http://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Armenia

(En la rusa versio estas notite, ke la rusa lingvo estas deviga lernfako en la armniaj lernejoj, lau MID de Rusio el la periodo 1998/2001.)

Analogan artikolon pri la lingva situacio en Kartvelio mi ne trovis, sed mi trovis aliajn interesajn superrigardojn:

http://www.skase.sk/Volumes/JTL11/pdf_doc/5.pdf

http://conference.osu.eu/globalization/publ2011/292-302_Sedlarova.pdf

http://dspace.mah.se/dspace/bitstream/handle/2043/12290/Kobaidze_Mother_Tongue_Language_Use.pdf;jsessionid=ED0743D8CC85612F19A3D1AD3C2A9FE6?sequence=2

http://georgehewitt.net/pdf/Geo_Sociolinguistics.pdf

http://www.academia.edu/3445121/The_status_of_minority_languages_in_Georgia

En tiuj etnaj respublikoj la indiĝenoj estas aŭ tiom forte rusigitaj, tiel ke oni apenaŭ rekonas ilin kiel indiĝenojn (krom eble laŭ ekstera aspekto), aŭ la indiĝenoj vivas en ĉirkaŭaĵo, kie la rusoj formas la plimulton de la loĝantaro, sen havi ajnan (pozitivan) rilaton al la indiĝenaj lingvoj kaj kulturoj. (Du ekzemploj por la unua kazo estas Tatario kaj Ĉuvaŝio, kie laŭstatistike la “titola etno” formas la plimulton, kaj por la dua Udmurtio kaj Mordovio, kie laŭstatistike la rusa etno formas la plimulton. En Mari El estas duone-duone, kun malgranda rusa plimulto. Kompreneble, en unuopaj vilaĝoj povas esti la inversa situacio).

La situacion en Norda Kaŭkazo mi konas malpli bone, ĉar mi neniam vizitis tiun regionon, sed mi trovis interesan tekston, kiu estas elŝutebla sub
http://www.lingref.com/isb/4/103ISB4.PDF

2.
Eble vi ne sciis (ĉar tion oni ne rakontas en tiu formo en rusaj kaj sovetiaj historiaj libroj), ke Armenio, Kartvelio, Azerbajĝano sed ankaŭ la baltaj landoj estis KIEL KOLONIOJ dum jarcentoj plej senskrupule ekspluatataj de la imperiisma RUSLANDO, poste ankoraŭ pli draste de Sovetunio, kaj ne de Usono (kiu post 1991 celis helpi restarigi la civilizon kaj akceli la ekonomion en tiuj landoj, kion Moskvo konsideris kiel netolereblan enmiksiĝon en sian influzonon). Do, la dezerteco kaj drasta subevoluinteco, karakterizntaj tiujn landojn hodiaŭ (mi vizitis ilin en 2003), estas grandparte ŝuldata kaj dankata al la brutala koloniisma kaj ekspluata politiko de Ruslando kaj Sovetunio, kiuj misuzis tiujn periferiajn landetojn kiel armeajn bazojn kaj por geostrategiaj celoj.

3.
Cetere, Saakaŝvili (kiu ludis gravan rolon jam dum la tempo de Ŝevardnadze) ne estis rekte instalita de la usonanoj, sed li estis elektita, almenaŭ en formale liberaj elektoj, de la kartvelia popolo en 2004 (kun 96%!!!) kaj reelektita en 2008 kun granda plimulto, en konkurenco kun pluraj aliaj kandidatoj. (vd. http://ru.wikipedia.org/wiki/Президентские_выборы_в_Грузии_(2008)

Ĉar S. promesis okcidentan kurson, la kartveloj elektis lin. Eble li estis ĉarlatano, emocia demagogo kaj fuŝulo, sed tian riskon on devas enkalkuli ĉe multaj politikistoj (en tiuj ekssovetaj respublikoj kaj ne nur tie).

4.
Cetere, ĉiu suverena ŝtato estas libera mem elekti siajn konsilistojn kaj subvenciantojn, ankaŭ la ekskolonioj de Ruslando kaj Sovetunio, kiuj fariĝis suverenaj ŝtatoj post la malfondo de SU, kion Moskvo kaj multaj rusoj evidente neniam digestis, havas tian rajton. Sed ĉar S. dekomence ne plaĉis al Putin, de kiu li estis propagandata kiel malamiko de Ruslando, oni komencis misfamigi kaj kontraŭbatali lin en Ruslando kaj eĉ ne hezitis kapti la okazon lanĉi novan kruelan militon kontraŭ Kartvelio en 2008 (laŭdire post stulta provoko de S. kaj por defendi la rusan kolonion Sudosetio). Tiu komplete superflua milito kaŭzis kelkcent mortviktimojn kaj kelkmil vunditojn, ankaŭ ĉe la civila popolo, kiu restis ruinigita post tiu milito en la koncernitaj teritorioj. (Kio vere okazis en tiu milito estis analizita en jena raporto elŝutebla sub http://www.ceiig.ch/pdf/IIFFMCG_Volume_I.pdf).

5.
Eble mi rajtas rememorigi, ke Suda Osetio (kiun mi mem vizitis en 2003) estas okupita teritorio de Ruslando, kvankam ĝi estas konsiderata de Tbilisi kiel integra parto de la kartvelia ŝtato. La plimulto de la ŝtataro kaj internaciaj organizaĵoj subtenas la vidpunkton de la registaro en Tbilisi rilate la statuson de Sudosetio.

6.
Do, anstataŭ primitive polemiki kontraŭ S., kiel Melnikov faras, prefere prezentu faktojn kaj ciferojn pri la realaj sukcesoj kaj malsukcesoj dum la regado de S., por ke oni povu diskuti sur objektiva grundo. Malgraŭ ĉio ŝajnas, ke post la S.-jaroj Kartvelio fartas ĝenerale iomete pli bone ol en la tempo kiam mi vizitis ĝin (2003); la ekonomio kreskis, reformoj efektiviĝis kaj investoroj povis esti allogitaj. (Faktojn kaj ciferojn vd. sub http://de.wikipedia.org/wiki/Wirtschaft_Georgiens).

7.
Antaŭ ol kondamni la anglan kiel koloniisman lingvon, oni objektive esploru la realan rolon de la rusa lingvo en la pasinteco, ekzemple pri ĝia rolo kiel forpuŝanto de pli malgrandaj etnaj lingvoj en Ruslando kaj Sovetunio, kiuj estas hodiaŭ minacataj ekzisti kaj riskas komplete malaperi, se oni ne revivigas ilin. La formalaj etnaj respublikoj en Ruslando (de kiuj mi vizitis plurajn ekzemple en la volgia regiono) similas al dezertaj rezervejoj por indiĝenoj, kie la lokaj lingvoj fariĝis pura formalaĵo sen kvalita literaturo kaj estas uzataj ankoraŭ iomete en etnaj asocioj kaj medioj, la privata sfero kaj folkloro), kvankam tiuj lingvoj havas la statuson kiel oficialaj (kaj eble estas iom uzata en la politiko kaj administracio, kie laulege ili devas esti aplikitaj, kvankam ĉiuj homoj scipovas la rusan lingvon, kiu kutime estas proklamita kaj servas kiel “dua” oficiala lingvo de la koncerna respubliko – la nivelon de la formala aŭ praktika uzado de la etnaj lingvoj oni povas observi ekzemple laŭ la oficialaj retpaĝoj de la koncernitaj respublikoj, sed ilian praktikan uzadon ekzemple en la unuopaj respublikaj parlamentoj necesus aparte esplori). En tiuj etnaj respublikoj la indiĝenoj estas tiom forte rusigitaj tiel ke oni apenaŭ rekonas ilin kiel indiĝenojn (krom eble laŭ ekstera aspekto), aŭ kie la rusoj formas la plimulton de la loĝantaro, sen havi ajnan (pozitivan) rilaton al la indiĝenaj lingvoj kaj kulturoj.

Nun la rusa daŭre estas uzata en eks-sovetiaj respublikoj, nelaste ĉar la loĝantoj daŭre estas forte ligitaj kun la parencoj en Moskvo kaj aliaj regionoj de Rusio (speciale aktuala kaŭzo por Armenio, la armena diasporo en Rusio grandas). En Pollando mankas similaj nutraj faktoroj por ioma populareco de la rusa (kvankam mi foje ĉeestis la penojn de polaj kaj orient-germanaj turistoj atingi interkomprenon en la rusa kun bulgaraj servistoj en Bulgario; certe do troviĝas aliaj aplikebloj).

Scienco pruvas, ke oni malofte forgesas lingvojn pro ideologiaj kialoj: aŭ lingvo estas uzata kaj utila (tiam ĝia scio vastiĝas), aŭ ĝi ne estas uzata pro iuj naturaj kialoj (kiel manko de rusia influo en multaj postsocialismaj landoj).