Malalta komplikeco: La plimulto lernas fremdan lingvon nur perfortite: se tio nepras simple por laboro, vivo. Do, oni povus efiki pri li nur per perforto:
“Malalta prezo de ilia varo estas la artilerio, kiu ruinigas ciun chinan muron”. (Marx: Komunisma manifesto) Pro tio estus utila uzi ghin en internaciaj komercaj, priservaj kontaktoj.

Ekzistas misperceptoj – sed la plimulton simple ne interesas la avantaghoj: “perspektive mortos ni chiuj”. Ili volas rekte utiligeblan – kaj simple ne kredas
propedeutikan avantaghon de Esperanto – eble ili respondas, ke chiu lingvo havas ghin. Tion ne shanghas ech provlecionoj.

Pasporta servo: Ankau mi spertis, ke ekzistas, kiuj volas malmultekoste restadi – kaj nur por helpi en tio akceptus ghin, sen Esperanto…

“Homoj de Grupo I povas akcepti la ideon eĉ se ĝi ne estas tre praktika aŭ profitdona.” Por mi sufichis kiel profito, ke post la rusa kaj germana mi lernis ghin
multe pli facile – kaj ech nun Esperanto estas la sola fremda lingvo, kiun mi uzas senprobleme.

“Por la kazo de Esperanto, tio signifas, ke se la firmao IBM volus utiligi Esperanton por eksperimenta provo (ekzemple, kunlabora grupo de 50 homoj el 20 landoj,”
Kompreneble, vane ni atendas pri tio… Ili estas en tre konforma pozicio: por uzi iliajn dokumentojn – multaj uzantoj de iliaj komputiloj devis jam lerni
la anglan…
Lau mi devus tiel kunlabori parolantoj de lingvoj uzataj de “malrandaj” popoloj uzante Esperanton dum internacia kunlaboro – nun tiuokaze multaj uzas la
anglan, francan, ktp. per tio fotigite “gvidan” rolon de tiuj lingvoj.

Ankau mi spertis tion kion diris Lu. Ni devas trafi larghskale char ni ne scias kie estas nia celgrupo. Kiel orsechantoj, ni bezonas pritrakti multe da kruda materialo por trovi kelkajn ghemojn.

Kiel mi jam skribis, ĉia reklamado de Esperanto ne estos efika, se ne estos kondiĉoj por uzi ĝin. Nune ni proponas Esperanton al homoj tiele — “Jen kia interesa aĵo estas. Vi povas fari ion ajn per ĝi”. Pardonu, sed tio havos nur mizeran rezulton, sendepende de kvalitoj de la aŭditorio.

Se oni adresas mesaĝon al vasta publiko (kaj tiel estu por trovi maksimume da eblaj interesantoj), oni konsideru motivojn kaj bezonojn de averaĝa homo. Unu el ĉefaj problemoj de la moderna E-movado estas, ke enkadre de ĝi aktive kaj utile por si uzi la lingvon povas nur homoj, kiuj kapablas dediĉi al tio sufiĉe grandan parton da siaj tempo kaj fortoj kaj estas motivitaj por tio. Tamen nombro da tiaj homoj, kompreneble, ĉiam restos malgranda. Rezulte ni mem ŝlosas nin en geto.

Por taksi nian aspekton el ekstere, mi proponas respondi jenan demandon: kion ni povas proponi al averaĝa homo, kiu lernis la lingvon memstare, pretas uzi ĝin, sed ne havas eblon aktive partopreni la movadan vivon kaj ne sentas intereson al tio, kion oni proponas en ĝi?

Ni koncentriĝu pri grupo I

Laŭ mia impreso ni ĝis nun akiris nur ĉ. 0,1 % de la ebla parolantaro de Esperanto. (Mi supozas, ke ĉ. 1:1000 estas la rilato inter Esperanto kaj la angla kaj ke la lernintoj de la angla estas proksime tiom multaj kiom la eblaj lernantoj de Esperanto.) Grupo I enhavas ĉ. 2,5 % de la entuta ebla celgrupo. Tio signifas laŭ mi, ke provizore sufiĉas okupiĝi pri la anoj de grupo I, ĝis kiam ni estos sukcesintaj 25-obligi la nunan parolantaron de Esperanto. Se ni sukcesus duobligi la parolantaron ĉiujare, ni bezonus por tio ĉ. 5 jarojn; ĉar tiel rapida progreso estas provizore nerealisma, verŝajne ni bezonos 10 aŭ 20 jarojn por la elĉerpo de grupo I, se ni tre bone laboros. (20 jaroj: ĉ. 17 % jare rezultigos 25-obliĝon.) Pro kio mia aktuala intereso pri grupo II kaj sekvaj estas, nu, iom limigita… Mi tendencas koncentriĝi pri grupo I.

Malfacilas aparte trovi grupon I

Kvankam mi ĵus sugestis, ke ni koncentriĝu pri grupo I, mi nun skribas, ke malfacilas trovi ĝin. Do kio? Nu, laŭ mi malfacilas varbi koncentrite nur al anoj de grupo I. Necesas varbi per mesaĝo, kiu alparolas ĝuste anojn de grupo I kaj ties interesojn, sed necesas montri tiun mesaĝon al grandaj grupoj, en kiuj enestas kelkaj anoj de grupo I. Ŝajnas ekzemple, ke ĉ. triono de la Esperanto-parolantoj eklernis la lingvon jam en lerneja aĝo. Sekve supozeble estas saĝe informi kompletajn lernejojn pri la ekzisto de Esperanto. Mi supozas, ke tiam estos simple la anoj de grupo I tiuj, kiuj anonciĝos por plua informo pri Esperanto. Tiujn ni instruu (kaj verŝajne nur tiujn por ne perdi nian energion al senesperaj kazoj).

Amaskomunikiloj ne sufiĉas

La informado nur per gazetaj artikoloj, radio k.s. havas problemon: Amaskomunikiloj volas disvastigi novajn aferojn; ili ne deziras ripetadi la informon. El la varboscienco ni tamen scias, ke estas saĝe trakti eblajn klientojn per ĉ. 7 ĝis 10 informoj. (Se oni informas malpli ofte, oni ne fingajnas multajn ekinformitajn homojn kaj sekve agas tre neefike. Kp. Jay Levinson, Guerilla Marketing.) Pro tiu kaŭzo varbistoj ne baziĝas nur je amaskomunikilaj rilatoj, sed aldonas varbadon per anoncoj, afiŝoj, informiloj ktp. Rigardu sukcesajn varbokampanjojn – dum kelkaj semajnoj vi vidas la varbaĵojn ĉie. Ankaŭ ni devos tiel fari, se ni volas sukcesi. (Laŭ vi tro multekoste, ĉu? Nu, kiel fari malmultekoste, tion instruas la “gerila surmerkatigo”. Kaj necesas elekti malgrandan celgrupon. Kutime en Esperantujo ne mankas la mono, sed la laborforto kaj la bona preparado.)

Tiel mi povas resumi mian inpreson. Honeste, la unuan parton mi perceptis kun ioma skeptikismo, ĉar mi kutimiĝis, ke tiaspecaj artikoloj ĉiam estas sama vortumado, sed la dua parto havas specialecojn, kiujn mi praktike ne renkontas en E-medio. Unua ĝia avantaĝo estas, ke ĝi atentigas pri skalo de laboro, kiun necesas fari por antaŭenigi Esperanton. Ŝajnas, ke multaj Esperantistoj ne havas pri tio adekvatan prezenton… Dua avantaĝo estas, ke ĝi montas, ke oni studu aŭditorion al kiu oni adresas, kaj serĉu plej taŭgajn kaj efikajn metodojn atingi pozitivan rilaton flanke de ĝi. Tio aspektas evidentaj aĵoj, sed en realo oni ne tre ofte rememoras ilin.

Interese noti, ke la artikolo fakte havas du malsamajn partojn – unu priskribas celgrupojn, al kiuj oni turnu sin (“Teorio de disvastiĝo de novaĵoj” mem) kaj la dua priskribas, kiel oni faru tion. La dua ŝajnas al mi pli grava, ĉar se oni ne scipovos mesaĝi efike, oni ne atingos bonan rezulton, eĉ se oni adresos meŝagon al konvena aŭditorio.

La plej valora en la artikolo estas, ke ĝi starigas demandon: “Kiel oni konvinku homojn, ke Esperanto havas avantaĝojn?”, alivorte, ke Esperanto estas grava por ili? Ja kiel notis Valentin Melnikov en unu el siaj artikoloj, propagando de Esperanto estas nenio alia ol reklamo. Celo de ĉia reklamo estas konvinki adresaton, ke tio, kion oni reklamas, estas _bezonata_ al li, ke ĝi ebligos al li atingi ion pozitivan, solvos liajn problemojn. Sed Esperanton oni kutime prezentas ne kiel istrumenton por kontentigi bezonojn, kiujn havas adresato, sed kiel ĝeneralan ideon, “mesaĝon” laŭ esprimo de la aŭtoro de la artikolo. Ĉu eblas miri post tio, ke efikeco de tia propagando malgrandas?

Tio levas tre gravan demandon – kiel Esperanto povas esti utila al homoj, kiuj ankoraŭ ne posedas ĝin? Mi pensas, ke en la nuna epoko solvo de ĉi tiu problemo eblas en formo de multlingvaj projektoj, celitaj al internacia aŭditorio, kiuj uzas Esperanton kiel pontolingvon. Mi mem okupiĝas nun pri realigo de tiaspeca projekto, kiu okaze de sukceso povos fariĝi ŝtupo al pli grandskalaj entreprenoj.

Kun granda ĝojo mi legis vian longan komentadon ĉi matene, kaj mi dankas al vi pro viaj tre bonaj observoj kaj komentoj. En postaj tagoj al mi plaĉus prikomenti plurajn partojn de via komentado, sed nun ĉi tie permesu al mi skribi pri nur unu parteto. En via skribaĵo vi diris, ke “. . . Laŭ la notico de Dennis, necesas, ke finfine post Grupo I al Esperanto sin turnu anoj de Grupo II. Sed ĉu ili aŭdos hipiojn? Male: ili preferas seriozajn, “faremajn” kaj sukcesajn homojn. Tiaj homoj ankaŭ konsistigas la Grupon I.” Do, simbole, ĉu “hipioj” povas konvinki “praktikajn homojn,” kaj pli ĝenerale, ĉu homoj de unu vivostilo povas facile konvinki homojn de malsama vivstilo?

Everett Rogers kaj arego da aliaj esploristoj pri la Teorio pri la Disvastiĝo de Novaj Ideoj profunde pritraktis ĝuste tiun problemon, kiun vi menciis. Ili konkludis same kiel vi, ke estas malfacile por la unuaj entuziasmuloj de Grupo I konvinki tiujn de Grupo II. Tutsimple, la homoj de Grupo II pensas, ke la homoj de Grupo I estas stranguloj.

La Teorio de Rogers multe pritraktas tiun komunikan kaj konvinkan problemon kiam “stranguloj” renkontiĝas kun “normalaj” homoj. Rogers parolas pri Agentoj de Ŝanĝoj, la homoj kiuj kunligas per komunikado la du grupojn. Por konvinki, laŭ Rogers, oni bezonas homon kiu psikologie kaj socie similas al la homojn kiujn oni volas konvinki. Tion ni ankoraŭ ne sufiĉe bone priparolas en Esperantujo. Mi persone konas multe da Esperantistoj kiuj ĉiujare provas konvinki homojn kiuj ne similas al ili. Tia provo estas pskilogie ne komforta al ambaŭ grupoj.

Post kelkaj tagoj mi volas repreni vian ideon pri alparolo al junaj grupoj de Esperantistoj. Lu Wunsch-Rolŝoven certe konsentos kun vi – kaj mi ankaŭ! Estas probable pluraj frunktodonaj laborkampoj en nia esperanta mondo, kaj la junularo, (antaŭ la aĝo de TEJO-anoj) estas unu el ili.

Amike, Dennis

Mi tre dubas pri la plausibleco de tiu chi konkludo.

Mi pensas, ke estas inverse (multaj malesperantistoj estas ghuste KONTRAU Eo, sed ili ne estas kontrau chio nova).