Archive Page 61
3 Marto 2013 de AlKo
Eseo de Sergio Pokrovskij
Pasintjare mi verkis pri la Granda Malordo en la Moskva Regno[1]; nun venas 400-jariĝo de rilata evento, la surtroniĝo de la dinastio Romanovoj, kiu estas alternativa limo por fermi la epokon de la Granda Malordo (se oni preferas prezenti ĝin kiel interdinastian periodon).
Legu la tutan artikolon ‘La unuaj Romanovoj’
2 Marto 2013 de AlKo
1. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la germana kantisto, aktoro kaj komponisto Thomas Anders (1963-), eksa solkantisto de la pop-duopo Modern Talking.
3. Antaŭ 400 jaroj la 16-jara Miĥail Romanov (1596-1645) estis elektita kiel la caro de Ruslando, la unua en la dinastio Romanova.
7. Antaŭ 350 jaroj naskiĝis la itala violonisto kaj komponisto Tomaso Antonio Vitali (1663-1745).
Antaŭ 1600 jaroj en Kartago estis murdita Herakliano, uzurpinta la titolon Romia Imperiestro.
Legu la tutan artikolon ‘Marto 2013: Jubileoj kaj memordatoj’
1 Marto 2013 de AlKo
Ludwik Zamehnof wobec “kwestii żydowskiej”. Wybór źródeł / Opracowała Agnieszka Jagodzińska. – Kraków; Budapeszt: Austeria, 2012. – 292 s., ill.
Ĉiujare aperas novaj studoj pri Ludoviko Zamenhof. Iliaj aŭtoroj, eĉ elstaraj esploristoj kun profesoraj kaj doktoraj titoloj, estas plejparte esperantistoj, kaj ĝuste tio estas ĉefa kaŭzo de iliaj esploroj pri la kreinto de la lingvo. Des pli meritas atenton la pollingva libro Ludwik Zamehnof wobec “kwestii żydowskiej”. Wybór źródeł (Ludoviko Zamenhof rilate al la juda demando. Elektitaj tekstoj), eldonita en la fino de 2012.
Legu la tutan artikolon ‘Novaj kampoj por esplorado’
26 Februaro 2013 de AlKo
La 6–14an de julio Utena gastigos la 49ajn Baltiajn Esperanto-Tagojn (BET-49). BET estas kvazaŭ kongreseto kun longa tradicio, imitanta la programon de UK (kursoj, prelegoj, diskutoj, artvesperoj kaj ekskursoj).
Utena, urbo kun 32 mil loĝantoj, situas en la nord-orienta parto de Litovio, 92 km norden de la Litovia ĉefurbo Vilno, aŭ 67 km norden de la geografia centro de Eŭropo.
La nomo Utena (Utten) estis registrita en la jaro 1261a, kaj ĝi do estas unu el la plej malnovaj litovaj loĝlokoj. Komence ĝi estis ligna kastelo ĉe la rivereto Utenėlė (Uteneto). Fine de la 13a jarcento ĉi tie oni konstruis la potencan kastelon, ĉirkaŭ kiu formiĝis urbeto.
Legu la tutan artikolon ‘Utena – la urbo de la 49aj Baltiaj Esperanto-Tagoj’
24 Februaro 2013 de AlKo
La februara kajero de La Ondo de Esperanto estas speciale interesa. En ĝi ĉiujare aperas tekstoj, kiuj diversmaniere resumas la pasint-jaran agadon esperantistan. Inter ĉi tiuj tradiciaj tekstoj estas intervjuo kun la Esperantisto de la Jaro 2012, Peter Baláž. (lia portreto estas en la kovropaĝo). La laŭreato mem kaj 12 pliaj divers-tendencaj aktivuloj en la tradicia “ronda tablo” respondas la demandon: “Kiujn Esperanto-eventojn en 2012 vi taksas la plej pozitivaj kaj la plej negativaj?”
Legu la tutan artikolon ‘Enhavoriĉa februara Ondo’
12 Februaro 2013 de AlKo
Jam de 15 jaroj fino de septembro kaj komenco de februaro estas dediĉitaj al la intensaj sesioj de la postdiplomaj Interlingvistikaj Studoj de la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano (Pollando). Ili havas firman lokon en la universitata paletro kaj proponas universitatnivelan studadon kun fina atestilo al ambiciaj esperantistoj. Ili entreprenas ankaŭ la formadon de Esperanto-instruistoj. En la tria jaro de la Studoj okazas instruista specialiĝo. Kunlabore kun ILEI kaj Edukado.net tio kiel instruista trejnado estas ofertata ankaŭ al pli vasta publiko, kiu volas instruistan spertiĝon dum unu jaro. Simila kurso jam estis organizata kelkfoje kun la gvido de Katalin Kováts. Aliĝantoj estas atendataj por la septembra sesio (14-20). Informoj: en la retpaĝo de la Studoj kaj interlin@amu.edu.pl.
Legu la tutan artikolon ‘Interlingvistiko kaj esperantologio daŭre ĉeestas en la paletro de UAM’
11 Februaro 2013 de AlKo
La 22an fojon ekde la jaro 1991 aperas en La Ondo resumo de la jara libroproduktado en Esperantujo, daŭriganta la iniciaton de Vilmos Benczik en Hungara Vivo. Malfacilas ĉiam elpensi enkondukajn frazojn pri la principo de la statistikado, kaj mi nur ripetas, ke la statistika bazo estas la rubriko Laste Aperis en la revuo Esperanto, kiu listigas la librojn, kiujn la Libroservo de UEA ricevis kaj ekvendis en la aktuala jaro, sendepende de la eldonjaro.
Legu la tutan artikolon ‘Nia libroproduktado en la 2012a jaro’
10 Februaro 2013 de AlKo
“Esperanto estas simpla, fleksebla, harmonia lingvo, kiu taŭgas same por eleganta prozo kiel por harmoniaj versoj. Ĝi kapablas esprimi ĉiujn pensojn kaj eĉ la plej fajnajn sentojn de la animo… Ĝi estas la ideala internacia lingvo”.
Ĉu citaĵo el propaganda broŝuro pionir-epoka? Ne: temas pri frazoj el la lasta romano de franca verkisto-fantaziulo, kies revoj, kvankam ili plejparte jam plenumiĝis, ĉiam plu revigas la homojn: Jules Verne [pron. ĵil vern, 1828-1905].
Legu la tutan artikolon ‘Nia trezoro: Jules Verne’
9 Februaro 2013 de AlKo
Desmet’, Petro; Horvath, Jozefo. Bildvortaro en Esperanto. – Antverpeno: Flandra Esperanto-Ligo, 2012. – 800 p., il.

La moderna lingvoscienco nombras multajn tipojn de vortaroj. Tiuj povas esti enciklopediaj aŭ lingvistikaj, unu- aŭ kelklingvaj, historiaj aŭ modernlingvaj… Ili povas prezenti ne vortojn, sed pli etajn elementojn, morfemojn. Aŭ male – vortokunmetojn, idiomaĵojn. Sed preskaŭ ĉiam la bazo, “motoro” de la vortaro estas la vorto. Bildojn oni kutime metas por montri la ĝeneralan aspekton de la priskribata objekto aŭ por skrupule esplori detalojn. Ilustraĵoj, kiuj prezentas pli vastan nociaron, amason da objektoj en ties kutima kontakto, estas pli oftaj en porinfanaj libroj kaj lingvolerniloj. Vi certe imagas tiajn. Kamparo, arboj, ĝardeno, domo, tubo, fumo, suno. Apenaŭ la aŭtoroj celos montri tie ne “arbon”, sed speciale “moldornan kastaneon”, ne “domon”, sed “unuetaĝan lignan loĝejkonstruaĵon kun ringe betonita fundamento kaj dudekliva tegolita tegmento”.
Legu la tutan artikolon ‘Bildvortaro en Esperanto’
8 Februaro 2013 de AlKo
Orwell, George. Mil naŭcent okdek kvar / Tradukis el la angla Donald Broadribb. – 2a eld. – Nov-Jorko: Mondial, 2012. – 288 paĝoj.
«Ne diru kun sopir’: “ne plu” / Sed kun dankemo: “estis ili”»*Donald Broadribb, brila esperantologo, vortaristo, recenzisto, redaktoro, kaj tradukisto el la angla, helena kaj hebrea, ve, forpasis oktobre 2012 en Aŭstralio, lasinte al ni tradukon de la romano 1984 far George Orwell (plumnomo de Eric Arthur Blair) – unu el la plej ŝatataj kaj citataj britaj aŭtoroj en la 20a jarcento.
Legu la tutan artikolon ‘Quo vadimus, homines?’
3 Februaro 2013 de AlKo
Kajto. Duope: KD. – Burgum: Windrose Music, 2011.
La muzika bando Kajto certe ne bezonas longan prezenton. La popolstilaj akustikaj muzikaĵoj kaj kantoj de tiu nederlanda kolektivo de multaj jaroj ĝuas merititan atenton de la verda popolo. Bedaŭrinde, de kelka tempo la grupo ne plu ekzistas kiel tuto, sed per ĉi disko du ĝiaj motoroj, Nanne Kalma kaj Ankie van der Meer, daŭrigas la tradicion jam longe konatan al la esperantistaj muzikemuloj.
Legu la tutan artikolon ‘Iom pala daŭrigo’
1 Februaro 2013 de AlKo
1. Antaŭ 10 jaroj (2003) la usona kosmopramo Columbia kun sep astronaŭtoj disrompiĝis kaj forbrulis dum sia 28a flugo.
2. Antaŭ 775 jaroj (1238) la armeo de ĥano Batuo konkeris Moskvon.
3. Antaŭ 525 jaroj (1488) la portugala ŝipestro Bartolomeu Dias iĝis la unua eŭropano, kiu atingis la Kabon de Bona Espero kaj venis al la Hinda Oceano.

Legu la tutan artikolon ‘Februaro 2013: Jubileoj kaj memordatoj’
30 Januaro 2013 de AlKo
Inter la “Rondaj Tabloj” de La Ondo de Esperanto la plej tradicia estas la jar-ŝanĝa. Ankaŭ ĉi-foje ni invitis diverstendencajn aktivulojn respondi la demandon: “Kiu(j)n Esperanto-evento(j)n en 2012 vi taksas la plej pozitiva(j) kaj la plej negativa(j)?”
El la 17 invititoj respondis (same kiel pasint-jare) 13 personoj; 11 viroj kaj du virinoj; sep eŭropanoj, du azianoj, kvar amerikanoj. Inter la respondintoj estas (eks)gvidantoj de UEA kaj de SAT kaj de la Esperanta Civito, du prezidantoj de landaj asocioj de UEA.
Kiel klarigite en la pasinta jaro, ĉiu el la partoprenantoj de la “Ronda Tablo” havas sian propran imagon kaj sian propran stilon, kiuj ne povas plaĉi al ĉiu. Sed Esperantujo estas tia, kia ĝi estas, kaj la respondoj aperas tiaj, kiaj ili estas – sen cenzuro kaj kombo.
Legu la tutan artikolon ‘Jaro 2012: Niaj atingoj kaj malsukcesoj’
28 Januaro 2013 de AlKo
Vortoj de komitatano Z
Ni estas denove meze de elektoj en UEA post la oficiala starto per la alvoko pri kandidatoj por komitatanoj B. Ilia nombro minacis fali al kvin, sed UEA tamen sukcesis komenci la sesan milon da individuaj membroj kiel altosaltisto, kiu faris validan rezulton kun tremanta stango malantaŭ si.
Legu la tutan artikolon ‘De B al Buller’
26 Januaro 2013 de AlKo
Vide el Bruselo

Pli kaj pli da laktaj bovinoj ne plu vidas la tagan lumon en Eŭropo (Foto de Eŭropa Komisiono)
Dum jardekoj la eŭropa Komuna Agrikultura Politiko produktis laktolagojn. Hodiaŭ politikistoj pripensas reformadon de la plej kosta eŭropa politiko, kiu ankaŭ produktas novan tipon de laktofabrikoj kun miloj da bovinoj. Tie la bovinoj ne plu vidas la lumon de la tago kaj ne plu povas moviĝi.
La NRO Kompato en Terkulturado komencis en Bruselo sian batalon kontraŭ tiuj novtipaj laktofabrikoj. Ĝi argumentas surbaze de la artikolo 13 de la Eŭropa Traktato, kiu postulas, ke EU, formulante sian agraran politikon devas “plene” konsideri la bonfarton de bestoj.
Legu la tutan artikolon ‘De laktolagoj al laktejegoj en Eŭropo’