Mi opinias, ke via analogio inter Esperanto kaj bicikla servo povas esti pliprecizigita: hodiaŭ servo, kiun disponigas biciklo, estas varo, ĉar oni povas uzi ĝin kun utilo por si. Tamen kiam la ideo de biciklo ankoraŭ nur aperis en la 19-a jarcento, ekzistis nek pretaj bicikloj mem, nek oportunaj ŝoseoj por ili. Esperanto hodiaŭ estas en sama stato: ĝi ne povas esti varo, ĉar al averaĝa homo ĝi ne povas doni tujan utilon. Por rompi ĉi tiun fermitan ciklon mi proponas du rimedojn: 1) komence krei nacilingvajn per-Esperantajn servojn, kiuj estu utilaj ankaŭ por tiuj homoj, kiuj ne posedas Eon; 2) disvastigi la lingvon unuavice en konkretaj celgrupoj kun certaj karakterizoj. Mi skribas pri tio en mia retejo http://strategio.jimdo.com (vd. “Ĝeneralaj tezoj”).

Amike, Kirill.

Por Lu:

Dankon pro via komento, Lu, pri la rolo de UEA kiel disponiganto de servoj. Tiuj servoj iras chefe al membroj, kaj ili ne multe atingas homojn ekster la asocio. UEA estas en sia propra arbaro kaj faligas arbojn, sed homoj ekster tiu malgranda arbaro ne audas tian agadon. Ekzemple, pri io kion mi jam prikomentadis, la LIBROSERVO. Libroj prenzentighas, mendighas kaj vendighas, sed tiu agado restas tre interne, nevidata de eksteruloj. Tio, lau mi, estas bona servo al la membroj, sed neefika atingo de la ghenerala publiko. Tia agado ne havas informovaloron, ne havas varbovaloron, ne havas kresigovaloron por UEA. Eble, kiel eble plej baldau, ni provu listigi, chiujn librojn sur Amazon.com. Certe ie en mia strategia pensado estas problemoj. Vi kiu havas bonan horizontan kaj strategian vidpunkton, kion vi pensas pri tia listigo de esperantaj libroj sur Amazon.com? Certe estus bone minimume zorgi pri la kovriloj de la esperantaj libroj, iel kiel faras Beletra Almanako, sed tio povas farighi pashon post pasho.

Por Kirill:

Kirill, vi levas interesan kaj bonan demandon pri Esperanto kaj varo. Estas bone, ke vi substrekas, ke Esperanto ne estas varo. En merkatiko oni ofte distingas inter varo, servo, ideo. Kelkfoje estas facile distingi inter ili, kelkfoje ne. Biciklo estas varo, tamen biciklo ankau estas transporto-servo. Tiurilate, mi memoras kiam mi kaj mia filino utiligis la biciklo-servon en Parizo por rondiri la chirkauajho de la katedralo tie. Esperanto estas ideo, kaj eble Esperanto-libroj estas varoj. Esperanto-kurso estas servo. Ni povas reklami pri libroj, same pri kursoj, chu ne? Mi pensas, ke multe da legantoj de La Balta Ondo interesighos pri via retejo Esperanto kaj Strategio. Eble ankau estus bona legajho por kelkaj komitatanoj de UEA. Estus interese kompari viajn ideojn kun la enhavo de la relative nova Strategia Laborplano de UEA. Chu vi povus listigi la retadreson vian chi tie?; mi ne povis trovi ghin.

Amike,

Dennis

Mi kun granda intereso legas viajn artikolojn. Sed al mi ŝajnas, ke en viaj konkludoj mankas unu fundamenta detalo. Vi skribas, ke utiligo de merkatikaj konoj devas hepli disvastigon de la ideo de Esperanto. Tamen tuta merkatiko ja celas disvastigon de ne _ideoj_, sed _varoj_. Ĉiuj ekzemploj, kiujn vi mencias, rilatas disvastigon de varoj. Esperanto en ĝia nuna stato ne estas varo, ĉar averaĝa konsumanto ne havas eblojn uzi ĝin kun utilo por si. Do por uzi merkatikon por disvastigo de Esperanto necesas fari ĝin varo. Kaj tio postulas tute alian algoritmon de agoj. Mi skribis pri tio en mia retejo “Stragegio por Esperanto” (ligilo supre).

Oni povus revi, ke UEA estu alia – sed en la praktiko ĝi ne estas.

Enkonduko:

Dankon al Lu Wunsch-Rolshoven, Roland Rotsaert kaj Onklo Eng pro iliaj komentoj pri la artikolo pri la Subfakoj de Merkatiko kaj Esperanto. Mi prikomentos iomete iliajn kontribuojn. Mi komencas la komentadon per la ideoj de Lu, poste de Roland, kaj finfine, de Onklo Eng.

Komentado:

Lu, estas interese via mencio de la Statuto de UEA tra la jaroj, kun la unua en 1908, kaj la sekvaj, listigitaj en la paghoj de Vikipedio. Chu tio kion oni nomas Strategia Laborplano de la lastaj du jardekoj, kaj la Statutoj enhavas la kernon de la misio de UEA? Tralegante la Statutojn tra la jaroj, mi havas la impreson, ke oni povas resumi la chefan ideon de la Statuto kiel “Ni disvastigu Esperanton.” Estus bone, se kelkaj el niaj historiistoj trastudos tiun parton de nia historio. Kvankam la vortoj “Ni disvastighu Esperanton” ne aperas en la Statutoj de la jaro 1908, ni scias, ke vera disvastigo ne okazas nur per vortoj sed, kaj chefe, per agoj. Kion donus al ni la analizo de la agoj de tiuj jaroj chirkau 1908? Chu ili ankau celis disvastigi Esperanton?

Roland, vi aldonas al la interdiskutado la demandon pri kiuj asocioj, kiuj asosiighoj estas priortiataj. Via komento estas pensiga kaj helpas al ni kompreni kelkajn el la organizaj defioj por UEA. Lau via takso, priortitatas Vikipedio, poste, Guglo kaj poste UNESKO. Vi listigas aliajn organizojn kiaj Monda Banko, Internacia Monda Fonduso, Konsilio de Eŭropo, diversaj juraj kortumoj, OEKE, NATO. Chu vi vidas ian rilaton au nenian rilaton kun chi tiuj organizoj kaj UEA?

Estus interese daurigi la interparoladon tiurilate. Ankau estus interese multe pli disvastigi nian ekkonon de la ekzistantaj internaciaj organizoj. Nun, lau iu jarlibro de internaciaj asocioj, estas chirkau 69 MIL tiaj asocioj en la mondo! Certe ie tie en tiu arego da asocioj estas ia shanco por Esperanto. Tia asocia mondo estas ghis nun tro nekonata de ni. Mi konas ghin iomete, char che IBM mi estis la fakulo pri membraj asocioj en Kalifornio en la sepdekaj jaroj. La plej parto de tiaj asocioj en Usono estas en Vashingtono. En Europo ili multe trovighas en urboj kiaj Genevo kaj Londono. Sed la fakto estas, ke ili trovighas chie. Inter tiuj 69 000 asocioj ni eble trovos multe da “similideanoj” kun kiuj ni povas kunlabori. Mi pensas, ke tia kunlaborado bone kongruas kun la strategiaj ideoj de Mark Fettes.

Onklo ENG, via komento pri, mi citas vin, “Kial la esperantujo kaj esperantistoj ne pripensas, esploras la esperanton kaj auxtismo?” estas bonvena. Via demando rilatas la fakon Kognitiva Psikologio. Au chu vi pensas pri alia fako? La homoj kiuj faros tiajn studojn estas, kompreneblaj, profesiaj esploristoj pri Kognitiva Psikologio, kaj krome ili specialighos pri la sfero Ne-normala Psikologio, eble Cerbobiologio. Mi ne konas tian Esperantan homon en nia Esperantujo. Tamen, estus bone, ke esploristoj pri cerbo kaj lingvo pli bone konu nian agadon kaj nian lingvon Esperanton.

Amike, Dennis

Ĉu vi iam ĵetis rigardon al la celoj laŭ la statuto de UEA el 1908? Jen ĝi, https://eo.wikipedia.org/wiki/Statuto_de_UEA#Celoj_en_1908 ? Celo estas interalie: “plifaciligo de la ĉiuspecaj rilatoj inter diverslingvanoj kaj la kreo de fortika ligilo de solidareco inter ĝiaj anoj.” Kerne UEA en 1908 proponis jarlibron por faciligi la kontaktojn. UEA do en la komenco estis, kiel mi ŝatas nomi tion, “asocio por la bono de la membroj”, ne “por la bono de la mondo”.

Ŝajne nur en 1920 aldoniĝis la celo disvastigi Esperanton, eble por povi engaĝiĝi ĉe Ligo de Nacioj. Tiu aldono ne kreis amasan alfluon de membroj al UEA…, tio ne tro allogis novajn homojn…

Mi fakte kredas, ke UEA estas grandparte ĝuste vendo-organizo, kiu vendas jarlibron, revuon, librojn ktp. Jes, aldone ekzistas bonfaremuloj, kiuj informas la mondon pri Esperanto. Sed ili ne estas la (financa) kerno de UEA. UEA pluekzistus, se la bonfaremuloj forirus – sed ĝi kolapsus, se ne plu estus la vendado de servoj kaj produktoj.

Laŭ mi UEA volas esti asocio por ambaŭ, por la bono de la membroj kaj por la bono de la mondo. Sed tiaj asocioj kutime ne ekzistas. La “infanasocio” estas aŭ prizorganto de la infanoj de la membroj aŭ asocio, kiu subtenas infanojn en la tria mondo – kutime ne ambaŭ. Ktp.

Mi supozas, ke UEA plu ne sukcesos bone plenumi ambaŭ funkciojn, de kreanto de servoj kaj produktoj kaj de disvastiganto de Esperanto. Laŭ mi ni bezonas specialajn organizojn por la disvastigo de Esperanto, ekster UEA kaj ĝia sistemo. Ĉu iu dubas? Nu, kiu laŭ vi pli multe disvastigis Esperanton dum la pasintaj 40 jaroj – UEA aŭ la sendependaj iniciatoj? Kiu pli multe kreskis – ĉu UEA aŭ la aliaj asocioj?

Kial la esperantujo kaj esperantistoj ne pripensas esploras la esperanton kaj auxtismo ?

La cerbo kaj la lingvo estas interkontakti.