandimpresa. Subite la frapo, kiel fulmo el serena ĉielo: estas la malicaĵo de malamikoj de Sovetunio. Esperantistoj estas io nekonebla. La Centra Komitato donis direktivon al la regiona estraro ĉiel malhelpi la aranĝon. Estis nuligitaj la ekskursoj, ĉar “difektiĝis” la busoj, ĵurnalistoj devis diskonigi pli gravajn aferojn, la regiona estraro ŝajnigis, ke ĝi ne plu havas la tempon kaj ne partoprenos la adiaŭon kun la partoprenantoj. La reprezentantoj de la renkontiĝo faris viziton al “Rajkomo” kaj dankis. Ili diris, ke ili bone scias esti nedezirindaj.

Post iom da tempo mi renkontis mian estintan lernanton, oficantan en KGB. Mi demandis, pro kio oni ektimis esperantistojn. Tiu klarigis, ke … ili ne havas homon, kiu scipovus la lingvon, kaj tial ili ne povas ekscii, pri kio ili tie parolas. Unu oficisto partoprenis, sed komprenis nur trionon de la vortoj. La sekurecano diris, ke Antanas Poška estis “ekzilita”, ĉar “estis ja kaŭzo”. Esperantistoj kaŝas la lokon de sia onta renkontiĝo. Pri tio, ke la renkontiĝo okazos en la distrikto Mažeikiai eĉ la partoprenantoj mem eksciis lastmomente. Estas malbone, ke la loka estraro ne interesiĝis, kiaj homoj estos, neniun informis pri la aranĝo. “Nun oni anoncis, ke okazos ankaŭ alia konferenco. Kie ĝi okazos, kiam – oni anoncos antaŭ la kunveno. Konklude, en iliaj kapoj estas friponaj pensoj”.

Juozas Elekšis

Fonto: Mokslo Lietuva, 2014.12.29, №22 (532), p. 12.

Tradukis el la litova Vytautas Šilas

* La rememoroj ne estas precizaj, sed la esenco estas ĝusta. Tiutempe Viekšniai estis en la distrikto de Mažeikiai. (Povilas Jegorovas)

La dek-sepa tradicia

Ĉiujare en unu el la ĉebaltaj respublikoj esperantistoj el ĉiuj partoj de nia lando kunvenas por la baltlanda tendaro. Ĉi-jare la loko de la renkontiĝo estis la urbo Viekšniai en Litovia SSR. Ĉi tie kunvenis 250 esperantistoj el dek sovetaj respublikoj.

Al Viekšniai venis multaj mondkonataj esperantistoj: S. N. Podkaminer (Leningrado), doc. B. V. Tokarev (Moskvo), aŭtoro de Esperanto-lernolibro por estonoj J. Ojalo (Talino) k.a.

S. N. Podkaminer rakontis pri kongreso de bulgaraj esperantistoj, okazis oratora konkurso, seminario de Esperanto-instruistoj, oni demonstris la ekspozicion “Literaturo en Esperanto”.

La sekva tendaro okazos en Latvia respubliko.

Ivan Kulakov
Partopreninto de la tendaro

Fonto: Molodoj komunar (Voroneĵ, Ruslando), la 21 de aŭgusto 1976.

Fotoj pri BET-17

Prezidio en la inaŭguro. Delive: 2a Boris Tokarev, 4a Jonas Dagys, 5a Telesforas Lukoševičius, 7a Adomas Vaitilavičius, 9a Semjon Podkaminer.

La salono dum la inaŭguro. En la unua vico sidas esperantistoj el Miass (Uralo, RSFSR).

Prof. Semjon Podkaminer salutparolas.

Tri litovaj veteranoj: Vincentas Vaitiekūnas, Jonas Dagys, Adomas Vaitilavičius.

Akademiano, prof. Jonas Dagys prelegas en la Somera Universitato.

Ekspozicio pri kluba agado.

En unu el la koncertoj.

Ŝercludo.

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Vytautas Šilas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.
Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2015/12/bet-23/

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. Post la materialo pri BET-3 (Molėtai, 1961), BET-6 (Veisiejai, 1964) kaj BET-9 (Vilno), ni prezentas la 12an BET, kiu okazis la 1–10an de aŭgusto 1970 en Kretinga. La tekstoj pri BET-12 aperis en “Horizonto de Soveta Litovio”, en kiu ne povis manki mencioj pri Lenin (100 jaroj de la naskiĝo) kaj pri la Dua Mondmilito (25 jaroj de la fino), kutime nomata en Sovetunio “Granda Patruja Milito”.

XII BET

Kolektiĝo

Kalendaro montras 31.VII.1970. Estas bela kaj varma mezsomera tago, sunbrila kaj preskaŭ senventa. Sur stratoj de okcidentlitovia urbo Kretinga oni pli kaj pli ofte povas renkonti per verdstela brustsigno ornamitajn homojn: lernantojn, studentojn kaj aĝajn homojn. Nun ili ĉiuj alveturis por partopreni la XII Baltian Esperanto-tendaron, kiun esperantistoj aranĝas tradicie ĉiujare laŭvice en tri Baltiaj respublikoj. Tamen la tendarojn partoprenas ordinare ne nur litovoj, latvoj kaj estonoj, sed ankaŭ multnombraj iliaj gastoj el aliaj frataj sovetaj respublikoj.

Ĉi-jare la nombro de partoprenantoj de la tendaro atingis 319. Pli grandnombre la tendaron partoprenas, kompreneble, litovoj, efektivaj mastroj kaj aranĝantoj de tiu ĉi tendaro. Ilia nombro estas 129, el Estonio venis 64 esperantistoj, el Ukrainio – 48, el Rusio – 44. El aliaj respublikoj estas malpli da partoprenantoj. La plej malproksimaj gastoj estas el Novosibirsk, Omsk, Kazaĥio, Dagestano, subtropika urbo Batumi.

Estas notinde, ke pli ol 50% de tendaranoj estis reprezentantoj de Esperanto-junularo, kvankam samtempe kiel XII BET okazis en Baŝkirio Tutsovetia junulara Esperanto tendaro.

Antaŭtagmeze de la 1-a de aŭgusto okazis ekskurso tra la urbo Kretinga, la ekskurson gvidis Sofia Rakienė, loka esperantistino-instruistino. Ŝi kondukis la tendaranojn tra sia hejmurbo, konatigante ĉion vidindan. Precipe kortuŝis la partoprenantojn memortabulo ĉe angulo de stratoj Vilnius kaj Poleĵajkin. Poleĵajkin estis patrujmilita heroo, kiu perdis sian vivon, defendante la urbon Kretinga. Sub la memortabulo estas fiksita breteto, sur kiu staris florpoto kun ruĝaj begonioj.

Unua tago

Malfermo de la XII BET okazis la 1-an de aŭgusto je la 17-a horo en salono de la Agrikultura Teknikumo, kies ejoj estis en dispono de la tendaranoj. La salono estis plenplena de tendaranoj. En la prezidantaro okupis lokojn reprezentantoj de 10 sovetaj respublikoj. Izabelė Ožiūnienė, ĉefaranĝintino de la tendaro, akcentis en siaj malfermaj vortoj diversajn jubileojn de la jaro 1970, ĉefe la jubileon de Lenin. Docento A. Vaitilavičius, prezidanto de Vilniusa Esperanto-klubo, substrekis du gravajn eventojn en esperantista vivo en la jaro 1970: en Litovio kaj Estonio okazis seminarioj de Esperanto por profesiaj instruistoj. Ambaŭ seminarioj estis aranĝitaj de institutoj por perfektiĝo de instruistoj.

La tendaron salutis G. Žulpaitė, sekretario de Kretinga Distrikta Partia Komitato, kaj S. Stropus, reprezentanto de Distrikta Kleriga Fako, kiu finis siajn salutajn vortojn per esperantlingva slogano: “Per Esperanto por paco kaj amikeco!”

En la salonon marŝis 12 reprezentantoj de junpioniroj, gvidataj de trumpetisto. Ĉiu el ili diris al la partoprenantoj de la tendaro unu salutan frazon, ĝenerale esprimantan, ke neniam estu plu milito.

Sekvis salutparoloj de reprezentantoj de diverslokaj esperantistoj, kiuj ĉefe akcentis, ke ni devas instrui Esperanton precipe al junularo, kiu portos antaŭen flamantan torĉon de la internacia lingvo. Ni devas agi kuraĝe kaj prudente, nur tiam ni atingos nian celon. Ĉiuj parolantoj deziras al la ĉeestantoj fruktadonan laboron, multajn sukcesojn.

Je la 19-a horo okazis mitingo ĉe monumento, starigita je memoro de viktimoj de la patrujmilito. S. Rakienė detale rakontis pri interrilatoj kaj korespondado de lokaj gelernantoj kun parencoj de la defendantoj de Kretinga, falintaj dum la milito. Nacivestitaj lernantoj prezentis parolĥore “Buĥenvaldan Sonorilon”.

Vespere prezentis al la tendaranoj tre belan koncerton loka amatora miksa koruso kaj dancgrupo. La koruso prezentis siajn kantojn en litova lingvo, sed titolojn de la kantoj, iliajn aŭtorojn, komponistojn kaj mallongan enhavon informis al spektantoj esperantlingve korusanino S. Rakienė, kiu diris, interalie, ke ŝi esperas esperantigi la tutan koruson.

La XII Baltia Esperanto-tendaro komencis sian dektagan laboron.

Laboro kaj ĝojo

Unu el plej gravaj aranĝoj de la tendaro estis somera Universitato, kiun gvidis prof. J.Dagys el Vilnius.

Ĉiutage okazis Esperanto lecionoj por komencantoj, gvidataj de samideanoj Mandrik kaj Lukoševičius, kaj daŭriga kurso, gvidata de A. Rogov kaj V. Noĉovkin. La daŭrigan kurson partoprenis 55 personoj: 20 el ili ekzameniĝis ĉe tendara ekzamena komisiono kaj ricevis atestojn pri instrukapablo.

Dum la tendaro okazis multaj fakaj kunvenoj, kiel tiuj de instruistoj,veteranoj, medicinistoj, ĵurnalistoj literaturistoj, naturamikoj. Kolektiĝis esperantistoj de apartaj respublikoj. Okazis libera tribuno kaj literatura vespero. Dum la lasta prezentis siajn originalajn kaj tradukitajn poemojn kaj prozaĵojn N. Andrianova (Kiev), B. Kärt (Tallinn), E. Lippe (Riga), H. Branzburg (Luga), I. Tamošiūnienė (Vilnius) kaj aliaj.

Tre varme akceptis la tendaranoj teatraĵeton de Amatora Pupteatro el Panevėžys (Paneveĵis) “Tri porkidoj”, kie eĉ porkidoj kaj lupo parolis en Esperanto.

Okazis apartaj amatoraj koncertoj de estonoj, litovoj, latvoj kaj eksterbaltlandaj esperantistoj. Precipe bona estis koncerto de latvaj esperantistoj, kie plejparton de numeroj prezentis blindaj esperantistoj el Riga. La lasta koncerto kaj kelkaj elektitaj numeroj el antaŭaj koncertoj estis prezentitaj al loĝantaro de Kretinga.

Ekskursoj

Krom la ekskurso tra la urbo Kretinga estis aranĝitaj ankaŭ aliaj ekskursoj. La plej interesa el ili estis ekskurso al terkolo Neringa, situanta sur duoninsulo, laŭ sia aspekto longa kaj mallarĝa, simila al falĉilo. Tiun ekskurson partoprenis pli ol 100 personoj, en kies dispono estis tri aŭtobusoj. La duoninsulo apartiĝas de la kontinento per golfo kaj estas alligita al la kontinento per sia suda fino, troviĝanta en Kaliningrada provinco. La ekskursaŭtobusoj estis veturigitaj al la duoninsulo per pramo.

Sekvis ekskursoj al du marbordaj urboj. Palanga – urbo de ripozejoj, sanatorioj, floraroj kaj plaĝoj kun blanka mola sablo. Klaipėda – havena kaj industria urbo. Ĉi tie en Urba Kulturpalaco Esperanto klubo havas propran oficejon kun tri ĉambroj.

Kaj la lasta ekskurso – laŭ vojoj de bataloj de patrujmilito. Estis vizititaj du eksterurbaj muzeoj: iama koncentrejo por politikaj prizonuloj kaj komunaj tomboj de mortigitoj.

Lasta tago

Solena fermo de la tendaro okazis la 10-an de aŭgusto.Estis prezentita statistiko pri la tendaro. G. Grozmani legis projekton de rezolucio pri la tendaro. Krom atingoj estis notitaj ankaŭ negativaj flankoj. Kiel unu el ĉefaj mankoj estis substrekita, ke en la tendaro oni multe aŭdis diversajn naciajn lingvojn. Estas propono en estontaj tendaroj enkonduki devigan lernadon de Esperanto por ĉiuj tendaranoj en diversgradaj kursoj.

I. Bril (Ĥarkov) estis kortuŝita pri prezentadoj de infanoj, tamen li esprimis kritikon, ke en la tendaro ne estis organizita laboro kun infanoj.

A. Kilk (Tallinn) parolis, ke malmultaj tendaranoj prenis sur sin iajn organizajn taskojn, ankaŭ estraro ne dividis inter tendaranoj taskojn.

A. Vaitilavičius (Vilnius) opiniis, ke ni devas pli bone prepari niajn artajn programerojn, ni devas plialtigi nian lingvan nivelon, ĉar unu el plej gravaj celoj de tendaroj, estas praktikado de Esperanto.

A. Rogov (Ĥmelnickij) proponas, ke oni ne aranĝu Baltiajn tendarojn samtempe kun tiuj de junularo, ĉar junularo volus en ĝenerala tendaro raporti pri sia agado.

A. Rogov disdonis atestojn al ekzameniĝintoj. V. Noĉovkin ĝojas, ke la unuan fojon dum la historio de la tendaroj okazis ekzamenoj, sed aldonas, ke necesas aktivigi junularon.

La ferma kunveno finiĝis per transdono de la tendara standardo al reprezentanto de Latvio, kie okazos sekvonta tendaro.

Komenciĝas disveturo. Ĝis revido sekvontjare!

B. Kärt

Somera Universitato

La programo de la Somera Universitato konsistis el 22 prelegoj, kiuj estis aŭskultitaj dum 6 kunsidoj de la 3-a ĝis la 8-a de aŭgusto inter 9.30 kaj 12.00 h. Por prelego estis destinitaj 30 minutoj.

Laŭ temaro la programo konsistis el jenaj branĉoj:

1. Lingvaj demandoj. Estis 7 prelegoj. Laŭ graveco de enhavo estas menciindaj prelegoj de A. Poška (Vorto kaj lingvo), N. Grozmani (Bazaj principoj en lingva kreado de Zamenhof), V. Noĉovkin (Pliriĉigo kaj evoluo de vorttrezoro de la lingvo Esperanto), A. Vaitilavičius (Pri uzo de la artikolo).

2. Historio de popoloj kaj de Esperanto movado – 5 prelegoj. Inter ili Z. Skvorcova rakontis pri Lenin en Samara kaj V. Vaitiekūnas donis interesan materialon pri unua Esperanto-lernolibro por litovoj, preparita de A. Dambrauskas.

3. Literaturo. Tiu fako havis prelegon de N. Andrianova pri unu forgesita Esperanta kanto “Kremla sonorado” de Sándor Szathmári (hungara revoluciulo).

4. Populara scienco. Tiu fako havis 6 prelegojn. A. Ĥovanskij tre interese rakontis pri vivo kaj agado de Ampère. S. Trofimov donis aktualan prelegon pri malutilo de religiaj ritoj. J. Dagys rakontis pri plantoj de litova marbordo. S. Krajnov donis interesan prelegon pri signifo kaj uzado de arbusto hipofeo. Kuracisto A. Puller rakontis pri deficito de movado kaj manĝegemo kiel ĉefaj kaŭzoj de malsano.

Lektoroj venis el jenaj respublikoj: Litovio – 4, Estonio – 1, Ukrainio – 2, Rusa federacio – 9.

Kvanto de aŭskultantoj ŝancelis inter 12 kaj 75, meza kvanto – 42. Tio estas relative malmulte, konsiderante, ke la tendaron partoprenis ĉirkaŭ 300 personoj.

Prof. J. Dagys
Rektoro de la Universitato

Horizonto de Soveta Litovio, 1970, №1.

Fotoj pri BET-12

La Organiza Komitato: Juozas Viršilas, Izabelė Ožiūnienė (prezidanto), Eugenija Kedienė, Kleta Gindvilienė, Viktoras Baniulaitis.

La Litovia grupo: Sidas (delive): Povilas Stašys, Albinas Vebeliūnas, ?, Bronė Aukštikalnienė, Adomas Vaitilavičius, ?, ?, Antanas Poška, Jonas Dagys, Izabelė Ožiūnienė; la lasta en la unua vico (staranto) Telesforas Lukoševičius. Staras: la unua en la 2a vico de starantoj Vygandas Skimundris; super li Margarita Zaikauskaitė; supre en la centro Vaidilutė Balandaitė (kun blanka kolumo), apud ŝi Inita Tamošiūnienė kaj Jonas Tamošiūnas, apud li Aldona Dambrauskaitė.

La foto de veteranoj: Sidas: Falkov (Zaporoĵje), Benita Kärt (Estonio), S. Krajnov (Moskvo), Karolis Valašinas (Joniškėlis, Litovio), Trofimov (Kazaĥio), ?, Andreo Rogov, M. Mandrik (Bjelarusio), Bencion Berin (Vilno); Staras: ?, A.Klimovski (Ĥarkov)?, ?, Vincentas Vaitiekūnas (Šiauliai, Litovio), Povilas Stašys (Kaunas),?, ?, Zoja Skvorcova (Kujbiŝev), T. Kulagin (Moskvo), ?, ?, Klimovski (frato), ?, Antanas Poška (Vilno), ?, Jonas Dagys (Vilno), ?.

La prezidio de BET-12. Parolas Adomas Vaitilavičius.

Parolas Andreo Rogov.

Aŭskultantoj.

Ekspozicio por urbanoj. La litovlingva slogano: “Esperanto estas la lingvo de paco kaj amikeco”.

Muzika programero.

Ekskurso en Esperanto.

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Vytautas Šilas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.
Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2015/12/bet-20/

Unu el la grupfotoj de BET-9 (musklaku por pligrandigi ĝin)

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. Post la materialo pri BET-3 (Molėtai, 1961) kaj BET-6 (Veisiejai, 1964) nun sekvas prezento de BET-9 kiu okazis la 1–10an de aŭgusto 1967 en Vilno, la ĉefurbo de Litovia SSR. Samtempe en Kaltanėnai (Švenčionys-a distrikto, Litovia SSR) okazis samtitola tendaro, kiu transformiĝis al SEJT-9. La teksto pri BET-9 aperis sen subskribo en la samizdata bulteno Unuiĝo.

Revuo de laboro
de la IX Baltlanda Esperanto-Tendaro
en urbo Vilnius 1-10.8.1967

(legita dum la ferma kunsido la 10an de aŭgusto 1967, redaktita kun konsidero de rimarkoj, faritaj dum ĝi)

La IX BET prezentas grandan eventon en la soveta esperantista movado. Kvankam tradicia laŭ sia titolo kaj vicnumero, ĝi akiris tute novan aspekton kompare kun la estintaj tendaroj, anstataŭ provinco ĝi okazas en la ĉefurbo de Soveta Litovio, anstataŭ tendoj kaj provincaj lernejoj ĝi havas ejon en unu el la plej imponaj kulturpalacoj de la respubliko. Unuan fojon en la historio de la sovetlandaj Esperanto-tendaroj, eĉ en la historio de la tuta sovetlanda esperantista movado post la internacia kongreso en Leningrado en 1926 jaro, ni renkontiĝas dum ĝi kun granda nombro de eksterlandaj gesamideanoj. Laŭ nombro de partoprenantoj ĝi estas ankaŭ la plej impona el ĉiuj okazintaj sovetlandaj tendaroj. En ĝi partoprenis 432 personoj: 101 eksterlandanoj kaj 331 sovetianoj, ne enkalkulante kelkdekojn da gastoj, venintaj por kelkaj tagoj, kaj vilnanojn, vizitintajn la tendaron nur epizode.

La tendaron oficiale salutis reprezentantoj de registaraj, sociaj kaj sciencaj organizaĵoj, pri ĝi vaste informis gazetaro kaj radio.

Ni ne dubas, ke la IX BET havos grandan influon por esperantista movado ne nur en Litovio, sed ankaŭ en la tuta Sovetlando.

Ni devas konstati grandan meriton de la prezidanto de la prepara Komisiono Antanas Poška, kiu kun helpo de kelkaj aliaj vilniusaj samideanoj trovis novan, ĝis nun ne praktikitan vojon por inviti eksterlandanojn al nia lando. Tiu vojo estas pli simpla kaj pli malmultekosta ol la ĝisnunaj kaj ĝi faciligos la internaciajn kontaktojn, se ĝi eniros en la konstantan praktikon.Ne al ĉiuj eksterlandaj amikoj ĝi helpis atingi nian tendaron, sed tamen ni povis bonvenigi konsiderindan nombron, nome: 71 el Hungario, 15 el Pollando, 8 el Bulgario, 4 el Jugoslavio, 2 el Germana DR, 1 el Finnlando.

La tendara programo enhavis tradiciajn punktojn pri prelegoj de somera universitato, libera tribuno, organizaj demandoj, sekcia laboro, arta agado, oratora konkurso, kursoj de la lingvo, ekskursoj tra la urbo kaj ekster la urbo.

En la somera universitato estis tralegitaj entute 25 prelegoj, plejparte (16) pri esperantologiaj demandoj. Parto de prelegoj estis destinita por historiaj temoj lige kun la 50-jara jubileo de la Oktobra Revolucio. Precipe ni devas mencii la kolektivan prelegon pri esperantistoj en la revolucia movado. Ni nur bedaŭras, ke la promesitaj kontribuoj de niaj eksterlandaj amikoj laŭ tiu temo ne estis efektivigitaj. Nur malgrandan parton de la universitata programo okupis sciencpopularaj prelegoj. Estis ankaŭ temoj, ne aktualaj por la plejmulto de la aŭskultantoj, ekzemple, tiu pri urbo Kaunas. Similaj temoj devus esti evitotaj en programo de la sekvontaj SU. Aliaj temoj, ekz.emple,. pri vojaĝimpresoj, kvankam interesaj, ne havas sciencan karakteron kaj devus esti prezentataj ne en la kadro de SU.

La libera tribuno kaj la speciale antaŭviditaj kunvenoj por organizaj demandoj ne estis eluzitaj por pritrakto de tiuj ĉi demandoj en tia grado, kian postulas ilia graveco. El la multaj sekcioj, antaŭviditaj en la programo, kunsidojn havis la medicina, pedagoga, tradukista, literatura. Ateisma sekcio ne estis organizita, tamen pri tiu temo okazis kontribuo de k-do K.Valaŝinas en SU. La kaŭzo de nesufiĉa aktiveco en la sekcia laboro kaj pritrakto de esperantista movado estis manko de iniciato de la tendaranoj kaj pasiveco de la elektita estraro de la tendaro. La prepara komisiono ne povis ĉion movigi en deca amplekso parte pro tio, ke kelkaj ĝiaj anoj devis labori en siaj oficejoj. Fortoj de lokaj esperantistoj estis disigitaj per samtempa organizo de alia tendaro en provinco de Litovio.

Partoprenantoj de la sekvontaj tendaroj devus konscii, ke ili ĉiuj estas mastroj, sed ne gastoj, kaj ĉiuj devas labori por sukcesa efektivigo de celoj de la tendaroj. Nur la prepara komisiono, nur la lokaj samideanoj ne povas perfekte gvidi la komplikan mekanismon de la tendaro. En la antaŭaj tendaroj la plej grandan ŝarĝon de la laboro transprenadis de la preparkomisiono la elektita estraro, kaj tio devus esti ĉiama tradicio.

Ni esprimas sinceran dankon por niaj hungaraj amikoj, precipe al la gvidantoj de Esperanto kluboj en Debrecen. L.Toth kaj D.Szilágyi, kiuj organizis ne nur tiel multnombran venon de ĝiaj anoj, sed ankaŭ tre altnivelan artan programon. Ankaŭ ni devas mencii penojn de latvaj, estonaj kaj litovaj gesamideanoj en organizo de naciaj artaj programoj. Bedaŭrinde la antaŭviditaj artaj vesperoj de aliaj nacioj ne okazis. Ni devus strebi al pli alta nivelo de nia arta programo, precipe, kiam ni agas sub okuloj de ĝenerala publiko.

En oratora konkurso laŭ la temo “Problemo de patroj kaj filoj en Esperantujo” partoprenis 12 personoj, inter ili 3 eksterlandanoj. Unu loko estis aljuĝita al s-ino W.Włodarczyk (Varsovio), la dua – al J.Tamoŝiunas (Vilnius), la tria – al J.Ojalo (Tallinn), la kvara – al L.Sobanskij (Šalĉininkai).

Dum la tendaraj tagoj en Respublika Biblioteko funkciis riĉa ekspozicio de Esperanto literaturo. Ĝin vizitis pli ol 1500 personoj. Por ĝia aranĝo multe kaj sindone laboris s-ano J.Petrulis.

Ni esperas, ke la nova tradicio – partopreno de eksterlandaj amikoj – komencita en ĉi tiu tendaro, estos daŭrigota. Ni transdonas la stafeton por aranĝi la X BET al niaj amikoj en Latvio. La baltlandaj Esperanto-tendaroj devas esti komunaj por ĉiuj esperantistoj por ĉiuj aĝoj. Junularaj kaj aliaj specialaj Esperanto-tendaroj devus okazi dum alia tempo, por ne malhelpi viziti la komunajn, ĝeneralajn tendarojn.

Rezolucio
de ĝenerala kunveno de partoprenantoj
en la IX Baltlanda Esperanto-Tendaro

Dum la IX Baltlanda Esperanto-Tendaro – forumo de esperantistoj el baltlandaj sovetaj respublikoj – Litova, Latva kaj Estona kun partopreno de multnombraj gastoj el aliaj sovetaj respublikoj kaj aliaj najbaraj landoj – Bulgario, Germana Demokrata Respubliko, Hungario, Jugoslavio, Pollando, Finnlando, entute 432 personoj, el kiuj 101 alilandanoj – estis organizitaj multaj kulturaj, klarigaj kaj distraj aranĝoj.

Dank’ al gastamo kaj granda laboro de litovaj kamaradoj la partoprenantoj de la tendaro havis eblecon pli proksime konatiĝi kun laborema litova popolo kaj ĝia bela lando. Esperantistoj el diversaj landoj pridiskutis nuntempajn problemojn de Esperanto-movado kaj ilia partopreno en la tutmonda batalo per la paco kaj interpopola amikeco.

La ĝenerala kunveno akre kondamnas la usonan agreson kontraŭ vjetnama popolo kaj la israelan invadon en arabajn landojn.

Ni alvokas ĉiujn esperantistojn de la mondo aktive partopreni en agado de pacbatalantoj kontraŭ agresado kaj por firmigo de paco.

Okaze de la 50-jara datreveno de la Granda Oktobra Socialisma Revolucio ni streĉu niajn fortojn por plua disvastigo de Esperanto kiel grava ilo de internacia solidareco de laborhomoj en la tutmondo.

Ni esprimas koran dankon al la ŝtataj, partiaj kaj sindikataj instancoj de Litovio por helpo al la sukcesa laboro de la tendaro.

Vilnius, la 10an de aŭgusto 1967.

Pri la junulara tendaro

“Komjaunimo Tiesa” (“Vero de Komunista Junularo”, organo de Centra Komitato de Unuiĝo de Lenina Komunista Junularo de Litovio) aperigis en la numero 157 de la 11.8.67 jenan informon sub titolo “Apud la belulino Žejmena”:

En la mirinde bela anguleto de la naturo, kie zonante la brilludantan lagon Žeimena, kantas pinoj kaj komencas siajn kurbojn la serenakva rivero Žejmena, unuan de aŭgusto elkreskis urbeto de tendoj. Ĉi tie inaŭguriĝis la tendaro de partoprenantoj de la naŭa kunflugo de junaj amatoroj de la lingvo Esperanto el la Baltaj respublikoj. Tendumas pli ol 140 reprezentantoj de junularo el la najbaraj Latvio kaj Estonio, el aliaj frataj respublikoj.

La tendaranoj – plejparte studentoj aŭ junaj specialistoj – diskutas pri aktualaj problemoj de agado de komunista junularo, aranĝas renkontiĝojn, koncertojn por kolh^ozanoj. La anoj de la kolĥozo Ĉernjaĥovskij jam ĝuis la koncerton, aranĝitan de la tendaranoj kaj plenumatan en ĉi tiu internacia lingvo. Similaj koncertoj estos aranĝataj en la distrikta centro, en aliaj lokoj.

La tendoj apud la belulino Žejmena staros dek tagojn.

V. Kalvaitis

Unuiĝo, 1967, №9 (septembro)

Fotoj pri BET-9

La malfermo de BET-9. En la prezidio: 4a Jonas Dagys, 7a Markas Robinzonas, 8a Boris Tokarev, 11a Antanas Poška (gvidas), 13a Viktor Gruŝko

Grupo da BETanoj (meze: Bronė Aukštikalnienė) antaŭ la impona BETejo

Markas Robinzonas, Antanas Poška, Algimantas Vizgirdas, hungara esperantisto, Adomas Vaitilavičius

Ĉe la enirejo de la BETejo. La 3a de maldekstre Andreo Rogov, plej dekstre Algimantas Vizgirdas.

Boris Tokarev (Moskvo) prelegas en la Somera Universitato

Jefim Zajdman kaj Leonid Borisov venis el la junulara tendaro en Kaltanėnaj por koncerti en BET-9.

Hungara ensemblo koncertas

La fotoj estas prenitaj el la fotokolekto de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno. La fotojn elektis kaj komentis Vytautas Šilas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2015/11/bet-17/

BET-6: la komuna foto (musklaku la foton por pligrandigi ĝin)

La organizantoj de la 52aj Baltiaj Esperanto-Tagoj, kiuj okazos la 2-10an de julio 2016 en Birštonas (Litovio), decidis aperigi en la novaĵretejo La Balta Ondo informojn pri ĉiuj BEToj, kiuj okazis en Litovio. Post la materialo pri BET-3 (Molėtai, 1961) nun sekvas prezento de BET-6 kiu okazis la 1–10an de aŭgusto 1964 en Veisiejai (Lazdijai-a distrikto de Litovia SSR) kun 153 partoprenantoj.

En Veisiejai – la VI-a Ĉebaltia konferenco de esperantistoj

Tian grandan aron da nekonataj homoj vejsejanoj vidis antaŭ longa tempo. Ili multas – ĉirkaŭ 150. Ĉi tie, en la belega arbara kaj laga angulo de Dzūkija sabate kunvenis partoprenantoj de la VI-a Ĉebaltia esperantista konferenco-tendaro.

– Krom reprezentantoj de la baltiaj respublikoj, – diras K. Puodenas, komitatano de la tendaro, ekonomiisto de la Vilna urbestrara fako pri popola klerigado, – la aranĝon partoprenas gastoj ankaŭ el Rusia Federacia Respubliko, Moldavio, Ukrainio, Belarusio. La tendaron organizis la Vilna esperantista klubo “Juneco”. En Veisiejai esperantistoj konatiĝos kun la vivo de L. Zamenhof, la kreinto de Esperanto, kun lia verkaro, ekzercos, eldonos murgazeton, organizos sportajn olimpiajn ludojn, ekskursos eksterurbe.

Vyt. Rimaviĉius

Fonto: Darbo vėliava (Lazdijai), la 6an de aŭgusto 1964, №93 (1979).
Tradukis el la litova Vida Kulikauskienė

Mallongaj novaĵoj

Sovetunio

Ducent personoj el tuta Sovetunio partoprenis E-tendaron komence de aŭgusto en Vejsejaj (Litovujo), urbeto, kie en 1885 komencis d-ro Zamenhof sian kuracistan karieron. Okaze de la renkontiĝo du stratoj ricevis nomon de d-ro Zamenhof aŭ de Esperanto. (Oni petas sendi gratulojn al prez. Petrauskas, D-ro Zamenhof gatve 10).

Fonto: Esperanto, 1964, №10 (707), p. 174.

Esperantistoj finis tendarumi

Ĉebalta Esperanto-Tendaro*. Ĉi tiu nomo estas jam bone konata de vejsejanoj: ja la partoprenantoj de la tendaro kunvenis en ilia urbo, la urbo, kie finkreis la lingvon Esperanto ties aŭtoro L. Zamenhof. Krom reprezentantoj de la baltaj respublikoj abundis ankaŭ gastoj el aliaj respublikoj – Rusia Federacio, Ukrainio, Moldavio, Bjelarusio. La plej fora gasto estis juna instruisto de geografio St. Kotljarov el Meĵdureĉensk (Kemerova regiono en Siberio).

Kiel rapide forpasis la tagoj! Komuna matena gimnastiko, laboro de apartaj sekcioj, sportaj konkursoj, diversaj prelegoj, artagadaj vesperoj – jena, ĝeneraltrajte, estis la programo de la tendaro. Funkciis biblioteko de Esperanto-literaturo, ekspozicio. Oni prelegis pri problemoj de nuntempa genetiko, pri K. Donelaitis, pri romanidaj elementoj en la lingvo Esperanto, pri porpacaj metodoj de prof. Ĉaĥotin.

En la tendaro regis spirito de granda interpopola amikeco: amike kaj sincere interkomunikiĝis lernantino de la kvara klaso el Pasvalys Zinaida Kličnikova, docento de la Moskva universitato Boris Tokarev, ŝoforo el Volgogrado Piluĉenko, merita litova kuracisto Markas Robinzonas – la sekretario de la tendara partia grupo.

Inter la esperantistoj tre popularas turismo. Multaj partoprenantoj venis al la tendaro petveture. Petveturadon uzos ankaŭ posttendare 22 esperantistoj el diversaj lokoj de Sovetunio. Ilin tra Karpatio gvidos Valdas Banaitis (prezidanto de la Esperanto-klubo “Amikeco”). Ĉirkaŭ 20 personoj vojaĝos tra la baltaj respublikoj.

Ni ricevis multajn gratulojn el diversaj lokoj de Sovetunio kaj eĉ el eksterlando (Hungario, Germanio). Tre ĝojigis nin la gratulletero de la Sovetunia delegitaro partopreninta la 49an Universalan Kongreson en Hago. Des pli, ke en ĝi estis Stepan, la patro de la kosmonaŭto Titov kaj reprezentanto de nia respubliko docento A. Vaitilavičius.

La sesa Ĉebalta Esperanto-Tendaro finis sian laboron. Ĉiuj disiris. Kelkaj amikoj venos al la unua esperantista tendaro en la Altaja montaro, apud Barnaul. Ili venigos tien niajn gratulojn.

Vytautas Šilas
studento de la Vilna universitato Kapsukas
prezidanto de la Esperanto-klubo “Juneco”

Tradukis el la litova Vytautas Šilas
Fonto: Darbo vėliava (Lazdija), la 15an de aŭgusto 1964, №97 (1983).

* En la publikigita teksto malaperis ĉi tiu frazo. Sen ĝi la enkonduko fariĝis nekomprenebla. Ankaŭ la originala titolo estis Ĉebalta Esperanto-Tendaro. (V. Š.)

Fotoj pri BET-6

Vytautas Ŝilas kaj Markas Robinsonas salutas la organizantinon de BET-1 – Biruta Kondrate (nun Rozenfelde).

Esperantistoj ĉe la ĵus inaŭgurita strato Esperanto: Endel Ojasild, Arimantas Račkauskas, Vytautas Šilas, Valerija Cvetkova, nekonatino, Galina Staneŝnikova, tri gerusoj. Kaŭras Zenonas Sabalys.

Instruistoj de Esperanto. Sidas: Jan Ojalo, Karolis Valašinas, Andreo Rogov, du nekonatoj, Aleksandr Ĥarjkovskij, Aleksandr Siitam. Staras: Ervins Mozerts, nekonato, Benciono Berin, Vytautas Šilas, Markas Robinzonas.

La tendaraj komitatanoj Konstantinas Puodėnas, Vytautas Šilas kaj Markas Robinzonas gvidas komunan kunvenon.

Voĉdonado pri akcepto de grava decido: en la tendaroj avantaĝon havu junularo.

Kantotrupo el Kolomna (Ruslando) prezentas la kanton Esperanto-karavano. La unua maldekstre estas Jefim Zajdman. La fona slogano “Sub gvido de Komunista partio antaŭen al la venko de komunismo” ne plu aktualas, sed la kantoj de Jefim plu sonas…

Markas Robinzonas ĉiutage gvidis la matenan gimnastikon.

Ĉi tiuj fotoj estas prenitaj el la granda fotokolekto (pli ol 14 mil) de la latva esperantisto Aleksandrs Strautmanis (1912-1995). La kolekto estas gardata en la Esperanto-domo en Kaŭno.

La fotojn “pri la tagoj pasintaj” elektis kaj komentis Vytautas Šilas.

La supran materialon kompilis kaj redaktis Povilas Jegorovas kaj Aleksander Korĵenkov. Reagoj de partoprenintoj estas bonvenaj.

Pliaj informoj pri BET-52 kaj pri BEToj ĝenerale estas legeblaj en speciala rubriko de nia retejo.

Ĉe represo bonvolu indiki la fonton:
La Balta Ondo: http://sezonoj.ru/2015/10/bet-15/