1. Antaŭ 1050 jaroj naskiĝis Abu Ali al-Hasan Ibn Al-Haitham (965-1039), araba matematikisto, astronomo, fizikisto kaj filozofo, konata en Eŭropo kiel Alhazen/Alhacen.
3. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Jerzy Buzek (1940-), ĉefministro de Pollando (1997-2001), prezidanto de la Eŭropa Parlamento (2009-12), simpatianto de Esperanto.
Legu la tutan artikolon ‘Julio 2015: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
1. Internacia Infana Tago.
Antaŭ 800 jaroj (1215) la mongola armeo konkeris Pekinon (Zhongdu).
Antaŭ 50 jaroj naskiĝis Larisa Lazutina (1965-), sovetunia kaj ruslanda skiistino, okfoja olimpika ĉampiono, 11-foja mondĉampiono.
Antaŭ 200 jaroj mortis marŝalo Louis Alexandre Berthier (1753-1815), militministro kaj ĉefo de la stabo de Napoleono.
2. Antaŭ 275 jaroj naskiĝis markizo Alphonse François de Sade (1740-1814), verkisto kaj filozofo, de kies familinomo devenas la vorto “sadismo”.
Antaŭ 175 jaroj naskigis Thomas Hardy (1840-1928), angla verkisto.
Legu la tutan artikolon ‘Junio 2015: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
1. Antaŭ 200 jaroj naskiĝis Otto Leopold von Bismarck (1815-98), la unua kanceliero de Germana Imperio (1871-90), la unuiginto de Germanio, konata kiel “La Fera Kanceliero”.
2. Antaŭ 175 jaroj naskiĝis Émile Zola (1840-1902), franca verkisto, ĵurnalisto kaj sociaganto.
5. Pasko laŭ la Gregoria kalendaro.
Palma Dimanĉo laŭ la Julia kalendaro.
Antaŭ 200 jaroj (1815) ekerupciis la vulkano Tambora en Indonezio; ĉ. 90 mil personoj pereis.
Legu la tutan artikolon ‘Aprilo 2015: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
1. Antaŭ 450 jaroj (1565) estis fondita Rio-de-Ĵanejro.
Antaŭ 200 jaroj (1815) Napoleono revenis al Francio el sia ekzilo en Elba.
2. Antaŭ 50 jaroj (1965) la usona aerarmeo komencis konstantan bombadon de D. R. Vjetnamio.
5. Antaŭ 200 jaroj mortis Franz Anton Mesmer (1734-1815), germana medicinisto, kreinto de la animala magnetisto, nun konata kiel mesmerismo.
Antaŭ 75 jaroj mortis Cai Yuanpei (1868-1940), ĉina edukisto kaj revoluciulo, subtenanto de Esperanto.
6. Antaŭ 200 jaroj naskiĝis Pjotr Jerŝov (1815-69), rusa poeto kaj prozisto.
Legu la tutan artikolon ‘Marto 2015: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
En novembro 2014 ekfunkciis la nova Eŭropa Komisiono (EK) – plenumorgano de la Eŭropa Unio (EU). EK, foje nomata registaro de EU, konsistas el 28 membroj – po unu el ĉiu lando de EU. Litovion en ĝi reprezentas Vytenis Povilas Andriukaitis, EKano pri sanprotektado kaj pri sekureco de manĝaĵoj, kiu scias kaj subtenas Esperanton.
Legu la tutan artikolon ‘Litovia esperantisto en la Eŭropa Komisiono’
1. Monda kontraŭaidosa tago.
2. Antaŭ 75 jaroj naskiĝis Humphrey Tonkin (1939-), filologo, brita kaj usona esperantisto, prezidanto de UEA (1974-80).
4. Antaŭ 50 jaroj naskiĝis la turka kantistino Sertab Erener (1964-), gajninto de la Eŭrovido-Kantokonkurso en 2003.
6. Antaŭ 25 jaroj (1989) en la Montreala Politekniko la kanada kontraŭfeministo Marc Lépine mortigis 14 junulinojn kaj sin mem.
8. Antaŭ 100 jaroj (1914) ĉe Falklandoj la brita mararmeo de Sturdee venkis la germanan mararmeon de von Spee.
Antaŭ 150 jaroj mortis Georgo Buleo (George Boole; 1815-64), fondinto de la “bulea algebro” kaj de la matematika logiko.
Legu la tutan artikolon ‘Decembro 2014: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
1. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Philip Noel-Baker (1889-1982), brita diplomato, sportisto, laŭreato de la Nobela pacpremio (1959).
2. Antaŭ 100 jaroj (1914) Ruslando deklaris militon al la Otomana Imperio.
Antaŭ 50 jaroj (1964) en Sauda Arabio estis detronigita Saudo la 4a; la reĝecon prenis lia frato Fajslaj.
4. Tago de Nacia Unueco en Ruslando.
Legu la tutan artikolon ‘Novembro 2014: Jubileoj, memordatoj kaj festoj’
Vide el Bruselo
Fine de oktobro la eŭropaj ĉefoj denove kunvenos en Bruselo por diskuti la energian kaj klimatan politikojn. Iom antaŭ la kunveno estis publikigita nova raporto, kiu montras, kiel grandaj firmaoj en la energisektoro volas konservi la dependecon de la Eŭropa Unio (EU) de la importataj fosiliaj brulaĵoj. Tio okazas malgraŭ la grandaj politikaj, ekologiaj kaj financaj kostoj de fosiliaj brulaĵoj al la eŭropanoj.
Legu la tutan artikolon ‘Diskuti la energian kaj klimatan politikojn’
La 18an de septembro Skotlando voĉdonis kontraŭ sendependiĝo, post du jaroj da debatoj kaj kampanjado. Kampanjo notinda ne nur pro sia longeco, sed ankaŭ pro absoluta manko de perforto – sekvinda modelo de ŝajne civilizita interkonsento inter imperia centro kaj periferia parto. La batalo en la amasmedioj estis nek justa nek sobra, ĉar ĉiuj gazetoj krom unu ĉiusemajna favoris NEon al sendependiĝo, kaj laŭ kalkuloj de prof. John Robertson de la Universitato de Okcidenta Skotlando, televidprezentoj prezentis la NE-flankon favore je 50% pli ofte ol la JES-flankon. Sed la skotoj devis nur fari krucon sur papero en bela fruaŭtuna tago, ne batali dum jardekoj en gerila milito, nek fronti tankojn en la neĝo. Kio okazis?
Legu la tutan artikolon ‘Skotlando: Ĉu reen en la skatolon?’
En 2013 la sveda verkisto Martin Olczak murdigis en sia Dan-Browneca romano La Akademiaj Murdoj la konstantan sekretarion kaj la ceterajn anojn de la sveda akademio. La motivo? Justeco, ĉar August Strindberg neniam ricevis la Nobel-premion pri literaturo.
Ĉu do estas justa, ke la eternaj favoratoj – Murakami, Roth, Kadare kaj aliaj – verŝajne neniam ricevos ĉi tiun premion? Almenaŭ estas indiko, ke la svedaj akademianoj ankoraŭ kapablas surprizi nin. Ja multaj estas vokitaj, sed nur malmultaj elektitaj. Patrick Modiano, naskiĝinta la 30an de julio 1945 en Boulogne-Billancourt, proksime de Parizo, eble ne estis evidenta kandidato, ĉar nur en sia hejmlando oni rigardas lin kiel jam klasikan verkiston. Verkisto, kies verkoj haveblas en trideko da lingvoj, sed kiu ne estas vaste legata… Tamen li estas verkisto, kiu ja meritas tiun premion.
Marcin Nosal naskiĝis en 1969 en Sieradz (Lodza vojevodio), studis politologion en la Varsovia universitato. Laboris en la Pollandaj ambasadoj en Londono kaj Kiŝinevo, estis la dua kaj la unua sekretario en la Eŭropa departemento de la Ministerio de eksterlandaj aferoj. Ĝenerala konsulo en Kaliningrado ekde la 24a de marto 2014.
Kiel vi iĝis diplomato?
Mi estas profesia diplomato, preskaŭ dudek jarojn mi laboras en la Ministerio de eksterlandaj aferoj. Unue mi studentiĝis en la Moskva universitato de eksterlandaj rilatoj, post unu jaro mi transiris al la Varsovia universitato. Preskaŭ kvin jarojn mi laboris en Londono, en 2006-2012 oficis kiel vicambasadoro en la Pollanda ambasado en Moldavio kaj unu jaron plenumis la funkciojn de la ambasadoro. Longan tempon mi okupiĝis pri la orienta direkto: Ruslando, Ukrainio, Belorusio, Moldavio. Ekde marto mi estas ĝenerala konsulo en Kaliningrado.
Legu la tutan artikolon ‘Kontaktoj inter homoj estas la plej gravaj’
1. Antaŭ 50 jaroj (1964) en Japanio ekfunkciis la unua en la mondo altrapida trajnlinio Tokaido Shinkansen (Tokio-Osako).
2. Antaŭ 125 jaroj naskiĝis Jurij (aŭtente: Judka) Levitan (1914-83), la ĉefa radioparolisto en Sovetunio, kiun Hitlero nomis sia malamiko №1.
Legu la tutan artikolon ‘Oktobro 2014: Jubileoj, memordatoj, festoj’
Vide el Bruselo
Prezidanto de la Eŭropa Komisiono José Manuel Barroso (maldekstre) kontraŭis la sendependiĝan kampanjon de la skotlanda ĉefministro Alex Salmond. (Foto de EK)
Inter centoj da novaĵinformoj kaj gazetaraj komunikoj unu komuniko elstaris. Ĝi estis de la neregistara organizaĵo Demokratio Internacia. Laŭ ĝi, la referendumo en Skotlando estas ekzemplodona modelo de traktado de la procezo de disiĝo.
Legu la tutan artikolon ‘Skotlando: Reagoj pri la referendumo’
1. Sciotago (komenco de la lernojaro) en Ruslando kaj kelkaj ekssovetuniaj landoj.
Antaŭ 75 jaroj (1939) Germanio invadis en Pollandon, komenciĝis la 2a Mondmilito.
Legu la tutan artikolon ‘Septembro 2014: Jubileoj, memordatoj, festoj’
1. Antaŭ 400 jaroj mortis Isaac de Casaubon (Casaubonus, 1559-1614), la plej klera homo en la tiutempa Eŭropo.
Antaŭ 175 jaroj mortis la Otomana sultano Mahmud II (1785-1839).
2. Antaŭ 50 jaroj (1964) prezidento Lyndon Johnson subskribis leĝan akton, kiu malpermesis segregacion en Usono.
Antaŭ 300 jaroj naskiĝis Christoph von Gluck (1714-87), germana-aŭstra komponisto.
Antaŭ 25 jaroj mortis Andrej Gromyko (1909-89), ministro de eksteraj aferoj de USSR (1957-85), prezidanto de la prezidantaro de la Supera Soveto de USSR (1985-88).
3. Antaŭ 1050 jaroj (964) la armeo de la Rusa Regno sub la gvido de la novgoroda kaj kieva princo Svjatoslav venkis la armeon de Ĥazarujo.
Legu la tutan artikolon ‘Julio 2014: Jubileoj, memordatoj, festoj’
Vi troviĝas en la arkivo de La Balta Ondo en la kategorio Mondo.
Musklaku la supran kovril-bildon por elŝuti en nia kiosko la januaran kajeroj de La Ondo de Esperanto (2017) laŭ la normoj “pdf” kaj “ePub”.
En novembro diskuris en Esperantujo la jubila sciigo, ke por festi la 100an datrevenon de la morto de la aŭtoro de Esperanto, Unesko en sia Ĝenerala Konferenco deklaris la jaron 2017 Zamenhof-jaro…
Legu pli
Ivo Lapenna naskiĝis la 5an de novembro 1909 en Split, la ĉefa urbo de Dalmatio, kiu tiam estis en Aŭstrio-Hungario, poste en Reĝlando de Serboj, Kroatoj kaj Slovenoj (1918-29), Jugoslavio (1929-91), kaj ekde 1991 en Kroatio.…
Legu pli
Antaŭ 125 jaroj, la 15an de januaro 1891, naskiĝis Osip (origine Iosif) Mandelŝtam, unu el plej elstaraj rusaj poetoj de la 20a jarcento. …
Legu pli
Post la dissolvo de Sovetunio, Kaliningrada regiono iĝis eksklavo de Ruslando, la sola eksklavo en la mondo, kiun disigas de la “patrina” ŝtato aliaj ŝtatoj. Tio kaŭzis doganajn, vizajn kaj aliajn barojn por homoj kaj varoj. Sed samtempe la regiono malfermiĝis, reaperis alilandaj reprezentejoj kaj investoj, fondiĝis centoj da miksitaj entreprenoj…
Legu pli
Ne pasas multe da tempo antaŭ la belga princo Laurent reaperas en la lumo. Laurent estas la tria infano de la antaŭa belga reĝo Alberto II. Li estas la pli juna frato de Filipo, la nuna reĝo de la belgoj…
Legu pli
Ĉi-jare la tradicia muzika festivalo FESTO revenis al la sudo de Francio (Okcitanio) en Pont de Barret.
Legu pli
Libera FolioBad Behavior has blocked 850 access attempts in the last 7 days.
