Mi memoras, ke mi tiam alighis nur por marto-vendredo.

Per la rakonto de tiu epizodo mi ne celas emfazi la gravecon de mia prelego, sed nur montri, kiaj riskoj povas okazi se oni alighas kiel unuopa preleganto. La prelego estis anoncita por vendrede, la naua matene (iom frue), kaj mi memoras ankau, ke hazarde mi renkontis la italan kongresejan teknikiston promeni sur la strato. Mi demandis lin chu li scias, ke en salono XY okazas prelego je la naua horo kaj ke hazarde estas mi, kiu tie prelegos kaj devus havi la projekciilon je la dispono. Li nenion sciis kaj venis kun mi, evidente iom malkontenta, ke li devas ion labori, al la salono, por funkciigi la teknikon. Okazis, ke eble dudeko da kongresanoj alvenis, inter ili kelkaj personaj konatoj, kiuj volis revidi min kaj audi mian prelegon. Do, al tiu publiko mi estas kaj restas dankema, ke mia prelego povis esti savita kaj pasis bone kaj agrable, tiel ke fine ankau mi esti kontenta, ed laca, char mi devis levighi frue kaj ne kutimas prelegi frue matene.

Cetere che tiu okazo mi konstatis, ke al UEA estas komplete indiferente, chu iu Andy Künzli tie prelegas pri UK 1906 kaj Zamenhof au simila temo au ne. Do, mi tiris la konsekvencojn kaj post tiu sperto neniam plu partoprenis UKn nek anoncis prelegon tie, char mi volis eviti chiuspecajn riskojn pri fushoj, malagrablaj spertoj ktp.

Cokaze mi ne volas prisilenti ankau la alian ekstremon, kiun mi spertis en UK Vilno (2005), kie mi prelegis pri UK 1905.
Evidente pro manko de alternativaj programeroj en tiu vendreda mateno, la tuta anaro, kiu je la naua matene estis sur la piedoj, amase okupis la salonon de la prelego, kiu malfermighis nur kelkajn minutojn antau la komenco de la prelego. Do, eble estis 100 au 150 homoj. Sed iel la koncepto de mia prelego ne estis farita por tia granda salono kaj tia amasa publiko. Mi estis tute perpleksa. La malagrablajho estis, ke homoj konstante eniris kaj eliris la salonon fine de la salono, kie trovighis la pordo, tiel ke la preleganto devis senti sin iom ghenita.

Kvankam ankau tie mi iom malfrue mi anoncis mian alvenon en la kongreso, kaj ke mi partoprenos ghin nur vendrede (char poste mi partoprenis la Nitoe-simpozion), la prelego estis anoncita en la KL, pro kio vershajne la tuta dispnebla publiko kuris che mi.

Do, tio estis vershajne la plej amasa publiko, kiun mi havis iam ajn dum iu prelego. Kompreneble tio estas pozitiva kaj ghojiga. Sed char mi skribis supre, ke en Florenco mi havis fortan konkurencon, mi do komencas min iomete demandi pri la organizado de chio tio, kio shajnas al mi kelkfoje iom improvizita kaj kaosa, kiel la tuta UK.

Do, lau la du rakontitaj ekzemploj la chefa problemo en tuj kongresoj eble estas, ke oni kiel preleganto tute ne konas la kondichojn, kiuj regas en la konkreta momento de la kongreso. Vershajne oni devas esti hardita preleganto por povi alkutimighi tuj al chiuspecaj improvizajhoj.

Du rimarkoj:
1. Programaj kolizioj. En iu kongreso shajne en Florenco) mia prelego (pri UK 1906 en Ghenevo) koliziis kun samtempaj elpashoj de du Esperanto-korifeoj (shajne Minnaja kaj alia). Do, la tuta pubkliko kuris tien. Post tiu malagrabla sperto mi chesigis proponi prelegojn (kiujn mi tamen serioze pretigis) kaj entute chesigis frekventi UKn, char en ghi mi trovis nenion plu interesan.

2. Pri novaj ideoj: Ekzemple en Libera Folio kaj aliloke) la UK estis detale analizita kaj estis faritaj pluraj sugestoj, ideoj kaj konkretaj proponoj inter alie de mi mem). Nun la supra ulo diris, ke li apenau vidis tiajn proponojn. Oni devas esti surda kaj blinda, au simple ignorema kaj malinteresata pri akcepto de kritiko kaj konsideri de utilaj ideoj.

Sed la rezulto estas, ke malpli kaj malpli da e-istoj viztias tiujn kongresojn. Grandparto de tiuj alighintoj estas vershajne turistoj el Japanio kaj Chinio, kiuj vershajne ech ne parolas Esperanton kaj kun kiuj oni apenau povas nodi kontaktojn dum la kongrsoj, unue pro interkomprenaj problemoj, due char tiuj japanoj kaj chinoj kutimas turismi tra la urbo kaj lando. Almenau tiuj estis miaj observoj kaj spertoj en la pasinteco.

Mia rimarko pri la pesimisma opinio de Valdas estas: cxi-rilate mi samopinias kun li, cxar dum la cxefa motivo por partopreni UK-ojn estos (se mi ne eraras) povi turismi en almenaw iom E-a “medio” (kie la por-E-a laboro propre estas io de sekundara graveco), ni havas apenaw iom da kauzo por optimismo. Vere valoraj mi taksus i.a. tiam la UK-ojn, se tie oni finfine debatus ankaw tiajn lancxajxojn, kiel la enkonduko de E-o en la cxiutagan, realan (“surstratan”) vivon, rezulte de kiu kaj de la sekvunta internacia kunlaboro, ni diru, la partoprenontoj de la 100-a UK en Lil (ne Lilo!) scipovos E-e peti panon, bieron en la vendejoj resp. drinkejoj, helpon en la oridentado en la kungresa urbo de la tieaj policanoj .

Kaj (kvankam dirante tion, mi riskas autodafeon) se oni tie kuragxos fari tian sakrilegion, kiel la debatigo de la demando “kiel evoluigi E-on”.