Ĉar iu lingvisto citis kaj miskomprene komentis tiun ĉi frazon en sia artikolo, evidente erare pensinte ke “universala lingvo“ signifas Esperanton (kiu kiel konate aperis nur en 1887), mi devas emfazi, ke en tiu ĉi kazo kaj kunteksto “universala lingvo” ne signifas “Esperanton”. Laŭ iu fonto (kiun mi devos retrovi), oni povas supozi ke BdC konatiĝis kun (aŭ eksciis pri) la demando de la internacia planlingvo ĝenerale, principe, en si mem, kiel tia ktp. kiam li estis en Dorpat. En tiu tempo ankoraŭ iom “furoris” Volapük.

Por e-istoj tiu frazo eble povas kaŭzi miskomprenon.

http://sezonoj.ru/2013/03/221trezoro/comment-page-1/#comment-1743

http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e1c&datum=1908&page=109&size=45

http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e1c&datum=1929&page=189&size=45

http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e1c&datum=1909&page=97&size=45

Laŭ mi indus reeldoni la tutan materialon kadre de (plurlingva) memorlibro okaze de iu festjaro pri BdC. Sed mi dubas, ke la e-istojn tio interesas, pro kio oni povus rezigni pri eldono en Esperanto. La e-istoj (eble krom kelkaj polaj en 1908-9 kaj 1929, 1-2 rusoj, 1 germano kaj 1 sviso) neniam interesighis pri tiu chi temo kaj vershajne ankau neniam interesighos.

Tio rilatas ankau chiujn aliajn analogajn autorojn. Pro tio tiuj autoroj kaj iliaj verkoj ne estas konataj al la e-istoj, kiuj asertas, ke ilia lingvo estas chiurlate supera al la ceteraj lingvoj, kvankam en tiu lingvo malmulto aperas.

Eble ni aperigos ankaŭ lian manuskriptan ekciklopedian artikolon pri Zamenhof.

La german-lingva dokumento nun estas transkribata, tradukita al Esperanto kaj provizita per la necesaj komentoj. Kredeble ĝi aperos en la serio “Unabhängige Schweizer Interlinguistische Studien” sur http://www.plansprachen.ch

En miaj arkivoj mi trovis:
И. Бодуэн де Куртене : «О смешанном характере всех языков»(втупительная лекция, С.-Петербургский университет, 21-е сентября 1900 г.)

La rus-lingva dokumento nun estas transkribata, tradukita al Esperanto kaj provizita per la necesaj komentoj. Kredeble ĝi aperos en la serio “Unabhängige Schweizer Interlinguistische Studien” sur http://www.plansprachen.ch

Krom tio mi trovis en miaj arkivoj la rus-lingvan artikolon de Rozalia Shor pri planlingvoj, kiun shi verkis por “Granda Sovetia Enciklopedio”, 1935.

Krom tio ekzistas multaj pol-lingvaj artikoloj de Baudouin, kaj amaso da rus-lingvaj dokumentoj el la revuo “Meždunarodnyj jazyk”, kiujn oni povus transkribi, traduki kaj provizi per la necesaj komentoj.

Sed kiu volas tion fari? Tempo kaj intereso mankas.

Dum la esplorado en svisaj bibliotekoj mi malkovris antaŭnelonge germanlingvan doktorigan disertacion pri Baudouin fare de (la polino) Renata Budziak: Jan Baudouin de Courtenay als Soziolinguist und Sprachsoziologe. Bamberg 1997. Unu tuta ĉapitro estas dediĉita al la okupiĝo de Baudoin pri planlingvoj. Mia kritiko de tiu laboraĵo estas duobla, nome, ke estis konsiderataj ĉefe polaj fontoj, due ke la aŭtorino iom senkritike remaĉis la kutiman propagandon de la esperantistoj pri paco, pacismo, amikeco, interpopola justeco ktp. (nu la problemo estas, ke Baudouin mem parolis pri tio).

Cetere, la ĉefa germanlingva fonto por Baudouin estas: Joachim Mugdan: Jan Baudouin de Courtenay (1845-1929). Leben und Werk. München 1984.

Kio pro spacomanko ne eblis mencii en la supra artikolo de La Ondo estas, ke en Sovetunio Baudouin de Courtenay estis misfamigita de fanatikaj ideologoj kiel “subjektivisma idealisto” kaj “naiva materiisto” kaj konsiderata kiel “lakeo de la okcidenta lingvistiko”. En komunisma Pollando la lingvisto Doroszewski nomis lin “baza individuisto”.

Kiel ajn, por mi persone, Baudouin estas kaj restas, apud Tolstoj kaj Lev Kopelev, la plej grava kaj plej ŝatata “esperantisto” el Ruslando (resp. PL, UKR, SU).