Komentoj pri: Nia trezoro: Josip Broz Tito

De: Zlatko

Zlatko — Tue, 25 Feb 2014 16:50:36 +0000

El tiu ĉi diskuto mi lernis multon.
Evidente historiistoj bazas siajn librojn je fontoj kaj fontoj estas subjektivaj, ĉar verkis ilin homoj el siaj subjektivaj vidpunktoj: unuj kontrau aliaj. Nek Dedier prezentas realan veron nek Djilas. (Cetere ankaŭ mi legis ambaŭ).
Kio estas la vero? La vero estas la vivo kiun oni spertis.
Mi vojaĝis libere el Jugoslavio ekde 1963-a jaro kaj havis pasporton kiu ebligis al mi viziti kiun ajn mondan parton. Mi ne estis membro de la Partio, tamen mi povis fondi entreprenon en kiu laboris nur esperantistoj (neniu estis membro de la partio) jam en 1971. Mi ne estis richa sed havis sufiĉe por aĉeti domon, aŭton, eduki miajn infanojn, mem edukiĝi kaj povi vojaĝi.
Mi sciis ke mi ne rajtas libere politike paroli, sed tio min ne ĝenis, ĉar mi ja ne volis esti politikisto. Tamen, se mi havus tiujn ambiciojn mi estus povinta senprobleme iĝi politikisto simple enirante la partion, kion rajtis ĉiu. Mi ja ne povis influi al politiko, sed tion mi ne povas ankau nun, kiam ne eblas okupiĝi reale pri politiko sen esti riĉa aŭ havi bonajn rilatojn al riĉuloj.
En la tempo de Tito ni estis edukitaj pri jugoslavia socialisma idelogio, kiu instruis al ni esti principaj kaj batali por egalrajteco. Tiusence mi ĉiam estis fiera pri la eksterlanda politiko de Jugoslavio, ĉar ĝi estis principa. Kiam oni en Afriko faris maljustaĵojn al afrikanoj, Jugoslaio en UNO voĉdonis por rezolucioj kiuj klopodis tion plibonigi. Kiam en Hungario okazis ribelo, jugsolavio akceptis hungarajn fuĝintojn, kiam en Ĉeĥoslovakiio okazis invado, Jugoslavio kondamnis tion ktp. Interna ekonomia sistemo de memmastrumado funkciis pli bone ol la ŝtata kapitalismo de Orienta bloko (ekonomie la plej evoluinta lando enirinta en EU en 2004 estis Slovenio,kiu ja evolis en sistemo de jugoslavia memmastrumado) kaj mi tre bone fartis en entreprenoj kie mi sentis min kunposedanto de la entrepreno kaj homo kiu povis kontribui al ties evoluo.
Mi sciis ke ekzistas maljustaĵoj kaj diferencoj, sed ili estis maksimume 20-oblaj kompare kun la nuna sistemo en kiu ili estas senlimaj kaj en kiu daŭre kreskas ĉiam pli mizera tavolo kaj malkreskas ĉiam pli richa eta tavolo de avidegaj ĉionposedantoj.
Kaj tio por mi estis la vero kiun simbolis Tito. Ne gravas ĉu en la afero havis rolon liaj personaj ambicioj, ŝatoj au malŝatoj. Gravas ke en lia tempo la popolo vivis ĉiam pli bone dum nun la ŝtatoj de iama Jugoslavio daŭre ĉiam pli ŝuladas kaj iĝas ĉiam pli mizeraj.
En antaŭ lia periodo tre primitiva ŝtato en kiu 5% de la loĝantaro vivis de industrio kaj 95% de agrikulturo, en kiu 30-40% de la loĝantaro estis analfabeta, kaj la virinoj havis neniajn rajtojn. En Tito-tempo la socio rapide evoluis al ne nur pli riĉa vivnivelo sed al egalrajta sanasekura sistemo, pensia sistemo, senpaga lernado je chiuj niveloj, kulturo por ĉiuj, egalrajeco de viroj kaj virinoj… Mi kiel infano el la plej suba tavolo povis havi edukon ĝis la universitata nivelo, kion infanoj de la sama deveno nuntempe neniel povas imagi.
Sen homo kun granda potenco kaj vizio oni neniam atingus tion, ĉar logike post feŭda Aŭstrohungario kaj nur tre mallongdaŭra duonfeŭda/burĝa ŝtato sekvus sovaĝa imperiismo kiun ni havas nun. Feliĉe ke ekzistis Tito sub kies rego mi travivis feliĉan periodon de mia vivo kaj evoluis libere kiel esperantisto, ĉar en neniu periodo de mia vivo esperantismo ĉi tie estis rigardata negative.
Tito havis por tiamaj jugoslaviaj popoloj la rolon de Ata-Turk en Turkio, diktatoro kiu enorme rapidigis la evoluon de la popolo kaj la kreon de pli justa ordo.
Mi ne diras ke tio estas solvo por aliaj landoj. Mi ja konscias ke diktatoreco ĉiam enhavas danĝeron ke la diktatoroj iom post iom perdas el la vido siajn komencajn celojn, iĝas teruraj kaj ne volas foriri, do mi preferas demokration, sed el historia vidpunkto (kiun oni ne povas ŝanĝi) mi vidas ke en Jugoslavio ni havis feliĉon havi unu el maloftaj diktatoroj kiuj vere helpis la popolon kaj ebligis homan evoluon de unuopuloj. La historio devus tion konstati kaj ne negi la atingojn de tiu jugoslavia periodo.
Ankaŭ la ŝtatista kapablo de Tito estis grandega. Neniam en la historio iu eta lando havis tian influon al la monda politiko. Pro tio ke Tito estis ĉefaŭtoritato en la Movado de Nealiancitaj landoj kun pli ol 100 ŝtatoj de la mondo, kaj Usono kaj Sovetunio devis daŭre konsultiĝi kun Jugoslavio kiam ili volis ion atingi en UNO. Tiun situacion en la nuna stato de sampenseco (domina bankrabista kapitalismo) neniel povas atingi iu ajn. La rego de la Granda Frato estas simple betonumita. Kiu ne obeas, havos NATO-sankciojn.

De: A. Künzli

A. Künzli — Wed, 02 Oct 2013 19:09:50 +0000

Post chiuj karakterizoj el diversaj fontoj, kiujn mi relegis pri Tito, mi pensas, ke en multaj rilatoj li estis komparebla kun Ghaddafi kaj Pinochet.

De: Mario

Mario — Mon, 23 Sep 2013 14:24:37 +0000

Respektata sinjoro Kunzli! Mi havas senton, ke via vivo kondukis kracxi en aĵoj, la aferoj, kiujn vi ne konas rekte – en tiu kazo, la tn “komunisma” lando YU kaj lia ĉefo JBT. Vi prenis tiom da tempo, ke vi probable verŝis ilia tuta galo kaj endanĝerigi lian sanon. De via tekstoj eĉ layperson povas determini via psikologia profilo. Mi sugestas vin promeni en la naturo, almenaŭ por koncentri en meditado.

De: Jarek Parzyszek

Jarek Parzyszek — Thu, 19 Sep 2013 12:07:07 +0000

VE!

De: A. Künzli

A. Künzli — Thu, 19 Sep 2013 11:25:02 +0000

Ho, mia dio, kia stulta komento!

Kompari min kun Golden – kaj kun mulo – vere estas maltrafe.

Post chiuj liaj komentoj, kiujn mi devis elteni, mi tre dubas, ke JP posedas la intelektan kapablon kompreni kaj percepti la esencon de (mia kritiko, kiun mi esprimis chefe en La Balta Ondo kaj en LiFo. Sed char similaj personoj ne scias kion skribi, ili do skribas nur stultajhojn. Krom tio, mi suspektas, ke che tiu kurioza polo, kiu nomas sin direktoro ktp., temas pri iu, kiu havas ion kontrau svisoj kaj Svislando (li ne estas la solo inter la idiotaro, kiu elpashas en Balta Ondo kaj LiFo en tiu senco).

De: Jarek Parzyszek

Jarek Parzyszek — Thu, 19 Sep 2013 08:38:45 +0000

Antau la reta epoko estis Bernard Golden, kiu provis aperigadi siajn artikoljn en (Preskau) chiuj revuoj.

Tamen la Golden-ajhoj, eble dank’ al lia bibliotekista pacienco, estis pli legindaj ol multaj komentoj de Kuenzli.

Vi – komentulo ofte similas ne al esploristo, sed al mulo!

De: A. Künzli

A. Künzli — Wed, 18 Sep 2013 21:26:25 +0000

PS Nature: Jaroslaw: Mia klaviaturo kelkfoje saltas ene de la skriboteksto.

De: A. Künzli

A. Künzli — Wed, 18 Sep 2013 21:24:38 +0000

Jaroslaen Parzyszek sendis al mi hodiau privatan mesaghon, en kiu li submetis miajn analizojn kaj asertojn al “profunda kritiko”. Li do shajne tamen interesighis pri kion Andreas Künzli skribis. Kelkajn el liaj rimarkoj mi devis rifuzi kiel absurdajn, aliajn mi ech ne konsideris indaj au necesaj por komento.

Do, prefere Jarek publikigu siajn komentojn en la reta diskutforumo, por ke la homaro povus konatighi kun liaj vidpunktoj. Che mi tiaj retmesaghoj nepre finighas en la rubajhujo.

Estas tre interese observi kiel certaj homoj reagas, se oni klopodas submeti la fatrason skribitan de diversaj esperantistoj al objektiva kritiko. La rezulto estas la pura hororo!

De: A. Künzli

A. Künzli — Wed, 18 Sep 2013 21:16:48 +0000

Pri la konflikto de YU kun SU en 1948, sekva rimarko:

En sia Tito-biografio M. Djilas memoris, ke Tito estis tre ĉagrenita pro tiu konflikto, pro kiu li persone multe suferis kaj eĉ malsaniĝis.

Krom tio, MD klarigis ankaŭ, ke la diversaj specifaj jugoslaviaj kreaĵoj kiel la memadministrado, la alinomigo de KPJ al Unuiĝo de la Komunistoj de YU kaj la blok-neŭtralismo ne estis elpensaĵoj de Tito mem, sed de aliaj YU-komunistoj, kiujn Tito poste alproprigis kaj enkondukis.

Krome, ŝajnas, laŭ MD, ke Tito ne multe interesiĝis pri marksismo-leninismo, kiun li konis nur supraĵe, sed ankaŭ ke li sentis sin persone ofendita, se (aŭ kiam) iuj “herezuloj” kritikis ĝin (kion li konsideris kiel atakon kontraŭ lia propra potenco).

Do, ĉiuj tiuj mitoj kaj legendoj, ligitaj kun tiuj temoj, kiuj cirkuladis en la tuta mondo, ricevas alian signifon, se oni legas la Tito-biografion de MD, kiun mi konsideras objektiva kaj kredinda.

De: Jarek Parzyszek

Jarek Parzyszek — Wed, 18 Sep 2013 17:58:35 +0000

Was Andreas schreibt, interessiert mich überhaupt nicht!

Komenti? Kion? Kiucele?