Neniu surpriziĝis pri la elektoj en Nitro, ĉar la rezulto estis konata ekde majo, kiam la elektokomisiono prezentis sian raporton. Kritikemuloj de la speco Johan Derks kaj Ian Fantom kompreneble kriis pri manko de demokratio, ĉar la rezulto estis fiksita longe antaŭe. Ni jam skribis, ke Derks mem subfosis la demokration, ĉar per sia retiriĝo el la balotado pri la komitatanoj B li malebligis, ke entute povu okazi “la plej grandskala demokratia evento en Esperantujo”, kiel Osmo Buller iam nomis ĝin.

Ankaŭ vane estis kulpigi la komisionon, ke ĝi ne prezentis alternativojn. Sinsekvaj komisionoj plendis pri la malfacilo trovi homojn, kiuj pretus kandidatiĝi por la estraro kaj eĉ malpli por la prezidanteco. Ankaŭ ne vere kulpas la postulo de la elekta regularo, ke la kandidatoj estu prezentitaj al la komisiono jam en marto. Ĉiu interesito havis multe da tempo ĝis la limdato, ĉar ĝi ne estis proklamita lastmomente sed estis konata al ĉiu, eĉ al Derks kaj Fantom, tiom longe kiom ekzistas la regularo. Tamen, eĉ post la limdato ne estis malfrue. Necesis nur komenci kampanjon por trovi aliajn kandidatojn kaj poste persvadi komitatanojn pri ilia taŭgeco, por ke la kandidatoj, kiuj venis de la komisiono, aŭ kelkaj aŭ eĉ nur unu el ili estu malakceptitaj de plimulto de la komitato. Tiam ekestus situacio, kiam eblus surloke en la komitatkunsido prezenti anstataŭajn kandidatojn. Neniu tamen movis unu fingron por startigi tian varbadon sed kiel ĉiam, manpleno da plendemuloj nur kriaĉis, ke la regularo sufokas demokration kaj la komisiono faras nenion aŭ ĝi nur blokas, kion ĝi certe ne faris.

Tamen, eĉ se kulpas nek la regularo nek la komisiono, kulpas ja la komitato, kiu reelektis la kernon de la estraro, la “mastruman teamon”, kiu grave malsukcesis en sia laboro. Malofte eblas mezuri la atingojn de la estraro same konkrete kiel ĉi-foje, ĉar sufiĉis enmanigi la dikan Strategian Planon por kontroli, kiugrade ĝiaj celoj estis plenumitaj. La elreviĝinta komitatano Dennis Keefe certe prave suspektis, ke liaj gekolegoj eĉ ne legis tiun dokumenton, kiun ili akceptis en Rejkjaviko. Ne mirinde do, se ankaŭ pri ĝia plenumo ili estis indiferentaj. Kiom ni scias, neniu komitatano demandis eĉ pri tiel baza afero kiel la membronombro, kiu devis kreski 10% ĉiujare. Ne ĝenis la reelekton de la ĉefaj estraranoj ankaŭ la skandala malfruo de la revuo, kies junia numero ne aperis ĝis la UK, kvankam en ĝi devis esti la estrara raporto. Kaj la redaktoro kaj la prezidanto aplombe promesis en Nitro, ke ĝi aperos ankoraŭ dumkongrese, sed meze de aŭgusto eĉ la reta versio mankis. Tiu rompo de promeso kaj la prisilento de la kaŭzo de la malfruo – eĉ spite la insistajn demandojn de la prestiĝaj komitatanoj Loes Demmendaal kaj Brian Moon – venis jam post la estrara elekto sed devus esti la unua alarmo pri miselekto.

Diversaj signoj montras, ke UEA estas en profunda krizo, kaj estas apenaŭ kialo por fidi, ke la estraro kondukos ĝin al firma grundo. La komitato finfine prenu sian kontrolan devon serioze kaj estu preta depostenigi la estraron eĉ antaŭtempe, se pozitiva turno ne okazos. Oni ankaŭ ne prokrastu ekpensi, kiuj transprenu la gvidon de UEA ĉe la sekvaj elektoj, ĉar la elekto de la estraro finfine estas la plej grava decido de ĉiu komitato. Post tiuj elektoj sur la podio de salono Zamenhof sidu teamo, al kiu la kongresanaro povos rigardi kun fiero kaj nova espero. Se ne, poste jam ne plu gravos.

Komitatano Z

Ĉi tiu artikolo aperis en la postkongresa, aŭgusta-septembra kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №8-9.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/09/kz-15

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Oni ne blagu en Nitro
UEA ne drivu sed reĝisoru

Estas elektojaro en UEA. Iam ni klopodis instigi en tiu ĉi rubriko por kreo de elekta etoso, sed nun ni rezignas pri tia alvoko, ĉar jam estas malfrue. La tuta procezo ĉiam komenciĝas per la elektado de komitatanoj B “por reprezenti la individuajn membrojn en la Komitato”, kiel priskribis ilian rolon la oficiala alvoko de UEA. Tre riĉan rikolton ĝi ne kolektis, sed unue almenaŭ ŝajnis, ke la individuaj membroj ricevus la eblecon uzi sian solan ŝancon iom influi la konsiston de sia gvidantaro. Por ses lokoj anonciĝis ok kandidatoj, ne multe, sed kun ili la balotado ja havus pli da senco ol en 2013, kiam ili estis nur sep. Eĉ tiu modesta gustumo de demokratio tamen restis nur revo, ĉar Johan Derks kaj Roy McCoy retiriĝis el la konkurso kaj la ses aliaj kandidatoj elektiĝis aŭtomate.

Derks rezignis kun la pravigo, ke li certe ne estus elektita. Li ja estis la sola nesukcesinto antaŭ tri jaroj. Tuj poste retiriĝis McCoy, laŭdire volante “ŝpari” al UEA la monon, kiun postulus la okazigo de la poŝta balotado.Tiu pravigo ne ŝajnas konvinka, ĉar en la buĝeto de UEA la balotkostoj apenaŭ povas esti signifa ero. Siavice la retiriĝo de Derks estas kritikinda kaj eĉ neakceptebla, ĉar malmultaj same verve predikas pri demokratio kiel li.

Derks laŭte kaj ofte prave kritikis sinsekvajn Estrarojn kaj tute aparte la teamon de Mark Fettes. Per sia rezigno li perdis unikan ŝancon ricevi publikecon por sia kritiko, ĉar se okazus balotado, almenaŭ parto de la membroj interesiĝus pri tio, kion la kandidatoj volas diri. Almenaŭ Libera Folio kaj tiu ĉi revuo donus spacon al ili, por ne paroli pri retaj diskutforumoj. Eĉ se Derks ne elektiĝus, kiel kandidato li povus pli efike vigligi la etoson survoje al Nitro, ĉar li mem estus longe sur la balotscenejo kaj ricevus pli da atento ol nun, kiam restas al li nur grumbli el la publiko.

Pri la neokazigo de balotado eblas admoni ankaŭ tiujn estraranojn, kiuj ne pretis alfronti la prijuĝon de la membraro. Fettes eble senkulpigus sin per tio, ke li certe elektiĝus kaj tial noble cedis sian lokon al iu alia. Elektita li ja estus, sed ĉu li fakte timis gajni multe malpli da voĉoj ol en 2013? Tiam oni ligis kun li grandajn atendojn, kvazaŭ li estus Obama de UEA, sed ĉu ili plenumiĝis? La 37-paĝa Strategia Plano krevas de farendaĵoj, sed kiam Libera Folio inventaris ilian plenumon dum la unua kaj dua agadjaroj de la skipo de Fettes, la saldoj estis ege magraj. Nenio indikas, ke la tria jaro estis pli fruktodona – simbolo de ĉio estas la daŭre atendata renovigo de la retejo de UEA, por kiu en Rejkjaviko oni eĉ rezervis 100 mil eŭrojn.

Malofte la (mal)sukceso de la estrara trijaro estas same facile taksebla kiel nun, kiam la Strategia Plano donas pretajn mezurilojn. Aldoniĝas al ili la katastrofa redaktoreco de Valle, kun falo ne nur de la abonantaro sed entute de la prestiĝo de la revuo de UEA. Tiun fiaskon la Estraro devis agnoski multe pli frue ol ĝi faris. Ĉu ĝi korektis sian eraron per la elekto de la posteulo de Valle, ne eblas jam taksi, ĉar el lia kuirejo ankoraŭ nenio venis.

La individuaj membroj ne ricevis la ŝancon esprimiĝi, sed des pli gravas, ke la Komitato prenu sian respondecon. Ĉu per la Strategia Plano oni celis, ke la Estraro agu laŭ ĝi, aŭ ĉu dekomence la Komitato mem ne celis per ĝi ion seriozan sed nur pompan blagon? Se ĝi estis serioze celita, el Nitro devos eliri tute alia Estraro ol el Rejkjaviko.

Komitatano Z

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2016/05/kz-14

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

UEA ne drivu sed reĝisoru
La iluzio de sendependiĝo
Lasu la Universalan Kongreson en paco!
La vana instruo de Franz Jonas
Aŭskultante ĉe la Ronda Tablo
Fieron sentu ni interne
Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

En novembro diskuris en Esperantujo la jubila sciigo, ke por festi la 100an datrevenon de la morto de la aŭtoro de Esperanto, Unesko en sia Ĝenerala Konferenco deklaris la jaron 2017 Zamenhof-jaro. La sciigo rapide disvastiĝis kaj verŝajne ankaŭ nun, kiam aperas tiuj ĉi linioj, iuj ekscite afiŝas ĝin en Facebook kaj eble eĉ post monatoj ankoraŭ tamburos ĝin iuj Esperanto-bultenoj. Kvankam UEA rapide dissendis gazetaran komunikon pri la ĝustaj dimensioj de la afero, ĝi povis nur iom limigi la miskomunikan damaĝon.

Ne la unuan fojon samideanoj pufigis ĝis malvero iun pozitivan Esperanto-rilatan decidon de eksteraj aŭtoritatoj. Kontrolado de faktoj ne estas forta flanko de esperantistoj. Ĉi-foje la fonto de la misinformado estis en Pollando, kie la zelotoj de EDE eksciis, ke la propono farita de Pollando estis akceptita de Unesko. Sen informiĝi pli detale, ili blinde pensis, ke akceptita estis tio, kion ili mem siatempe proponis al sia nacia Unesko-komisiono, nome deklaro de Zamenhof-jaro. Tion la pollanda ŝtato tamen ne proponis al Unesko sed “nur” envicigon de la datreveno de Zamenhof inter tiuj, kiuj laŭ Unesko estas sufiĉe gravaj por ĝenerala atento. En 2017 estos kelkdeko da tiaj datrevenoj.

En la ĝustigaj mesaĝoj de UEA eblis senti nervoziĝon kaj pravan timon pri ĉagreniĝo de Unesko, se la misprezento fare de esperantistoj atingus la vidkampon de ĝiaj oficistoj. Certe neniu en Parizo legas Esperantajn retlistojn kaj lokajn bultenojn, sed pli riske estas, ke iuj fervoruloj sukcesis aperigi la falsan informon eĉ en nacilingvaj gazetoj.

Entuziasmo ne sufiĉas por kompensi la mankon de kompetenteco. La fuŝulado ĉirkaŭ la Unesko-decido estas simptomo pri la apenaŭa povo de UEA regi la agadon pri eksteraj rilatoj kaj la informadon pri ĝi, malgraŭ tio, ke nur UEA reprezentas la Esperanto-movadon ĉe la plej gravaj eksteraj instancoj, nome UN kaj Unesko. Iam tiu kampo estis suverene gvidata de Ivo Lapenna kaj poste de Humphrey Tonkin, sed jam de longe UEA ne havas simile kvalifikitan reĝisoron de siaj eksteraj rilatoj. Estas ankaŭ malklare, kiu en la nuna estraro respondecas pri tiu kampo, sed ne nur tiun respondecon nebuligis la disigo de la estraro en netravideblajn subteamojn. Ni esperu, ke tiu malsukcesa eksperimento de Mark Fettes estos forlasita en lia verŝajne neevitebla dua periodo ĉekape de la Asocio. Fettes farus plej saĝe, se li mem prenus en siajn manojn la rimenojn de la eksteraj rilatoj kaj rezignus pri ĉio cetera.

Por restarigi sian reputacion kiel la reprezentanto de la Esperanto-movado ĉe la ekstera mondo, UEA kompreneble ne limigu sin al UN kaj Unesko. Ĝian intervenon bezonas, inter aliaj, ankaŭ Eŭropa Esperanto-Unio, kiu estas nerekte ligita al UEA kiel unuiĝo de ĝiaj landaj asocioj. La neŭtraleco de UEA devontigas ankaŭ EEU, sed ĝi iĝis advokato de eŭropa unuiĝo kun la miŝmaŝa eŭropisma ideologio de sia sekretario Zlatko Tišljar. Proteste pro tio almenaŭ la hispana asocio jam ĉesis kotizi al EEU, en kies tagordo devus esti nur la lingva problemo en la eŭropa integriĝo, dum propagando por tiu integriĝo malrespektas la politikan neŭtralecon de UEA kaj de ĝiaj landaj asocioj. Ŝajnas tamen, ke la estraro de UEA ne vidas ion riproĉindan ĉe EEU – eĉ male: ankaŭ pro la lobiado de EEU okazos UK en Nitro ĝuste en la periodo, kiam Slovakio prezidos EU. Tio ne estas problemo, se tiu eŭropa konekto ne estas emfazata, sed ligi al tiu festivalo de tutmondeco omaĝon al EU estas tre dubinde.

Komitatano Z

Ĉi tiu artikolo aperis en la januara kajero de La Ondo de Esperanto (2016).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2016, №1.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/12/kz-13/

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

La iluzio de sendependiĝo
Lasu la Universalan Kongreson en paco!
La vana instruo de Franz Jonas
Aŭskultante ĉe la Ronda Tablo
Fieron sentu ni interne
Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Tutmonda Esperantista Junulara Organizo volas retroiri tien, de kie ĝi venis: sendependiĝi de UEA por esti denove memstara organizo kiel en la komenco. La sendependiĝo de TEJO tamen estas absurda kontraŭdiro, ĉar ankaŭ ekster UEA ĝi volas resti ene de ĝi.

Laŭ la statuto de UEA ĝi ja estas integra, nedisigebla parto de UEA. Memstarigo de TEJO postulus ŝanĝon en la statuto de UEA, sed tio necesigus plurjaran proceduron. TEJO tamen volas sendependiĝi ankoraŭ ĉi-jare, sed esti sendependa ene de alia sendependa organizo ne eblas. Tiel diras ordinara logiko kaj estus strange, se la nederlanda juro sekvus aliajn regulojn.

Laŭ la laborgrupo, kiu estis elektita por prepari la sendependiĝon, iu granda paŝo necesas pro la reguloj de eŭropaj instancoj, de kiuj TEJO ricevas subvenciojn. Ĝi ne diris, kial tio subite iĝis necesa, kvankam dum jardekoj eŭropa mono venis senprobleme. La laborgrupo skribis, ke la membrosistemo de TEJO ne ebligas atingi la minimuman membronombron, kiun Bruselo postulas. Tiu minimumo estas laŭdire 5000 membroj en la EU-landoj, sed en 2014 TEJO havis tutmonde nur 1926 individuajn kaj aligitajn membrojn. Ĉar la TEJO-membraro plu konsistus el la junaj membroj de UEA – el kiuj eble milo en EU – TEJO restus same for de la minimumo kiel nun. Jesuo manĝigis 5000 homojn per kvin panoj kaj du fiŝoj, sed montri al EU milon kiel kvinmilon ne eblas per kosmetikaj tuŝoj en la statistikoj; necesas groteska falsado.

Kiu volas sendependan TEJOn? Mankas signoj pri amasa postulado flanke de junaj esperantistoj. Eĉ male, en la komitato de TEJO aperis duboj kaj rezisto. La aŭtoritato de la nova TEJO-prezidanto Mandirola, verva advokato de la afero, suferis baton en la unua grava voĉdono post lia elekto, ĉar la komitato ne pretis blinde aprobi la kontrakton, per kiu la estraroj de UEA kaj TEJO devus reguligi la novan aranĝon. Kun granda plimulto la komitatanoj decidis, ke la ankoraŭ farota kontrakto estu submetita al ilia voĉdonado. Tiel ili montris pli da respondeco ol iliaj gekolegoj ĉe UEA, kiuj ja akceptis ĉion, kvankam pro tempomanko ili apenaŭ povis legi tion, kion ili lastmomente ricevis por decido. Se en tia situacio la komitatanoj de UEA estus pli konsciaj pri sia digno kiel anoj de la supera organo de la Asocio, la sola decido, kiun ili povus fari, estus prokrasti la aferon al la sekva UK por povi trankvile pristudi ĉion.

Ju pli TEJO iam kreskis, des pli ĝi ligiĝis al UEA kaj fine tute integriĝis kun ĝi. En la UK en Hago en 1964 la voĉo de Lapenna rompiĝis, kiam li diris, ke TEJO atingis 10 mil membrojn. Restas kvinono. La TEJO-estroj bonŝancas ne havi sian Corsetti, kiu skoldus, ke TEJO ne kreas novajn esperantistojn. Iam TEJO eldonis Ĉu vi parolas tendare? kaj Kontakto havis spacon por komencantoj, sed nun gejunuloj lernas la lingvon en la reto. Ke TEJO-anoj sidas en eŭropaj junularaj loĝioj, nek antaŭenigas la lingvon nek signifas ion al gejunuloj, al kiuj TEJO donas ĉiam malpli da io konkreta. Eŭropumado iĝis al ĝi pli grava ol la agonianta Pasporta Servo kaj UK allogas pli da gejunuloj ol IJK. Se restos tiel, TEJO iĝos superflua.

Komitatano Z

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/09/kz-12/

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Lasu la Universalan Kongreson en paco!
La vana instruo de Franz Jonas
Aŭskultante ĉe la Ronda Tablo
Fieron sentu ni interne
Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Sojle de la 100a Universala Kongreso de Esperanto ni haltu iom ĉe tiu unika fenomeno, pri kiu UEA kiel ĝia mastro plene rajtas fieri. Ne povas esti pli ol manpleno da aliaj ĉiujaraj kongresoj en la mondo, kiuj havus pli longan historion. Iu en UEA devus esplori la aferon, ĉar se UK estus eĉ rekordhavanto, UEA devus fari pli da bruo pri tio en sia sinprezentado. Jam kiam la numerado estis apenaŭ duonvoje, UK estis unu el la kronjuveloj de UEA en ĝia kandidatigo por la Nobel-pacpremio. Kun centoj kaj miloj da homoj el dekoj da landoj sur la fama “neŭtrala fundamento” UK ja estas miniatura realiĝo de la revo pri pace kunvivanta homaro. Centfoja eldono de tiu miniaturo certe meritus premion de iu aŭtoritato. Pri kandidatigo por Nobel-premio tamen oni de longe ne parolas – kaj kiu emus paroli, se eĉ gravuloj de UEA memmalestime deklaris, ke ilia asocio ne meritas ĝin.

Unu el la subtradicioj ene de la longa tradicio estas plendi, ke UK restas ĉiam sama, laŭ la modelo de Bulonjo, kaj ne adaptiĝas al la nuna tempo. Certe ankaŭ en Lillo okazos samaj programeroj kiel en la najbara urbeto en 1905, ĉar kongreson oni ja devas malfermi kaj fermi, intertempe bali kaj bankedi, spekti artaĵojn kaj aŭdi prelegojn, kaj movadaj organoj devas kunsidi. Tamen la kongreso ŝanĝiĝis. Kiu havas malnovajn kongreslibrojn, komparu la programojn de nunaj UK-oj kun tiuj pasintaj aŭ legu la libron de Ziko Sikosek Sed homoj kun homoj por konstati, ke la ŝanĝiĝo precipe signifis kreskon de la programo per novaj eroj. Post kelkaj malgrandaj UK-oj ŝajnis nature suspekti, ke io misas en la koncepto, kiu postulus renverson, sed la malgrandeco havis eksterajn kaŭzojn. Se la aliĝoj vere falus pro eluziĝo de la koncepto, ia revoluciemo estus pli pravigebla, sed dum ne estas tiel, estus malsaĝe tuŝi la plej sukcesan markon de UEA. Pli urĝas zorgi pri la estingiĝo de la brilo de alia kronjuvelo, la revuo Esperanto, kies abonsinko ne haltas. Tio ja okazas, ĉar la koncepto misas, aŭ pli ĝuste ĝi estis fuŝita.

Ŝatata plendo estas, ke la UK-oj estas tro enfermitaj, pro kio la neesperantista publiko ne atentas pri ili. Ili do devus malfermiĝi kaj eĉ okazi en periferiaj urboj, kie ne eblus ne rimarki ilin. Verŝajne la kongresoj tamen povas okazi nur tie, kie estas preteco inviti kaj organizi ilin. UEA ĵus decidis kongresi en Seulo en 2017 anstataŭ Montrealo, kvankam en la sesoble pli granda Seulo la UK riskos anonimecon multe pli ol en Montrealo. El la periferio eĉ ne estis kandidato. La ekstera videbleco estas tamen mem periferia afero. Multaj UK-oj ja videblis en siaj urboj kaj eĉ tutlande, sed ĉu ie tio lasis daŭrajn spurojn? Esperantistoj facilanime nomas sukcesa ion, kio fakte estas efemera kaj rapide englutota de forgeso. La sukceso de UK, kiu preterglitus la atenton de eksteruloj, povus esti multe pli daŭripova ol tiu de alia UK, antaŭ kies kongresejo flirtus dekoj da flagoj kaj pri kiu skribus ĉiu gazeto de la urbo, se la kongresanoj revenus hejmen pli kleraj pri la lingvo, kulturo kaj movado, mense pli riĉaj pro la semajno pasigita en la miniatura paca mondo kaj reŝargitaj per entuziasmo por esperantumi en siaj hejmlokoj. Disdoni varbilojn sur stratoj de Lillo povos luli onin en memkontento pri agado por la lingvo, sed ĝi estos falsa kontento, se poste la samaj kongresanoj en centoj da urboj tra la mondo refalos en sian malnovan letargion.

Komitatano Z

Ĉi tiu artikolo aperis en la julia kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №7.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/06/kz-11/

En februaro oni eksciis, ke “Rusia sekcio de laborgrupo de UEA pri Esperanto en la BRICS-landoj” skribis al prezidento Putin kaj ĉefministro Medvedev por pledi, ke Esperanto transprenu la rolon de la angla en la komunikado inter la BRICS-landoj, precipe Ruslando, Brazilo kaj Ĉinio. Kun aplomba memfido la aŭtoroj de la letero promesis “ĉian eblan helpon” en kunmetado de agadplano por atingi tiun celon. Ili aŭguris, ke el ĝia realigo sekvus kresko de la prestiĝo de Ruslando en la mondo kaj ĝia liberiĝo el la dependeco de Okcidento, al kiu la angla lingvo katenas ĝin kaj la aliajn landojn de BRICS.

UEA distanciĝis de la letero kaj anoncis, ke ĝi tute ne havas laborgrupon pri Esperanto en BRICS-landoj, kaj ke tial ankaŭ ne povas ekzisti ĝia sekcio en Ruslando. Aparte rimarkinde estas, ke la unua subskribinto de la letero estis Miĥail Ĉertilov, unu el la kotizperantoj de UEA en Ruslando. Oni ankoraŭ ne scias, ĉu UEA konsideras disciplinajn agojn kontraŭ li pro nerajtigita uzo de ĝia nomo por ŝajnigi, ke la letero apogas sin al aŭtoritato, kiu eĉ havas konsultajn rilatojn kun UN kaj Unesko, kion ili emfazis tuj en la unua alineo. Se UEA eĉ ne riproĉas Ĉertilov, kiu en la asocio plenumas nur teknikan taskon sen rajto paroli en ĝia nomo, ankaŭ aliaj esperantistoj povos senti sin liberaj glui la nomon de UEA sur siaj fantaziaj proponoj al naciaj kaj mondaj gravuloj kaj organizaĵoj. Por gardi sian aŭtoritaton en la movado UEA devus zorgi, ke en ĝia nomo elpaŝu nur tiuj, kiuj havas la rajton je tio. Aliaj estu ĝustatempe haltigitaj, kaj se tio ne eblas, oni apliku kontraŭ ili taŭgajn agojn ekde riproĉo ĝis eksigo.

La letero atestas pri granda politika naiveco kaj verŝajne eĉ ne atingos tion, kion atingis Probal Dasgupta. Antaŭ kelkaj jaroj li pioniris pri simila korespondado, skribante al ĉiuj ŝtatestroj de la landogrupo, kiun Ĉertilov k. a. revis konkeri nur tra Putin kaj Medvedev. La tiama prezidanto de UEA ricevis ĝentilan respondon el Brazilo fare de iu kancelaria oficisto, kiu nome de prezidento Lula esprimis ties laŭdiran konsenton, ke Esperanto estas bela afero. Dasgupta almenaŭ havis la rajton sendi leterojn nome de UEA, eĉ se nur por perdi tempon.

Finvenkisma revpensado kaj primitiva desuprismo firme persistas inter esperantistoj. Realismo kaj aferkono fremdas, kiam ili sturmas por persvadi politikistojn.

Antaŭ la enoficiĝo de Obama oni kolektis subskribojn, por ke li enkonduku Esperanton en usonajn lernejojn. La iniciatinto estis por momento aklamata kiel heroo de la movado, kvankam li ne sciis, ke en Usono la prezidento ne okupiĝas pri tiaj aferoj.

Eĉ kiam ŝtatestro mem estas esperantisto, li ne sukcesas semi realismon ĉe siaj samideanoj. Prezidento Franz Jonas admonis en la Viena UK en 1970, ke esperantistoj fidu sian propran forton kaj ne atendu ion de politikistoj, ĉar “se la Esperanto-movado estas forta, la oficialaj institucioj de si mem agnoskos ĝiajn gravecon kaj signifon.” Intertempe la lingvo kaj ĝia movado perdis multon de sia forto, ĉar esperantistoj nombras nun malpli ol antaŭ 45 jaroj. La vortoj de Jonas tre aktualas, sed ju malpli multaj ni iĝas, des pli niaj zelotoj leteras al prezidentoj.

Komitatano Z

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Aŭskultante ĉe la Ronda Tablo
Fieron sentu ni interne
Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Ĉi tiu artikolo aperis en la aprila-maja kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №4-5.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/04/kz-10/

Estas malfacile prognozi la estontecon, ankaŭ se temas pri distingo de tio, kio en tute lastatempa pasinteco restos signifa ankaŭ poste. Estus interese legi post dek jaroj la respondojn de la konataj movadanoj, kiujn nia redakcio invitis al sia Ronda Tablo por rakonti, kiujn Esperanto-eventojn en 2014 ili taksas plej pozitive aŭ plej negative. Plej multaj el la menciitaj eventoj tiam estos forgesitaj. Preskaŭ ĉiuj respondintoj rigardas la aferojn el la perspektivo de sia propra umbiliko kaj eĉ sen ligo al Esperanto. La naskiĝo de la filino estis certe la plej pozitiva evento por la ĝenerala sekretario de UEA, sed promesi instrui al ŝi la lingvon ne faras ĝin Esperanto-evento.

Kelkaj respondintoj ne bezonus kapablon de futuristo por konstati la maltaŭgecon de siaj deklaroj, precipe pri la daŭra malkresko de UKoj. Sufiĉus pensi pri la tujposta jaro, nome la nuna, kiam la 100a UK ŝajnas fariĝi pli granda ol iu ajn alia ĉi-jarmile. Kvankam ne jam aperis informoj pri la nombro de aliĝoj, kiam la intervjuitoj donis siajn respondojn, ne necesis esti profeto por aŭguri, ke Lillo venkos la lastatempajn UKojn, kaj sekve ŝanĝi la tonon de sia respondo. La instruo el la UK-serio ekde 2010 estas, ke okazigi UK ĉiun duan jaron ekster Eŭropo estis aventurismo, kiu subfosis ne nur la kongresajn statistikojn sed ankaŭ la membronombrojn kaj la ekonomion de UEA. Feliĉe sekvos du kongresoj sinsekve en Eŭropo kaj espereble restarigo de la pli sana ritmo kongresi alikontinente unufoje en tri jaroj.

Okulfrapas ankaŭ la senvalorigo de la pasintjara UK en Bonaero, kiu laŭ Anjo Amika estis la “malplej sukcesa dum ĉi tiu jarcento” kaj laŭ Humphrey Tonkin “rekorde malgranda”. Se UKoj estas kompareblaj inter si, ilian sukceson oni ne mezuru nur laŭ la nombro de aliĝintoj. Tiom malpli tiel devus fari kantistino, al kiu aliaj kriterioj devus pezi pli. Tonkin siavice devis pli bone legi la liston de UKoj en sia Jarlibro por konstati, ke Bonaero ne estis malrekordo. Almenaŭ José Antonio Vergara vidis la aferon pli vaste kaj taksis la kongreson kiel unu el la sukcesoj en 2014.

Kvankam respondis 11 korifeoj, neniu el ili donis atenton al la Strategia Laborplano de UEA, kies realigo (?) trairis sian unuan plenan kalendaran jaron. Ankaŭ en tio montriĝas, ke tiu dokumento ne vivas, sed tion oni ankaŭ ne povis atendi de 38-paĝa dikulo. Se en Rejkjaviko estus akceptita unu duflanka folio kun simpla sed elvoka enhavo, ĝi povus nun esti familiara al ni ĉiuj, same kiel iam la Praga Manifesto, sed akceptita estis kajerego, kiu pli bone taŭgus kiel ekzegezo de la mankanta folio.

Ĉe la Ronda Tablo oni ankaŭ apenaŭ aŭdis pri la revuo Esperanto, kies nova redaktoro cetere estis la unua por forgesi la Strategian Planon. Jam en sia unua numero li ektrudis proprajn strategiojn, tiel kaosajn kaj kontraŭdirajn, ke neniu kapablas sekvi ilin, kaj la redaktoro mem plej malmulte, ĉar eĉ la nomon de sia miŝmaŝo li jam ŝanĝis kelkfoje. Malgraŭ ĉio Tonkin laŭdas la aspekton de la revuo, kiu laŭ li iĝis pli moderna. Bela aspekto tamen ne longe sufiĉas, sed pli aŭ malpli frue la leganto ekkonscios, ke enhave kaj idee la revuo iĝis vakua. Al grafike kompetenta foliumanto eĉ la aspekto ne estas profesia. Mankas firma, klara enpaĝiga strukturo, pro kio la tuto kvazaŭ disfalas en la manoj kaj la leganto konfuziĝas. Eble ankaŭ Tonkin devus unufoje provi legi la revuon kaj ne nur senatente ĵeti rapidan rigardon al ĝi.

Komitatano Z

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Fieron sentu ni interne
Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Ĉi tiu artikolo aperis en la februara kajero de La Ondo de Esperanto (2015).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2015, №2.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2015/02/kz-9/

La estraro de UEA lanĉis membrovarban kampanjon. Ni ne plu memoras, kiam iu antaŭa estraro faris similan provon. Alvokoj ne mankis, sed sistema plano ne estis farita almenaŭ en tiu ĉi jarmilo. La alvokoj estis io por festparoladoj kaj novjaraj salutoj de la prezidanto, sed en la ĉiutago oni restis kontentaj tiom longe, kiom la membraro pendolis ĉirkaŭ 6000. Necesis fali sub la kritikan limon de 5000 membroj por vekiĝi. Laŭ la informoj al la komitato la risko estas granda, ke ankaŭ ĉi-jare UEA restos sub tiu limo, por la dua jaro sinsekve. La vekiĝo de la teamo de Fettes estas pli ol komprenebla, ĉar en sia Strategia Plano Fettes engravuris la celon, ke la membraro kresku ĉiujare 10%. Laŭ la lastaj informoj eĉ unuprocenta kresko ne okazos en la unua jaro de la planperiodo.

La evoluo mobilizis la estraranojn ne nur al varbkampanjo. Ili ne povis ne atenti, ke plej multe malaperis membroj, kiuj ricevas la revuon Esperanto. Se ilia nombro restus senŝanĝa, UEA facile rehavus 5000 membrojn. Tio estus sukceso en la jaro de la plej malgranda UK post la 2a mondmilito. La fama kongresa efiko influas la statistikon foje pluse foje minuse, sed ĝi ne difinas la evoluon en longa daŭro. La malbonfaranto jam de longe estis la “revua efiko”, kiu mordis el la statistiko 100–200 membrojn jare. Dum jardeko estraroj pretekstis, ke tio estas neevitebla pro la interreto, ĝis tuj post sia elekto la nova prezidanto Fettes kuraĝis montri al la revuo mem. Se varo ne vendiĝas, io devas esti misa pri la varo. Devis esti elreviĝo al li, ke la nova redaktoro Valle ne plenumis liajn esperojn. Malnaivan observanton tio ne surprizis, ĉar per tiel vakua bombasto Valle prezentis sin kaj sian – ĉu vi memoras? – novelanismon jam antaŭ ol aperis lia unua numero. Nun ni donu al Fettes novan poenton pro la kuraĝo almenaŭ duone agnoski la realon kaj daŭrigi la kontrakton kun Valle nur per duonjaro. Ĝis la kunsido en marto la mensoj en la estraro eble sufiĉe maturiĝos por adiaŭi Valle kaj ekserĉi alian, al kiu konfidi la oficialan organon. Fettes agos saĝe, se li silente ekserĉos jam pli frue.

La estraro komencis plani ankaŭ agadon sub la etikedo “Montevideo 60″ memore al la rezolucio de Unesko en 1954. Tiu atingo signifis enorman kuraĝigon al la Esperanto-movado kaj kreskigis la prestiĝon de UEA inter esperantistoj pli ol iu ajn alia unuopa evento. La skipo de Fettes devus nun klopodi denove briligi la blazonon de UEA, utiligante la jubileon de Montevideo. Al herboradika esperantisto gravas povi fieri pri sia esperantisteco, almenaŭ interne de si mem se ne publike. Lapenna kaj Tonkin sciis ŝmiri tiun memfieron per elstara atento al la rilatoj kun UN kaj Unesko, ĝis oni ekridis pri uneskismo, kiu atingas nenion konkretan por antaŭenigi Esperanton. Feliĉe en la pinto de UEA ĉiam restis sufiĉe da uneskismo por prizorgi, ke la asocio ne perdu sian statuson ĉe UN kaj Unesko. Sen ĝi UEA estus pli ordinara faktoro en Esperantujo kaj tio eĥus ankaŭ en ĝia membrostatistiko.

Finfine UEA ne savos sian statistikon nur per leginda revuo aŭ alloga retejo, sed ĝi devos plu resti io speciala, ne nur unu inter multaj. Pli efika varbado, distribuado de aliĝiloj kaj donacado al Fondaĵo Canuto povos iom helpi, sed rezultos nur portempaj fruktoj, se en la komitato oni primokas la klopodojn por Nobel-premio, ĉar “UEA ne meritas ĝin”, kaj se trejnisto de AMO-seminario deklaras en retforumo, ke UEA ne estas necesa.

Komitatano Z

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Esperanto plej gravas – kaj unue Esperanto
Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Ĉi tiu artikolo aperis en la oktobra kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №10.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/10/kz-8/

Ne indas denove paroli pri la revuo de Valle, ĉar nenio nova direblas. La redaktoro de Esperanto daŭre diras, ke numeron post numero la revuo fariĝas pli bona kaj malaperas la infanmalsanoj de ĝia nova stilo. Verŝajne eĉ li mem ne plu kredas siajn promesojn. La direktoro jam alarmis la komitaton pri la malbone evoluanta membrostatistiko. La multe tamtamita reformo de la revuo ne lubrikis la statistikon, ĉar laŭ la informo de Buller al la komitato, komence de majo la revuo havis kelkdek abonantojn malpli ol unu jaron pli frue. Via kolumnisto do ne estas la sola, kiu malkontentas pri la piroteknikaĵo de Valle. Oni povas konsili al la estraro nur, ke ĝi denove ekserĉu novan redaktoron, ĉar la eksperimento kun Valle fiaskis. Agnoski sian eraron eĉ kreskigus respekton al la estraro, ĉar tiel ĝi montrus, ke ĝi serioze celas la bonon de la Asocio kaj ne blinde kredigas propran pravon, kiam malpravo evidentas al ĉiu.

La estraro sidas jam preskaŭ jaron, sed malfacilas vidi signojn pri komenco de pli bona periodo en UEA. Mark Fettes anoncis, ke la membrostatistiko estas la mezurilo pri la sukceso de lia estraro. Miraklo tamen necesos, por ke realiĝu la celo pri 10-procenta kresko de la membraro ĉiujare, kiel skribite en la Strategia Plano. Tamen ne kulpas nur la revuo, kies karnavala vesto ne allogas pli da membroj.

Esperantistoj membriĝas en UEA, ĉar kiel ĝia nomo diras, ĝi estas Esperanto-asocio en la monda skalo. Por Esperanto-asocio Esperanto estas la ĉefa afero. Se io alia ol Esperanto estus la ĉefa ekzistokialo kaj celo de UEA, ĝia nomo estus vortumita laŭ tiu alia afero. Laŭ la statuto de UEA la disvastigo de la uzado de Esperanto estas ĝia ĉefa celo, kvankam nur malmultaj legis la statuton kaj kredas populistojn kiel Renato Corsetti, por kiuj la unua celo de UEA estas disvastigi Esperanton. Tiu simplismo kaŭzis forvelkon de agadoj, kiuj ĝuste celis disvastigi la uzadon de Esperanto. Iam UEA klopodis instigi terminologian agadon, eĉ kun dungito en sia Terminologia Esperanto-Centro, sed de dudek jaroj oni ne plu aŭdas pri TEC. Antaŭ tridek jaroj UEA kaj ILEI lanĉis triŝtupan internacian ekzamensistemon, sed unu generacion poste la tria, supera ŝtupo plu mankas. Jen nur du ekzemploj pri neglektado de la kreo de kvalitaj kondiĉoj por pli vasta uzado de Esperanto.

Oni ofte ŝercas, ke ĉiuj diskutoj de esperantistoj pli aŭ malpli frue fariĝas disputoj pri lingvaj detaloj. Oni eĉ donis nomon al tiu fenomeno: “leĝo de Tonjo”, laŭ Tonjo del Barrio, kiu iam sprite skribis pri ĝi. Eblas ridi aŭ plendi pri tiu fenomeno, sed ankaŭ ĝi montras, kiom la lingvo gravas al esperantistoj. Tial estas kompreneble, ke UEA allogas ilin malpli, se ili sentas, ke aliaj aferoj gravas al UEA pli ol Esperanto. Kelkfoje oni volas fari el UEA asocion por homaj rajtoj ĝenerale, kiel Kep Enderby dum sia prezidanteco, aŭ por lingvaj rajtoj. Nun Mark Fettes artikolas pri daŭripova mondo kiel la vojo de UEA kaj pri la neceso alianciĝi kun aliaj fortoj, kiuj strebas por daŭripovo. Ĉio tio estas aferoj, pri kiuj indas paroli ankaŭ sur la forumoj de UEA, sed ne pli ol paroli. Ili restu flankaj temoj, kaj UEA evitu preni starpunkton pri ili. Temas ja pri sociaj kaj politikaj problemoj, pri kiuj esperantistoj same malsame opinias inter si kiel homoj ĝenerale. Eĉ pri lingvaj rajtoj ne povas ekzisti universale akceptita esperantista starpunkto.

Esperanto fariĝu denove la plej grava afero por UEA, kaj tiam disvastigo de Esperanto estu malpli grava ol la disvastigo de ĝia uzado. Tiu ĉefa celo precipe signifas kvalitan kreskon de la Esperanto-komunumo – kaj de la individua esperantisto – kaj nur duagrade ĝian nombran kreskon. El ĝi tamen nature sekvos nombra kresko de UEA, kiam esperantistoj rimarkos, ke Esperanto gravas al UEA kaj ke ĝi unuavice servas al la lingvo kaj al siaj membroj. Plej urĝe ni tamen atendu de la estraro, ke ne nur Esperanto sed Esperanto gravas al ĝi. La revuo de UEA renaskiĝu kiel revuo, kiun oni denove povos montri al esperantistoj. Poste ĉio cetera iros de si mem, aŭ almenaŭ multe pli facile.

Komitatano Z

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Ricevinte la revuon de Valle
Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Ĉi tiu artikolo aperis en la junia kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №6.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/05/kz-7/

Ni ricevis jam du numerojn de Esperanto de Fabrício Valle. Tuj post sia elekto li memkontente promesis mejloŝtonan reformon de la oficiala organo de UEA. En sia unua numero li aplombe deklaras ĝin “historia”. Sur la paĝoj de tiu ĉi revuo ankaŭ Mark Fettes avizis “novan epokon” sub Valle kaj juĝis la tempon de Stano Marček tiel negative, ke lia nediplomatia vangofrapo vere ne decis al la prezidanto de UEA, ne laste pro tio, ke Fettes mem siatempe ne aliĝis al la kritiko pri Marček.

Laŭ PIV epoko “prezentas apartan novan karakteron”. Klare la revuo estas nun alia pro sia kolora bunteco kaj radikale ŝanĝita grafiko. En la reto tuj aperis laŭdoj, kio ne surprizas. Same estis en 2002, kiam la nova redaktoro Marček plenigis kvar paĝojn per aklamo pri “freŝa vento” kaj “nova kostumo” de la revuo, kiu fariĝis “bunta, alloga, interesa, altnivela”. La sekvon ni konas: la abonantaro ŝrumpis kaj kritikoj laŭtiĝis. Kial ne okazus same pri la revuo de Valle?

Eksteraĵo povas unue ravi, sed oni rapide alkutimiĝas al ĝi kaj la fascino forvelkas. Kun la tempo pli gravas la enhavo kaj ĝuste ĝi difinas la karakteron de la revuo. La frontpaĝo de la dua numero krias diklitere: “La granda salto antaŭen” kaj “La movado bezonas salti antaŭen”, kvazaŭ tio estus nur afero de decido. Valle eĉ donis nomon al tiu hopo: “novelanismo”. Por infekti aliajn per nova elano tamen ne sufiĉas, ke ĝi ŝprucas el la redaktoro mem, kies elano fakte impresas dubinde vakue kaj pro tio apenaŭ povos daŭri longe. Se Valle estus pli klera pri la monda historio, li ankaŭ ne elektus precize saman sloganon, kiun iam lanĉis Maŭ Zedong por saltigi Ĉinion al komunismo. Rezultis ruiniĝo de la ekonomio kaj malsatmorto de dekoj da milionoj.

Kiel kolportisto de matracoj Valle precipe amas komercon. “Esperantista ekonomio fariĝas kara temo, ĉar ĝi gravegas por la evoluo de Esperanto”, li diras. Tiun ideon oni ne trovas en la Strategia Plano de UEA, kiun la redaktoro devus sekvi anstataŭ reklami proprajn ĉevaletojn. Poste ni legas, ke ĝis nun Esperanto estis konsiderata lingvo de amikeco, demokratia komunikado, ktp, sed “paroli pri komerco kaj profito oni apenaŭ toleris”. Sufiĉus legi la artikolon “Komerco per Esperanto” en Vikipedio por scii, ke UEA havis komercan fakon jam antaŭ la 1a mondmilito kaj ke komerco per Esperanto floris ĝis ĉ. 1930. Poste ĝi preskaŭ estingiĝis, sed tio okazis ne pro netolero de la movado sed pro kaŭzoj ekster ĝia povo. Se iu nun revas atingi ion sur tiu kampo, tiu provu je propra risko, sed UEA kaj ĝia oficiala revuo ne fantaziu.

Mark Fettes prave parolas pri UEA kiel eduka organizaĵo. Ĝia revuo devus esti la ĉefa edukilo, sed la unuaj numeroj de Valle apenaŭ promesas tion. Apud nesekvebla babilado, kiu provas konigi la Strategian Planon, aperas samaj raportoj de samaj aŭtoroj pri samaj jarfinaj aranĝoj, pro kiuj oni priridis la revuon de Marček. Post ĉiu numero la leganto devus senti sin iom pli klera ol antaŭe. Ĉu almenaŭ por estontaj numeroj Valle mendis artikolojn pri lingvaj, kulturaj, movadaj kaj historiaj temoj? Maltrankviligas, ke recenzoj preskaŭ malaperis: nur po unu trionpaĝa recenzeto en ambaŭ numeroj kaj neniu el ili pri beletraĵo. La revuo de UEA devas flegi la librokulturon, ĉar ne komerco sed literaturo vivigis kaj vivtenos Esperanton. Marček komprenis tion, dediĉante du aŭ eĉ tri paĝojn al recenzoj. Se lia posteulo indiferentas pri kulturo, li almenaŭ pensu, ke recenzoj nutras la librokomercon kaj do ankaŭ la kason de UEA, el kiu li estas pagata.

Komitatano Z

Legu kelkajn pli fruajn Vortojn de Komitatano Z:

Atendante la revuon de Valle
Ĉu io nun estas nova?
Antaŭraporto el Rejkjaviko
De B al Buller
Al pli azia estonteco de UEA
Survoje al la Fettes-erao
Hundoj bojas, karavano vojas
Lingvaj dorsosakuloj

Ĉi tiu artikolo aperis en la marta kajero de La Ondo de Esperanto (2014).
Ĉe represo bonvolu nepre indiki la fonton paperan (se en presaĵo) aŭ retan (se en retejo):
Papere: La Ondo de Esperanto, 2014, №3.
Rete: La Balta Ondo http://sezonoj.ru/2014/03/kz-6/