Arkivo por la kategorio 'Esperanto-Kulturo'

Dimanĉa poezio: Lajos Tárkony

Baza Literatura KrestomatioDum ĉi-jara aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. Nia dek-unua gasto estas Lajos Tárkony [lájoŝ tárkonj] (1902–1978), hungaro, naskita kiel Ludwig Totsche, ŝtatoficisto en la financa ministerio. Redakciano de Literatura Mondo, Bibliografia gazeto kaj Lingvo-Libro. Pro la altnivelaj recenzoj en gazetaro kaj pro la studoj pri tiutempaj verkistoj en De paĝo al paĝo, li estas konsiderata “la unua Esperanta kritikisto”. Li ankaŭ verkis poemojn kaj aperigis la originalan poemaron Soifo (1964).

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Lajos Tárkony’

Dimanĉa poezio: Raymond Schwartz

Baza Literatura KrestomatioDum ĉi-jara aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La deka gasto de nia dimanĉa versrubriko estas la franca bankoficisto kaj esperantisto Raymond Schwartz (1894-1973), la ĉefa figuro en la Esperanto-kabaredoj La Verda Kato (1920-25), La Bolanta Kaldrono (1933-39), La Tri Koboldoj (1949-56); redaktoro de la satira gazeto La Pirato (1933-35), aŭtoro de la romano Kiel akvo de l’ rivero (1963) kaj de multaj humuraj kaj satiraj noveloj kaj poemoj, inkluzive de la suba poemo, ofte deklamata eĉ nun, 90 jarojn post la unua aperigo.
Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Raymond Schwartz’

Bita eldono de la albumo “Nenifar’” de Gijom’ Armide

NenifarLa 5an de novembro 2019 ĉe Vinilkosmo aperis la bitalbumo Nenifar’ de Gijom’ Armide, kiu enhavas preskaŭ ĉiujn unuajn Esperantajn kantojn de Gijom’. Du aŭ tri el ili estas esperantigoj de kantoj, antaŭe verkitaj en la denaska lingvo de Gijom’, sed la plejparto estas originalaj Esperanto-verkoj. La tekstoj de Gijom’ temas pri sentoj, psiko, kaj socio. Ili ne estas verkitaj en la plej evidenta stilo, kaj vi des pli ĝuos ilin, ju pli atente vi aŭskultos ilin. Tamen la melodioj kaj pianaj aranĝoj rekte alparolos vian koron kaj vi des pli ĝuos ilin, ju pli vi lasos vin flosi sur iliaj ondoj.

Legu la tutan artikolon ‘Bita eldono de la albumo “Nenifar’” de Gijom’ Armide’

Dimanĉa poezio: Nikolao Ĥoĥlov

Baza Literatura KrestomatioDum la tuta aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La naŭa poeto en nia dimanĉa versrubriko estas la ruslanda kaj sovetunia ekonomiisto kaj esperantisto (de 1905) Nikolaj Ivanoviĉ Ĥoĥlov (Хохлов, 1891–1953), konata en Esperanto ankaŭ kiel Nikolao Hohlov.

Nikolao Ĥoĥlov famiĝis kiel Esperanto-poeto danke al sia poemaro La tajdo (1928) kun kvardeko da poemoj amlirikaj, socie engaĝitaj k filozofiaj. Li ankaŭ verkis proze k tradukis.

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Nikolao Ĥoĥlov’

Dimanĉa poezio: Kálmán Kalocsay

Baza Literatura KrestomatioDum la tuta aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La oka gasto de nia dimanĉa versrubriko estas la hungara kuracisto kaj esperantisto (de 1911) Kálmán Kalocsay (1891–1976)

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Kálmán Kalocsay’

Beletra Almanako, 2019, №34

Beletra AlmanakoPro malbona funkciado de (kies?) poŝto, ni fine elektis ricevadi la Beletran Almanakon ĉe la adreso de Litova Esperanto-Asocio en Kaŭno. Ni sciis, ke la februara almanako ne aperis ĝustatempe, kaj ĝia apero estis anoncita komence de somero. Dum la septembra unutaga vizito al Kaŭno ĝi ankoraŭ mankis… Ve, ni pensis, la sekva vizito planatas nur por decembro je la Zamenhofa Tago. Tamen, bonŝance ni plu vojaĝis al Poznano por partopreni en la sesio ĉe UAM kaj en ARKONES, kie aperis ankaŭ unu el la almanakaj redaktantoj, István Ertl. Plia bonŝanco, ke li kunhavis ekzempleron, kiun mi povis preni, foliumi, leg(et)i kaj prezenti al vi. Mi esperas, ke antaŭ la Zamenhofa Tago aperos kaj atingos nin la junia almanako por esti prezentita lastafoje en La Ondo de Esperanto.

Legu la tutan artikolon ‘Beletra Almanako, 2019, №34’

Dimanĉa poezio: Julio Baghy

Baza Literatura KrestomatioDum la tuta aŭtuno en La Balta Ondo ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La sepa gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Gyula Baghy (1891-1967), konata en Esperantujo kiel Julio Baghy.

Julio Baghy, hungara aktoro kaj esperantisto (de 1911), aktiviĝis por la lingvo dum la Unua Mondmilito kiel militkaptito en Siberio. Post la milito Baghy dediĉis sin preskaŭ tute al Esperanto: li gvidis kursojn, fondis klubojn, vojaĝis kiel Cseh-instruisto, kunredaktis Literaturan Mondon kaj verkis multajn poemojn, novelojn, romanojn kaj lernilojn.

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Julio Baghy’

Dimanĉa poezio: Eŭgeno Miĥalski

Baza Literatura KrestomatioEn La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La sesa gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Jevgenij Iosifoviĉ Miĥalski (Михальский, 1897-1937), sovetunia bibliotekisto, instruisto kaj poeto, konata en Esperantujo kiel Eŭgeno Miĥalski.

Mihalski kunfondis Internacian Asocion de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj (IAREV, 1931) kaj (kun)redaktis ties gazetojn Proleta Literaturo kaj Internacia Literaturo. Li estis talenta Esperanta poeto, aŭtoro de kelkaj poemaroj (La unua ondo, 1918; Du poemoj, 1922; Prologo, 1929; Fajro kuracas, 1932; Kantoj de amo kaj sopiro, 1934; Plena poemaro (1994), alte taksitaj de la kritiko. En 1937 li estis akuzita pri partopreno en kontraŭsovetia trockiista organizaĵo de esperantistoj, mortkondamnita kaj pafekzekutita la 15an de oktobro 1937. Rehonorigita en 1958. Lia poemo Reforĝo de l’ homoj, finverkita antaŭ la aresto, ne estas retrovita.

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Eŭgeno Miĥalski’

Aperis la jubilea Ondo №300 (oktobro 2019)

La Ondo de EsperantoLa 4an de oktobro, vendrede, aperis la oktobra numero de La Ondo de Esperanto. Ĝi estas jubilea – la tricenta ekde la (re)lanĉo de ĉi tiu gazeto en 1991. Sed la jubileo havas iom amaran kromguston, ĉar ĝi estos la lasta jubileo de La Ondo, kiu aperos nur ĝis la fino de la 2019a jaro. Pri la kaŭzoj de la ĉeso rakontas en la oktobra ĉefartikolo la eldonanto kaj la redaktoro de La Ondo de Esperanto.

En la primovada rubriko “Eventoj” de La Ondo №300 estas dudeko da artikol(et)oj pri vivo esperantista, interalie, pri kongresoj en Italio kaj Benelukso, Internacia Infana-adoleskanta Kongreseto en Finnlando, festivalo Arkones kaj interlingvistika sesio en Poznano, lingva festivalo en Slovakio kun 2500 vizitantoj, migranda ekspozicio pri Zamenhof en Litovio kaj nova ekspozicio en la Esperanto-muzeo en Svitavy kaj pri multaj aliaj.

Legu la tutan artikolon ‘Aperis la jubilea Ondo №300 (oktobro 2019)’

Dimanĉa poezio: Edmond Privat

Baza Literatura KrestomatioEn La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La kvina gasto de nia dimanĉa versrubriko estas Edmond Privat (1889-1962). Kvankam kutime oni rememoras pri li ĉefe pro lia elstara movada rolo, interalie, kiel pledanto por Esperanto ĉe la Ligo de Nacioj, prezidanto de UEA (1924-1928) kaj redaktoro de ties revuo Esperanto (1920-1934), literaturŝatantoj scias, ke en sia junaĝo li verkis plurajn interesajn poemojn, kiuj aperis en la kolekto Tra l’ silento (1912).

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Edmond Privat’

Dimanĉa poezio: Vasilij Devjatnin

Baza Literatura KrestomatioEn nia novaĵretejo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La kvara aŭtoro en nia dimanĉa versrubriko estas Vasilij Nikolajeviĉ Devjatnin (Девятнин, 1862-1891-1938), lingvoinstruisto, estro de subdistrikta polico, Esperanta prelegvojaĝanto kaj verkisto.

Vasilij Devjatnin iĝis konata en Esperantujo pro sia traduko de Demono de Lermontov (1894), kiun sekvis pluraj tradukoj kaj originalaĵoj versaj kaj prozaj. Ni proponas al vi lian humuran poemeton, kiun li verkis dum sia kelkjara antaŭmilita restado en Eŭropo.

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Vasilij Devjatnin’

Biblioteka Apogo Bachrich atendas subvencipetojn

Jam la sesan sinsekvan jaron UEA disdonas subvenciojn el la Biblioteka Apogo Honore al la geedzoj Johano kaj Maria Bachrich, mallonge nomata Biblioteka Apogo Bachrich, kiu celas pliriĉigon de Esperantaj bibliotekoj, kiuj ne ricevas ŝtatajn, urbajn aŭ aliajn movadajn subvenciojn.

Legu la tutan artikolon ‘Biblioteka Apogo Bachrich atendas subvencipetojn’

La oka albumo de Kajto

KajtoEn printempo 2019 Nanne kaj Ankie prezentis la okan albumon de Kajto kun la titolo La Universala Arbo. En la albumo estas 14 novaj kantoj kun tekstoj en Esperanto. Kiel kutime ĉe Kajto, la varieco de la kantoj estas granda: melankoliaj kantoj estas sekvataj de gajaj, humuraj kantoj; rapidaj kantoj estas alternataj de malrapidaj, etosplenaj kantoj. Ankie kaj Nanne akompanas sian kantadon per diversaj instrumentoj kiel gitaro, banĝo, cistero, akordiono, kalabaso, koncertino, kontrabaso, sintezilo kaj ŝalmo.

Legu la tutan artikolon ‘La oka albumo de Kajto’

Dimanĉa poezio: Stanislav Schulhof

Baza Literatura KrestomatioEn la novaĵretejo La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La tria poeto en nia dimanĉa poezia rubriko estas la Bohemia juda dentkuracisto, ĵurnalisto, verkisto kaj redaktoro Stanislav Schulhof (1864–1919).

Schulhof estas aŭtoro de tri originalaj poemaroj (Per espero al despero, 1911; Kion la vivo alportis, 1911; Aŭtunaj floroj, 1912). Posteume aperis lia antologieto Bohemaj grenatoj (1920) kun 30 poemoj de pluraj ĉeĥaj aŭtoroj. Oni ofte konsideras lin la unua individutona lirikisto en la Esperanta poezio.

Ni proponas al vi legi lian poemon Desperanto.

Agrablan legadon!

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Stanislav Schulhof’

Dimanĉa poezio: Antoni Grabowski

Baza Literatura KrestomatioEn la novaĵretejo La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperas poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio. La dua poeto en nia dimanĉa poezia rubriko estas la pola kemiisto Antoni Grabowski (1857-1921).

En 1886 Grabowski lernis Volapukon kaj aliĝis al la Viena Volapukista Klubo, sed, aĉetinte somere 1887 la Unuan Libron, li baldaŭ tradukis el la rusa en Esperanton la novelon Neĝa blovado de Aleksandr Puŝkin, kiu en 1888 iĝis la unua beletra libro eldonita en Esperanto.

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Antoni Grabowski’

Plaĉa disko, sed sen la kaptivo

VoĵaĝoVojaĝo. Planedo nia: K-disko. Donneville: Vinilkosmo, 2017.

La bando Vojaĝo devenas el Tuluzo; ilia unua prezentado antaŭ la esperantista publiko okazis dum la jubilea 100a UK en Lilo en 2015. La nun prezentata disko estas la unua eldonaĵo de la bando kaj estas duobla: sur la unua disko la kantoj estas prezentitaj en Esperanto, kaj sur la dua – en la franca.

Legu la tutan artikolon ‘Plaĉa disko, sed sen la kaptivo’

Dimanĉa poezio: Ludoviko Zamenhof

BLKEkde hodiaŭ en la novaĵretejo La Balta Ondo dum la tuta aŭtuno ĉiudimanĉe aperos poemoj el la nova, kvara eldono de la Baza Literatura Krestomatio.

La unua poeto en nia dimanĉa rubriko, nature, estas Ludoviko Zamenhof (1859-1917), kiu verkis la plej fruajn poemojn en Esperanto.
Du el ili estas ĉi-sube.

Agrablan legadon!

Legu la tutan artikolon ‘Dimanĉa poezio: Ludoviko Zamenhof’

Premiitoj de la 70aj Belartaj Konkursoj de UEA

UEAOkazis ĉi-ĵaŭdon, la 25an de julio, en Salono Lapenna kadre de la 104a Universala Kongreso en Lahtio, Finnlando, la premidisdono de la 70aj Belartaj Konkursoj de UEA. Sub gvidado de Miguel Fernández Martín kaj Miguel Gutiérrez Adúriz, respektive prezidanto kaj sekretario de la Komisiono pri Belartaj Konkursoj, ĉi-jara eldono rekordis pri la nombro de partoprenintaj literaturaj verkoj, kun entute 171 verkoj el kvin kontinentoj: Oceanio, Afriko, Azio, Eŭropo kaj Ameriko.

Legu la tutan artikolon ‘Premiitoj de la 70aj Belartaj Konkursoj de UEA’

Sukcesa prezentado de la nova eldono de BLK en BET-55

Dum la prezentado en Paneveĵo (Foto de Gražvydas Jurgelevičius)

La 8an de julio kadre de la 55aj Baltiaj Esperanto-Tagoj en Paneveĵo okazis premiera prezento de la nova, kvara eldono de la legenda beletra kolekto Baza Literatura Krestomatio (BLK), kuneldonita de Sezonoj (Kaliningrado, Ruslando) kaj Litova Esperanto-Asocio (LEA) kaj presita en Kaŭno kelkajn tagojn antaŭ BET-55.

La prezidanto de LEA Povilas Jegorovas en sia enkonduka parolado prezentis la 368-paĝan libron kaj revuis la modelan kunlaboron de LEA kaj Sezonoj en la libroeldonado, danke al kiu estas produktitaj jam ok kulture kaj/aŭ historie gravaj Esperanto-libroj.

Legu la tutan artikolon ‘Sukcesa prezentado de la nova eldono de BLK en BET-55’

Ronda Tablo pri la Esperanta literaturo

OndoEn novembro 1986 en la speciala literatura numero de la revuo Esperanto Vilmos Benczik demandis al deko da literaturistoj, kion ili opinias pri la bonfarto de la Esperanta literaturo. En tiu antaŭjubilea etoso regis sobra optimismo kaj fido pri la estonteco. Preskaŭ 33 jarojn poste La Ondo de Esperanto decidis ripeti la tri demandojn kaj kompletigi ilin per du pliaj. Dum tiu periodo Esperantujo ŝanĝiĝis finfine ne malpli ol la mondo ĝenerale. Krom tri el tiamaj respondintoj – Edwin de Kock, Giorgio Silfer kaj Spomenka Štimec – ĉe nia Ronda Tablo kunsidas nun ok aliaj verkistoj kiuj debutis poste.

Kvankam la samtablanoj ankoraŭ ne legis la respondojn unuj de la aliaj, en unu demando regas principa konsento. Ne temas pri granda malkovraĵo, sed iom malĝoja konstato de plimulto el niaj respondintoj: tio, kio ĉefe mankas al nia literaturo, estas manko de legantoj. Kiel ni povus kontraŭagi tion?

Jen niaj demandoj:
1. Kion vi verkas nun?
2. Kion vi taksas la ĉefa atingaĵo de la Esperanta literaturo post la centjariĝo de Esperanto?
3. Kio laŭ vi nuntempe pleje mankas al la Esperanta literaturo?
4. Kion vi pensas pri nia literatura kritiko?
5. Kiun Esperanto-libron vi laste legis? Kiel ĝi impresis vin?
Legu la tutan artikolon ‘Ronda Tablo pri la Esperanta literaturo’